ଯତ୍କିଂଚିଦ୍ଦୀଯତେ ଦାନଂ ସ୍ଵଲ୍ପଂ ଵା ଯଦି ଵା ବହୁ। ଅକ୍ଷଯଂ ପରଲୋକେଷୁ ଯୁଗାଦ୍ଯାସୁ ତଥୈଵ ଚ
ଯେଉଁଠି ଦାନ ଦିଏ, ସ୍ୱଳ୍ପ ହେଉ କି ବହୁ, ସେହି ଦାନ ପରଲୋକରେ ଅକ୍ଷୟ ରହିଥାଏ, ଯୁଗ ଆରମ୍ଭରେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ।
ଯଦ୍ଵା ଦେଵାର୍ଚନଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଧର୍ମାଖ୍ଯାନପ୍ରତିଶ୍ରଵଃ। ପୁନାତି ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯୋ ଦିଵି ପୂଜ୍ଯୋ ଭଵତ୍ଯସୌ
ଦେବପୂଜା, ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କିମ୍ବା ଧର୍ମ କଥା ଶୁଣିବା, ଏହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରେ, ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ପୂଜ୍ୟ ହୁଏ ।
ତୃତୀଯା ମାଘମାସସ୍ଯ ସିତା ମନ୍ଵଂତରା ସ୍ମୃତା। ତସ୍ଯାଂ ଯଦ୍ଦୀଯତେ ଦାନଂ ସର୍ଵମକ୍ଷଯମୁଚ୍ଯତେ
ମାଘ ମାସର ତୃତୀୟ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷକୁ ମନ୍ବନ୍ତର ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ । ଏହି ସମୟରେ ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଯାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ଦାନ ଅକ୍ଷୟ ମନାଯାଏ ।
ଧନଂ ଭୋଗ୍ଯଂ ତଥା ରାଜ୍ଯଂ ନାକଂ କଲ୍ପାଂତରସ୍ଥିତମ୍। ତସ୍ମାଦ୍ଦାନଂ ସତାଂ ପୂଜା ପ୍ରେତ୍ଯାନଂତଫଲପ୍ରଦା
ଧନ, ଭୋଗ, ରାଜ୍ୟ ଓ କଳ୍ପ ଅନ୍ତର ରହିଥିବା ସ୍ୱର୍ଗ — ଏହିପରି, ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇ ପୂଜା କରିଲେ ପରଲୋକରେ ଅନନ୍ତ ଫଳ ମିଳେ ।
ମନ୍ଵଂତରା ତୁ ମାଘେ ସ୍ଯାତ୍ସପ୍ତମୀ ଯା ଶିତୀତରା। ତିଥିଃ ପୁଣ୍ଯତମା ପ୍ରୋକ୍ତା ପୁରାଣୈରଭିରକ୍ଷିତା
ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ସପ୍ତମୀ ମନ୍ବନ୍ତର ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ । ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ଏହି ତିଥି ସବୁଠୁ ପୁଣ୍ୟମୟ ଭାବରେ ଘୋଷିତ ।
ମାଘମାସେ ସିତେ ପକ୍ଷେ ସପ୍ତମୀ କୋଟିଭାସ୍କରା। ତାମୁପୋଷ୍ଯ ନରଃ ପୁଣ୍ଯାଂ ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ସପ୍ତମୀ, କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟର ଚମକ ଥିବା ଦିନ, ଏହି ଦିନ ଉପବାସ କରିଲେ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ ଓ ମୁକ୍ତି ମିଳେ — ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
ସୂର୍ଯଗ୍ରହଣତୁଲ୍ଯା ହି ଶୁକ୍ଲା ମାଘସ୍ଯ ସପ୍ତମୀ। ଅରୁଣୋଦଯଵେଲାଯାଂ ତସ୍ଯାଂ ସ୍ନାନଂ ମହାଫଲମ୍
ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ସପ୍ତମୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମାନ । ଏହି ଦିନ ଅରୁଣୋଦୟ ବେଳେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ବଡ଼ ଫଳ ମିଳେ ।
ଯଚ୍ଚ ତତ୍ର କୃତଂ ପାପଂ ମଯା ସପ୍ତସୁ ଜନ୍ମସୁ। ତନ୍ମେ ରୋଗଂ ଚ ଶୋକଂ ଚ ଭାସ୍କରୀ ହଂତୁ ସପ୍ତମୀ
ମୁଁ ସପ୍ତ ଜନ୍ମରେ ଯେଉଁ ପାପ କରିଛି, ସେହି ରୋଗ ଓ ଦୁଃଖକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କ ସପ୍ତମୀ ଦିନ ଦୂର କରୁ ।
ଜନନୀ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ସପ୍ତମୀ ସପ୍ତସପ୍ତିକେ। ସପ୍ତମ୍ଯାମୁଦିତେ ଦେଵି ନମସ୍ତେ ରଵିମଂଡଲେ
ସପ୍ତମୀ ସପ୍ତ ସପ୍ତିକରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଜନନୀ । ଦେବୀ, ସପ୍ତମୀ ଦିନ ଉଦିତ ହୋଇ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ରବିମଣ୍ଡଳରେ ନମସ୍କାର କରୁଛି ।
ଅର୍କପତ୍ରଂ ଯଵାଃ ପୁଷ୍ପଂ ସୁଗଂଧଂ ବଦରୀଫଲମ୍। ତତ୍ପତ୍ରେ ତାମ୍ରପାତ୍ରେ ଵା ଯୁକ୍ତମାନୀଯ ତଣ୍ଡୁଲମ୍
ଅର୍କପତ୍ର, ଯବ, ଫୁଲ, ସୁଗନ୍ଧି ଓ ବଦରୀ ଫଳ, ଏହିପରି ଚିଜଗୁଡିକୁ ଏହି ପତ୍ରରେ କିମ୍ବା ତାମ୍ରପାତ୍ରରେ ଚାଉଳ ସହିତ ଏକତ୍ର କରି,
ଯଜ୍ଞସୂତ୍ରଂ ସସିଂଦୂରଂ ଦତ୍ଵା ଚାର୍ଘଂ ସୁଶୋଭନମ୍। ସର୍ଵପାପଂ କ୍ଷଯଂ ଯାତି ସପ୍ତଜନ୍ମକୃତଂ ଚ ଯତ୍
ଯଜ୍ଞସୂତ୍ର ଓ ସିନ୍ଦୂର ଦେଇ ଶୁଭ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦାନ କରିଲେ, ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ସପ୍ତ ଜନ୍ମରେ କରାଯାଇଥିବା ପାପ ମଧ୍ୟ ।
ନରକୈଃ ପୀଡ୍ଯତେ ତାଵଦ୍ରୋଗୈଃ ପାପୈଶ୍ଚ ଦୁଃଖଦୈଃ। ହଵିଷ୍ଯଂ ଭୋଜଯେଦନ୍ନଂ ଶୁଦ୍ଧମାତପତଂଡୁଲୈଃ
ନରକ, ରୋଗ ଓ ଦୁଃଖଦାୟକ ପାପରେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ, ଏହିପରି ହବିଷ୍ୟ ଭୋଜନ ଦେଇ, ଶୁଧ୍ଧ ଆତପ ଚାଉଳ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ ।
ଵର୍ଜଯେଚ୍ଚ ଶିଲାଘୃଷ୍ଟଂ ଶୃଂଗବେରଂ ତୁ ଶାକକମ୍। କୋରଦୂଷକପତ୍ରଂ ଚ ରଂଭାଚ୍ଛାଗୀଘୃତଂ ତଥା
ପଥରରେ ଘସା ହୁଏଥିବା ଆଦା, ଶାକ ଭଜା, କୋରଡୂଷକ ପତ୍ର ଓ କଦଳୀ ଖାଇଥିବା ଛାଗର ଘିଅ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
କେଶକୀଟାଦିକଂ ଵର୍ଜ୍ଯମୁଷ୍ଣୋଦସ୍ନାନମେଵ ଚ। ଅଲ୍ପବୀଜାଦିକଂ ସର୍ଵଂ ଵ୍ରତେ ସୂରସ୍ଯ ଵର୍ଜଯେତ୍
କେଶ, ପୋକା ଓ ଏହାପରି ଜିନିଷ, ଉତ୍ତପ୍ତ ଜଳରେ ସ୍ନାନ, ଏବଂ ଛୋଟ ମଣିଆ ଥିବା ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟବ୍ରତରେ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅନ୍ଯଚ୍ଚ ନାଚରେତ୍ତତ୍ର ଧର୍ମଚିଂତାଂ ଵିନା ଵ୍ରତୀ। ସୌରଵ୍ରତଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ପୁରାଣୈରଭିନଂଦିତମ୍
ଏହାସହିତ, ବ୍ରତୀ ଧର୍ମ ବିଚାର ଛାଡି କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସୂର୍ଯ୍ୟବ୍ରତ ଅତି ପୁଣ୍ୟମୟ ଏବଂ ପୁରାଣରେ ପ୍ରଶଂସିତ।
ଵର୍ଷକୋଟିସହସ୍ରାଣି ଵର୍ଷକୋଟିଶତାନି ଚ। ଆଦିତ୍ଯସ୍ଯ ସମଂ ଭୋଗ୍ଯଂ ଲଭତେ ଦିଵି ଶାଶ୍ଵତମ୍
କୋଟି କୋଟି ବର୍ଷ ଏବଂ ଶତ କୋଟି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ସମାନ ଆନନ୍ଦ ଦିବି ଲଭିଥାଏ, ଏହା ଶାଶ୍ୱତ।
ଏଵଂ ସ୍ଵର୍ଗକ୍ଷଯାଦେଵ ରାଜା ଭୂମୌ ମହାଧନୀ। ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ପୁରାଭ୍ଯାସାତ୍କରୋତି ଭାସ୍କରଵ୍ରତମ୍
ଏଭଳି, ସ୍ୱର୍ଗର ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହେଲେ, ରାଜା ଭୂମିରେ ବହୁ ଧନୀ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ; ପୂର୍ବ ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ସେ ମାନବ ଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟବ୍ରତ କରେ।
ତଥା ସ୍ଵଯଂ ସୁଖଂ ଭୋଗ୍ଯଂ ଲଭତେ ଦିଵି ଶାଶ୍ଵତମ୍। ଆରୋଗ୍ଯଂ ସଂପଦଂ ଜନ୍ମୀ ଭାସ୍କରସ୍ଯ ପ୍ରସାଦତଃ
ଏଭଳି, ସେ ନିଜେ ଦିବିରେ ଶାଶ୍ୱତ ଆନନ୍ଦ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ସମ୍ପଦ ଜନ୍ମରେ ଭାସ୍କରଙ୍କ କୃପାରେ ପାଇଥାଏ।
ରଵିଵାରେ ଭଵେଦ୍ଯା ଚ ସପ୍ତମୀ ମାଘଶୁକ୍ଲକେ। ମହାଜଯେତି ଵିଖ୍ଯାତା ଅନ୍ଯତ୍ର ଵିଜଯା ସ୍ମୃତା
ମାଘର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ସପ୍ତମୀ ରବିବାର ଦିନ ପଡିଲେ, ଏହା 'ମହାଜୟ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ 'ଜୟ' ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ।
ଵିଜଯା କୋଟିଲକ୍ଷଂ ସ୍ଯାଦନଂତଂ ସ୍ଯାନ୍ମହାଜଯା। ତତ୍ରୈକେନ ଵ୍ରତେନୈଵ ମୁଚ୍ଯତେ ଜନ୍ମବଂଧନାତ୍
'ଜୟ'ର ପୁଣ୍ୟ କୋଟି ଲକ୍ଷ ଗୁଣା, କିନ୍ତୁ 'ମହାଜୟ'ର ପୁଣ୍ୟ ଅସୀମ; ଏହି ବ୍ରତ ଏକଥର କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ଅଶ୍ଵରତ୍ନଂ ସୁଵର୍ଣଂ ଚ ରକ୍ତଵସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଧାନ୍ଯକମ୍। ଦଦାତି ଭାସ୍କର ପ୍ରୀତ୍ଯା ସ୍ଵର୍ଗ ମର୍ତ୍ଯପତିଃ କ୍ରମାତ୍
ଭାସ୍କରଙ୍କ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ, ମର୍ତ୍ୟପତି କ୍ରମେ ଅଶ୍ୱରତ୍ନ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଲାଲ କପଡ଼ା ଓ ଧାନ ଦେଇ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇଥାଏ।
ଏଷାଂ ଭେଦଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯମି ଶୃଣୁ ଵିପ୍ର ଯଥାର୍ଥଵତ୍। ଉତ୍ତମାଭରଣୈର୍ଯୁକ୍ତଂ ସଦ୍ଵାହଂ ଯୋ ଦଦାତି ହ
ଏହାର ଭିନ୍ନତା ବିଷୟରେ ମୁଁ କହିବି; ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ସତ୍ୟରେ ଶୁଣ; ଯିଏ ଉତ୍ତମ ଭୂଷଣ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅଶ୍ୱ ଦେଇଥାଏ—
ସମୁଦ୍ରୈସ୍ସପ୍ତଭିର୍ଜୁଷ୍ଟାଂ ଭୂମିମେତ୍ଯାରିଵର୍ଜିତାମ୍। ଲଭେଦ୍ଭଵାଂତରେ ମର୍ତ୍ଯମେକେନୈକାଧିପୋ ଭଵେତ୍
—ସାତ ସମୁଦ୍ରରେ ଘିରିଥିବା ଶତ୍ରୁ ନହିଁ ଥିବା ଭୂମି ଦେଇଥିଲେ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମରେ ଏକ ଦାନରେ ସମସ୍ତ ଉପରେ ଅଧିପତି ହୁଏ।
ଅଶ୍ଵହୀନଂ ଚ ପତ୍ରାଂଗଂ ଵୃଷଭୈର୍ଵାପ୍ଯଲଂକୃତମ୍। ହେମମାଷଂ ଦ୍ଵିମାଷଂ ଵା ଦକ୍ଷିଣା ଵିହିତା ବୁଧୈଃ
ଯଦି ଅଶ୍ୱ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଏହା ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଲଂକୃତ, କିମ୍ବା ବୃଷଭ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ହେମ ଅଥବା ଦୁଇ ମାଷ ହେମ ଦାନ ଉଚିତ୍ ଭାବେ କହିଛନ୍ତି।
ରତ୍ନଭାଂଡଂ ମହାର୍ଥଂ ଚ ହୈମୈରେଵ କୃତଂ ଚ ଯତ୍। ସ୍ଵର୍ଣଂ ଵା କେଵଲଂ ଦତ୍ଵା ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପଧନେଶ୍ଵରଃ
ଅତିମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାର, କିମ୍ବା ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ତିଆରି ଯାହାକି, କିମ୍ବା କେବଳ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ଦିବିର ଧନର ଶ୍ୱାମୀ ହୁଏ।
ରକ୍ତଵସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଧାନ୍ଯଂ ଚ ଶକ୍ତିତୋ ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି। ସ୍ଵର୍ଗୋର୍ଵ୍ଯୋରୀଶତାମେତି ନ ତଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଵିମୁଂଚତି
ଯିଏ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଲାଲ କପଡ଼ା ଓ ଧାନ ଦେଇଥାଏ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଭୂମିର ଅଧିପତି ହୁଏ; ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସେଠାରୁ କଦାପି ଯାଏନାହିଁ।
ଅରୋଗୀ ସୁପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ଦସ୍ଯୁଜେତା ପ୍ରତାପଵାନ୍। ଯାଵତ୍ପ୍ରଭାସତେ ଭାନୁସ୍ତାଵତ୍ପୂଜ୍ଯତମୋ ହି ସଃ
ସେ ଆରୋଗ୍ୟ, ସୁସନ୍ତୁଷ୍ଟ ମନ, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଉପରେ ଜୟୀ ଓ ପ୍ରତାପଶାଳୀ ହୁଏ; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଲୋକିତ, ସେ ପୂଜ୍ୟତମ ରହିଥାଏ।
ମାଘାଦୌ ଦ୍ଵାଦଶୀଂମାଯାଂ ସପ୍ତମୀଂ କାରଯେତ୍ସ ତୁ। ଇହାଭୀଷ୍ଟଫଲଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ସୁରୈଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରପୂଜ୍ଯତେ
ମାଘ ଆରମ୍ଭରେ, ଦ୍ୱାଦଶୀ କିମ୍ବା ସପ୍ତମୀ ଦିନରେ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ; ଏଠାରେ ଆଭିଷ୍ଟ ଫଳ ଭୋଗି, ଦେବମାନେ ସେକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।
ଅର୍କାଙ୍ଗସପ୍ତମୀ ଵ୍ରତଂ କୃତ୍ଵା ଚ ଵିଧିଵଦ୍ବୁଧଃ। ପାପାତ୍ପୂତ ଇହାଭୀଷ୍ଟଂ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ମୁକ୍ତିମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଉଚିତ ଭାବରେ ଅର୍କାଙ୍ଗ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ କରିଲେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ପାପରୁ ପବିତ୍ର ହୁଏ, ଏଠାରେ ଆଭିଷ୍ଟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଥାଏ, ଶେଷରେ ମୁକ୍ତି ଲଭେ।
ଲକ୍ଷଣଂ ଚ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ମାସି ମାସି ଚ ଯୋ ଵିଧିଃ। ଵ୍ରତସ୍ଯାସ୍ଯ ପ୍ରସାଦାଚ୍ଚ ସୁରାଣାମର୍ଚିତୋ ଦିଵି
ମୁଁ ବ୍ରତର ଲକ୍ଷଣ ଓ ପ୍ରତି ମାସର ବିଧି ବଖ୍ୟା କରିବି; ଏହି ବ୍ରତର କୃପାରେ, ଦିବିରେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ସେକୁ ପୂଜନ୍ତି।