ତାଂଶ୍ଚ ଛିତ୍ଵା ଶରୈଃ ଶୌରିସ୍ତଂ ଚ ଵିଵ୍ଯାଧ ମାର୍ଗଣୈଃ। ପ୍ରଗୌରଵାଦହାର୍ଯାଭୈଃ ସଂସ୍ପର୍ଶାଦ୍ବାଡଵାନଲୈଃ
ସେ ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ବାଣରେ କାଟି, ସୌର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ ତାଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ଓ ଅପରାଜେୟ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ, ଯାହା ସ୍ପର୍ଶ କରିଲେ ଅଗ୍ନି ସମାନ ଜ୍ୱଳିଉଠୁଥିଲା।
ଶରୈଶ୍ଚ ଭେଦକୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈଃ ଖଗମୈଶ୍ଚ ମନୋଜଵୈଃ। ଲାଘଵାତ୍କେଶଵାସ୍ତ୍ରସ୍ଯ ତୂଲଶୁଷ୍କତୃଣୋପମୈଃ
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଭେଦ୍ୟ ବାଣ, ମନସ୍ପତି ତଳେ ଚାଲୁଥିବା ଖଡ଼ଗ ଦ୍ୱାରା, କେଶବଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରର ଚୁରୁକିରେ ସେମାନେ ଶୁଖିଲା ତୁଳା କିମ୍ବା ଘାସ ପରି ହେଇଗଲେ।
ହୈମୈଃ ଶରସହସ୍ରୈସ୍ତୁ ତାଡିତୋ ଦୈତ୍ଯପୁଂଗଵଃ। ବାଧଯାଭ୍ଯର୍ଦିତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଧୃତ୍ଵା ଶିଖରିଣଂ ରଣେ
ସୁନାର ବାଣର ହଜାର ହଜାର ଆଘାତରେ, ଦାନବମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୁବ୍ଧ ଓ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକ ପାହାଡ଼ ଧରିଲେ।
ଜଘାନ ମାଧଵଂ ଵେଗାଦ୍ଧିରଣ୍ଯାକ୍ଷୋ ମହାବଲଃ। ତଂ ଚ ସଂଚୂର୍ଣଯାମାସ ଗଦଯା ଲୀଲଯା ହରିଃ
ବିଶାଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ତୀବ୍ର ବେଗରେ ମାଧବଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ; କିନ୍ତୁ ହରି ନିଜ ଗଦାରେ ସହଜରେ ତାଙ୍କୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ।
ଏଵଂ ପର୍ଵତସାହସ୍ରଂ ପାତିତଂ ତୁ କ୍ରମେଣ ହି। ତଥୈଵ ଲାଘଵାଚ୍ଚୂର୍ଣଂ ହରିଣା ଦାନଵାରିଣା
ଏଭଳି ହଜାର ହଜାର ପାହାଡ଼ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ପକାଇ ଫେଙ୍କାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ହରିଙ୍କ ଚୁରୁକିରେ ସେମାନେ ଦାନବଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଉଥିଲେ।
ପୁନର୍ବାହୁସହସ୍ରାଣି କୃତ୍ଵାସୌ ଦାନଵୋତ୍ତମଃ। ଶରୈଃ ଶକ୍ତିଭିରତ୍ଯୁଗ୍ରୈଃ ଶୂଲୈଃ ପରଶୁକାଦିଭିଃ
ପୁଣି ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନବ ହଜାର ହଜାର ବାହୁ ସୃଷ୍ଟି କରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ବାଣ, ଶକ୍ତି, ତ୍ରିଶୂଳ, କୁଟାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା—
ଵଵର୍ଷ ବହୁଭିର୍ଵିଷ୍ଣୁଂ କ୍ରୋଧାଵିଷ୍ଟେନ ଚେତସା। ତାଂସ୍ତୁ ତେନୈଵ ପ୍ରହିତାଂଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ସୁରସତ୍ତମଃ
ସେ କ୍ରୋଧରେ ଭରି ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉପରେ ବର୍ଷାଇଲେ; କିନ୍ତୁ ସେଇ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାଙ୍କ ପ୍ରେରିତ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ କାଟିଦେଲେ।
ଶରୈର୍ଦୀପ୍ତୈର୍ମହାଘୋରୈରସୁରାଣାଂ ଭଯଂକରୈଃ। ଵିଵ୍ଯାଧ ସର୍ଵଗାତ୍ରେଷୁ ଶଂଭୁଶୂଲୋପମୈଶ୍ଶରୈଃ
ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଭୟଙ୍କର ବାଣ, ଯାହା ଦାନବମାନେ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର, ସେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ତ୍ରିଶୂଳ ସମାନ ବାଣରେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ଦାନଵାଧିପତିଃ ସଂଖ୍ଯେ ହ୍ଯଵ୍ଯଯୋ ହରିରୀଶ୍ଵରଃ। ସ ଚ କଶ୍ମଲତାଂ ଗତ୍ଵା ସର୍ଵଶକ୍ତିମନୁତ୍ତମାମ୍
ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅବିନାଶୀ ହରି, ଦେବମାନଙ୍କ ନାୟକ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ମାଲିକ ଦାନବ ରାଜାଙ୍କୁ ଅଚେତନ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚାଇଦେଲେ।
କାଲଜିହ୍ଵୋପମାଂ ଘୋରାମଷ୍ଟଘଂଟାସମନ୍ଵିତାମ୍। ହରେରୁରସି ପୀନେ ଚ ଵିଦ୍ରୁତ୍ଯା ପାତଯଦ୍ଦ୍ରୁତମ୍
ସେ ଦାନବ ହରିଙ୍କ ଚଉଡ଼ା ଛାତି ଉପରେ, କାଳର ଜିହ୍ବା ସମାନ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଆଠଟି ଘଣ୍ଟା ଲାଗିଥିବା ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଦ୍ରୁତ ଛାଡ଼ିଲେ।
ଶୁଶୁଭେ ସ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠସ୍ତଡିତ୍ତ୍ଵତ୍ସାନ୍ଦ୍ରମେଘଵତ୍। ତତଶ୍ଚ ଚୁକ୍ରୁଶୁର୍ଦୈତ୍ଯା ଜଯେତି ସାଧୁଵାଦିନଃ
ସେ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ବିଦ୍ୟୁତ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତିରେ ମେଘ ଯେପରି ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଲେ। ତାପରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଉଲ୍ଲାସରେ 'ଜୟ' ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ତତଶ୍ଚକ୍ରଂ ଦୈତ୍ଯସୈନ୍ଯେ ଦାନଵାରିର୍ଵ୍ଯସର୍ଜଯତ୍। ତେଷାଂ ଶିରାଂସି ସଂଚ୍ଛିଦ୍ଯ ମାଧଵଂ ପୁନରାଗମତ୍
ତାପରେ ଦାନବମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁ, ଦୈତ୍ୟ ସେନା ଉପରେ ଚକ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ। ସେ ଚକ୍ର ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କାଟି, ପୁଣି ମାଧବଙ୍କ ପାଖକୁ ଫେରି ଆସିଲା।
ସ ଦୈତ୍ଯଂ ଶକ୍ତିପାତେନ ପାତଯାମାସ ଵୈ ରଣେ। ଚିରାତ୍ସଂଜ୍ଞାଂ ସମାଲଂବ୍ଯ ଵହ୍ନିବାଣେନ କେଶଵମ୍
ସେ ଦୈତ୍ୟକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶକ୍ତି ଫିଙ୍ଗି ଭୂଇଁ ପକାଇଦେଲେ। ବହୁ ସମୟ ପରେ ସେ ଦୈତ୍ୟ ସ୍ଚେତନା ଫେରି, ଅଗ୍ନିମୟ ବାଣ ଦ୍ୱାରା କେଶବଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲା।
ନିଜଘାନ ରଣେ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ହରିଃ କୌବେରମାକ୍ଷିପତ୍। ତତୋ ମୁମୋଚ ମାଯାସ୍ତ୍ରଂ ଚାସୁରଂ ଚାତିଦାରୁଣମ୍
ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୋଧିତ ହରି କୌବେରକୁ ମାରିଦେଲେ। ତାପରେ ଦୈତ୍ୟ ଏକ ଭୟଙ୍କର ମାୟାସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲା।
ସିଂହଵ୍ଯାଘ୍ରଲୁଲାଯାଂଶ୍ଚ ତଦ୍ଵଦ୍ଦ୍ଵିପ ସରୀସୃପାନ୍। ଜଘାନ ସମରେ ଵିଷ୍ଣୁଂ ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ସିଂହ, ବାଘ, ଶିଆଳ, ଏହିପରି ହାତୀ ଓ ସାପମାନେ—ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ଏମାନେ ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ତତୋ ମାଯାସ୍ତ୍ରସଂଭୂତାନ୍ଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରୌଘାନ୍ରଣେ ହରିଃ। ପ୍ରଚିଚ୍ଛେଦ ଶରୈରେଵ ଶୂଲେନୈଵମତାଡଯତ୍
ତାପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମାୟାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ରମାନେକୁ ହରି ବାଣ ଦ୍ୱାରା କାଟିଦେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଆଘାତ କଲେ।
ସ ଵିହ୍ଵଲିତ ସର୍ଵାଂଗସ୍ତତ୍କ୍ଷଣଂ ଲୋହିତୋକ୍ଷିତଃ। ଵିଚକର୍ଷ ହରନ୍ଵିଷ୍ଣୁରସୃଗ୍ଵିପ୍ଲୁତଵିଗ୍ରହଃ
ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ କମ୍ପିତ ଓ ରକ୍ତରେ ରଞ୍ଜିତ ହୋଇ, ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କର ରକ୍ତରେ ଭିଜା ଦେହ ସହିତ ଦୈତ୍ୟକୁ ଟାଣିନେଲେ।
ତଚ୍ଛୂଲଂ ଚ ତ୍ରିଭିର୍ବାଣୈଃ ପ୍ରଵିଵ୍ଯାଧ ସୁରାଧିପଃ। ଵରୂଥଂ ସଧ୍ଵଜଂ କେତୁଂ ରଥଂ ଚୈଵାତପତ୍ରକମ୍
ସୁରମାନ୍ୟଙ୍କ ସ୍ବାମୀ ସେ ଶୂଳକୁ ତିନିଟି ବାଣ ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ କଲେ। ସେ ତାଙ୍କର କବଚ, ପତାକା, ଧ୍ୱଜ, ରଥ ଓ ଛତାକୁ ମଧ୍ୟ ଆଘାତ କଲେ।
ଯଂତାରଂ ଚ ପ୍ରଚିଚ୍ଛେଦ ଦଶଭିଶ୍ଚ ହରିଃ ଶରୈଃ। ପାତିତେ ଚ ରଥେ ଦୈତ୍ଯଃ ସଂପ୍ଲୁତ୍ଯାଥ ରଥଂ ପରମ୍
ହରି ଦଶଟି ବାଣ ଦ୍ୱାରା ରଥଚାଳକଙ୍କୁ କାଟିଦେଲେ। ରଥ ଭୂଇଁ ପଡ଼ିବା ପରେ, ଦୈତ୍ୟ ଲାଫି ଅନ୍ୟ ଏକ ଉତ୍ତମ ରଥ ଚଢ଼ିଲେ।
ଆରୁରୋହ ସ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରଃ ସଂମୁଖଂ ଚାକରୋଦ୍ବଲୀ। ତତୋ ଯୁଦ୍ଧଂ ମହାଘୋରମଭଵଲ୍ଲୋମହର୍ଷଣମ୍
ସେ ଦୈତ୍ୟନାୟକ ରଥ ଚଢ଼ି ସମ୍ମୁଖରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ତାପରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଓ ରୋମାଞ୍ଚକର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷସ୍ଯ ଚ ହରେର୍ଲୋକଵିସ୍ମାପନଂ ମହତ୍। ଅସ୍ତ୍ରଯୁଦ୍ଧଂ ତଥାନ୍ଯୋନ୍ଯଂ କୃତପ୍ରତିକୃତଂ ଚ ତତ୍
ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ଓ ହରିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଅସ୍ତ୍ର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରତିଏକ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ପ୍ରତିଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ରୋକାଯାଉଥିଲା।
ତତୋ ନିଯୁଦ୍ଧେ ସତତଂ ଦିଵ୍ଯଵର୍ଷଶତଂ ଗତମ୍। ତତୋ ଦୈତ୍ଯୋ ମହାସତ୍ଵୋ ଵଵୃଧେ ଵାମନୋ ଯଥା
ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିବାବେଳେ ଶତ ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ କଟିଗଲା। ତାପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୈତ୍ୟ, ବାମନଙ୍କ ପରି, ବଡ଼ ହେଇଯାଇଲେ।
ମୁଖେନ ଜଗ୍ରାହ ରୁଷା ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ସଚରାଚରମ୍। ଭୂମଂଡଲଂ ସମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଵିଵେଶ ଚ ରସାତଲମ୍
କ୍ରୋଧରେ ସେ ତାଙ୍କର ମୁଁହରେ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ସହିତ ତିନି ଲୋକକୁ ଧରିନେଲେ। ଭୂମିକୁ ଉଠାଇ, ସେ ରସାତଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଶେଷାଶ୍ଚ ଵିଵିଶୁର୍ଦୈତ୍ଯାସ୍ତମନୁ ପ୍ରୀତିସଂଯୁତାଃ। ତତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ମହାତେଜା ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦୈତ୍ଯବଲଂ ମହତ୍
ଅନ୍ୟ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଖୁସିରେ ତାଙ୍କ ପଛରେ ରସାତଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାପରେ ଅପାର ତେଜସ୍ବୀ ବିଷ୍ଣୁ, ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଜାଣି—
ଦଧାର ରୂପଂ ଵାରାହଂ ଦୈତ୍ଯରାଜଜିଘାଂସଯା। ଧୃତ୍ଵା କ୍ରୋଡତନୁଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵିଵେଶ ତମନୁଦ୍ରୁତମ୍
ଦୈତ୍ୟରାଜଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ବିଷ୍ଣୁ ବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। କ୍ରୋଡ଼ ଦେହ ନେଇ, ସେ ଦୈତ୍ୟଙ୍କ ପଛରେ ଦୌଡ଼ି ରସାତଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ରସାମୂଲେ ରସାତଲଗତାଂ ମହୀମ୍। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ଵଦଂଷ୍ଟ୍ରଯୋର୍ଦଧ୍ରେ ଲୋକାଧାରାଂ ଵସୁଂଧରାମ୍
ସେଠାରେ ଜଳର ମୂଳକୁ ଯାଇ, ରସାତଳରେ ଥିବା ଭୂମିକୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ବିଶ୍ୱର ଆଧାର ଭୂମିକୁ ନିଜ ଦାଢ଼ିରେ ଧରିଲେ।
ତାଂ ଧୃତ୍ଵା ଗଚ୍ଛତସ୍ତସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋରମିତତେଜସଃ। ସମାଜଗାମ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରୋ ଧୃଷ୍ଟଂ ଵାଗ୍ଭିସ୍ତୁଦନ୍ନନୁ
ଅପାର ତେଜସ୍ବୀ ବିଷ୍ଣୁ ଭୂମିକୁ ନେଇଯିବା ବେଳେ, ଦୈତ୍ୟନାୟକ ତାଙ୍କ ପଛରେ ଆସି, ଦୁଷ୍ଟ ଶବ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ଉପହାସ କଲେ।
ମାଯାକ୍ରୋଡତନୁର୍ଵିଷ୍ଣୁର୍ଦୁର୍ଵଚାଂସି ସହନ୍ରୁଷା। ଜଲୋପରି ଦଧାରେମାଂ ଧରାଂ ଭୂଧର ଏଵ ଚ
ମାୟାମୟ କ୍ରୋଡ଼ ଦେହରେ ବିଷ୍ଣୁ କ୍ରୋଧରେ ଦୁଷ୍ଟ କଥା ସହିଲେ। ସେ ଜଳ ଉପରେ ଏହି ଭୂମିକୁ ପାହାଡ଼ ପରି ଧରି ରଖିଲେ।
ତସ୍ଯାଂ ନ୍ଯସ୍ଯ ସ୍ଵସତ୍ଵଂ ଚ ସ ଚକାର ତଦାଚଲାମ୍। ତତଃ ପଶ୍ଚାତ୍ସ ସଂଲଗ୍ନୋ ଦୈତ୍ଯରାଟ୍ସମୁପସ୍ଥିତଃ
ସେଠାରେ ନିଜ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ରଖି, ସେ ତାକୁ ସେଇ ସମୟରେ ଅଚଳ କରିଦେଲେ। ପରେ, ସେଥିରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଦୈତ୍ୟରାଜ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
କ୍ରୋଧେନ ମହତାଵିଷ୍ଟୋ ଜଘାନ ଗଦଯା ହରିମ୍। ମାଯଯା ସୂକରୋ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତାଂ ଗଦାଂ ସମଵଂଚଯତ୍
ବଡ଼ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ, ସେ ହରିଙ୍କୁ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ। କିନ୍ତୁ ମାୟାବଳିରେ ବରାହ ରୂପୀ ବିଷ୍ଣୁ ସେ ଗଦାକୁ ଚାଳକି ଦେଲେ।