ଏକୋସୌ ବହୁଧା ଭୂତ୍ଵା କାଲଭେଦାଦନିଂଦିତଃ। ମାସେ ମାସେ ତୁ ତପତି ଏକୋ ଦ୍ଵାଦଶତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଏହି ଏକା ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଦେବତା କାଳର ଭିନ୍ନତା ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ରୂପ ନେଇଥାନ୍ତି, ତିନି ଦୋଷ ନାହିଁ। ପ୍ରତି ମାସରେ ଏକା ଦେବତା ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ଦ୍ୱାଦଶ ମାସରେ ଦ୍ୱାଦଶ ରୂପ ନେଇଥାନ୍ତି।
ମିତ୍ରୋ ମାର୍ଗଶିରେ ମାସି ପୌଷେ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସନାତନଃ। ଵରୁଣୋ ମାଘମାସେ ତୁ ସୂର୍ଯୋ ଵୈ ଫାଲ୍ଗୁନେ ତଥା
ମାର୍ଗଶିର ମାସରେ ମିତ୍ର, ପୌଷରେ ଚିରଯୁବନ ବିଷ୍ଣୁ, ମାଘରେ ବରୁଣ, ଫାଲ୍ଗୁନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅନ୍ତି।
ଚୈତ୍ରେ ମାସି ତପେଦ୍ଭାନୁର୍ଵୈଶାଖେ ତାପନଃ ସ୍ମୃତଃ। ଜ୍ଯେଷ୍ଠମାସେ ତପେଦିଂଦ୍ର ଆଷାଢେ ତପତେ ରଵିଃ
ଚୈତ୍ର ମାସରେ ଭାନୁ, ବୈଶାଖରେ ତାପନା, ଜ୍ୟେଷ୍ଠରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆଷାଢରେ ରବି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅନ୍ତି।
ଗଭସ୍ତିଃ ଶ୍ରାଵଣେ ମାସି ଯମୋ ଭାଦ୍ରପଦେ ତଥା। ହିରଣ୍ଯରେତାଶ୍ଵଯୁଜି କାର୍ତିକେ ତୁ ଦିଵାକରଃ
ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ଗଭସ୍ତି, ଭାଦ୍ରପଦରେ ଯମ, ଆଶ୍ୱୟୁଜରେ ହିରଣ୍ୟରେତା, କାର୍ତିକରେ ଦିବାକର ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅନ୍ତି।
ଇତ୍ଯେତେ ଦ୍ଵାଦଶାଦିତ୍ଯା ମାସି ମାସି ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ। ଉରୁରୂପା ମହାତେଜା ଯୁଗାଂତାନଲଵର୍ଚସଃ
ଏଭଳି ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ ପ୍ରତି ମାସରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ବିଶାଳ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ ଏବଂ ଯୁଗାନ୍ତ ଅଗ୍ନିର ଚମକ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
ଯ ଇଦଂ ପଠତେ ନିତ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ପାପଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ। ନ ରୋଗୋ ନ ଚ ଦାରିଦ୍ର୍ଯଂ ନାଵମାନୋ ଭଵେତ୍କ୍ଵଚିତ୍
ଯେଉଁଠି ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଦିନେ ଦିନେ ପଢିଥାଏ, ସେଠି ପାପ ନାହିଁ, ରୋଗ ନାହିଁ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ନାହିଁ, କେବେ ଅପମାନ ମଧ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ।
ଅକ୍ଷଯଂ ଲଭତେ ସ୍ଵର୍ଗଂ ସୁଖଂ ରାଜ୍ଯଂ ଯଶଃ କ୍ରମାତ୍। ମହାମଂତ୍ରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସର୍ଵପ୍ରୀତିକରଂ ପରମ୍
ସେ ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗ, ସୁଖ, ରାଜ୍ୟ ଓ ଯଶ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ। ଏବେ ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ଉତ୍ତମ ମନ୍ତ୍ର କହିବି।
ଊଁ ନମଃ ସହସ୍ରବାହଵେ ଆଦିତ୍ଯାଯ ନମୋନମଃ। ନମସ୍ତେ ପଦ୍ମହସ୍ତାଯ ଵରୁଣାଯ ନମୋନମଃ
ଓଁ, ହଜାର ଭୁଜା ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ପଦ୍ମହସ୍ତ ବରୁଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ନମସ୍କାର।
ନମସ୍ତିମିରନାଶାଯ ଶ୍ରୀସୂର୍ଯାଯ ନମୋନମଃ। ନମଃ ସହସ୍ରଜିହ୍ଵାଯ ଭାନଵେ ଚ ନମୋନମଃ
ଅନ୍ଧକାର ନାଶକ ଶ୍ରୀ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ନମସ୍କାର। ହଜାର ଜିହ୍ୱା ଭାନୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ନମସ୍କାର।
ତ୍ଵଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମା ତ୍ଵଂ ଚ ଵିଷ୍ଣୂ ରୁଦ୍ରସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ନମୋନମଃ। ତ୍ଵମଗ୍ନିଃ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଵାଯୁସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ନମୋନମଃ
ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମା, ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମେ ରୁଦ୍ର; ନମସ୍କାର, ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ବାୟୁ; ନମସ୍କାର, ନମସ୍କାର।
ସର୍ଵଗଃ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ନହି କିଂଚିତ୍ତ୍ଵଯା ଵିନା। ଚରାଚରେ ଜଗତ୍ଯସ୍ମିନ୍ସର୍ଵଦେହେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଅଛ। ତୁମେ ବିନା କିଛି ନାହିଁ। ଏହି ଚଳାଞ୍ଚଳ ଓ ଅଚଳ ଜଗତର ସମସ୍ତ ଦେହରେ ତୁମେ ବସିଛ।
ଇତି ଜପ୍ତ୍ଵା ଲଭେତ୍କାମଂ ସ୍ଵର୍ଗଭୋଗ୍ଯାଦିକଂ କ୍ରମାତ୍। ଆଦିତ୍ଯୋ ଭାସ୍କରଃ ସୂର୍ଯୋ ଅର୍କୋ ଭାନୁର୍ଦିଵାକରଃ
ଏଭଳି ଜପ କରିଲେ ଚାହିଦା, ସ୍ୱର୍ଗର ସୁଖ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫଳ କ୍ରମେ ମିଳିଥାଏ। ଆଦିତ୍ୟ, ଭାସ୍କର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅର୍କ, ଭାନୁ, ଦିବାକର—
ସୁଵର୍ଣରେତା ମିତ୍ରଶ୍ଚ ପୂଷା ତ୍ଵଷ୍ଟା ଚ ତେ ଦଶ। ସ୍ଵଯଂଭୂସ୍ତିମିରାଶଶ୍ଚ ଦ୍ଵାଦଶଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ
ସୁବର୍ଣ୍ଣରେତା, ମିତ୍ର, ପୂଷା, ତ୍ୱଷ୍ଟା—ଏହି ତୁମର ଦଶଟି ନାମ। ସ୍ୱୟଂଭୂ ଓ ତିମିରାଶ ଏକାଦଶ ଓ ଦ୍ୱାଦଶ ନାମ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ନାମାନ୍ଯେତାନି ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଶୁଚିର୍ଯସ୍ତୁ ପଠେନ୍ନରଃ। ସର୍ଵପାପାଚ୍ଚ ରୋଗାଚ୍ଚ ମୁକ୍ତୋ ଯାତି ପରାଂ ଗତିମ୍
ଯେଉଁ ଶୁଦ୍ଧ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ନାମଗୁଡିକୁ ପଢିଥାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପ ଓ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଉଚ୍ଚତମ ଗତିକୁ ପାଇଥାଏ।
ପୁନରନ୍ଯତ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଭାସ୍କରସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ରକ୍ତାଖ୍ଯାଯେ ରକ୍ତନିଭାସ୍ସିଂଦୂରାରୁଣଵିଗ୍ରହାଃ
ଏବେ ମୁଁ ଭାସ୍କରଙ୍କ ମହାତ୍ମା ବିଷୟରେ ଆଉ କିଛି କହିବି; 'ରକ୍ତ' ନାମକ କଥାରେ ତାଙ୍କ ରୂପ ଲାଲ ରଙ୍ଗର, ସିନ୍ଦୂର ଓ ରକ୍ତ ରଙ୍ଗର ଅଟୁଟ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖାଯାଏ।
ଯାନି ନାମାନି ମୁଖ୍ଯାନି ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ଷଡାନନ। ତପନସ୍ତାପନଶ୍ଚୈଵ କର୍ତ୍ତା ହର୍ତ୍ତା ଗ୍ରହେଶ୍ଵରଃ
ସେଇ ମୁଖ୍ୟ ନାମଗୁଡିକ ଶୁଣ, ଷଡାନନ; ତାପନ, ତାପନା, କର୍ତ୍ତା, ହର୍ତ୍ତା, ଗ୍ରହମାନ୍ୟ ନାଥ।
ଲୋକସାକ୍ଷୀ ତ୍ରିଲୋକେଷୁ ଵ୍ଯୋମାଧିପୋ ଦିଵାକରଃ। ଅଗ୍ନିଗର୍ଭୋ ମହାଵିପ୍ରଃ ସ୍ଵର୍ଗଃ ସପ୍ତାଶ୍ଵଵାହନଃ
ତିନି ଲୋକରେ ଜଗତର ସାକ୍ଷୀ, ଆକାଶର ନାଥ, ଦିବାକର, ଅଗ୍ନିରୁ ଜନ୍ମିତ, ମହା ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସ୍ଵର୍ଗ, ସାତ ଘୋଡାରେ ଚାଳିଥିବା।
ପଦ୍ମହସ୍ତସ୍ତମୋଭେଦୀ ଋଗ୍ଵେଦୋ ଯଜୁସ୍ସାମଗଃ। କାଲପ୍ରିଯଂ ପୁଂଡରୀକଂ ମୂଲସ୍ଥାନଂ ଚ ଭାଵିତମ୍
ପଦ୍ମ ହସ୍ତ, ଅନ୍ଧାରକୁ ଦୂର କରିଥିବା, ଋଗ୍ବେଦ, ଯଜୁର୍ବେଦ, ସାମଗୀତି, କାଳ ପ୍ରିୟ, ପୁଣ୍ଡରୀକ, ମୂଳ ସ୍ଥାନ, ପୂଜିତ।
ଯଃ ସ୍ମରେଚ୍ଚ ସଦା ଭକ୍ତ୍ଯା ତସ୍ଯ ରୋଗଭଯଂ କୁତଃ। ଶୃଣୁ କାର୍ତିକ ଯତ୍ନେନ ସର୍ଵପାପହରଂ ଶୁଭମ୍
ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତି ସହିତ ସଦା ସ୍ମରଣ କରେ, ସେଠି ରୋଗ ଭୟ କାହିଁକି? କାର୍ତ୍ତିକ, ଏହି ଶୁଭ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରୁଥିବା କଥା ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶୁଣ।
ନ ସଂଦେହୋ ମନାକ୍କାର୍ଯ ଆଦିତ୍ଯସ୍ଯ ମହାମତେ। ଊଁ ଇଂଦ୍ରାଯ ନମଃ ଊଁ ଵିଷ୍ଣଵେ ନମଃ
ଆଦିତ୍ୟ ବିଷୟରେ କେବେ ସନ୍ଦେହ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ; ଉ~ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଉ~ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ଏଷ ଜପ୍ଯଶ୍ଚ ହୋମଶ୍ଚ ସଂଧ୍ଯୋପାସନମେଵ ଚ। ସର୍ଵଶାଂତିକରଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵଵିଘ୍ନଵିନାଶନଃ
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଜପ, ହୋମ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା ଉପାସନାରେ କରିବାକୁ; ଏହା ସମସ୍ତ ଶାନ୍ତି ଦେଇଥାଏ ଓ ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ ଦୂର କରେ।
ନାଶଯେତ୍ସର୍ଵରୋଗାଂଶ୍ଚ ଲୂତାଵିସ୍ଫୋଟକାଦିକାନ୍। କାମଲାଦିକରୋଗାଂଶ୍ଚ ଯେ ରୋଗାଶ୍ଚୈଵ ଦାରୁଣାଃ
ଏହା ସମସ୍ତ ରୋଗ, ପୋକା ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା, ଫୋଡା ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୋଗ, କାମଲା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ରୋଗକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।
ଏକାହିକଂ ତ୍ର୍ଯହିକଂ ଚ ଜ୍ଵରଂ ଚାତୁର୍ଥିକଂ ତଥା। କୁଷ୍ଠଂ ରୋଗଂ କ୍ଷଯଂ ରୋଗଂ କୁକ୍ଷିରୋଗଂ ଜ୍ଵରଂ ତଥା
ଏକ ଦିନ, ତିନି ଦିନ, ଚାରି ଦିନର ଜ୍ୱର; କୁଷ୍ଟ ରୋଗ, କ୍ଷୟ ରୋଗ, ପେଟ ରୋଗ, ଏବଂ ଜ୍ୱର ମଧ୍ୟ।
ଅଶ୍ମରୀମୂତ୍ରଂକୃଚ୍ଛ୍ରାଂଶ୍ଚ ନାନାରୋଗାମଯାଂସ୍ତଥା। ଯେ ଵାତପ୍ରଭଵା ରୋଗା ଯେ ରୋଗା ଗର୍ଭସଂଭଵାଃ
ପଥର ରୋଗ, ମୁତ୍ର ଅସୁବିଧା ଓ ବିଭିନ୍ନ ରୋଗ; ଯେଉଁ ରୋଗ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ, ଯେଉଁ ରୋଗ ଗର୍ଭରୁ ହୁଏ।
ମର୍ଦଯନ୍ତୋ ମହାରୋଗା ମର୍ଦିତା ଵେଦନାତ୍ମକାଃ। ଵିଲଯଂ ଯାଂତି ତେ ସର୍ଵ ଆଦିତ୍ଯୋଚ୍ଚାରଣେନ ତୁ
ମହା ରୋଗ ଓ ବେଦନା ଦେଇଥିବା ରୋଗକୁ ଦମନ କରି, ସମସ୍ତ ଏହି ରୋଗ ଆଦିତ୍ୟ ଉଚ୍ଚାରଣରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ରକ୍ଷ ମାଂ ଦେଵଦେଵେଶ ଗ୍ରହରୋଗଭଯେଷୁ ଚ। ପ୍ରଶମଂ ଯାଂତି ତେ ସର୍ଵେ କୀର୍ତିତେ ତୁ ଦିଵାକରେ
ଦେବଦେବେଶ, ଗ୍ରହ ଓ ରୋଗ ଭୟରେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କର; ଦିବାକରଙ୍କୁ କୀର୍ତ୍ତି କରିଲେ ସମସ୍ତ ଭୟ ଶାନ୍ତି ହୋଇଯାଏ।
ମୂଲମଂତ୍ରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସର୍ଵକାମାର୍ଥସାଧକମ୍। ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦଂ ନିତ୍ଯଂ ଭାସ୍କରସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ମୁଁ ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର କହିବି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ କରେ; ଏହା ସଦା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ, ଭାସ୍କରଙ୍କ ମହାତ୍ମା।
ମଂତ୍ରଶ୍ଚାଯଂ ଓଁ ହ୍ରାଂ ହ୍ରୀଂ ସଃ ସୂର୍ଯାଯ ନମଃ। ଅନେନ ମଂତ୍ରେଣ ସଦା ସର୍ଵସିଦ୍ଧିର୍ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵଂ୫୦ 1.78.
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ହେଉଛି: 'ଓଁ ହ୍ରାଁ ହ୍ରୀଁ ସଃ ସୂର୍ଯ୍ୟାୟ ନମଃ'; ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମିଳିଥାଏ।
ଵ୍ଯାଧଯୋ ଵୈ ନ ବାଧଂତେ ନ ଚାନିଷ୍ଟଂ ଭଯଂ ଭଵେତ୍। ସୂର୍ଯାଵର୍ତୋଦକଂ ଯସ୍ତୁ ଗୃହୀତ୍ଵା ତୁ କ୍ରମେଣ ତୁ
ରୋଗ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରେନି, ଅଶୁଭ ଭୟ ମଧ୍ୟ ଆସେନି; ଯେଉଁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚକ୍ରର ଜଳ ନିଅନ୍ତି, ନିୟମିତ ଭାବରେ,
ତସ୍ଯ ପ୍ରାଶନମାତ୍ରେଣ ନରୋ ରୋଗାତ୍ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ। ନ ଦାତଵ୍ଯଂ ନ ଖ୍ଯାତଵ୍ଯଂ ଜପ୍ତଵ୍ଯଂ ଚ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ସେଉଁଠି ଏହା ପିଇବା ମାତ୍ରରେ ମନୁଷ୍ୟ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ଏହା ଦେବା ନୁହେଁ, ଖୋଲିବା ନୁହେଁ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଜପ କରିବା ଉଚିତ।