ତସ୍ଯ ଦେହାତ୍ତତଶ୍ଚୈଵ ବହୁ ସୁସ୍ରାଵ ଶୋଣିତଂ। ଯଥା ଚ ମାଧଵେ ମାସି ପୁରୁପୁଷ୍ପଶ୍ଶମୀ ତରୁଃ
ତାପରେ ତାଙ୍କ ଦେହରୁ ବହୁତ ରକ୍ତ ବହିଯାଉଥିଲା, ଯେପରି ମାଧବ ମାସରେ ଶମୀ ଗଛରୁ ଅଧିକ ରସ ଝରେ।
ସ୍ଯଂଦନାଧଶ୍ଚରାଶ୍ଵାଶ୍ଚ ଶିଶ୍ଯିରେ ଭୂମିଲଗ୍ନକାଃ। ଅଥ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମହାଦୈତ୍ଯଃ ଶୂଲଂ ଭୀମଂ ଚ ଦାରୁଣଂ
ରଥରୁ ପଡ଼ିଥିବା ଘୋଡ଼ାମାନେ ଭୂମିରେ ଅଚଳ ହୋଇ ପଡ଼ି ରହିଥିଲେ। ଏବେ ବଡ଼ ଦେୟ୍ତ୍ୟ ରାଗରେ ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୟଜନକ ଶୂଳ ଧରିଲେ।
ଧୃତ୍ଵା ତଂ ପ୍ରତିଚିକ୍ଷେପ କାଲମୃତ୍ଯୁସମପ୍ରଭଂ। ପାର୍ଵତୀନଂଦନେନାପି ଶୂଲଂ ପାଶୁପତେନ ହ
ସେ ଶୂଳକୁ ଧରି, ମୃତ୍ୟୁ ପରି ଭୟଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଛାଡ଼ିଲେ; କିନ୍ତୁ ପାର୍ବତୀନନ୍ଦନ ସେଇ ଶୂଳକୁ ପାଶୁପତ ଶୂଳରେ ପ୍ରତିହତ କଲେ।
କ୍ଷିପ୍ତଂ ତେନ କୃତଂ ଦଗ୍ଧଂ ମୁହୂର୍ତେନ ରଣାଜିରେ। ପୁନଃ ଶକ୍ତିଂ ମୁମୋଚାଥ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତାନ୍ତୁ ଦାନଵଃ
ସେ ଛାଡ଼ିଥିବା ଶୂଳ ଯୁଦ୍ଧମଝିରେ ତୁରନ୍ତ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଗଲା; ପୁନି ଦାନବ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଶକ୍ତି ଛାଡ଼ିଲେ।
ଶୂଲଂ ପ୍ରତିଜଘାନାଥ ଶତକୂଟସମପ୍ରଭମ୍। ତତୋଽସ୍ତ୍ରେ ଵଜ୍ରସଂକାଶେ ଜଘଟାତେ ଵିଯତ୍ଯପି
ସେ ଶୂଳକୁ ଶତଶୃଙ୍ଗ ପାହାଡ଼ ପରି ଚମକୁଥିବା ଅସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରହାର କଲେ; ତାପରେ ଆକାଶରେ ବଜ୍ର ପରି ଦୁଇଟି ଅସ୍ତ୍ର ଗଞ୍ଜିଗଲା।
ତଯୋସ୍ସଵୀର୍ଯଯୋରସ୍ତ୍ରେ ଧରଣ୍ଯାଂ ପ୍ରଣିପେତତୁଃ। ତତୋ ଦୈତ୍ଯପତିଃ ସ୍କଂଦଂ ଶରୈରଗ୍ନିଶିଖୋପମୈଃ
ସେଇ ଦୁଇଟି ପ୍ରବଳ ଅସ୍ତ୍ର ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦେଖାଇଲା; ତାପରେ ଦେୟ୍ତ୍ୟପତି ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ତୀରରେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲେ।
ଅର୍ଦଯାମାସ ସହସା ଘନଧାରେଵ ପର୍ଵତଂ। ତାଂସ୍ତୁ ଚ୍ଛିତ୍ଵା ମହାବାହୁଃ ସେନାନୀଶ୍ଚାପମସ୍ଯ ଵୈ
ସେ ହଠାତ୍ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯେପରି ଘନବର୍ଷା ପାହାଡ଼କୁ ପିଟେ; କିନ୍ତୁ ମହାବାହୁ ସେନାପତି ତାଙ୍କ ଧନୁଷରେ ସେଇ ତୀରଗୁଡିକୁ କାଟିଦେଲେ—
ଵିଚକର୍ତାର୍ଧଚଂଦ୍ରେଣ ତଥା ଯଂତୁଃ ଶିରୋମହତ୍। ତଥାଶ୍ଵାନ୍ବହୁଭିର୍ବାଣୈଃ ପାତଯାମାସ ଭୂତଲେ
—ଏବଂ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରାକାର ତୀରରେ ରଥଚାଳକଙ୍କ ମହାନ ମୁଣ୍ଡକୁ କାଟିଦେଲେ, ଏବଂ ବହୁତ ତୀରରେ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଦେଲେ।
ଗୃହୀତ୍ଵା ମୁସଲଂ ଵେଗାତ୍ସ ଦୁଦ୍ରାଵ ସ୍ଥଲେ ଗୁହଂ। ଜଘାନ ତେନ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଃ ଶିଖିନଂ ଶିଖିଵାହନଂ
ତେଜରେ ଏକ ଗଦା ଧରି, ଦେୟ୍ତ୍ୟ ମାନେ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ଗୁହଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ସେ ଗଦାରେ ଦେୟ୍ତ୍ୟପତି ମୟୂର, ମୟୂରବାହନଙ୍କ ଅଶ୍ୱକୁ ପ୍ରହାର କଲେ।
ତତୋ ମୋହଂ ଗତୋ ବର୍ହୀ ପ୍ରଚକଂପେ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ। ତତଃ ସ୍କଂଦଃ ପୁନସ୍ତଂ ଚ ଜଘାନାସୁରପୁଂଗଵଂ
ତାପରେ ମୟୂର ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ପୁନିପୁନି କମ୍ପିତ ହେଲା; ତେବେ ସ୍କନ୍ଦ ପୁନି ସେ ଦେୟ୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନକୁ ପ୍ରହାର କଲେ।
ପ୍ରଚିଚ୍ଛେଦାସିନା ଵେଗାନ୍ମୁସଲଂ ଚାତିଦାରୁଣଂ। ତାରେଯଃ ଶକ୍ତିମାଦାଯ ଜଘାନ କ୍ରୌଂଚଦାରଣମ୍
ତେଜରେ ତାଲୱାରରେ ସେ ଭୟଙ୍କର ଗଦାକୁ କାଟିଦେଲେ; ତାରକାପୁତ୍ର ଏକ ଶକ୍ତି ନେଇ, କ୍ରଉଞ୍ଚ ପାହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିଥିବାଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲେ।
ସୋପି ଶକ୍ତିଂ ମୁମୋଚାଥ ଅମୋଘାଂ ଦୁଷ୍ଟଘାତିନୀମ୍। ତତଃ ସଂଦହ୍ଯ ସା ଶକ୍ତିର୍ଵିଶ୍ଵପ୍ରଲଯକାରିଣୀ
ସେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଅପରାଜିତ ଓ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କୁ ନଶ୍ୱନ କରୁଥିବା ଶକ୍ତି ଛାଡ଼ିଲେ; ସେଇ ଶକ୍ତି ଭୟଙ୍କର ଜ୍ୱାଳାରେ ଜଗତ୍ ସଂହାର କରିପାରିବା ଶକ୍ତି ଥିଲା—
ଯମଦଂଡସମାନଂ ଚ ଭିତ୍ଵା ପୁନର୍ଗୁହଂ ଗତା। ସ ଗତାସୁଃ ପପାତୋର୍ଵ୍ଯାଂ ଚାଲଯଂଶ୍ଚ ଵସୁଂଧରାଂ
ଯମର ଦଣ୍ଡ ପରି ଶକ୍ତି ସେଉଁଠି ପ୍ରହାର କରି ପୁନି ଗୁହଙ୍କୁ ଫେରିଗଲା; ସେ ଜୀବନ ଛାଡ଼ି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ, ଏବଂ ଭୂମିକୁ କମ୍ପାଇଲେ।
ପୁଷ୍ପଧୂପାଦିଭିଃ ସ୍କଂଦଃ ସର୍ଵଦେଵୈଃ ପ୍ରପୂଜିତଃ
ତାପରେ ସ୍କନ୍ଦ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଫୁଲ, ଧୂପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାରରେ ପୂଜିତ ହେଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀପାଦ୍ମପୁରାଣେ ପ୍ରଥମେ ସୃଷ୍ଟିଖଂଡେ ତାରେଯଵଧୋନାମୈକୋନସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟିଖଣ୍ଡରେ 'ତାରେୟ ବଧ' ନାମକ ଉଣସପ୍ତତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ- ତତୋ ଦେଵାଂତକୋ ଦୈତ୍ଯୋ ଵ୍ଯନଦତ୍ସମରଂ ପ୍ରତି। ରଣଂ ଚକାର ଧର୍ମେଣ ସଂଦଷ୍ଟୌଷ୍ଠପୁଟୋ ବଲୀ
ବ୍ୟାସ କହିଲେ—ତାପରେ ଦେବାନ୍ତକ ନାମକ ଦେୟ୍ତ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଦେଖି ଗର୍ଜନ କଲେ; ରାଗରେ ତଳ ଓଠ କଟି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ସ ଗତ୍ଵା ଚାବ୍ରଵୀଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ସର୍ଵଲୋକଵିଗର୍ହିତଂ। ନ ଜାନାସି ମହଦ୍ଧର୍ମଂ ଦୁଷ୍ଟ ମୋହାଦ୍ଯଥାକ୍ରମମ୍
ସେ ଯାଇ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିନ୍ଦିତ କଥା କହିଲେ, 'ତୁମେ ବଡ଼ ଧର୍ମକୁ ଜାଣନାହା, ମୋହରେ ପଡ଼ି ଭ୍ରଷ୍ଟ ହେଇଛ।'
ପାପପୁଣ୍ଯପ୍ରଯୋଗେଣ ନିଗ୍ରହାନୁଗ୍ରହେ ପ୍ରଭୁଃ। ଅହଂ ଚ ନିର୍ମିତୋ ଧାତ୍ରା କରୋମି ତଵ ଶାସନମ୍
ପାପ ଓ ପୁଣ୍ୟର କାର୍ଯ୍ୟରେ, ପ୍ରଭୁ ଦଣ୍ଡ ଓ କୃପା ଦେଇଥାନ୍ତି; ମୁଁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ତୁମର ଆଦେଶ ପାଳନ କରେ।
ନ ଜାନାସି ଯତୋ ଧର୍ମଂ କାଲମୃତ୍ଯୁ ପୁରଃସରଃ। ନ ରୋଗୋ ନ ଜରା କାଲୋ ନ ମୃତ୍ଯୁର୍ନ ଚ କିଂକରଃ
ତୁମେ ଧର୍ମକୁ ଜାଣନାହା, ଏହି କାରଣରୁ କାଳ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଆଗରେ ରହିଛନ୍ତି; ଏଠାରେ ରୋଗ ନାହିଁ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ନାହିଁ, କାଳ ନାହିଁ, ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ, କିମ୍ବା କୌଣସି ଦାସ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ଧର୍ମାତ୍ପ୍ରଚଲିତଃ କର୍ମୀ କଷ୍ଟଂ ଯାତି ଦିଵାନିଶମ୍। ଉକ୍ତଂ ଵସୁଂ ମହାଵୀର୍ଯଂ ଯମଂ ଧର୍ମୈକସାକ୍ଷିକମ୍
ଯେଉଁଠି ଜଣେ କର୍ମୀ ଧର୍ମରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୁଏ, ସେ ଦିନ ରାତି ଦୁଃଖ ପାଏ; ବଡ଼ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବସୁ ଓ ଯମ ଧର୍ମର ଏକମାତ୍ର ସାକ୍ଷୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସ ଜଘାନ ତ୍ରିଭିର୍ବାଣୈଃ କାଲମୃତ୍ଯୁସମପ୍ରଭୈଃ। ପ୍ରଚିଚ୍ଛେଦ ସ ଧର୍ମାତ୍ମା ତେ ତ୍ଵନ୍ଯୈର୍ଵିଶିଖୈସ୍ତ୍ରିଭିଃ
ସେ କାଳ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ସମ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ତିନିଟି ବାଣ ଦେଇ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ଧର୍ମାତ୍ମା ସେଠାରେ ତିନିଟି ଅନ୍ୟ ବାଣ ଦେଇ ସେଗୁଡ଼ିକୁ କାଟିଦେଲେ।
ତତସ୍ତୂଚ୍ଚୈଃ ଶରୈଃ ପ୍ରାଜ୍ଯୈର୍ଯୁଗାଂତାନଲସପ୍ରଭୈଃ। ନିଜଘାନ ଯମଂ ସଂଖ୍ଯେ ସ ଚିଚ୍ଛେଦ ଶରୈଃ ଶରାନ୍
ତାପରେ, ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱନି ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯୁଗାନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତି ବାଣ ଦେଇ ସେ ଯମଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଘାତ କଲେ, ଯମ ମଧ୍ୟ ବାଣ ଦେଇ ତାଙ୍କର ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ କାଟିଦେଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ କ୍ରୁଦ୍ଧୌ ପରସ୍ପରଜଯୈଷିଣୌ। ଜଘ୍ନତୁଃ ସମରେନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ମହାବଲପରାକ୍ରମୌ
ଏହି ସମୟରେ, ଦୁହେଁ କ୍ରୋଧିତ ଓ ପରସ୍ପରକୁ ଜିତିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା, ଦୁହେଁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପ ଥିବା ଯୋଦ୍ଧା, ସମରେ ପ୍ରତିଏକ ଉପରେ ଆଘାତ କରୁଥିଲେ।
ଅହୋରାତ୍ରଂ ତଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧମଵର୍ତ୍ତତ ସୁଦାରୁଣମ୍। ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ଶକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରଶମନଂ ରୁଷା
ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଦିନ ରାତି ଚାଲିଥିଲା; ଏହି ମଧ୍ୟରେ, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ସେ ଶକ୍ତି ନେଇ କ୍ରୋଧରେ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ବିଭେଦ ଦୈତ୍ଯଶାର୍ଦୂଲୋ ହ୍ଯହଂକାରଯୁତୋ ବଲୀ। ତାମେଵାଥ ରୁଷା ଧର୍ମୋ ଗୃହୀତ୍ଵା ଶକ୍ତିକାଂ ଦ୍ରୁତଂ
ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଳବାନ ଓ ଅହଂକାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୈତ୍ୟ, ଶକ୍ତି ଦେଇ ଆଘାତ କଲେ; ତାପରେ ଧର୍ମ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ ସେଇ ଶକ୍ତିକୁ ତୁରନ୍ତ ଧରିଲେ।
ନିଜଘାନ ତଯୈଵାମୁଂସ୍ତନଯୋରଂତରେ ଭୃଶମ୍। ସ ଵିହ୍ଵଲିତ ସର୍ଵାଂଗୋ ମୁଖାଦାଗତଶୋଣିତଃ
ସେ ଏହି ଶକ୍ତି ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଦୁଇ ପୁଅଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଆଘାତ କଲେ; ସମଗ୍ର ଦେହ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଗଲା, ମୁହଁରୁ ରକ୍ତ ବହିଲା।
ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମହାତେଜା ଧୃତ୍ଵା ଦଂଡଂ ସୁଦାରୁଣମ୍। ଅମୋଘଂ ପାତଯାମାସ ତସ୍ଯ ଦୈତ୍ଯସ୍ଯ ଵିଗ୍ରହେ
ତାପରେ, କ୍ରୋଧିତ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୋଇ, ସେ ଭୟଙ୍କର ଦଣ୍ଡ ଧରିଲେ ଓ ତାହାକୁ ଦୈତ୍ୟର ଦେହରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପକାଇ ଦେଲେ।
ସାଶ୍ଵଂ ରଥଂ ତଥା ସୂତଂ ଯୋଦ୍ଧାରଂ ଶସ୍ତ୍ରସଂଚଯମ୍। ଚକାର ଭସ୍ମସାତ୍ତଂ ଚ ଶମନଃ କ୍ରୋଧମୂର୍ଚ୍ଛିତଃ
ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ସାରଥି, ଯୋଦ୍ଧା ଓ ଅସ୍ତ୍ରସାମଗ୍ରୀ ସହିତ, ଶାନ୍ତିଦାତା କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭସ୍ମ କରିଦେଲେ।
ପତିତେ ଚ ତଥା ଦୈତ୍ଯେ ଦୁର୍ଧର୍ଷୋ ନାମ ଦାନଵଃ। ଶମନଂ ଶୂଲହସ୍ତସ୍ତୁ ପ୍ରଦୁଦ୍ରାଵ ଜିଘାଂସଯା
ଏଭଳି ଦୈତ୍ୟ ପଡ଼ିଯିବା ପରେ, ଦୁର୍ଧର୍ଷ ନାମକ ଏକ ଦାନବ ଶୂଳ ଧରି ଶାନ୍ତିଦାତାଙ୍କୁ ମାରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦୌଡ଼ିଆସିଲେ।
ଶୂଲହସ୍ତଂ ସମାଯାଂତଂ ବଡଵାନଲସନ୍ନିଭମ୍। ଆସସାଦ ରଣେ ମୃତ୍ଯୁଃ ଶକ୍ତିହସ୍ତୋତିନିର୍ଭଯଃ
ଶୂଳ ଧରି ଅଗ୍ନିପରି ତିବ୍ର ତାପ ନେଇ ଯେତେବେଳେ ସେ ଆସୁଥିଲେ, ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତି ଧରି ଭୟହୀନ ଭାବେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ଆଗ୍ରହଣ କଲେ।