ଶସ୍ତ୍ରୈଃ ଶରୈରସୃକ୍ପାତୈଃ କଂକଵାଯସଜଂବୁକୈଃ। ଯଥା ମୁସଲଧାରାଭିର୍ଘନା ଵର୍ଷଂତି ଲୋହିତମ୍
ଶସ୍ତ୍ର, ବାଣ, ରକ୍ତଧାରା, ଗିଧ, କଉଁଠିଆ, ଶ୍ୟାଳ ଦ୍ୱାରା ଏପରି ଲାଗୁଥିଲା, ଯେପରି ମେଘ ରକ୍ତର ବର୍ଷା କରୁଛି।
ତଥୈଵ କ୍ଷତଜୈଃ ସ୍ରସ୍ତୈଃ ସ୍ଵାଙ୍ଗାଚ୍ଚ ଦେଵଦାନଵାଃ। କେଚିତ୍ପତଂତି ମୁହ୍ଯଂତି ସ୍ଖଲଂତି ଚ ହସଂତି ଚ
ସେମାନଙ୍କ ନିଜ ଦେହରୁ ରକ୍ତ ବହୁଥିଲା, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ କେହି ଝରିପଡୁଥିଲେ, କେହି ଭ୍ରମିତ ହେଉଥିଲେ, କେହି ଠେସ୍ ଖାଉଥିଲେ, କେହି ହସୁଥିଲେ।
ମୁଂଚଂତି ଚାର୍ତନାଦାଂଶ୍ଚ ସିଂହନାଦଂ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ। କେଷାଂଚିଦ୍ବାହଵଶ୍ଛିନ୍ନାଶ୍ଛିନ୍ନପାଦାସ୍ତଥାପରେ
ସେମାନେ ବାରମ୍ବାର ବେଦନାର ଚିତ୍କାର ଓ ସିଂହ ଦହାଡ଼ ଦେଉଥିଲେ। କେହାଙ୍କର ବାହୁ କଟାଯାଉଥିଲା, କେହାଙ୍କର ପାଦ ଛିଣ୍ଡାଯାଉଥିଲା।
ଛିନ୍ନପାର୍ଶ୍ଵୋଦରାଃ କେଚିନ୍ନିପେତୁଃ ଶତଶୋ ଭୁଵି। କୋଟିକୋଟିସହସ୍ରାଣି ଗଜଵାଜ୍ଯସୁରାଣି ଚ
କେହି ପାର୍ଶ୍ୱ ଓ ପେଟ କଟାଯାଇ ଶତଶଃ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଯାଉଥିଲେ। କୋଟି କୋଟି ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଦାନବ ମଧ୍ୟ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ନଷ୍ଟ ହେଉଥିଲେ।
ଅପତନ୍ଧରଣୀପୃଷ୍ଠେ ରକ୍ତୌଘେ ବହୁଧା ଭୁଵି। ତତସ୍ତୁ ଧରଣୀପୃଷ୍ଠେ ତ୍ଵଭଵଲ୍ଲୋହିତାର୍ଣଵଃ
ଧରଣୀର ଉପରେ ବହୁ ରାସ୍ତାରେ ରକ୍ତର ଧାରା ବହିଲା; ପରେ ଧରା ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ରକ୍ତ ସମୁଦ୍ର ଦେଖାଦେଲା।
ଵିପରୀତାସ୍ତତୋ ନଦ୍ଯଃ ସଦ୍ଯସ୍ତତ୍ର ଵିସୁସ୍ରୁଵୁଃ। ତୃଣକାଷ୍ଠପରାସ୍ତତ୍ର ଶକ୍ତଯୋ ଦାରୁସଂଚଯାଃ
ତାପରେ ସେଠାରେ ନଦୀମାନେ ହଠାତ୍ ପଛକୁ ବହିଲେ; ସେଠାରେ ଘାସ, କାଠ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଲକଡ଼ିର ଢେର ଥିଲା।
ମୁଦ୍ଗରା ମୁସଲାଃ ଶୂଲା ମକରାଦ୍ଯା ଭଵଂତି ଚ। ଜଯଂତିକା ଧ୍ଵଜା ମୀନାଃ କମଠାଶ୍ଚର୍ମକାଯକାଃ
ଏହିବେଳେ ଗଦା, ମୁସଳ, ବଣ, ମତ୍ସ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀ, ଝଣ୍ଡା, ପତାକା, ମାଛ, କୁମ୍ଭୀର ଓ ଚର୍ମର ଢାଳ ଦେଖାଗଲା।
ଶରାଦିଭିର୍ମହୋଷ୍ଟ୍ରୈଶ୍ଚ ନିରୁଦ୍ଧାଃ ପ୍ରଚୁରୈସ୍ତଥା। କେଶଚାମରଶୈଵାଲାଃ ସଂପୂର୍ଣାସ୍ତାସ୍ତତଃସ୍ତତଃ
ଅନେକ ତୀର ଓ ବଡ଼ଠାରୁ ନଦୀଗୁଡ଼ିକୁ ଅଟକାଯାଇଥିଲା; ସେଠି ସବୁଠାରେ କେଶ, ଚାମର ଓ ଜଳଶାକ ଭରିଯାଇଥିଲା।
ପତଦ୍ଭିଶ୍ଚ ତଥାନ୍ଯୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈଃ କ୍ଷତଜାର୍ଣଵଃ। ତଦା ଵସୁଂଧରା ସର୍ଵା ସଶୈଲଵନକାନନା
ବିଭିନ୍ନ ଜିନିଷ ପଡ଼ିବା ସହିତ ରକ୍ତର ସମୁଦ୍ର ତିଆରି ହେଲା; ସେ ସମୟରେ ପୃଥିବୀ ସମସ୍ତ, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ସହିତ—
ରୁଧିରୌଘା ମହାଘୋରା ସର୍ଵଲୋକଭଯଂକରା। ସ୍କଂଦସ୍ଯ ଶକ୍ତିପାତେନ ଗତା ଦୈତ୍ଯା ଯମକ୍ଷଯମ୍
ଭୟଙ୍କର ରକ୍ତର ବନ୍ୟା ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଆତଙ୍କିତ କରିଦେଲା; ସ୍କନ୍ଦର ଶକ୍ତି ପଡ଼ିବାରେ ଦାନବମାନେ ଯମଙ୍କ ଗୃହକୁ ଚଲିଗଲେ।
ପର୍ଶୁନା ପରମେଣୈଵ ଅଗ୍ନିନାଗ୍ନିଶିଖୈଃ ଶରୈଃ। ଵରୁଣସ୍ଯ ଚ ପାଶେନ ବଦ୍ଧା ମଗ୍ନା ଯମକ୍ଷଯେ
ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁଟାର, ଅଗ୍ନି, ଜ୍ୱାଳାମୟ ତୀର ଓ ବରୁଣଙ୍କର ପାଶରେ ବାନ୍ଧି ଦେଇ, ସେମାନେ ଯମଙ୍କ ଲୋକକୁ ଛାଡ଼ି ଦିଆଯାଇଥିଲେ।
ଯେଷାଂ ପୁତ୍ରୈଶ୍ଚ ପୌତ୍ରୈଶ୍ଚ ପୁରୋଗୈଃ ସଚିଵୈସ୍ତଥା। ନିପାତିତାଶ୍ଚ ଦୈତେଯାଃ ଶରଶକ୍ତ୍ଯୃଷ୍ଟିଵୃଷ୍ଟିଭିଃ
ଦେବତାମାନଙ୍କର ପୁଅ, ନାତି, ନେତା ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ତୀର, ଶକ୍ତି ଓ ଭାଲାର ବର୍ଷାରେ ଦାନବମାନେକୁ ପୃଥିବୀରେ ପତିତ କରିଥିଲେ।
ଗ୍ରହୈଶ୍ଚ ଶ୍ଵସନୈରେଵ ଯକ୍ଷଗଂଧର୍ଵକିନ୍ନରୈଃ। ମହତ୍ଯା ଗଦଯା ଚୈଵ କୁବେରେଣ ଚ ଧୀମତା
ଗ୍ରହ, ପବନ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ କୁବେରଙ୍କର ବଡ଼ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଦାନବମାନେ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲେ।
ଘନାନାଂ ନିକରୈର୍ଵଜ୍ରୈସ୍ତୁଷାରୈର୍ଵିଧୁନେରିତୈଃ। ପନ୍ନଗାନାଂ ଵିଷୈର୍ଘୋରୈର୍ଦୈତ୍ଯାଃ ପେତୁର୍ଧରାତଲେ
ମେଘମାଳା, ବଜ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ତୁଷାର ଓ ସର୍ପମାନଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ବିଷ ଦ୍ୱାରା ଦାନବମାନେ ଭୂମିରେ ପତିତ ହୋଇଥିଲେ।
ଅନ୍ଯୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈର୍ଦେଵୈଃ କୋଟିକୋଟିସହସ୍ରଶଃ। ପାତିତାଃ ପ୍ରଯଯୁସ୍ସର୍ଵେ ଧରଣ୍ଯାଂ ତୁ ଗତାସଵଃ
ଅନେକ ଦେବତାମାନେ କୋଟି କୋଟି ସଂଖ୍ୟାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପଡ଼ି ମାରିଦେଲେ; ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ି ନିଃପ୍ରାଣ ହୋଇଗଲେ।
ଦେହାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦିଵଂ ଯାଂତି କେଚିଚ୍ଚ ଯମମଂଦିରମ୍। କେଚିଦ୍ଗଚ୍ଛଂତି ପାତାଲଂ ପୁଣ୍ଯାପୁଣ୍ଯପ୍ରଯୋଗତଃ
କେହି ଦେହ ଛାଡ଼ି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ; କେହି ଯମର ଗୃହକୁ ଗଲେ; କେହି ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ-ପାପ ଅନୁସାରେ ପାତାଳକୁ ଚଲିଗଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଵେଦାଞ୍ଜଜଲ୍ପୁଃ ପରମର୍ଷଯଃ। ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯସ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଗୋଭ୍ଯଃ ସ୍ତ୍ରୀଭ୍ଯସ୍ତପସ୍ଵିଷୁ
ଏହି ସମୟରେ ମହାର୍ଷିମାନେ ବେଦ ପାଠ କରି କହିଲେ, 'ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗାଈ, ଜଣେ ଜଣେ ଜନନୀ ଓ ତପସ୍ୱୀମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।'
ପ୍ରଯୁଧ୍ଯମାନେଷ୍ଵନ୍ଯେଷୁ ସାଂପ୍ରତଂ ସର୍ଵଜଂତୁଷୁ। ଵିବୁଧୈରର୍ଦିତା ଦୈତ୍ଯାଃ ଶେଷାଃ ପର୍ଵତମାଶ୍ରିତାଃ
ଅନ୍ୟମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବାବେଳେ, ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖିତ ହୋଇଥିବା ଅବଶିଷ୍ଟ ଦାନବମାନେ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।
ପ୍ରଜଗ୍ମୁଶ୍ଚ ଦିଶଃ ସର୍ଵାଃ କାତରା ରଣଭୀରଵଃ। ଦୈତ୍ଯଵ୍ଯୂହେ ପ୍ରଭଗ୍ନେ ଚ ବଲୋ ନାମ ମହାବଲଃ
ଯୁଦ୍ଧର ଭୟରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଦିଶାକୁ ଲୋକେ ପଳାଇଗଲେ; ଦେତ୍ୟମାନଙ୍କର ଦଳ ଭାଙ୍ଗିଗଲାପରେ, ବଳ ନାମକ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେତ୍ୟ—
ଅର୍ଦଯାମାସ ଦେଵାଂଶ୍ଚ ସଂଯମ୍ଯାଗ୍ନିସମୈଃ ଶରୈଃ। ତସ୍ଯ ବାଣାର୍ଦିତା ଦେଵା ବହଵୋ ବଲଦର୍ପିତାଃ
ଅଗ୍ନିପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଅପମାନିତ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲା; ବଳର ଶକ୍ତିରେ ଗର୍ବିତ ଅନେକ ଦେବତା ବାଣର ଘାତରେ ଆହତ ହେଲେ।
ପତିତା ଧରଣୀପୃଷ୍ଠେ କେଚିଦ୍ଭଗ୍ନା ରଣାଜିରେ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତସ୍ଯ ମହତ୍କର୍ମ ଦାରୁଣଂ ଲୋକଭୀଷଣମ୍
ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ କିଛି ଦେବତା ଭୂମିରେ ପଡିଗଲେ, କିଛି ଭାଙ୍ଗିଗଲେ; ବଳଙ୍କର ଏହି ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଲୋକ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
ଶଶଂସୁର୍ଋଷଯୋ ଦେଵାସ୍ତତ୍ର ଶିଷ୍ଟାଃ ପ୍ରଚୁକ୍ରୁଶୁଃ। ଅଥ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମହାତେଜାଶ୍ଶତକ୍ରତୁରରିଂଦମଃ
ଋଷିମାନେ ଏହି ଘଟଣା ଖବର ଦେଲେ, ଅବଶିଷ୍ଟ ଦେବମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ; ତାପରେ, ଶତକ୍ରୁତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦଳନ କରିବାକୁ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଓ ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ଜଘାନ ଶରସଂଦୋହୈର୍ବଲଂ ବଲଵତାଂ ଵରମ୍। ସୋପି କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ବଲୋ ଯୁଦ୍ଧେ ତଥା ଶକ୍ରଂ ସସଂଭ୍ରମଃ
ତିକ୍ଷ୍ଣ ବାଣର ଝଡ଼ରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେନାକୁ ଭୁଲାଇଦେଲେ; ତଥାପି, ରୁଷ୍ଟ ବଳା ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ରୁଧିରେଣାଵସିକ୍ତାଂଗୌ ପ୍ରସୃତେନ ମହାବଲୌ। ତୌ ଯଥା ମାଧଵେ ମାସି ପୁଷ୍ପିତୌ କିଂଶୁକଦ୍ରୁମୌ
ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେଇ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଶରୀର ରକ୍ତରେ ଭିଜିଯାଇଥିଲା, ଯେପରି ଫାଗୁଣ ମାସରେ ଫୁଲିଥିବା କିଂଶୁକ ଗଛ ଦେଖାଯାଏ।
ଚକ୍ରାଣି ଚ ସହସ୍ରାଣି ଶୂଲାନି ମୁସଲାନି ଚ। ନିଚଖାନ ରଣେ ଶକ୍ରେ ଚପଲେ ଚାସୁରୋତ୍ତମଃ
ଏହି ଅସୁରମାନ୍ୟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ହଜାର ହଜାର ଚକ୍ର, ଶୂଳ ଓ ମୁସଳ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଅତି ଚଞ୍ଚଳ ଥିଲେ।
ତାନି ଚକ୍ରାଣି ଶୂଲାନି ନିଚକର୍ତ୍ତ ଶରୋତ୍ତମୈଃ। ସୁରରାଟ୍ସହସା ଭ୍ରାଂତୋ ଲୀଲଯା ସମରେ ବଲୀ
ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଅଭିଭ୍ରମ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ସେଇ ସମସ୍ତ ଚକ୍ର ଓ ଶୂଳକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣରେ ଖଣ୍ଡିଦେଲେ, ମନେ ହେଉଛି ଖେଳ ଭଳି।
ସ ଚ ଦୈତ୍ଯୋ ମହାତେଜାଃ ଶକ୍ତ୍ଯା ଚୈଵ ପୁରଂଦରମ୍। ନିଜଘାନ ତଦା ତୂର୍ଣଂ ଗଜସ୍ଥଂ ଚ ସ୍ତନାଂତରେ
ତାପରେ ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଦୈତ୍ୟ ତୀବ୍ର ଶକ୍ତି ନେଇ, ଗଜାରୋହୀ ପୁରନ୍ଦରଙ୍କୁ ଛାତି ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ରୁତ ଘାତ କଲେ।
ତଯା ଵିନିହତଃ ଶକ୍ରଃ ପ୍ରଚଚାଲ ଗଜୋପରି। ଲବ୍ଧସଂଜ୍ଞୋ ବଲଂ ଜିଷ୍ଣୁର୍ବିଭେଦ ଦନୁଜଂ କ୍ଷଣାତ୍
ସେଇ ଅସ୍ତ୍ରର ଘାତରେ ଇନ୍ଦ୍ର ହାତୀ ଉପରେ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ; ପୁନି ସ୍ଥିର ହୋଇ, ବିଜୟୀ ସେ ଦୈତ୍ୟକୁ ତୁରନ୍ତ ଆଘାତ କଲେ।
ରଥସଂସ୍ଥସ୍ଯ ହସ୍ତୌ ଚ ଧନୁଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ଚେଷୁଣା। ଚର୍ମତୀକ୍ଷ୍ଣଂ ଧ୍ଵଜଂ ତସ୍ଯ ଶରେଣୈକେନ ଵୀରହା
ରଥ ଉପରୁ, ସେ ଏକ ବାଣରେ ଦୈତ୍ୟଙ୍କ ହାତ ଓ ଧନୁଷ୍ୟ କାଟିଦେଲେ; ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ତାଙ୍କର ଦୃଢ଼ ଢାଲ ଓ ପତାକା ବି କାଟିଦେଲେ।
ଚତୁର୍ଭିର୍ନିଶିତୈର୍ବାଣୈର୍ଵିଵ୍ଯାଧ ଚତୁରୋ ହଯାନ୍। ଶରେଣୈକେନ ସୂତସ୍ଯ ଶିରଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ଚାରିଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ସେ ଚାରିଟି ଘୋଡ଼ାକୁ ଆଘାତ କଲେ; ଏକ ବାଣରେ ରଥଚାଳକଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ତୁରନ୍ତ କାଟିଦେଲେ।