ପ୍ରଦୀପାଂତେ ଚ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ତତୋ ଵାରି ନିଵେଦଯେତ୍। ତତୋ ଜପ୍ଯଂ ସ୍ତୁତିଂ ମୁଦ୍ରାଂ ନମସ୍କାରଂ ତୁ କାରଯେତ୍
ଦୀପ ପରେ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେବା, ତାପରେ ପାଣି ଦେବା ଉଚିତ। ତାପରେ ଜପ, ସ୍ତୁତି, ମୁଦ୍ରା ଓ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।
ଅଂଜଲି ପ୍ରଥମା ମୁଦ୍ରା ଦ୍ଵିତୀଯା ଧେନୁକା ସ୍ମୃତା। ଏଵଂ ଯଃ ପୂଜଯେଦର୍କଂ ରଵିସାଯୁଜ୍ଯମାଵ୍ରଜେତ୍
ପ୍ରଥମ ମୁଦ୍ରା ଅଞ୍ଜଳି, ଦ୍ୱିତୀୟ ମୁଦ୍ରା ଧେନୁକା ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ। ଏଭଳି ଯେଉଁଠି ଆର୍କଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ରବିସାୟୁଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ମମ ବ୍ରହ୍ମଵଧଂ ଘୋରଂ କପାଲଂ କରଲଗ୍ନକମ୍। ରଵେସ୍ତସ୍ଯପ୍ରସାଦାତ୍ତୁ ମୁକ୍ତଂ ଵାରାଣସୀତଟେ
ମୋର ଭୟଙ୍କର ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ, ହାତରେ ଲଗିଥିବା କପାଳ— ରବିଙ୍କ କୃପାରେ ମୁଁ ବାରାଣସୀ ତୀରରେ ଏହାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲି।
ରଵେଃ ପରତରଂ ଦୈଵଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ତୁ ନ ଵିଦ୍ଯତେ। ଯସ୍ଯ ପ୍ରସାଦତୋ ଘୋରାନ୍ମୁକ୍ତୋହଂ ଗୁରୁକିଲ୍ବିଷାତ୍
ତିନି ଲୋକରେ ରବିଠାରୁ ଉପରେ କୌଣସି ଦେବତା ନାହିଁ। ତାଙ୍କର କୃପାରେ ମୁଁ ଗୁରୁ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛି।
ସ୍କଂଦ ଉଵାଚ-। ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତ୍ଵତ୍ତୋ ଗିରଂ ନାଥ ଵିସ୍ମଯୋ ମେଽଭଵତ୍ପ୍ରଭୋ। ତ୍ଵଦନ୍ଯୋସ୍ତି ନ କୋ ଦେଵଃ କଥଂ ବ୍ରହ୍ମଵଧଂ ତ୍ଵଯି
ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ— ନାଥ, ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମୋର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲା। ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେବତା ଅଛନ୍ତି କି? କିପରି ଆପଣଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ଲାଗିଲା?
ତ୍ଵଂ ଚ ଜ୍ଞାନୀଶ୍ଵରୋ ଯୋଗୀ ଲୋକେ ଭୋକ୍ତାଽକ୍ଷରୋଽଵ୍ଯଯଃ। ଦେଵାନାଂ ଗୁରୁରେକସ୍ତ୍ଵଂ ଵ୍ଯାପ୍ତରୂପୀ ମହେଶ୍ଵରଃ
ଆପଣ ଜ୍ଞାନର ଈଶ୍ୱର, ଯୋଗୀ, ଏହି ଲୋକର ଭୋଗୀ, ଅକ୍ଷୟ ଓ ଅବିନାଶୀ। ଦେବମାନଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଗୁରୁ, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ମହେଶ୍ୱର।
ସର୍ଵଜ୍ଞୋ ଵରଦୋ ନିତ୍ଯଂ ସର୍ଵେଷାଂ ପ୍ରାଣିନାଂ ପ୍ରଭୁଃ। ଦୁଷ୍କୃତଂ ତେ କୁତୋ ନାଥ ତଥା କ୍ରୋଧୋ ଵିଶେଷତଃ
ତୁମେ ସବୁ କଥା ଜାଣିଛ, ସବୁବେଳେ ଦୟା କରୁଛ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଚିରକାଳ ନାଥ ଅଟୁଟ୍ ଅଛ। ନାଥ, ତୁମେ କେମିତି କୃଷ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବ, ବିଶେଷ କରି କ୍ରୋଧ କିପରି ହେବ?
ଶିଵ ଉଵାଚ- ଲୋକାନାଂ ଚ ହିତାର୍ଥାଯ ପୃଥଗ୍ଭୂତା ଯୁଗେ ଯୁଗେ। ସର୍ଵଂ କୁର୍ମୋ ଵଯଂ ପୁତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁମହେଶ୍ଵରାଃ
ଶିବ କହିଲେ—ପୁଅ, ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ଆମେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛୁ।
ନାସ୍ମାକଂ ବଂଧମୋକ୍ଷୌ ଚ ନାକାର୍ଯଂ କାର୍ଯମେଵ ଵା। ତଥା ଲୋକସ୍ଯ ରକ୍ଷାର୍ଥଂ ଚରାମୋ ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍
ଆମ ପାଇଁ ବାନ୍ଧନ କିମ୍ବା ମୁକ୍ତି ନାହିଁ, କିଛି କରିବା କିମ୍ବା ନକରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ତଥାପି ଜଗତର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛୁ।
ସର୍ଵଂ ଚ ପରମଂ ଚୈଵ ସର୍ଵଵିଘ୍ନଵିନାଶନମ୍। ସର୍ଵରୋଗପ୍ରଶମନଂ ସର୍ଵାର୍ଥପ୍ରତିସାଧକମ୍
ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ, ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନର ନାଶକ, ସମସ୍ତ ରୋଗର ଶାନ୍ତିକାରୀ, ସମସ୍ତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ।
ଏକୋସୌ ବହୁଧା ଭୂତ୍ଵା କାଲଭେଦାଦନିଂଦିତଃ। ମାସେ ମାସେ ତୁ ତପତି ଏକୋ ଦ୍ଵାଦଶତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଏହି ଏକା ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଦେବତା କାଳର ଭିନ୍ନତା ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ରୂପ ନେଇଥାନ୍ତି, ତିନି ଦୋଷ ନାହିଁ। ପ୍ରତି ମାସରେ ଏକା ଦେବତା ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ଦ୍ୱାଦଶ ମାସରେ ଦ୍ୱାଦଶ ରୂପ ନେଇଥାନ୍ତି।
ମିତ୍ରୋ ମାର୍ଗଶିରେ ମାସି ପୌଷେ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସନାତନଃ। ଵରୁଣୋ ମାଘମାସେ ତୁ ସୂର୍ଯୋ ଵୈ ଫାଲ୍ଗୁନେ ତଥା
ମାର୍ଗଶିର ମାସରେ ମିତ୍ର, ପୌଷରେ ଚିରଯୁବନ ବିଷ୍ଣୁ, ମାଘରେ ବରୁଣ, ଫାଲ୍ଗୁନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅନ୍ତି।
ଚୈତ୍ରେ ମାସି ତପେଦ୍ଭାନୁର୍ଵୈଶାଖେ ତାପନଃ ସ୍ମୃତଃ। ଜ୍ଯେଷ୍ଠମାସେ ତପେଦିଂଦ୍ର ଆଷାଢେ ତପତେ ରଵିଃ
ଚୈତ୍ର ମାସରେ ଭାନୁ, ବୈଶାଖରେ ତାପନା, ଜ୍ୟେଷ୍ଠରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆଷାଢରେ ରବି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅନ୍ତି।
ଗଭସ୍ତିଃ ଶ୍ରାଵଣେ ମାସି ଯମୋ ଭାଦ୍ରପଦେ ତଥା। ହିରଣ୍ଯରେତାଶ୍ଵଯୁଜି କାର୍ତିକେ ତୁ ଦିଵାକରଃ
ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ଗଭସ୍ତି, ଭାଦ୍ରପଦରେ ଯମ, ଆଶ୍ୱୟୁଜରେ ହିରଣ୍ୟରେତା, କାର୍ତିକରେ ଦିବାକର ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅନ୍ତି।
ଇତ୍ଯେତେ ଦ୍ଵାଦଶାଦିତ୍ଯା ମାସି ମାସି ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ। ଉରୁରୂପା ମହାତେଜା ଯୁଗାଂତାନଲଵର୍ଚସଃ
ଏଭଳି ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ ପ୍ରତି ମାସରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ବିଶାଳ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ ଏବଂ ଯୁଗାନ୍ତ ଅଗ୍ନିର ଚମକ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
ଯ ଇଦଂ ପଠତେ ନିତ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ପାପଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ। ନ ରୋଗୋ ନ ଚ ଦାରିଦ୍ର୍ଯଂ ନାଵମାନୋ ଭଵେତ୍କ୍ଵଚିତ୍
ଯେଉଁଠି ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଦିନେ ଦିନେ ପଢିଥାଏ, ସେଠି ପାପ ନାହିଁ, ରୋଗ ନାହିଁ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ନାହିଁ, କେବେ ଅପମାନ ମଧ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ।
ଅକ୍ଷଯଂ ଲଭତେ ସ୍ଵର୍ଗଂ ସୁଖଂ ରାଜ୍ଯଂ ଯଶଃ କ୍ରମାତ୍। ମହାମଂତ୍ରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସର୍ଵପ୍ରୀତିକରଂ ପରମ୍
ସେ ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗ, ସୁଖ, ରାଜ୍ୟ ଓ ଯଶ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ। ଏବେ ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ଉତ୍ତମ ମନ୍ତ୍ର କହିବି।
ଊଁ ନମଃ ସହସ୍ରବାହଵେ ଆଦିତ୍ଯାଯ ନମୋନମଃ। ନମସ୍ତେ ପଦ୍ମହସ୍ତାଯ ଵରୁଣାଯ ନମୋନମଃ
ଓଁ, ହଜାର ଭୁଜା ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ପଦ୍ମହସ୍ତ ବରୁଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ନମସ୍କାର।
ନମସ୍ତିମିରନାଶାଯ ଶ୍ରୀସୂର୍ଯାଯ ନମୋନମଃ। ନମଃ ସହସ୍ରଜିହ୍ଵାଯ ଭାନଵେ ଚ ନମୋନମଃ
ଅନ୍ଧକାର ନାଶକ ଶ୍ରୀ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ନମସ୍କାର। ହଜାର ଜିହ୍ୱା ଭାନୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ନମସ୍କାର।
ତ୍ଵଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମା ତ୍ଵଂ ଚ ଵିଷ୍ଣୂ ରୁଦ୍ରସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ନମୋନମଃ। ତ୍ଵମଗ୍ନିଃ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଵାଯୁସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ନମୋନମଃ
ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମା, ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମେ ରୁଦ୍ର; ନମସ୍କାର, ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ବାୟୁ; ନମସ୍କାର, ନମସ୍କାର।
ସର୍ଵଗଃ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ନହି କିଂଚିତ୍ତ୍ଵଯା ଵିନା। ଚରାଚରେ ଜଗତ୍ଯସ୍ମିନ୍ସର୍ଵଦେହେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଅଛ। ତୁମେ ବିନା କିଛି ନାହିଁ। ଏହି ଚଳାଞ୍ଚଳ ଓ ଅଚଳ ଜଗତର ସମସ୍ତ ଦେହରେ ତୁମେ ବସିଛ।
ଇତି ଜପ୍ତ୍ଵା ଲଭେତ୍କାମଂ ସ୍ଵର୍ଗଭୋଗ୍ଯାଦିକଂ କ୍ରମାତ୍। ଆଦିତ୍ଯୋ ଭାସ୍କରଃ ସୂର୍ଯୋ ଅର୍କୋ ଭାନୁର୍ଦିଵାକରଃ
ଏଭଳି ଜପ କରିଲେ ଚାହିଦା, ସ୍ୱର୍ଗର ସୁଖ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫଳ କ୍ରମେ ମିଳିଥାଏ। ଆଦିତ୍ୟ, ଭାସ୍କର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅର୍କ, ଭାନୁ, ଦିବାକର—
ସୁଵର୍ଣରେତା ମିତ୍ରଶ୍ଚ ପୂଷା ତ୍ଵଷ୍ଟା ଚ ତେ ଦଶ। ସ୍ଵଯଂଭୂସ୍ତିମିରାଶଶ୍ଚ ଦ୍ଵାଦଶଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ
ସୁବର୍ଣ୍ଣରେତା, ମିତ୍ର, ପୂଷା, ତ୍ୱଷ୍ଟା—ଏହି ତୁମର ଦଶଟି ନାମ। ସ୍ୱୟଂଭୂ ଓ ତିମିରାଶ ଏକାଦଶ ଓ ଦ୍ୱାଦଶ ନାମ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ନାମାନ୍ଯେତାନି ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଶୁଚିର୍ଯସ୍ତୁ ପଠେନ୍ନରଃ। ସର୍ଵପାପାଚ୍ଚ ରୋଗାଚ୍ଚ ମୁକ୍ତୋ ଯାତି ପରାଂ ଗତିମ୍
ଯେଉଁ ଶୁଦ୍ଧ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ନାମଗୁଡିକୁ ପଢିଥାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପ ଓ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଉଚ୍ଚତମ ଗତିକୁ ପାଇଥାଏ।
ପୁନରନ୍ଯତ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଭାସ୍କରସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ରକ୍ତାଖ୍ଯାଯେ ରକ୍ତନିଭାସ୍ସିଂଦୂରାରୁଣଵିଗ୍ରହାଃ
ଏବେ ମୁଁ ଭାସ୍କରଙ୍କ ମହାତ୍ମା ବିଷୟରେ ଆଉ କିଛି କହିବି; 'ରକ୍ତ' ନାମକ କଥାରେ ତାଙ୍କ ରୂପ ଲାଲ ରଙ୍ଗର, ସିନ୍ଦୂର ଓ ରକ୍ତ ରଙ୍ଗର ଅଟୁଟ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖାଯାଏ।
ଯାନି ନାମାନି ମୁଖ୍ଯାନି ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ଷଡାନନ। ତପନସ୍ତାପନଶ୍ଚୈଵ କର୍ତ୍ତା ହର୍ତ୍ତା ଗ୍ରହେଶ୍ଵରଃ
ସେଇ ମୁଖ୍ୟ ନାମଗୁଡିକ ଶୁଣ, ଷଡାନନ; ତାପନ, ତାପନା, କର୍ତ୍ତା, ହର୍ତ୍ତା, ଗ୍ରହମାନ୍ୟ ନାଥ।
ଲୋକସାକ୍ଷୀ ତ୍ରିଲୋକେଷୁ ଵ୍ଯୋମାଧିପୋ ଦିଵାକରଃ। ଅଗ୍ନିଗର୍ଭୋ ମହାଵିପ୍ରଃ ସ୍ଵର୍ଗଃ ସପ୍ତାଶ୍ଵଵାହନଃ
ତିନି ଲୋକରେ ଜଗତର ସାକ୍ଷୀ, ଆକାଶର ନାଥ, ଦିବାକର, ଅଗ୍ନିରୁ ଜନ୍ମିତ, ମହା ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସ୍ଵର୍ଗ, ସାତ ଘୋଡାରେ ଚାଳିଥିବା।
ପଦ୍ମହସ୍ତସ୍ତମୋଭେଦୀ ଋଗ୍ଵେଦୋ ଯଜୁସ୍ସାମଗଃ। କାଲପ୍ରିଯଂ ପୁଂଡରୀକଂ ମୂଲସ୍ଥାନଂ ଚ ଭାଵିତମ୍
ପଦ୍ମ ହସ୍ତ, ଅନ୍ଧାରକୁ ଦୂର କରିଥିବା, ଋଗ୍ବେଦ, ଯଜୁର୍ବେଦ, ସାମଗୀତି, କାଳ ପ୍ରିୟ, ପୁଣ୍ଡରୀକ, ମୂଳ ସ୍ଥାନ, ପୂଜିତ।
ଯଃ ସ୍ମରେଚ୍ଚ ସଦା ଭକ୍ତ୍ଯା ତସ୍ଯ ରୋଗଭଯଂ କୁତଃ। ଶୃଣୁ କାର୍ତିକ ଯତ୍ନେନ ସର୍ଵପାପହରଂ ଶୁଭମ୍
ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତି ସହିତ ସଦା ସ୍ମରଣ କରେ, ସେଠି ରୋଗ ଭୟ କାହିଁକି? କାର୍ତ୍ତିକ, ଏହି ଶୁଭ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରୁଥିବା କଥା ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶୁଣ।
ନ ସଂଦେହୋ ମନାକ୍କାର୍ଯ ଆଦିତ୍ଯସ୍ଯ ମହାମତେ। ଊଁ ଇଂଦ୍ରାଯ ନମଃ ଊଁ ଵିଷ୍ଣଵେ ନମଃ
ଆଦିତ୍ୟ ବିଷୟରେ କେବେ ସନ୍ଦେହ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ; ଉ~ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଉ~ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।