ଅଭକ୍ତେଷ୍ଵନପତ୍ଯେଷୁ ପାଷଣ୍ଡଲୌକିକେଷୁ ଚ। କଟୁତୈଲସମାଯୁକ୍ତଂ ନସ୍ଯେ ପାନେ ଚ ଦାପଯେତ୍
ଅଭକ୍ତ, ସନ୍ତାନହୀନ ଓ ଅସ୍ତିକତା ବିହୀନ ଲୋକମାନେ; ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତେଲ ମିଶାଇ ନାକ ଓ ମୁଖ ଦ୍ୱାରା ଦେବା ଉଚିତ।
ସୂର୍ଯାଵର୍ତଜଲଂ ପୁତ୍ର ସର୍ଵରୋଗାଦ୍ଵିମୁଚ୍ଯତେ। ମୂଲମଂତ୍ରସ୍ତୁ ଜପ୍ତଵ୍ଯଃ ସଂଧ୍ଯାଯାଂ ହୋମକର୍ମସୁ
ପୁତ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚକ୍ରର ଜଳ ସମସ୍ତ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ କରେ; ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ହୋମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଜପ କରିବା ଉଚିତ।
ଜପ୍ଯମାନେ ତୁ ନଶ୍ଯଂତି ରୋଗାଃ କ୍ରୂରଗ୍ରହାସ୍ତଥା। କିମନ୍ଯୈର୍ବହୁଭିଃ ଶାସ୍ତ୍ରୈର୍ମଂତ୍ରୈର୍ଵା ବହୁଵିସ୍ତରୈଃ
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ ଦୁଃସାଧ୍ୟ ରୋଗ ଓ କ୍ରୂର ଦୁଃଖ ଦୂର ହୋଇଯାଏ; ତେଣୁ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ଶାସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଦୀର୍ଘ ମନ୍ତ୍ରର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।
ସର୍ଵଶାଂତିରିଯଂ ଵତ୍ସ ସର୍ଵାର୍ଥପ୍ରତିସାଧିକା। ନାସ୍ତିକାଯ ନ ଦାତଵ୍ଯା ଦେଵବ୍ରାହ୍ମଣନିଂଦକେ
ଏହା ସମସ୍ତ ଶାନ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, ଏହା ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରେ; ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଅନାସ୍ତିକ କିମ୍ବା ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଉପେକ୍ଷା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଗୁରୁଭକ୍ତାଯ ଦାତଵ୍ଯା ନାନ୍ଯେଭ୍ଯୋପି କଦାଚନ। ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ଯୋ ନିତ୍ଯଂ କୀର୍ତଯିଷ୍ଯତି ମାନଵଃ
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଗୁରୁଭକ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍, ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ମଧ୍ୟ କେବେ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯେ ଲୋକ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ଉଠି ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ—
ଗୋଘ୍ନଃ କୃତଘ୍ନକଶ୍ଚୈଵ ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାତକୈଃ। ଶରୀରାରୋଗ୍ଯକୃଚ୍ଚୈଵ ଧନଵୃଦ୍ଧିଯଶସ୍କରଃ
—ଗୋହତ୍ୟା କରିଥିବା କିମ୍ବା ଅକୃତଜ୍ଞ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଶରୀରକୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଦେଇଥାଏ, ଧନ ବୃଦ୍ଧି କରେ, ଏବଂ ଯଶ ଦେଇଥାଏ।
ଜାଯତେ ନାତ୍ର ସଂଦେହୋ ଯସ୍ଯ ତୁଷ୍ଯେଦ୍ଦିଵାକରଃ। ଏକକାଲଂ ଦ୍ଵିକାଲଂ ଵା ତ୍ରିକାଲଂ ନିତ୍ଯମେଵ ଚ
ଯାହାକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଖୁସି ହୁଏ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ; ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦିନକୁ ଏକବାର, ଦୁଇବାର କିମ୍ବା ତିନିବାର, କିମ୍ବା ସଦା ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ—
ଯଃ ପଠେଦ୍ରଵିସାନ୍ନିଧ୍ଯେ ସୋଽଭୀଷ୍ଟଂ ଫଲମାପ୍ନୁଯାତ୍। ପୁତ୍ରାର୍ଥୀ ଲଭତେ ପୁତ୍ରଂ କନ୍ଯାର୍ଥୀ କନ୍ଯକାଂ ଲଭେତ୍
—ଯେଉଁ ଲୋକ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼େ, ସେ ଚାହିଁଥିବା ଫଳ ପାଏ; ପୁତ୍ର ଚାହିଁଥିଲେ ପୁତ୍ର, କନ୍ୟା ଚାହିଁଥିଲେ କନ୍ୟା ପାଏ।
ଵିଦ୍ଯାର୍ଥୀ ଲଭତେ ଵିଦ୍ଯାଂ ଧନାର୍ଥୀ ଲଭତେ ଧନଂ। ଶୃଣୁଯାତ୍ସଂଯୁତୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ଶୁଦ୍ଧାଚାରସମନ୍ଵିତଃ
ବିଦ୍ୟା ଚାହିଁଥିଲେ ବିଦ୍ୟା, ଧନ ଚାହିଁଥିଲେ ଧନ ପାଏ; ଯେଉଁ ଲୋକ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଶୁଧ୍ଧ ଆଚରଣ ସହିତ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଶୁଣେ—
ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତସ୍ସୂର୍ଯଲୋକଂ ଵ୍ରଜତ୍ଯପି। ଭାସ୍କରସ୍ଯ ଵ୍ରତେ ଯଚ୍ଚ ଵ୍ରତାଚାରମଖେଷୁ ଚ
—ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଭାସ୍କରଙ୍କ ଉପବାସ, ଉପବାସ ଆଚରଣ ଓ ଯଜ୍ଞରେ—
ପୁଣ୍ଯସ୍ଥାନେଷୁ ତୀର୍ଥେଷୁ ପଠେତ୍କୋଟିଗୁଣଂ ଭଵେତ୍। ଗ୍ରହେ ଭୋଜ୍ଯେଷୁ ପୂଜାଯାଂ ବ୍ରହ୍ମଭୋଜ୍ଯେ ଦ୍ଵିଜାଗ୍ରତଃ
—ପୁଣ୍ୟ ସ୍ଥାନ, ତୀର୍ଥରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିଲେ କୋଟିଗୁଣ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ; ଗ୍ରହ ପୂଜା, ଭୋଜନ, ପୂଜା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୋଜନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ—
ଯ ଇଦଂ ପଠତେ ଵିପ୍ରସ୍ତସ୍ଯାନଂତଫଲଂ ଭଵେତ୍। ତପସ୍ଵିନାଂ ଚ ଵିପ୍ରାଣାଂ ଦେଵାନାମଗ୍ରତଃ ସୁଧୀଃ
—ଯେଉଁ ବିଦ୍ୱାନ୍ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼େ, ସେ ଅନନ୍ତ ଫଳ ପାଏ; ତପସ୍ୱୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍—
ଯଃ ପଠେତ୍ପାଠଯେଦ୍ଵାପି ସୁରଲୋକେ ମହୀଯତେ
—ଯେଉଁ ଲୋକ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟକୁ ପଢ଼ାଇଥାଏ, ସେ ଦେବଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ଇତି ଶ୍ରୀପାଦ୍ମପୁରାଣେ ପ୍ରଥମେ ସୃଷ୍ଟିଖଂଡେ ସୂର୍ଯଶାଂତିର୍ନାମାଷ୍ଟସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟିଖଣ୍ଡରେ 'ସୂର୍ଯ୍ୟଶାନ୍ତି' ନାମକ ଅଠସପ୍ତତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ- ମଧ୍ଯଦେଶେ ସ୍ଵରାଟ୍ ସମ୍ରାଟ୍ ଭଦ୍ରେଶ୍ଵର ଇତି ଶ୍ରୁତଃ। ତପୋଭିର୍ବହୁଭିଃ ପୂତୋ ଵ୍ରତୈର୍ନାନାଵିଧୈରପି
ବ୍ୟାସ କହିଲେ— ମଧ୍ୟଦେଶରେ ଏକ ସ୍ୱରାଟ୍ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ 'ଭଦ୍ରେଶ୍ୱର' ଭାବରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ; ବହୁ ତପସ୍ୟା ଓ ବିଭିନ୍ନ ଉପବାସରେ ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ।
ଦେଵାଂସ୍ତୁ ପୂଜଯେନ୍ନିତ୍ଯଂ ସୁଭାଵେନ ସଦା ଖଲୁ। ତସ୍ଯ ସଵ୍ଯେଽଭଵତ୍କୁଷ୍ଠଂ କରେ ଶ୍ଵେତମଜାଯତ
ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଶୁଧ୍ଧ ମନ ଦେଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ; ତାଙ୍କ ବାମ ହାତରେ କୁଷ୍ଟ ରୋଗ ଦେଖାଦେଲା, ଏକ ଧଳା ଚିହ୍ନ ଆସିଗଲା।
ତତୋ ଭିଷକ୍ପ୍ରଯୋଗାଚ୍ଚ ଲକ୍ଷଣଂ ଦୃଶ୍ଯତେ ପୁରା। ଆହୂଯ ଦ୍ଵିଜମୁଖ୍ଯାଂଶ୍ଚ ମଂତ୍ରିଣଃ ସୋବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚଃ
ତାପରେ ଚିକିତ୍ସକଙ୍କ ଚିକିତ୍ସାରେ ପୂର୍ବର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଗଲା; ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ଡାକି ରାଜା କହିଲେ—
ରାଜୋଵାଚ-। କିଲ୍ବିଷଂ ମେ କରେ ଵିପ୍ରା ଦୁଃସହଂ ଲୋକଗର୍ହିତଂ। ତସ୍ମାତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ମହାକ୍ଷେତ୍ରଂ ଯତ୍ର ତ୍ଯକ୍ଷ୍ଯାମି ଵିଗ୍ରହଂ
ରାଜା କହିଲେ— 'ବିପ୍ରମାନେ, ମୋ ହାତରେ ଏକ ଦୁଃସାହା ଓ ଲୋକ ଉପହାସ୍ୟ ପାପ ଅଛି; ତେଣୁ ମୁଁ ଏକ ମହାପୁଣ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବି, ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ଶରୀର ଛାଡ଼ିବି।'
ଆଜ୍ଞାପଯତ ଧର୍ମଜ୍ଞାଃ ପରଲୋକହିତାଯ ଵୈ। ଵଂଶହୀନସ୍ଯ ମେ ଵୀରାଃ ପ୍ରେତ୍ଯାମୁତ୍ର ହିତଂ ଚ ଯତ୍
'ଧର୍ମ ଜଣା ଲୋକମାନେ, ପରଲୋକର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ମୋତେ ଆଜ୍ଞା ଦିଅ; ବୀରମାନେ, ମୋ ପରି ବଂଶହୀନ ଲୋକ ପାଇଁ ପରେ କଣ ଭଲ?'
ତଦ୍ବ୍ରୂତ ସୁପ୍ରସନ୍ନା ମ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ଯତ୍କରୋମ୍ଯହଂ। ଦ୍ଵିଜା ଊଚୁଃ। ପରିତ୍ଯକ୍ତେ ତ୍ଵଯା ରାଷ୍ଟ୍ରେ ଧର୍ମଶୀଲେନ ଧୀମତା
'ଏହି ସମୟରେ ମୋତେ କହିଦିଅ, କଣ କରିବା ଉଚିତ୍?' ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ— 'ଯଦି ଆପଣ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ହୋଇ ରାଜ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି—'
ନଷ୍ଟଂ ଜଗଦିଦଂ ରାଜଂସ୍ତସ୍ମାନ୍ନୋ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି। ଅଯମସ୍ଯ ପ୍ରତୀକାରୋ ହ୍ଯସ୍ମାଭିରଵଗମ୍ଯତେ
ରାଜା, ଏହି ସଂସାର ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି; ତେଣୁ ଆମକୁ କିଛି କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଆମେ ଏହାର ଉପାୟ ବୁଝିପାରିଛୁ।
ସୂରଂ ମଂତ୍ରୈର୍ମହାଦେଵଂ ଯତ୍ନାଦାରାଧଯ ପ୍ରଭୋ। ରାଜୋଵାଚ- କେନୋପାଯେନ ଵିପ୍ରେଂଦ୍ରାସ୍ତୋଷଯିଷ୍ଯାମି ଭାସ୍କରଂ
ପ୍ରଭୁ, ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଯତ୍ନ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କର। ରାଜା ପଚାରିଲେ— ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, କେମିତି ମୁଁ ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିପାରିବି?
ଅମେଧ୍ଯେନାଥ କୁଷ୍ଠେନ ଲୋକାନାଂ ଗର୍ହିତେନ ଚ। ଅଦୃଶ୍ଯଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଗର୍ହିତୋସ୍ମି ଦ୍ଵିଜାତଯଃ
ଅପବିତ୍ରତା ଓ କୁଷ୍ଟରୋଗ ଦ୍ୱାରା, ଲୋକମାନେ ଯାହାକୁ ଘୃଣା କରନ୍ତି, ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ମୋତେ ଅପମାନ କରନ୍ତି।
କିଂ କରିଷ୍ଯାମି ରାଜ୍ଯଂ ଚ କିଂ ସ୍ଯାଦାରାଧନେନ ତୁ। ଦ୍ଵିଜା ଊଚୁଃ-। ଅତ୍ର ସ୍ଥିତ୍ଵା ସ୍ଵରାଜ୍ଯେ ତୁ ସମୁପାସ୍ଯ ଵିରୋଚନଂ
ମୁଁ ରାଜ୍ୟରେ କଣ କରିବି, ପୂଜା କରିବାର ଉପକାର କଣ? ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ— ଏଠାରେ ରହି ନିଜ ରାଜ୍ୟରେ ଭିରୋଚନଙ୍କୁ ପୂଜା କର।
ପ୍ରମୁଚ୍ଯ କିଲ୍ଵିଷାଦ୍ଘୋରାତ୍ସ୍ଵର୍ଗଂ ମୋକ୍ଷଂ ଚ ଲପ୍ସ୍ଯସେ। ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ରାଜେଂଦ୍ରଃ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାନ୍
ଭୟଙ୍କର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିବ ଓ ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇବ। ଏହା ଶୁଣି ରାଜା ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଖରେ ଶିର ନମାଇଲେ।
ଆକାର୍ଷୀତ୍ତସ୍ଯ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ପରମାରାଧନଂ ଚ ଯତ୍। ନିତ୍ଯପୂଜାଂ ତଥା ମଂତ୍ରୈରୁପହାରୈର୍ଵିଲେପନୈଃ
ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୂଜା କଲେ, ପ୍ରତିଦିନ ମନ୍ତ୍ର, ଉପହାର ଓ ଲେପନ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିଲେ।
ଫଲୈର୍ନାନାଵିଧୈରର୍ଘୈରକ୍ଷତାତପ ତଂଡୁଲୈଃ। ଜପାପୁଷ୍ପାର୍କପର୍ଣୈଶ୍ଚ କରଵୀରକରଂଜକୈଃ
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଫଳ, ଅର୍ଘ୍ୟ, ଅଖଣ୍ଡ ଚାଉଳ, ଭଜା ଧାନ, ଜପାପୁଷ୍ପ, ଅର୍କପତ୍ର, କରବୀର ଓ କରଞ୍ଜ ପୁଷ୍ପ ଦ୍ୱାରା।
ରକ୍ତକୁଂକୁମସିନ୍ଦୂରୈସ୍ତଥା ଵାସଂତିକାଦିଭିଃ। ସୁଗଂଧକଦଲୀପତ୍ରୈସ୍ତତ୍ଫଲୈଃ ସୁମନୋହରୈଃ
ଲାଲ କୁଙ୍କୁମ, ସିନ୍ଧୁର, ବସନ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁଷ୍ପ, ସୁଗନ୍ଧିତ କଦଳୀ ପତ୍ର ଓ ମନମୋହା ଫଳ ଦ୍ୱାରା।
ଅର୍ଘ୍ଯମୌଦୁଂବରେ କୃତ୍ଵା ସଦା ସୂର୍ଯାଯ ପାର୍ଥିଵଃ। ଆଦିତ୍ଯସଂମୁଖୋ ଦତ୍ତେ ସଦା ମଂତ୍ରିପୁରୋହିତୈଃ
ରାଜା ସଦା ଉଦୁମ୍ବର କାଠର ପାତ୍ରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ, ସଦା ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ମୁହାଁ ଦେଇ, ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ସହିତ।
ମହିଷୀଭିସ୍ତଥା ଚାର୍ଘୋ ଭୋଗିନୀଭିଃ ସମଂତତଃ। ସର୍ଵୈରଂତଃପୁରସ୍ଥୈଶ୍ଚ ସପତ୍ନୀକୈଶ୍ଚ ରକ୍ଷିଭିଃ
ମହିଷୀମାନେ ଓ ଭୋଗିନୀମାନେ ସହିତ, ସମସ୍ତ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ଥିବା ଜନମାନେ, ସପତ୍ନୀ ଓ ରକ୍ଷୀମାନେ ମିଶି ଚାରିପାଖରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ।