ଇଦଂ ଗୁହ୍ଯାତିଗୁହ୍ଯଂ ଚ ଭାସ୍କରେଣ ପ୍ରଚାରିତଂ। ଇଦଂ ଯମାଯ କଥିତଂ କ୍ଷିତୌ ଵ୍ଯାସେନ କୀର୍ତିତମ୍
ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁପ୍ତ ଗୁପ୍ତତମ ଉପଦେଶ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଚାରିତ; ଏହା ଯମଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଥିଲା, ପୃଥିବୀରେ ବ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା କୀର୍ତ୍ତିତ।
ଇତି ଶ୍ରୀପାଦ୍ମପୁରାଣେ ପ୍ରଥମେ ସୃଷ୍ଟିଖଂଡେ ଭଦ୍ରେଶ୍ଵରାଖ୍ଯାନଂ ନାମୈକୋନାଶୀତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟିଖଣ୍ଡରେ ଭଦ୍ରେଶ୍ୱର ଉପାଖ୍ୟାନ ନାମକ ଉଣାଅଶୀତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଵୈଶଂପାଯନ ଉଵାଚ- ଶ୍ରୁତୋ ଗ୍ରହେଶ୍ଵରସ୍ଯୈଷ ପ୍ରଭାଵସ୍ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦତଃ। ରଵ୍ଯାଦୀନାଂ ଗ୍ରହାଣାଂ ଚ ସାଧନଂ ନୋ ଵଦ ଦ୍ଵିଜ
ୱୈଶଂପାୟନ କହିଲେ — ଗ୍ରହପତିଙ୍କ ତେଜ ତୁମ ଦୟାରେ ଆମେ ଶୁଣିଛୁ; ଏବେ ହେ ଦ୍ୱିଜ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଦି ଗ୍ରହମାନେ ପାଇଁ କିପରି ସାଧନା କରିବା ଯୋଗ୍ୟ, ଏହା କୁହ।
କେ ତେ ରଵ୍ଯାଦଯସ୍ତେଷାଂ କଥଂ ତୋଷଃ କଥଂ ପ୍ରିଯମ୍। କାଲେ ଦେଶେ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ଦର୍ଶନଂ ତଚ୍ଛିଵାଶିଵମ୍
ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଦି ଗ୍ରହମାନେ କିଏ? ସେମାନେ କିପରି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, କିପରି ପ୍ରିୟ ହୁଅନ୍ତି? ଯେତେବେଳେ ଯଥାସମୟ ଓ ଦେଶ ଆସେ, ସେମାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ କେବେ ଶୁଭ କେବେ ଅଶୁଭ?
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ-। ଗ୍ରହାଦଯୋ ଯେ ଲୋକେ ତୁ ଭୁଂଜଂତି ପୁଣ୍ଯପାତକମ୍। ଶିଵାଶିଵଂ ଚ କୁର୍ଵଂତି ଵିଶ୍ଵକର୍ମକ୍ଷଯାଯ ଵୈ
ବ୍ୟାସ କହିଲେ — ଏହି ଲୋକରେ ଗ୍ରହ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି; ସେମାନେ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଦୁହିଁ ପରିଣାମ ଦେଇ, ସମସ୍ତ ଜଗତର କର୍ମ ଶେଷ କରନ୍ତି।
ସୂରଃ କାଲୋଂତକୋ ଜ୍ଞେଯୋ ଜନେଷୁ ଚ ଗ୍ରହେଷୁ ଚ। ତିଗ୍ମସୌମ୍ଯାଚ୍ଚ ଯୋଗାତ୍ସ ନିଗ୍ରହାନୁଗ୍ରହେ ପ୍ରଭୁଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ କାଳ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଭାବେ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ, ସେ ଲୋକମାନେ ଓ ଗ୍ରହମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି; ତାଙ୍କ ତୀବ୍ର ଓ ସୁମଧୁର ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ସେ ଦଣ୍ଡ ଓ କୃପାର ମାଲିକ।
ଗ୍ରହଭାଵାଚ୍ଚ ତସ୍ଯୈଵ ସଂତୋଷଂ ନିଗଦାମ୍ଯହମ୍। ଉଦୁମ୍ବରପଲାଶାଭ୍ଯାଂ ପଲ୍ଲଵାଭ୍ଯାଂ ଜୁହୋତି ଯଃ
ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ପ୍ରଭାବରେ ମୁଁ ଏହି ସନ୍ତୋଷ ପାଇବା ଉପାୟ କହୁଛି—ଯେଉଁଠି ଉଦୁମ୍ବର ଓ ପଳାଶ ଗଛର କୋମଳ ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହବନ କରାଯାଏ,
ଆକୃଷ୍ଣେନେତି ମଂତ୍ରେଣ ମୂଲକେନାଥ ଶାଂତଯେ। ଜୁହୁଯାଦାଜ୍ଯଯୁକ୍ତାଭ୍ଯାମଭୀଷ୍ଟଫଲହେତଵେ
‘ଆକୃଷ୍ଣେନ’ ମନ୍ତ୍ର ଓ ମୂଳ ସହିତ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ, ଘିଅ ମିଶାଇ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଲାଗି ହବନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଶାଂତଯେ ସର୍ଵରୋଗାଣାଂ ଵଧବଂଧଵିମୋଚନେ। ଏକୈକେନ ତୁ ମଂତ୍ରେଣ ହୋତଵ୍ଯଂ ଚ ଶତଂଶତମ୍
ସମସ୍ତ ରୋଗ ଶାନ୍ତି ଓ ବନ୍ଧି ମୁକ୍ତି ପାଇଁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନ୍ତ୍ରରେ ଶତ ଶତ ହବନ କରିବା ଦରକାର।
ଶିତଂ ଚଚ୍ଛାଗଲଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ସୂରାଯାଦିତ୍ଯଵାସରେ। ଭୋଜଯେଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଶକ୍ତ୍ଯା ହଵ୍ଯକଵ୍ଯୈର୍ମନୋହରୈଃ
ରବିବାର ଦିନେ ଧାର ଦେଇଥିବା ଛାଗଳର ଗଳା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ମନୋହର ପକା ଓ କଚା ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଯିବ।
ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଚ ସିତେ ପକ୍ଷେ ପଂଚଦଶ୍ଯାଂ ତଥୈଵ ଚ। ରୋଗାଦ୍ଵିମୁଚ୍ଯତେ ରୋଗୀ ନ ରୋଗାତ୍କୃଚ୍ଛ୍ରମେଷ୍ଯତି
ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ସପ୍ତମୀ ଓ ପଂଚଦଶୀ ଦିନେ, ରୋଗୀ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ ଏବଂ ପୁଣି ରୋଗରେ ଭୋଗିବ ନାହିଁ।
ପରମଂ ଚାମରଂ ସତ୍ଵମାବ୍ରହ୍ମସ୍ତଂବମାତ୍ରକେ। ବ୍ରହ୍ମାଂଡେ ଚାଣୁମାତ୍ରେ ଚ ସୂରଃ ସଂଭାଵଯିଷ୍ଯତେ
ସବୁଠାରୁ ଶୁଦ୍ଧ ତତ୍ତ୍ୱ, ଅଣୁରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଶିରାଉଁଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ୍।
ସଂହାରାଂତଂ କ୍ରମାତ୍ସର୍ଵମୁତ୍ପତ୍ତିସ୍ଥିତିକାରଣାତ୍। ପ୍ରାଣସର୍ଗେ ଜନାନାଂ ସ ପାତା ଵିଶ୍ଵଚରସ୍ତନୌ
ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ସଂହାର ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମରେ, ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତିରେ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦେହରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି।
ମୃତ୍ଯୁକାଲେ ତନୋର୍ମଧ୍ଯାତ୍ପ୍ରାଣେନ ସହ ଗଚ୍ଛତି। ଶୀର୍ଷାନ୍ତସ୍ଥଃ ସଦା ଚଂଦ୍ରୋ ଦ୍ଵିରଷ୍ଟକଲଯା ଯୁତଃ
ମୃତ୍ୟୁବେଳେ ଦେହର ମଧ୍ୟଭାଗରୁ ପ୍ରାଣ ସହିତ ବାହାରିଯାଏ; ଶିରରେ ସଦା ଅବସ୍ଥିତ ଚନ୍ଦ୍ରମା, ଷୋଳ କଳାରେ ଯୁକ୍ତ।
ଅହର୍ନିଶଂ ସୁଧାଵୃଷ୍ଟିଂ ଦେହେ ଵର୍ଷତ୍ଯଧୋମୁଖଃ। ଜଂତଵସ୍ତେନ ଜୀଵଂତି ମହାସତ୍ଵାନୁମାତ୍ରକାଃ
ଦିନ ରାତି ଦେହରେ ତଳକୁ ଅମୃତ ବର୍ଷା କରନ୍ତି; ଏହି ଦ୍ୱାରା, ବଡ଼ଠାରୁ ଅଣୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଜୀବନ୍ତ।
ଉର୍ଵ୍ଯାଂ ସସ୍ଯାନି ପୁଷ୍ଣାତି ତଥା ସ୍ଥାଵରଜଂଗମାନ୍। ଏତାଭ୍ଯାଂ ପୁଷ୍ପଵଦ୍ଭ୍ଯାଂ ଚ ଧାରିତଂ ଜନିତଂ ଜଗତ୍
ପୃଥିବୀରେ ଫସଲ ଓ ସ୍ଥାବର-ଜଙ୍ଗମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି; ଏହି ଦୁଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦ୍ୱାରା ଜଗତ ଧାରିତ ଓ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।
ତଯୋରାରାଧନାତ୍ପୁଷ୍ଟିଃ ସଦା ପୁଣ୍ଯାପରାର୍ଧିକା। ସାଧଯେତ୍ସର୍ଵକାର୍ଯାଣି ସାଧକଃ ସର୍ଵଦା ଶୁଚିଃ
ଏହି ଦୁଇଙ୍କର ଉପାସନା କଲେ ସଦା ପୁଣ୍ୟ ଓ ପୋଷଣ ମିଳେ; ଶୁଚି ଉପାସକ ସମସ୍ତ କାମ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିପାରେ।
ନ ପୂଜଯତି ଯୋ ମୋହାତ୍ସୁଧାଂଶୁଂ ମାନଵାଧମଃ। ଆଯୁସ୍ତସ୍ଯ କ୍ଷଯଂ ଯାତି ନରକଂ ଚାଧିଗଚ୍ଛତି
ଯିଏ ମୂଢ଼ତାରେ ସୁଧାକିରଣ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କରେନାହିଁ, ସେଠାରେ ଆୟୁ ହ୍ରାସ ପାଏ ଏବଂ ନରକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।
ନିଷ୍କଲଂକ କଲାଧାର ଗଂଗାଧର ଶିରୋମଣେ। ଦ୍ଵିତୀଯାଯାଂ ଜଗନ୍ନାଥ ତୁଭ୍ଯଂ ଚଂଦ୍ର ନମୋସ୍ତୁ ତେ
ନିର୍ମଳ, କଳାଧାରୀ, ଗଙ୍ଗାଧରଙ୍କ ମୁକୁଟର ମଣି, ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥିରେ, ହେ ଜଗନ୍ନାଥ ଚନ୍ଦ୍ର, ତୁମକୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ତିଥିମନ୍ଯାମନୁପ୍ରାପ୍ଯ ନମସ୍କାରଂ ଵିଧୋରପି। ପ୍ରକରୋତି ନରୋ ଯସ୍ତୁ ସୋଭୀଷ୍ଟଂ ଫଲମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଅନ୍ୟ ତିଥି ଆସିଲେ ଯିଏ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ, ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଅବଶ୍ୟ ପାଏ।
ଅତ୍ରିନେତ୍ରୋଦ୍ଭଵ ଶ୍ରୀମନ୍କ୍ଷୀରୋଦ ମଥନୋଦ୍ଭଵ। ମହେଶମୁକଟାଵାସ ତୁଭ୍ଯଂ ଚଂଦ୍ର ନମୋସ୍ତୁତେ
ତୃତୀୟ ନୟନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, କ୍ଷୀରସାଗର ମଥନରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ମହେଶଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ବସିଥିବା ଶ୍ରୀମାନ୍ ଚନ୍ଦ୍ର, ତୁମକୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ଦିଵ୍ଯରୂପ ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ସୁଧାକର ଜଗତ୍ପତେ। ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ତଥା କୃଷ୍ଣେ ତ୍ରିଯାମାଯାଂ ଵିଦୁର୍ବୁଧାଃ
ଦିବ୍ୟ ରୂପୀ, ସୁଧାକର, ହେ ଜଗତ୍ପତି, ତୁମକୁ ମୋର ନମସ୍କାର। ଶୁକ୍ଳ ଓ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ତିନି ଯାମ ଜାଣନ୍ତି।
ଊଁ ହ୍ରାଂ ହ୍ରୀଂ ସୋମାଯ ନମଃ ଇତି ଜପ୍ଯମଂତ୍ରଃ। ପ୍ରଭାତେ ଜପନୀଯଃ-। ଏଵଂ ଯଃ ପୂଜଯେତ୍ସୋମଂ ଶ୍ରାଵଯେଚ୍ଚ ଶୃଣୋତି ଵା। ସ ପୀଯୂଷସମୋ ଲୋକେ ଭଵେଜ୍ଜନ୍ମନି ଜନ୍ମନି
‘ଊ~ ହ୍ରାଁ ହ୍ରୀଁ ସୋମାୟ ନମଃ’—ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପ୍ରଭାତରେ ଜପ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏଭଳି ଯିଏ ସୋମଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ଶୁଣେ କିମ୍ବା ଶ୍ରାବଣ କରାଏ, ସେ ପ୍ରତିଜନ୍ମରେ ଏହି ଜଗତରେ ଅମୃତ ସମାନ ହୁଏ।
ଏଵଂ ସହସ୍ରନାମ୍ନା ଯଃ ସ୍ତୌତି ପୂଜଯତେ ଭୁଵି। ସୋଽକ୍ଷଯଂ ଲଭତେ ସ୍ଵର୍ଗଂ ପୁନରାଵୃତ୍ତିଦୁର୍ଲଭମ୍
ଏହିପରି ହଜାର ନାମ ଦ୍ୱାରା ଯିଏ ପୃଥିବୀରେ ସ୍ତୁତି ଓ ପୂଜା କରେ, ସେ ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଏ ଏବଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଦୁର୍ଲଭ ହୁଏ।
ଇତି ସୋମପୂଜା-। ପିତ୍ତଲେ ଭାଜନେ କାଂସ୍ଯେ ଦଧିପୂର୍ଣେ ଘୃତେ ଶିଵେ। ନ୍ଯୂନୋଽଧିକସ୍ତୁ ଵିଭଵାଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା କର୍ମଵିମତ୍ସରଃ
ଏହିପରି ସୋମଙ୍କର ପୂଜାରେ, ପିତଳ କିମ୍ବା କାଂସ୍ୟ ପାତ୍ରରେ ଦହି ଓ ଘିଅ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ କେତେ ଅଧିକ କିମ୍ବା କମ୍ ଦେବାକୁ ହେଉ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁଣି ଇର୍ଷ୍ୟା ଛାଡ଼ି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଵର୍ଣେ ଵା ରାଜତେ ଵାରେ ସୌମ୍ଯେ କୃଷ୍ଣଭଵେ ବୁଧମ୍। ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ସର୍ଵସଂସ୍ଥାନେ ଦଦ୍ଯାଦ୍ବହୁସୁତାଯ ଚ
ସୁଭଦ୍ର ଦିନରେ, କଳାପକ୍ଷର ବୁଧବାର ଦିନରେ, ସୁନା କିମ୍ବା ଚାଁଦିର ପାତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦହି ରଖି, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ରଖିବା ଓ ଅଧିକ ସନ୍ତାନ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ପରଂ ଭଵତି ସୌଭାଗ୍ଯଂ ପୀଯୂଷାଦଧିକଂ ଭୃଶମ୍। ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଚ ପୁରୁଷାଣାଂ ଚ ନ ଦୌର୍ଭାଗ୍ଯଂ କଦାଚନ
ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ବଡ଼ ସୌଭାଗ୍ୟ ମିଳେ, ଯାହା ଅମୃତ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟବାନ। ଜଣେ ନାରୀ କିମ୍ବା ପୁରୁଷ, କେବେ ମଧ୍ୟ ଅସୌଭାଗ୍ୟରେ ପଡ଼ନ୍ତିନାହିଁ।
ରୂପସୌଭାଗ୍ଯକାମୋହଂ ଦଧିପୂର୍ଣଂ ଚ ଭାଜନମ୍। ଦଦାମି କାଂସ୍ଯପାତ୍ରସ୍ଥଂ ଦେହି ସୌଭାଗ୍ଯରୂପକମ୍
ମୁଁ ରୂପ ଓ ସୌଭାଗ୍ୟ ଆଶା କରି, କାଂସ୍ୟ ପାତ୍ରରେ ଦହି ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଦେଉଛି; ମୋତେ ରୂପ ଓ ସୌଭାଗ୍ୟ ଦିଅ।
ଦ୍ଵିଜାଯ ଵାକ୍ଯପୂର୍ଵେଣ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵିମତ୍ସରୋ ନରଃ। ଶକ୍ତିତୋ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଯା ତଥା ଵସ୍ତ୍ରାଦିକଂ ନଵମ୍
ଏହିପରି କଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଜଣେ ଦ୍ୱିଜକୁ ଇର୍ଷ୍ୟା ଛାଡ଼ି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଦକ୍ଷିଣା ଓ ନୂଆ ବସ୍ତ୍ର ଆଦି ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ଭୋଜ୍ଯାନ୍ନଂ ସର୍ଵସମ୍ପୂର୍ଣଂ ତାଂବୂଲଂ ସୁମନୋହରମ୍। ପୁଷ୍ପମାଲାଦିକଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ରୂପସୌଭାଗ୍ଯହେତଵେ
ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ଖାଦ୍ୟ, ମନୋହର ତାମ୍ବୁଳ ଓ ପୁଷ୍ପମାଳା ଆଦି ଦେଇବା ଉଚିତ, ଯାହା ରୂପ ଓ ସୌଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ ହୁଏ।