ଅଶ୍ଵରତ୍ନଂ ସୁଵର୍ଣଂ ଚ ରକ୍ତଵସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଧାନ୍ଯକମ୍। ଦଦାତି ଭାସ୍କର ପ୍ରୀତ୍ଯା ସ୍ଵର୍ଗ ମର୍ତ୍ଯପତିଃ କ୍ରମାତ୍
ଭାସ୍କରଙ୍କ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ, ମର୍ତ୍ୟପତି କ୍ରମେ ଅଶ୍ୱରତ୍ନ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଲାଲ କପଡ଼ା ଓ ଧାନ ଦେଇ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇଥାଏ।
ଏଷାଂ ଭେଦଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯମି ଶୃଣୁ ଵିପ୍ର ଯଥାର୍ଥଵତ୍। ଉତ୍ତମାଭରଣୈର୍ଯୁକ୍ତଂ ସଦ୍ଵାହଂ ଯୋ ଦଦାତି ହ
ଏହାର ଭିନ୍ନତା ବିଷୟରେ ମୁଁ କହିବି; ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ସତ୍ୟରେ ଶୁଣ; ଯିଏ ଉତ୍ତମ ଭୂଷଣ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅଶ୍ୱ ଦେଇଥାଏ—
ସମୁଦ୍ରୈସ୍ସପ୍ତଭିର୍ଜୁଷ୍ଟାଂ ଭୂମିମେତ୍ଯାରିଵର୍ଜିତାମ୍। ଲଭେଦ୍ଭଵାଂତରେ ମର୍ତ୍ଯମେକେନୈକାଧିପୋ ଭଵେତ୍
—ସାତ ସମୁଦ୍ରରେ ଘିରିଥିବା ଶତ୍ରୁ ନହିଁ ଥିବା ଭୂମି ଦେଇଥିଲେ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମରେ ଏକ ଦାନରେ ସମସ୍ତ ଉପରେ ଅଧିପତି ହୁଏ।
ଅଶ୍ଵହୀନଂ ଚ ପତ୍ରାଂଗଂ ଵୃଷଭୈର୍ଵାପ୍ଯଲଂକୃତମ୍। ହେମମାଷଂ ଦ୍ଵିମାଷଂ ଵା ଦକ୍ଷିଣା ଵିହିତା ବୁଧୈଃ
ଯଦି ଅଶ୍ୱ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଏହା ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଲଂକୃତ, କିମ୍ବା ବୃଷଭ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ହେମ ଅଥବା ଦୁଇ ମାଷ ହେମ ଦାନ ଉଚିତ୍ ଭାବେ କହିଛନ୍ତି।
ରତ୍ନଭାଂଡଂ ମହାର୍ଥଂ ଚ ହୈମୈରେଵ କୃତଂ ଚ ଯତ୍। ସ୍ଵର୍ଣଂ ଵା କେଵଲଂ ଦତ୍ଵା ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପଧନେଶ୍ଵରଃ
ଅତିମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାର, କିମ୍ବା ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ତିଆରି ଯାହାକି, କିମ୍ବା କେବଳ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ଦିବିର ଧନର ଶ୍ୱାମୀ ହୁଏ।
ରକ୍ତଵସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଧାନ୍ଯଂ ଚ ଶକ୍ତିତୋ ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି। ସ୍ଵର୍ଗୋର୍ଵ୍ଯୋରୀଶତାମେତି ନ ତଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଵିମୁଂଚତି
ଯିଏ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଲାଲ କପଡ଼ା ଓ ଧାନ ଦେଇଥାଏ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଭୂମିର ଅଧିପତି ହୁଏ; ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସେଠାରୁ କଦାପି ଯାଏନାହିଁ।
ଅରୋଗୀ ସୁପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ଦସ୍ଯୁଜେତା ପ୍ରତାପଵାନ୍। ଯାଵତ୍ପ୍ରଭାସତେ ଭାନୁସ୍ତାଵତ୍ପୂଜ୍ଯତମୋ ହି ସଃ
ସେ ଆରୋଗ୍ୟ, ସୁସନ୍ତୁଷ୍ଟ ମନ, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଉପରେ ଜୟୀ ଓ ପ୍ରତାପଶାଳୀ ହୁଏ; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଲୋକିତ, ସେ ପୂଜ୍ୟତମ ରହିଥାଏ।
ମାଘାଦୌ ଦ୍ଵାଦଶୀଂମାଯାଂ ସପ୍ତମୀଂ କାରଯେତ୍ସ ତୁ। ଇହାଭୀଷ୍ଟଫଲଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ସୁରୈଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରପୂଜ୍ଯତେ
ମାଘ ଆରମ୍ଭରେ, ଦ୍ୱାଦଶୀ କିମ୍ବା ସପ୍ତମୀ ଦିନରେ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ; ଏଠାରେ ଆଭିଷ୍ଟ ଫଳ ଭୋଗି, ଦେବମାନେ ସେକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।
ଅର୍କାଙ୍ଗସପ୍ତମୀ ଵ୍ରତଂ କୃତ୍ଵା ଚ ଵିଧିଵଦ୍ବୁଧଃ। ପାପାତ୍ପୂତ ଇହାଭୀଷ୍ଟଂ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ମୁକ୍ତିମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଉଚିତ ଭାବରେ ଅର୍କାଙ୍ଗ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ କରିଲେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ପାପରୁ ପବିତ୍ର ହୁଏ, ଏଠାରେ ଆଭିଷ୍ଟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଥାଏ, ଶେଷରେ ମୁକ୍ତି ଲଭେ।
ଲକ୍ଷଣଂ ଚ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ମାସି ମାସି ଚ ଯୋ ଵିଧିଃ। ଵ୍ରତସ୍ଯାସ୍ଯ ପ୍ରସାଦାଚ୍ଚ ସୁରାଣାମର୍ଚିତୋ ଦିଵି
ମୁଁ ବ୍ରତର ଲକ୍ଷଣ ଓ ପ୍ରତି ମାସର ବିଧି ବଖ୍ୟା କରିବି; ଏହି ବ୍ରତର କୃପାରେ, ଦିବିରେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ସେକୁ ପୂଜନ୍ତି।
ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ରଵିଦିନେ ପ୍ରଵୃତ୍ତେ ଚୋତ୍ତରାଯଣେ। ପୁଂନାମଧେଯନକ୍ଷତ୍ରେ ଗୃହ୍ଣୀଯାତ୍ସପ୍ତମୀଵ୍ରତମ୍
ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ, ରବିବାର ଦିନରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ତରାୟଣରେ ଥିବାବେଳେ, ପୁରୁଷ ନାମରେ ଥିବା ନକ୍ଷତ୍ରରେ, ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ।
ହସ୍ତୋ ମୈତ୍ରଂ ତଥା ପୁଷ୍ଯଃ ଶ୍ରଵୋ ମୃଗ ପୁନର୍ଵସୁ। ପୁଂନାମଧେଯ ନକ୍ଷତ୍ରାଣ୍ଯେତାନ୍ଯାହୁର୍ମନୀଷିଣଃ
ହସ୍ତ, ମୈତ୍ର, ପୁଷ୍ୟ, ଶ୍ରବଣ, ମୃଗ, ପୁନର୍ବସୁ—ଏହି ନକ୍ଷତ୍ରଗୁଡିକ ପୁରୁଷ ନାମରେ ଥିବା ନକ୍ଷତ୍ର ଭାବରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକମାନେ କହିଛନ୍ତି।
ପଂଚମ୍ଯାମେକଭକ୍ତଂ ତୁ ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ନକ୍ତଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍। ସପ୍ତମ୍ଯାମୁପଵାସଂ ଚ ଅଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ପାରଣଂ ଭଵେତ୍
ପଞ୍ଚମୀ ଦିନରେ ଏକବେଳା ଖାଇବା ନିୟମ, ଷଷ୍ଠୀ ଦିନରେ ରାତିରେ ଖାଇବା ଉଚିତ, ସପ୍ତମୀ ଦିନରେ ଉପବାସ ରହିବା ଉଚିତ, ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ ଉପବାସ ଭଙ୍ଗ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଅର୍କାଗ୍ରଂ ଶୁଚିଗୋମଯଂ ସୁମରିଚଂ ତୋଯଂ ଫଲଂ ଚାଶ୍ନୁତେ । ମୂଲଂ ନକ୍ତମୁପୋଷଣଂ ଚ ଵିଧିଵତ୍କୃତ୍ଵୈକଭକ୍ତଂ ତଥା। କ୍ଷୀରଂ ଵାପ୍ଯଶନଂ ଘୃତାକ୍ତମିତି ଚ ପ୍ରୋକ୍ତାଃ କ୍ରମେଣାମୁନା। କୃତ୍ଵା ଵାସରସପ୍ତମୀଂ ଦିନକୃତଃ ପ୍ରାପ୍ନୋତ୍ଯଭୀଷ୍ଟଂ ଫଲଂ
ଅର୍କ ଗଛର ଶିରା, ପବିତ୍ର ଗୋମୟ, ସୁମରିଚ, ପାଣି, ଫଳ ଭୋଗ କରିବା; ମୂଳ, ରାତିରେ ଖାଇବା, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଉପବାସ, ଏକବେଳା ଭୋଜନ; ଦୁଧ କିମ୍ବା ଘି ମିଶା ଖାଦ୍ୟ, ଏହି ଅନୁସାରେ ଭୋଗ କରିବା; ଦିନରେ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ କରିଲେ, ଆକାଂକ୍ଷିତ ଫଳ ମିଳିଥାଏ।
ଆତ୍ମନୋ ଦ୍ଵିଗୁଣାଂ ଛାଯାଂ ଯଦା କୁର୍ଵୀତ ଭାସ୍କରଃ। ତଦା ନକ୍ତଂ ଵିଜାନୀଯାନ୍ନ ନକ୍ତଂ ନିଶିଭୋଜନଂ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଜଣେ ମଣିଷର ଦୁଇ ଗୁଣା ଛାୟା କରିଥିଲେ, ତାହା ରାତିରେ ଖାଇବା ସମୟ ବୋଲି ଜଣାଯିବା ଉଚିତ; ରାତିରେ ଖାଇବା ମାନେ ନିଶାରେ ଭୋଜନ ନୁହେଁ।
ପ୍ରଥମଂ ପୂଜଯେଦ୍ଦେଵଂ ଫଲପୁଷ୍ପାଦିମଂତ୍ରକୈଃ। ଅନ୍ନଦାନଂ ତତଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଧ୍ଯୁକ୍ତପରିମାଣକଂ
ପ୍ରଥମେ ଫଳ, ଫୁଲ ଓ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ତାପରେ ନିୟମିତ ପରିମାଣରେ ଅନ୍ନଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଧ୍ଯାନମ୍-। ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂପୂର୍ଣଂ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତଂ। ଦ୍ଵିଭୁଜଂ ରକ୍ତଵର୍ଣଂ ଚ ରକ୍ତପଂକଜଧୃତ୍କରଂ
ତାପରେ ଧ୍ୟାନ: ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଆଭରଣରେ ଶୋଭିତ, ଦୁଇ ହାତ, ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର, ଲାଲ୍ ପଦ୍ମ ଧରିଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତନ କରିବା।
ତେଜୋବିଂବଂ ବହୁଜଲମଧ୍ଯସ୍ଥଂ ସପରିଚ୍ଛଦଂ। ପଦ୍ମାସନଗତଂ ଦେଵଂ ରକ୍ତଗଂଧାନୁଲେପନଂ
ତେଜସ୍ୱୀ ଚକ୍ର ପରି, ବହୁ ପାଣିର ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା, ପରିଚାରକ ସହିତ, ପଦ୍ମାସନରେ ବସିଥିବା, ଲାଲ୍ ଗନ୍ଧ ଲେପିଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା।
ଆଦିତ୍ଯଂ ଚିଂତଯେଦ୍ଦେଵଂ ପୂଜାକାଲେ ଵିଶେଷତଃ। ଅଥ ମଂତ୍ରଶ୍ଚାଯଂ-। ଭାସ୍କରାଯ ଵିଦ୍ମହେ ସହସ୍ରରଶ୍ମଯେ ଧୀମହି ତନ୍ନଃ ସୂର୍ଯଃ ପ୍ରଚୋଦଯାତ୍
ପୂଜା ସମୟରେ ଆଦିତ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ। ମନ୍ତ୍ର: 'ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ଆମେ ଚିନ୍ତା କରୁ, ସହସ୍ର କିରଣ ଥିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆମକୁ ପ୍ରେରିତ କରୁ।'
ଜପ୍ଯ ଏଷ ପରଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଵିଜଯାଵହଃ। କରଵୀରୈଃ କରଂଜୈଶ୍ଚ ରକ୍ତକୁଂକୁମସନ୍ନିଭୈଃ
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସପ୍ତମୀରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜପ, ଜୟ ଦେଇଥାଏ; କରବୀର ଓ କରଞ୍ଜ ଫୁଲ, ଲାଲ୍ କୁଙ୍କୁମ ପରି ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା।
ପଶ୍ଚାଚ୍ଚ ପାରଣା କାର୍ଯା ତଥାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଵିଶେଷତଃ। ଅଷ୍ଟମ୍ଯାମେଵ କର୍ତଵ୍ଯଂ ନଵମ୍ଯାଂ ନୈଵ ପାରଣଂ
ଉପବାସ ଭଙ୍ଗ ପରେ କରିବା ଉଚିତ, ବିଶେଷ କରି ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ; ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ ଉପବାସ ଭଙ୍ଗ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ, ନବମୀ ଦିନରେ ନୁହେଁ।
ଵ୍ରତେ ଫଲଂ ନ ଚାପ୍ନୋତି ନଵମ୍ଯାଂ ପାରଣେ କୃତେ। ପାରଣଂ ତ୍ଵପରାହ୍ଣେ ତୁ କଟୁତିକ୍ତାମ୍ଲଵର୍ଜିତଂ
ନବମୀ ଦିନରେ ଉପବାସ ଭଙ୍ଗ କଲେ ବ୍ରତର ଫଳ ମିଳେନାହିଁ; ଉପବାସ ଭଙ୍ଗ ଦିନର ଅପରାହ୍ଣରେ କରିବା ଉଚିତ, ତିକ୍ତ, କଟୁ, ତେଁତୁଳା ଖାଦ୍ୟ ଦେଖିବା ଉଚିତ।
ତଂଡୁଲଂ ଶୋଧଯେଦ୍ଯତ୍ନାତ୍ତୃଣବୀଜାଦିକଂ ତ୍ଯଜେତ୍। ମୁଦ୍ଗ ମାଷ ତିଲାଦୀନି ଘୃତଂ ଚ ପରିଵର୍ଜଯେତ୍୧୦୦ 1.77.100 ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଭୋଜଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଶକ୍ତଃ କ୍ଷୀରାଦିହଵ୍ଯକୈଃ। ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯନ୍ନପାନୈଶ୍ଚ ଵ୍ଯଂଜନୈଶ୍ଚ ନିରାମିଷୈଃ
ଚାଉଳକୁ ସାବଧାନରେ ଶୋଧନ କରିବା, ତୃଣ, ମାନ୍ୟ, ଆଦିକୁ ଦୂର କରିବା; ମୁଗ, ମାଷ, ତିଳ ଓ ଘି ଖାଦ୍ୟ ଦେଖିବା ଉଚିତ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ, ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଦୁଧ ଓ ଏହା ସହିତ ଦେବା, ଏବଂ ମାଂସ ନଥିବା ଶାକ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା।
ଵିପ୍ରାଯ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵିଭଜ୍ଯ ଚାନୁରୂପତଃ। ଇମାମନଂତଫଲଦାଂ ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ସପ୍ତମୀଂ ନରଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଭାଗରେ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ; ଯେଉଁ ଜଣେ ଏହି ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ କରେ, ଅନନ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ—
ସର୍ଵପାପପ୍ରଶମନୀଂ ଧନପୁତ୍ରଵିଵର୍ଧନୀମ୍। ମାସି ମାସି ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଵ୍ରତଂ କୃତ୍ଵାର୍କତୁଷ୍ଟଯେ
ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରିଥାଏ, ଧନ ଓ ପୁତ୍ର ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ; ପ୍ରତି ମାସ, ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ରତ କରିବା—
ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ପାରଣଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ସୂର୍ଯଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି। କଲ୍ପକୋଟିଂ ଵସେତ୍ସ୍ଵର୍ଗେ ତତୋ ଯାତି ପରାଂ ଗତିଂ
ଯେଉଁ ଜଣେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଉପବାସ ଭଙ୍ଗ କରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲୋକକୁ ଯାଏ; କଳ୍ପ କୋଟି ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସିଥାଏ, ପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଇଦମେଵ ପରଂ ଗୁହ୍ଯଂ ଭାଷିତଂ ଶଂଭୁନା ପୁରା। ଶ୍ରଵଣାତ୍ସତତଂ ତସ୍ଯ ଵ୍ରତସ୍ଯ ପରିପାଲନାତ୍। ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଵାପି ଲୋକସ୍ଯ ଫଲଂ ତୁଲ୍ଯଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତଂ
ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁପ୍ତ ଉପଦେଶ ପୁର୍ବରୁ ଶମ୍ଭୁ କହିଥିଲେ; ଏହି ବ୍ରତ ସଦା ଶୁଣିବା ଓ ପାଳନ କରିବା, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନେ ଶୁଣାଇଲେ, ଫଳ ସମାନ ମିଳେ।
ଵୈଶମ୍ପାଯନ ଉଵାଚ- ଭଗଵଂସ୍ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଚ୍ଚ ଶ୍ରୁତଂ ମେ ପାଵନଂ ଵ୍ରତଂ। ଅପରଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ବ୍ରଧ୍ନସ୍ଯ ଚ ପ୍ରିଯଂ ଚ ଯତ୍
ୱୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ— ଭଗବନ୍, ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ମୁଁ ଏହି ପବିତ୍ର ବ୍ରତ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଛି। ଏବେ ମୁଁ ଅନ୍ୟ ଏକ ବ୍ରତ, ଯାହା ବ୍ରଧ୍ନଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ- କୈଲାସଶିଖରେ ରମ୍ଯେ ସୁଖାସୀନଂ ମହେଶ୍ଵରଂ। ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସା ଭୂମୌ ସ୍କଂଦୋ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ବ୍ୟାସ କହିଲେ— କୈଳାସ ପହାଡ଼ର ଶିଖରରେ ମହେଶ୍ୱର ଆରାମରେ ବସିଥିଲେ। ସ୍କନ୍ଦ ମାଟିରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ପ୍ରଣାମ କରି, ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଅର୍କାଗ୍ରଂ ଗ୍ରାମାତ୍ପୂର୍ଵୋତ୍ତରଦିଗ୍ଗତାର୍କଵିଟପସ୍ଯ ଶାଖାଗ୍ରସ୍ଥିତଂ। ଵିଶିଷ୍ଟଂ ସୂକ୍ଷ୍ମପତ୍ରଦ୍ଵଯଂ ସତୋଯଂ ଦନ୍ତୈରସ୍ପୃଷ୍ଟଂ ପାତଵ୍ଯଂ। ଶୁଚିଗୋମଯଂ ଭୂମାଵପତିତଂ ମଦ୍ଯାଙ୍ଗୁଷ୍ଠାଭ୍ଯାଂ ପଲମାତ୍ରଂ ଦନ୍ତୈରସ୍ପୃଷ୍ଟଂ ସତୋଯଂ ପାତଵ୍ଯମ୍। ସୁମରିଚମଵ୍ରଣମପୁରାତନଂ ସ୍ଥୂଲମଵଶୁଷ୍କମେକଂ ଦନ୍ତୈରସ୍ପୃଷ୍ଟଂ ସତୋଯଂ ପାତଵ୍ଯମ୍। ତୋଯଂ ବ୍ରହ୍ମପିତ୍ରଙ୍ଗୁଲୀମୂଲପ୍ରସରଂ ପାତଵ୍ଯମ୍ଫଲଂ ଖର୍ଜୂରନାରିକେଲାନାମନ୍ଯତମଂ ଦଂତୈରସ୍ପୃଷ୍ଟଂ ପାତଵ୍ଯଂ ଘୃତାକ୍ତମିତି ଚାହାରଂ ମଯୂରଡିଂଭପରିମାଣଂ। ଘୃତମପି ତତ୍ପରିମାଣମ୍
ଅର୍କ ଶାଖାର ଶିରା ଗ୍ରାମର ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦିଗରେ ଥିବା ଶାଖାରୁ, ଦୁଇଟି ସୂକ୍ଷ୍ମ ପତ୍ର ଥିବା ଚିହ୍ନିତ ଶିରା, ପାଣି ସହିତ, ଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ପର୍ଶିତ, ଗଳାଇବା ଉଚିତ। ପବିତ୍ର ଗୋମୟ ଭୂମିରେ ପଡିଥିବା, ମଧ୍ୟାଙ୍ଗୁଠି ଦ୍ୱାରା ମାପିଥିବା, ଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ପର୍ଶିତ, ପାଣି ସହିତ, ଗଳାଇବା ଉଚିତ। ସୁମରିଚ, ଅଘାତ ନଥିବା, ପୁରୁଣା, ବଡ଼, ଶୁଷ୍କ ନଥିବା, ଏକଟି, ଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ପର୍ଶିତ, ପାଣି ସହିତ, ଗଳାଇବା ଉଚିତ। ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ପିତାଙ୍ଗୁଠି ମୂଳରୁ ପାଣି ଖାଇବା ଉଚିତ। ଫଳରେ ଖଜୁରି କିମ୍ବା ନାରିକେଳ, ଯେକୌଣସି ଏକ, ଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ପର୍ଶିତ, ଗଳାଇବା ଉଚିତ। ଘି ମିଶା ଖାଦ୍ୟ, ମୟୂର ଡିଂବା ପରିମାଣରେ, ଘି ମଧ୍ୟ ଏହି ପରିମାଣରେ।