ଛିନ୍ନଧନ୍ଵା ହତରଥୋ ହତାଶ୍ଵୋ ହତସାରଥିଃ। ନିପତ୍ଯ ମୂର୍ଚ୍ଛିତଃ ପୃଥ୍ଵ୍ଯାଂ ମୁହୂର୍ତାନ୍ମୃତ୍ଯୁମାପ ସଃ
ଧନୁଷ୍ୟ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ରଥ ଧ୍ଵଂସ ହେଲା, ଘୋଡ଼ା ଓ ସାରଥି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ; ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି, ଅଚେତନ ହେଲେ ଓ କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
ଅଥ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମହାଦୈତ୍ଯୋ ନମୁଚିଃ ସୁରଦର୍ପହା। ଗଦାମାଦାଯ ସହସା ସ ଜଘାନ ମହାଗଜମ୍
ତାପରେ, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ଗର୍ବ ଭଂଗ କରୁଥିବା, ରୁଷ୍ଟ ମହାଦୈତ୍ୟ ନମୁଚି, ତାଙ୍କ ଗଦା ନେଇ, ତୁରନ୍ତ ମହାଗଜକୁ ଘାତ କଲେ।
ଯଥା ମେରୁଗିରେଃ ଶୃଂଗେ ଵଜ୍ରପାତୋ ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍। ତଥୈଵ ଚ ମହାଶବ୍ଦୋ ହ୍ଯଭଵଲ୍ଲୋମହର୍ଷଣଃ
ଯେପରି ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖରକୁ ବଜ୍ରପାତ ହେଲେ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ହୁଏ, ସେପରି ଏଠି ମଧ୍ୟ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ହେଲା।
ପ୍ରହାରେଣାର୍ଦିତଃ ପଦ୍ମୀ ସଂଚଚାଲ ସ ଵିହ୍ଵଲଃ। ରୁଧିରେଣାଵସିକ୍ତାଂଗୋ ଵିମୁଖୋ ଵେଦନାତୁରଃ
ସେଇ ଘାତରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହାତୀ ଅସ୍ଥିର ଓ ଭ୍ରମିତ ହେଲା; ଶରୀର ରକ୍ତରେ ଭିଜିଯାଇ, ବେଦନାରେ ଅତି କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇ ପଛକୁ ଘୁଞ୍ଚିଗଲା।
ଶତକ୍ରତୁଂ ଵିଧାଵଂତି ଶତଶୋଥ ସହସ୍ରଶଃ। ଅର୍ଧଚଂଦ୍ରୈକ୍ଷୁଃରପ୍ରୈଶ୍ଚ ଚିଚ୍ଛେଦ ପାକଶାସନଃ
ଶତକ୍ରତୁଙ୍କୁ ଶତେ ଶତେ, ହଜାରେ ହଜାରେ ଶତ୍ରୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; କିନ୍ତୁ ପାକଶାସନ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଇଖୁପତ୍ର ଆକୃତି ବାଣରେ ସେମାନଙ୍କୁ କାଟିଦେଲେ।
ଜଂତୁଭିସ୍ତସ୍ଯ ମାଯାଭିରର୍ଦିତାସ୍ସୁରପୁଂଗଵାଃ। ଭୂମୌ ନିପତିତାଃ କେଚିତ୍କେଚିତ୍ସୁପ୍ତା ରଥୋପରି
ତାଙ୍କ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପାଦିତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୁବ୍ଧ କଲେ; କିଛି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ, କିଛି ରଥ ଉପରେ ଅଚେତନ ହେଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତସ୍ଯ ମହତ୍କର୍ମ ମାଧଵୋ ଵିଶିଖାଂସ୍ତଥା। ଜଂତୁଭୂତାନ୍ସ ଚକ୍ରେଣ ଚିଚ୍ଛେଦ ଦେହଲଗ୍ନକାନ୍
ତାଙ୍କର ବିଶାଳ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଦେଖି, ମାଧବ ତାଙ୍କ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦେହକୁ ଚିପିଧରିଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ କାଟିଦେଲେ।
ତତୋ ଜିଷ୍ଣୁସ୍ତ୍ରିଭିର୍ବାଣୈଃ ପାତଯାମାସ ଭୂତଲେ। ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ପତିତୋ ଦୈତ୍ଯୋ ମୂର୍ଚ୍ଛିତସ୍ଖଲିତଃ ପୁନଃ
ତାପରେ ବିଜୟୀ, ତିନିଟି ବାଣରେ ଦୈତ୍ୟକୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ାଇଦେଲେ; ଭୂମିରେ ପଡ଼ି, ସେ ଦୈତ୍ୟ ପୁନି ଅଚେତନ ହେଲେ।
ଦଧାର ମୁଦ୍ଗରଂ ଘୋରଂ ଶକ୍ରଂ ହଂତୁଂ ସମୁଦ୍ଯତଃ। ତତୋ ଜଘାନ ମଘଵା କୁଲିଶେନ ମହାସୁରମ୍
ସେ ଭୟଙ୍କର ମୁସଳ ନେଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ମଘବାନ୍ ତାଙ୍କୁ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଘାତ କଲେ।
ସ ପପାତ ମହୀପୃଷ୍ଠେ କ୍ଷତଵକ୍ଷା ମହାବଲଃ। ସାଧୁସାଧ୍ଵିତି ଦେଵାଶ୍ଚ ସିଦ୍ଧାଶ୍ଚୈଵ ମହର୍ଷଯଃ୫୦ 1.67.50 ଅପୂଜଯଂସ୍ତଦା ଶକ୍ରଂ ବହୁଭିଃ ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିଭିଃ। ତତୋ ଦୈତ୍ଯଗଣାଃ ସର୍ଵେ ଭୀତାସ୍ତତ୍ର ପ୍ରଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ। ଗୀତଂ ଗାଯଂତି ଗଂଧର୍ଵା ନନୃତୁଶ୍ଚାପ୍ସରୋଗଣାଃ
ମହାବଳୀ ସେ ଦୈତ୍ୟ ଛାତିରେ ଘାଉ ନେଇ ଭୂମିରେ ଲୁହିପଡ଼ିଲେ; ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ 'ସାଧୁ, ସାଧୁ' ବୋଲି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ, ଅନେକ ପୁଷ୍ପ ବର୍ଷା କଲେ। ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟ ଭୟରେ ସେଠାରୁ ପଳାଇଗଲେ; ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଗୀତ ଗାଇଲେ, ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀପାଦ୍ମପୁରାଣେ ପ୍ରଥମେ ସୃଷ୍ଟିଖଂଡେ ବଲନମୁଚିଵଧୋନାମ ସପ୍ତଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟିଖଣ୍ଡରେ 'ବଳ ଓ ନାମୁଚିଙ୍କ ବଧ' ନାମକ ସତଷଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ- ବଲଂ ଚ ନିହତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନମୁଚିଂ ଚ ସ୍ଵକାଗ୍ରଜମ୍। ମୁଚିସ୍ତତ୍ରାବ୍ରଵୀଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ମେ ସୂଦିତସ୍ତ୍ଵଯା
ବ୍ୟାସ କହିଲେ— ବଳଙ୍କୁ ମରିଯିବା ଓ ନିଜ ଭାଇ ନାମୁଚିଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୁଚି ସେଠାରେ କହିଲେ, 'ମୋର ବଡ଼ଭାଇକୁ ତୁମେ ମାରିଦେଲା।'
ପରୋକ୍ଷେଣାଧୁନା ତ୍ଵାଂ ଚ ଶରୈର୍ନେଷ୍ଯାମି ଭାସ୍କରିମ୍। ତମବ୍ରଵୀନ୍ମହାତେଜାଃ ଶକ୍ରଃ ସର୍ଵସୁରାର୍ଚିତଃ
'ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବରେ ତୀର ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକକୁ ପଠାଇଦେବି।' ଏହାକୁ ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଶକ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଭ୍ରାତୁସ୍ତେ ଧର୍ମପଂଥାନମିଦାନୀଂ ଲପ୍ସ୍ଯସେ ଧ୍ରୁଵମ୍। ଵହ୍ନେରୁଷ୍ଣମଵିଜ୍ଞାଯ ପ୍ରମୋହାଚ୍ଛଲଭା ଯଥା
'ତୁମେ ଏବେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ତୁମ ଭାଇଙ୍କ ପଥକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ; ଯେପରି, ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ି, ପୋକାମାନେ ଅଗ୍ନିର ତାପ ଜାଣିନଥିବାରୁ ତାହାରେ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି।'
ସହସା ପ୍ରଵିଶଂତ୍ଯଗ୍ନିଂ ତଥା ମାଂ ଯୋଦ୍ଧୁମିଚ୍ଛସି। ଏଵଂ ବ୍ରୁଵାଣମିନ୍ଦ୍ରଂ ଚ ଜଘାନ ଵିଶିଖୈସ୍ତ୍ରିଭିଃ
'ସେଇପରି, ତୁମେ ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛ, ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ନଶ୍ୱରତାକୁ ଆଣିଦେବ।' ଏପରି କହିବା ସମୟରେ, ମୁଚି ତିନିଟି ତୀର ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
ସ ଚିଚ୍ଛେଦ ତ୍ରିଭିର୍ବାଣୈଃ ଶକ୍ରଃ ପରପୁରଂଜଯଃ। ତତୋ ଜଘାନ ଦଶଭିରିଂଦ୍ରମୈରାଵଣଂ ତ୍ରିଭିଃ
ଶତ୍ରୁପୁରୀଜୟୀ ଇନ୍ଦ୍ର ତିନିଟି ତୀରକୁ ତାଙ୍କର ତୀର ଦ୍ୱାରା କାଟିଦେଲେ; ପରେ, ଦଶଟି ତୀର ଦ୍ୱାରା ଏଇରାବତକୁ ଆଘାତ କଲେ, ଏବଂ ତିନିଟି ତୀର ଦ୍ୱାରା ମୁଚିଙ୍କୁ ମାଡ଼ିଲେ।
ସପ୍ତଭିର୍ମାତଲିଂ ଛିତ୍ଵା ନାଦୈରୁଚ୍ଚୈର୍ନନାଦ ହ। ଶକ୍ରଂ ପ୍ରତି ପୁନର୍ଦୈତ୍ଯୋ ଭ୍ରାମଯାମାସ ସଂଭ୍ରମାତ୍
ସାତଟି ତୀର ଦ୍ୱାରା ମାତଳିଙ୍କୁ ଆଘାତ କରି, ମୁଚି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଗର୍ଜନ କଲେ; ପରେ, ଭୟରେ ଦାନବଟିଏ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଘୁରାଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଆଯସୀଂ ତାଂ ଗଦାଂ କୋପାନ୍ମହାବଲପରାକ୍ରମଃ। ତତସ୍ତୁ ଲାଘଵାଚ୍ଛକ୍ରୋ ଜଘାନ କୁଲିଶେନ ହି
କ୍ରୋଧ ଓ ବିପୁଳ ଶକ୍ତି ସହିତ ସେ ଲୋହାର ଗଦା ଧରିଲେ; କିନ୍ତୁ ଚପଳ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ।
ଭିଦୁରସ୍ଯାଵପାତେନ ଗତାସୁର୍ନିପପାତ ହ। ଦନୁଜସ୍ଯ ପ୍ରପାତେନ ସଂଚଚାଲ ଵସୁଂଧରା
ବଜ୍ରର ଆଘାତରେ ଦାନବଟିଏ ନିର୍ଜୀବ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ଦାନବଟିଏ ପଡ଼ିବା ସହିତ ମାଟି ମଧ୍ୟ କମ୍ପିତ ହେଲା।
ଦେଵାଃ ପ୍ରଚକ୍ରୁର୍ନୃତ୍ଯାନି ଦାନଵା ଵିପ୍ରଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ
ଦେବତାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ, ଦାନବମାନେ ଚାରିପଟେ ପଳାଇଗଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀପାଦ୍ମପୁରାଣେ ପ୍ରଥମେ ସୃଷ୍ଟିଖଂଡେ ମୁଚିଵଧୋନାମାଷ୍ଟଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟିଖଣ୍ଡରେ 'ମୁଚିଙ୍କ ବଧ' ନାମକ ଅଷ୍ଟଷଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ- ତାରେଯୋ ବଲସଂପନ୍ନଃ ଶକ୍ରତୁଲ୍ଯପରାକ୍ରମଃ। ଜଘାନ ଵିଶିଖୈସ୍ସ୍କନ୍ଦଂ ପିତୃଘାତିନମାହଵେ
ବ୍ୟାସ କହିଲେ— ତାରେୟ, ଶକ୍ର ସମାନ ପ୍ରଭାବ ଓ ଶକ୍ତି ସହିତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ତୀର ଦ୍ୱାରା ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିବା ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
ତତସ୍ସ୍କନ୍ଦୋ ମହାବାହୁର୍ହରିତୁଲ୍ଯପରାକ୍ରମଃ। ଵିଚକର୍ତ ଶରାଂସ୍ତାଂସ୍ତାନ୍ନିର୍ବିଭେଦ ଶରୋତ୍ତମୈଃ
ତାପରେ, ମହାବାହୁ ସ୍କନ୍ଦ, ହରି ସମାନ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ସେଇ ସମସ୍ତ ତୀରକୁ ଉତ୍ତମ ତୀର ଦ୍ୱାରା କାଟିଦେଲେ।
ସ ଦୈତ୍ଯସ୍ସହସା ସ୍କଂଦଂ ଛାଦଯାମାସ ମାର୍ଗଣୈଃ। ଅସଂଭ୍ରାନ୍ତଃ ପ୍ରଚିଚ୍ଛେଦ ଵିଶାଖୋ ଵିଶିଖୈସ୍ତଦା
ସେଇ ଦାନବ ହଠାତ୍ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ତୀରରେ ଢାକିଦେଲେ; କିନ୍ତୁ ଅଶାନ୍ତ ନ ହୋଇ, ବିଶାଖା ତାଙ୍କର ତୀର ଦ୍ୱାରା ସେଗୁଡ଼ିକୁ କାଟିଦେଲେ।
ତାରେଯୋଗ୍ନିଶରୈଃ ସ୍କଂଦଂ ଜଘାନ ରଣମୂର୍ଧନି। ଵିଶିଖଂ ଭିଦୁରପ୍ରଖ୍ଯଂ ଚଖାନ ହରନଂଦନେ
ତାରେୟ ଅଗ୍ନିସମ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧମଝିରେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ, ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ୍ସମ ଭୟଙ୍କର ବିଶାଖାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଘାତ କଲେ।
ଵୈଶ୍ଵାନରେଣ ସେନାନୀସ୍ତତ୍ର ସଂପର୍ଯଵାରଯତ୍। ରୌଦ୍ରମସ୍ତ୍ରଂ ପୁନର୍ଦୈତ୍ଯଃ ପ୍ରେଷଯାମାସ ତଂ ପ୍ରତି
ତାପରେ ସେନାପତି, ବୈଶ୍ୱାନର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ରୋକିଦେଲେ; କିନ୍ତୁ ପୁଣି ଦାନବଟିଏ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ।
ତନ୍ନିରସ୍ତଂ କୃତଂ ତେନ ବାଣେନାସ୍ଫାଲିତେନ ଚ। ଅଘୋରଂ ପ୍ରାକ୍ଷିପଦ୍ଦୈତ୍ଯୋ ଘୋରରୂପଂ ସୁଦାରୁଣଂ
ସେ ଅସ୍ତ୍ର ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଅଭିଦ୍ୟା ତୀର ଦ୍ୱାରା ନିରସ୍ତ ହେଲା; ତାପରେ ଦାନବଟିଏ ଭୟଙ୍କର ଓ ଦାରୁଣ ଅଘୋର ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ।
ଭୂଧରା ଵିଟପାସ୍ସିଂହାସ୍ତଥା ସର୍ପାଦଯଃ ଶରାଃ। ଧାଵଂତି ପାର୍ଵତୀପୁତ୍ରଂ କୋଟିକୋଟିସହସ୍ରଶଃ
ପାହାଡ଼, ଗଛ, ସିଂହ, ଓ ସାପ—ଏପରି କୋଟି କୋଟି ତୀର ପାର୍ବତୀପୁତ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଧାଉଥିଲେ।
ଛିତ୍ଵା ତାଂସ୍ତୁଶରାନ୍ସ୍କଂଦୋ ବିଭେଦ ଦୈତ୍ଯପୁଂଗଵଂ। ଆପାଦଂ ଶୀର୍ଷପର୍ଯଂତଂ ଶରୈରଗ୍ନ୍ଯର୍କସନ୍ନିଭୈଃ
ସେ ସମସ୍ତ ତୀରକୁ କାଟିଦେଇ, ସ୍କନ୍ଦ ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତୀରରେ ଦେୟ୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନକୁ ପାଦଠାରୁ ମୁଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଦ୍ରୁତ କଲେ।
ସ୍ଵର୍ଣପୁଂଖାଃ ଶରା ଲଗ୍ନା ଦେହେ ଦୈତ୍ଯପତେର୍ଭୃଶଂ। ରେଜୁସ୍ତେ ସ୍ଵର୍ଣଶକଲା ଯଥା କୃଷ୍ଣଶିଲୋଚ୍ଚଯେ
ସୁନା ରଙ୍ଗର ପଙ୍ଖି ଥିବା ତୀରଗୁଡିକ ଦେୟ୍ତ୍ୟପତିଙ୍କ ଦେହରେ ଗଭୀର ଭାବେ ଲାଗି ଥିଲା, ସେଗୁଡିକ କଳା ପାହାଡ଼ ଉପରେ ସୁନା ଟୁକୁଡ଼ିଏ ପରି ଚମକୁଥିଲା।