ଆଦିତ୍ଯରଥସଂକାଶଂ ରଥରତ୍ନଵିଭୂଷିତମ୍। ଶାତକୁଂଭମଯଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଘଂଟାଚାମରଭୂଷିତମ୍
ସେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟର ରଥ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ଶୁଦ୍ଧ ସୁନାରେ ତିଆରି, ଘଣ୍ଟି ଓ ଚାମର ଦ୍ୱାରା ସୁଶୋଭିତ।
ପତାକାଧ୍ଵଜସଂପୂର୍ଣଂ ରମ୍ଯଂ ଶକ୍ରରଥୋପମମ୍। ସମାରୁହ୍ଯ ମହାଵୀରୋ ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷୋଽସୁରାଧିପଃ
ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦର୍ଶନୀୟ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରଥ ସଦୃଶ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ, ଅସୁରମାନେଙ୍କର ମହାରାଜା, ସେହି ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ।
ଜଘାନ ଶରଜାଲୈଶ୍ଚ ଦୁର୍ନିଵାର୍ଯଃ ସୁରାସୁରୈଃ। ସସୈନ୍ଯାନି ଗଜାନ୍ଵୀରୋ ରଥାଂଶ୍ଚ ସହ ସୈଂଧଵାନ୍
ସେ, ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ପାଇଁ ଅପରାଜିତ, ତୀରର ବର୍ଷା ଦ୍ୱାରା ସେନା, ହାତୀ ଓ ରଥମାନେ, ସହିତ ସିନ୍ଧୁ ଯୋଦ୍ଧାମାନେକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ପାତଯାମାସ ଭୂମୌ ଚ ଶତଶୋଥ ସହସ୍ରଶଃ। ଏଵଂ ଚରନ୍ସ ଵୃଂଦେଷୁ ନିଖିଲେଷୁ ଦିଵୌକସାମ୍
ସେ ଶତେ ଓ ସହସ୍ରେ ଯୋଦ୍ଧା ଓ ରଥମାନେକୁ ଭୂମିରେ ପତିତ କରିଦେଲେ; ଏଭଳି ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେଙ୍କ ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ଚଳିଥିଲେ।
ପାତଯାମାସ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରଃ ଶରୌଘାନ୍ମୃତ୍ଯୁସନ୍ନିଭାନ୍। କ୍ରମେଣ ସମରେ ଚାଥ ଦେଵସୈନ୍ଯାନ୍ଯମଂଥତ
ଦୈତ୍ୟେଶ୍ୱର ମୃତ୍ୟୁ ସଦୃଶ ତୀରବର୍ଷା ଦ୍ୱାରା ପତିତ କଲେ, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଦେବସେନାକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ।
ଯଥା ପୁଷ୍କରିଣୀଵୃଂଦେ ଗଜଃ କଂଜଵନଂ ଶିତୈଃ। ଶରପାତୈରଥୋ ଵେଗାତ୍ସିଂହନାଦୈଃ ପୁନଃ ପୁନଃ
ଯେପରି ଏକ ହାତୀ ପଦ୍ମପୁଷ୍କରୀରେ ତାଳ ଦ୍ୱାରା କମଳବନକୁ ନଶ୍ଚିନ୍ନ କରେ, ସେପରି ସେ ତୀରବର୍ଷା, ତୀବ୍ର ଆକ୍ରମଣ ଓ ପୁନିପୁନି ସିଂହନାଦ ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୱଂସ କଲେ।
ଧରଣ୍ଯାଂ ପତିତା ଵେଗାତ୍ତଦା ଦୈତ୍ଯେଶ୍ଵରସ୍ଯ ଚ। ଦଶଭିଶ୍ଚ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ରୈର୍ଜଯଂତଂ ସ ଜଘାନ ହ
ସେହି ଭୟଙ୍କର ଆଘାତରେ ଅନେକେ ଭୂମିରେ ପତିତ ହେଲେ, ଏବଂ ଦୈତ୍ୟେଶ୍ୱର ଦଶଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଜୟନ୍ତଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
ରେମଂତଂ ପଂଚଭିର୍ବାଣୈଃ ଶକ୍ରଂ ପଂଚଦଶେନ ତୁ। ଚିତ୍ରରଥଂ ଵିଂଶତିଭିଃପଂଚଵିଂଶତିଭିର୍ଗୁହମ୍
ସେ ରେମନ୍ତଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଟି, ଶକ୍ରଙ୍କୁ ପନ୍ଦରଟି, ଚିତ୍ରରଥଙ୍କୁ କୁଡିଟି ଓ ଗୁହଙ୍କୁ ପଚିଶଟି ତୀର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ।
ହେରଂବଂ ତ୍ରିଶରେଣୈଵ ଚତ୍ଵାରିଂଶଚ୍ଛରୈର୍ଯମମ୍। ତଥୈଵ କାଲଂ ମୃତ୍ଯୁଂ ଚ ପାଣିନା ଦ୍ଵିଗୁଣେନ ଚ
ସେ ହେରମ୍ବଙ୍କୁ ତିନୋଟି ତୀର ଦ୍ୱାରା, ଯମଙ୍କୁ ଚାଳିଶିଟି ତୀର ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ କାଳ ଓ ମୃତ୍ୟୁଙ୍କୁ ହାତରେ ଦୁଇଗୁଣା ତୀର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ।
ଗୁହ୍ଯକେଶଂ ଜଗତ୍ପ୍ରାଣଂ ଦଶଭିର୍ଦଶଭିଃ ଶରୈଃ। ଷଡିଭଶ୍ଚ ସପ୍ତଭିଶ୍ଚୈଵ ରୁଦ୍ରାନ୍ସର୍ଵାନ୍ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
ସେ ଗୁହ୍ୟକେଶ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତର ପ୍ରାଣ, ତାଙ୍କୁ ଦଶଟି ତୀର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ରୁଦ୍ରମାନେକୁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଛଅଟି ଓ ସାତଟି ତୀର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ।
ଵସୂନ୍ସର୍ଵାଂଶ୍ଚ ସଶରୈଃ ସିଦ୍ଧଗଂଧର୍ଵପନ୍ନଗାନ୍। ଦଶାଷ୍ଟଦଶଭିଃ ଷଡିଭର୍ଯୁଦ୍ଧେ ଦେଵାନ୍ଭିନତ୍ତ୍ଯସୌ
ସେ ସମସ୍ତ ବସୁ, ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ସର୍ପମାନେକୁ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଦେବତାମାନେକୁ ଦଶଟି, ଅଠରଟି ଓ ଛଅଟି ତୀର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ।
ଓଜୌଘାଦତିଵୀର୍ଯାତ୍ତୁ ଶୀଘ୍ରଲାଘଵର୍ଦଶନାନ୍। ଆପତ୍ପ୍ରାପ୍ତାଃ ସୁରା ଭୀତ୍ଯା ପ୍ରତିକର୍ତୁଂ ନ ଚେଶ୍ଵରାଃ
ତାଙ୍କର ଅତିଶୟ ଶକ୍ତି ଓ ତୀବ୍ର ଆକ୍ରମଣ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ, ଯଦ୍ୟପି ଶୀଘ୍ର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଭୟରେ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହେଇ ପ୍ରତିରୋଧ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ମହେଶଶୂଲସଂକାଶୈଃ ଶରୈର୍ମର୍ମଵିଭେଦିଭିଃ। ତାଡିତା ନିର୍ଜରା ଯୁଦ୍ଧେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତା ଧରଣୀଂ ଯଯୁଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ତ୍ରିଶୂଳ ସମାନ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଅମରମାନେ ଗଭୀର ଅଙ୍ଗରେ ଘାତ ପାଇ ଭୂମିରେ ଅଚେତନ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲେ।
ତସ୍ଯୈଵ ସଂମୁଖେ ସ୍ଥାତୁଂ ନ ଶେକୁଃ ପ୍ରଵରାସ୍ସୁରାଃ। ତତୋ ଦେଵା ଵିନିର୍ଧୂତାସ୍ତ୍ରିଦିଵେଶେନ ସଂଯୁତାଃ
ସେଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଟିକି ପାରିଲେ ନାହିଁ; ତିନି ଲୋକର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଳି ଦିଆଯାଇ, ସେମାନେ ପଳାଇଗଲେ।
ଶରଣ୍ଯଂ ତେ ହରିଂ ତତ୍ର ଶରଣଂ ତାଡିତା ଯଯୁଃ। ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରାହ ଜିଷ୍ଣୁଂ ଖଗେଶ୍ଵରମ୍
ସେଠାରେ ଘାୟଳ ହୋଇ, ସମସ୍ତେ ରକ୍ଷକ ହରିଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ; ଏହି ସମୟରେ ବିଷ୍ଣୁ ଖଗପତିଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅଧୁନା ଗଚ୍ଛ ଦୈତ୍ଯସ୍ଯ ସଂମୁଖଂ ରଣମୂର୍ଧନି। ନାଶାଯ ସତତସ୍ତୂର୍ଣଂ ଗତସ୍ତସ୍ଯାଂତିକଂ ଜଵାତ୍
ଏବେ ତୁମେ ତୁରନ୍ତ ଦାନବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଅ; ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଶୀଘ୍ର ଯାଅ।
ସରଥଂ ମାର୍ଗଣୈର୍ଭିତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁମାରୋଧଯଜ୍ଜଵମ୍। ରଥସ୍ଯ ସଂମୁଖେ ଦୈତ୍ଯ ଉଵାଚ ଵିଷ୍ଣୁମଵ୍ଯଯମ୍
ତାଙ୍କର ରଥକୁ ବାଣରେ ଭାଙ୍ଗି, ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କ ଗତିକୁ ଅଟକାଇଲେ; ରଥ ସାମ୍ନାରେ ଦାନବ ବିନାଶୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅନ୍ଯ ସୃଷ୍ଟିଂ କରୋମ୍ଯଦ୍ଯ ହତ୍ଵା ତ୍ଵାଂ ଚ ସନିର୍ଜ୍ଜରମ୍। ତତୋ ଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚେଦଂ ଗର୍ଜଂତଂ ଦୈତ୍ଯପୁଂଗଵମ୍
ଆଜି ତୁମେ ଓ ଦେବମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ ପରେ, ମୁଁ ନୂତନ ସୃଷ୍ଟି କରିବି; ଏହାପରେ ବିଷ୍ଣୁ ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ସେଇ ଦାନବ ନାୟକଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଶକ୍ତସ୍ତ୍ଵଂ ସ୍ପର୍ଦ୍ଧନେ ପାପ ଯଦି ଯୁଦ୍ଧେ ସ୍ଥିରୋ ଭଵ। ତତଃ ଶରଶତୈରେଵ ଜଘାନ ଵିଷ୍ଣୁମଵ୍ଯଯମ୍
ଯଦି ତୁମେ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ସମର୍ଥ, ହେ ପାପୀ, ତେବେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୃଢ଼ ହୋ; ତାପରେ ସେ ବିନାଶୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ବାଣର ବର୍ଷାରେ ଆଘାତ କଲେ।
ଅସଂଭ୍ରାଂତଃ ସ ଚିଚ୍ଛେଦ ଯମଦଂଡନିଭାନ୍ଶରାନ୍। ପୁନଃ ଶରସହସ୍ରାଣି ପ୍ରେରଯାମାସ ତଂ ରଣେ
ସେ ଅଶାନ୍ତ ହେବା ଛାଡ଼ି, ଯମଙ୍କ ଦଣ୍ଡ ସମାନ ବାଣକୁ କାଟିଦେଲେ; ପୁଣି ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହଜାର ହଜାର ବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ।
ତାଂଶ୍ଚ ଛିତ୍ଵା ଶରୈଃ ଶୌରିସ୍ତଂ ଚ ଵିଵ୍ଯାଧ ମାର୍ଗଣୈଃ। ପ୍ରଗୌରଵାଦହାର୍ଯାଭୈଃ ସଂସ୍ପର୍ଶାଦ୍ବାଡଵାନଲୈଃ
ସେ ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ବାଣରେ କାଟି, ସୌର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ ତାଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ଓ ଅପରାଜେୟ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ, ଯାହା ସ୍ପର୍ଶ କରିଲେ ଅଗ୍ନି ସମାନ ଜ୍ୱଳିଉଠୁଥିଲା।
ଶରୈଶ୍ଚ ଭେଦକୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈଃ ଖଗମୈଶ୍ଚ ମନୋଜଵୈଃ। ଲାଘଵାତ୍କେଶଵାସ୍ତ୍ରସ୍ଯ ତୂଲଶୁଷ୍କତୃଣୋପମୈଃ
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଭେଦ୍ୟ ବାଣ, ମନସ୍ପତି ତଳେ ଚାଲୁଥିବା ଖଡ଼ଗ ଦ୍ୱାରା, କେଶବଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରର ଚୁରୁକିରେ ସେମାନେ ଶୁଖିଲା ତୁଳା କିମ୍ବା ଘାସ ପରି ହେଇଗଲେ।
ହୈମୈଃ ଶରସହସ୍ରୈସ୍ତୁ ତାଡିତୋ ଦୈତ୍ଯପୁଂଗଵଃ। ବାଧଯାଭ୍ଯର୍ଦିତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଧୃତ୍ଵା ଶିଖରିଣଂ ରଣେ
ସୁନାର ବାଣର ହଜାର ହଜାର ଆଘାତରେ, ଦାନବମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୁବ୍ଧ ଓ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକ ପାହାଡ଼ ଧରିଲେ।
ଜଘାନ ମାଧଵଂ ଵେଗାଦ୍ଧିରଣ୍ଯାକ୍ଷୋ ମହାବଲଃ। ତଂ ଚ ସଂଚୂର୍ଣଯାମାସ ଗଦଯା ଲୀଲଯା ହରିଃ
ବିଶାଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ତୀବ୍ର ବେଗରେ ମାଧବଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ; କିନ୍ତୁ ହରି ନିଜ ଗଦାରେ ସହଜରେ ତାଙ୍କୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ।
ଏଵଂ ପର୍ଵତସାହସ୍ରଂ ପାତିତଂ ତୁ କ୍ରମେଣ ହି। ତଥୈଵ ଲାଘଵାଚ୍ଚୂର୍ଣଂ ହରିଣା ଦାନଵାରିଣା
ଏଭଳି ହଜାର ହଜାର ପାହାଡ଼ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ପକାଇ ଫେଙ୍କାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ହରିଙ୍କ ଚୁରୁକିରେ ସେମାନେ ଦାନବଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଉଥିଲେ।
ପୁନର୍ବାହୁସହସ୍ରାଣି କୃତ୍ଵାସୌ ଦାନଵୋତ୍ତମଃ। ଶରୈଃ ଶକ୍ତିଭିରତ୍ଯୁଗ୍ରୈଃ ଶୂଲୈଃ ପରଶୁକାଦିଭିଃ
ପୁଣି ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନବ ହଜାର ହଜାର ବାହୁ ସୃଷ୍ଟି କରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ବାଣ, ଶକ୍ତି, ତ୍ରିଶୂଳ, କୁଟାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା—
ଵଵର୍ଷ ବହୁଭିର୍ଵିଷ୍ଣୁଂ କ୍ରୋଧାଵିଷ୍ଟେନ ଚେତସା। ତାଂସ୍ତୁ ତେନୈଵ ପ୍ରହିତାଂଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ସୁରସତ୍ତମଃ
ସେ କ୍ରୋଧରେ ଭରି ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉପରେ ବର୍ଷାଇଲେ; କିନ୍ତୁ ସେଇ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାଙ୍କ ପ୍ରେରିତ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ କାଟିଦେଲେ।
ଶରୈର୍ଦୀପ୍ତୈର୍ମହାଘୋରୈରସୁରାଣାଂ ଭଯଂକରୈଃ। ଵିଵ୍ଯାଧ ସର୍ଵଗାତ୍ରେଷୁ ଶଂଭୁଶୂଲୋପମୈଶ୍ଶରୈଃ
ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଭୟଙ୍କର ବାଣ, ଯାହା ଦାନବମାନେ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର, ସେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ତ୍ରିଶୂଳ ସମାନ ବାଣରେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ଦାନଵାଧିପତିଃ ସଂଖ୍ଯେ ହ୍ଯଵ୍ଯଯୋ ହରିରୀଶ୍ଵରଃ। ସ ଚ କଶ୍ମଲତାଂ ଗତ୍ଵା ସର୍ଵଶକ୍ତିମନୁତ୍ତମାମ୍
ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅବିନାଶୀ ହରି, ଦେବମାନଙ୍କ ନାୟକ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ମାଲିକ ଦାନବ ରାଜାଙ୍କୁ ଅଚେତନ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚାଇଦେଲେ।
କାଲଜିହ୍ଵୋପମାଂ ଘୋରାମଷ୍ଟଘଂଟାସମନ୍ଵିତାମ୍। ହରେରୁରସି ପୀନେ ଚ ଵିଦ୍ରୁତ୍ଯା ପାତଯଦ୍ଦ୍ରୁତମ୍
ସେ ଦାନବ ହରିଙ୍କ ଚଉଡ଼ା ଛାତି ଉପରେ, କାଳର ଜିହ୍ବା ସମାନ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଆଠଟି ଘଣ୍ଟା ଲାଗିଥିବା ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଦ୍ରୁତ ଛାଡ଼ିଲେ।