ତ୍ରିଭିର୍ବିଭେଦ ବାଣୈଶ୍ଚ ଲଲାଟେ ହୃଦି ପଂଚଭିଃ। ସପ୍ତଭିର୍ଜଠରେ ନାଭୌ ବସ୍ତୌ ତସ୍ଯ ସ ପଂଚଭିଃ
ତିନିଟି ବାଣରେ ଲଳାଟରେ, ପାଞ୍ଚଟି ବାଣରେ ହୃଦୟରେ, ସାତଟି ବାଣରେ ଜଠରେ, ନାଭି ଓ ମୁତ୍ରାଶୟରେ ପାଞ୍ଚଟି ବାଣରେ ଘାତ କଲେ।
ଶରୈଃ ସଂପାତିତୋ ଦୈତ୍ଯୋ ମୁଗ୍ଧଃ କଶ୍ମଲତାଂ ଗତଃ। ଶିଥିଲୀକୃତଚାପଶ୍ଚ ଲେଭେ ସଂଜ୍ଞାଂ ଚିରାଦ୍ବଲୀ
ବାଣରେ ଆଘାତ ପାଇ ଦୈତ୍ୟ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ, ଅବାକ ଓ ଅବସ୍ଥିର ହେଲେ; ତାଙ୍କର ଧନୁ ଢିଲା ହେଲା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେ ବହୁତ ସମୟ ପରେ ଚେତନା ଫେରିଲେ।
ମଧୁସଂଜ୍ଞଂ ତ୍ରିଭିର୍ବାଣୈସ୍ସ ବିଭେଦ ସୁରୋତ୍ତମମ୍। ଚକର୍ତ୍ତ ଧନୁରସ୍ତ୍ରୈଶ୍ଚ ଦୈତ୍ଯରାଜସ୍ଯ ପଶ୍ଯତଃ
ତିନିଟି ବାଣରେ ମଧୁସଂଜ୍ଞ, ଦେବମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଘାତ କଲେ; ଦୈତ୍ୟରାଜ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ତାଙ୍କର ଧନୁକୁ ଅସ୍ତ୍ରରେ କାଟିଦେଲେ।
ତତୋ ବାଣସହସ୍ରୈସ୍ତୁ କାଲାଂତକସମପ୍ରଭୈଃ। ବିଭେଦ ଦୈତ୍ଯସିଂହଂ ତୁ ସୁରାଣାମୁତ୍ତମୋ ବଲୀ
ତାପରେ, ହଜାର-ହଜାର ବାଣ ଯାହା କାଳାନ୍ତ ପରି ଚମକୁଥିଲା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସିଂହକୁ ଘାତ କଲେ।
ହତଚେତାଃ ସ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରୋ ବହୁଶୋଣିତସଂସ୍ରଵଃ। ଵିହ୍ଵଲୋ ବହୁବାଣାର୍ତଃ ଶୂଲଂ ଜଗ୍ରାହ ଦାନଵଃ
ହତଚେତା, ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର ବହୁତ ରକ୍ତ ଝରୁଥିଲେ, ବହୁ ବାଣରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଥିବା ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ଦାନବ ଏକ ଶୂଳ ନେଲେ।
ଶୂଲହସ୍ତସ୍ଯ ତସ୍ଯୈଵ ଚତୁର୍ଭିସ୍ତୁରଗାନ୍ଶରୈଃ। ହତ୍ଵା ଚ ପାତଯାମାସ ତ୍ରିଭିର୍ଯଂତାରମେଵ ଚ
ଶୂଳଧାରୀ ତାଙ୍କର ଚାରିଟି ଘୋଡ଼ାକୁ ଚାରିଟି ବାଣରେ ଘାତ କରି ମାରିଦେଲେ, ତିନିଟି ବାଣରେ ରଥଚାଳକକୁ ମାଟିରେ ପଡ଼ାଇଦେଲେ।
ଜଘାନ ଶୂଲମୁର୍ଵୀଷ୍ଠସ୍ତତୋ ଗଂଧର୍ଵସତ୍ତମମ୍। ଵିଚକର୍ତ୍ତ ତ୍ରିଭିର୍ବାଣୈଃ ଶୂଲଂ ଚିତ୍ରରଥୋ ବଲୀ
ପୃଥିବୀରେ ଦଣ୍ଡାଇ ଶୂଳରେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠକୁ ଘାତ କଲେ; କିନ୍ତୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚିତ୍ରରଥ ତିନିଟି ବାଣରେ ଶୂଳକୁ କାଟିଦେଲେ।
ଶୂଲଂ ଚ ନଷ୍ଟକଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହତଭୋଗମିଵୋରଗମ୍। ଗୃହୀତ୍ଵା ମୁଦ୍ଗରଂ ଘୋରଂ ପ୍ରଦୁଦ୍ରାଵ ସୁରଂ ବଲୀ
ଶୂଳ ନଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଦେଖି, ମୁଣ୍ଡ ହରାଇଥିବା ସାପ ପରି, ସେ ଭୟଙ୍କର ମୁଦ୍ଗର ନେଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ।
ସ ମୁଦ୍ଗରଂ ସମାଯାତଂ ଦୈତ୍ଯସେନାଧିପଂ ତଦା। ଵିଚକର୍ତ୍ତ ଶିରୋ ଦେହାଦର୍ଧଚଂଦ୍ରେଣ ସଂଭ୍ରମାତ୍
ତେବେ, ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଆକୃତିର ଗଦା ନେଇ, ସେ ଦେତ୍ୟ ସେନାପତିଙ୍କର ମୁଣ୍ଡକୁ ଶରୀରରୁ ବିଛିନ୍ନ କରିଦେଲେ, ଭୟ ଓ ଉତ୍ତେଜନାରେ।
ସ ପପାତ ମହୀପୃଷ୍ଠେ ସଂଚଚାଲ ଵସୁଂଧରା। ତତୋ ଦୈତ୍ଯଗଣାଃ ସର୍ଵେ ଵିମୁଖା ଵିପ୍ରଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ
ସେ ଭୂମିରେ ପଡିଗଲା, ମାଟି କମ୍ପିଗଲା; ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେତ୍ୟ ଦଳ ଭୟରେ ପଛୁଆ ହୋଇ ପଳାଇଗଲେ।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ- ଭ୍ରାତରଂ ନିହତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କାଲେଯୋ ନାମ ଦାନଵଃ। ଚିତ୍ରରଥଂ ପ୍ରଦୁଦ୍ରାଵ ଧୃତ୍ଵା ବାଣଂ ସକାର୍ମୁକମ୍
ବ୍ୟାସ ଉପଦେଶ କରିଲେ—ଭାଇଙ୍କୁ ମରିଥିବା ଦେଖି, କାଲେୟ ନାମକ ଦେତ୍ୟ ଧନୁଷ ଓ ତୀର ନେଇ, ଚିତ୍ରରଥଙ୍କ ପାଖକୁ ଦୂତିରେ ଲଢିଗଲା।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାସୁରଂ ଵିଧାଵଂତଂ କାଲମୃତ୍ଯୁସମପ୍ରଭମ୍। ଅରୌତ୍ସୀତ୍ତଂ ମହାଵୀର୍ଯୋ ଜଯଂତଃ ପାକଶାସନିଃ
ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ ଭୟଙ୍କର ଦେତ୍ୟକୁ ଦୂତିରେ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜୟନ୍ତ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁଅ, ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଇ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କଲେ।
ଅବ୍ରଵୀଚ୍ଚ ମହାତେଜା ଦୈତେଯଂ ସୁରସତ୍ତମଃ। ତଥ୍ଯଂ ଧର୍ମାଭିସଂଯୁକ୍ତଂ ଲୋକଦ୍ଵଯହିତଂ ଧ୍ରୁଵମ୍
ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଦେବମାନ୍ୟ ଦେତ୍ୟଙ୍କୁ ନିଜ ମୁଖରୁ ଏମିତି କଥା କହିଲେ, ଯାହା ସତ୍ୟ, ଧର୍ମରେ ଯୁକ୍ତ, ଦୁଇ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ।
ଶସ୍ତ୍ରାଭିଘାତଦୁଃଖାର୍ତଂ କଶ୍ମଲଂ ଚାନ୍ଯସଂଯୁତମ୍। ପ୍ରଭଗ୍ନଂ ଚ ନିରସ୍ତଂ ଚ ଯୋ ହଂତି ସ ଚ ବାଲିଶଃ
ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟଜଣ ଅସ୍ତ୍ରର ଘାଏରେ ପୀଡିତ, ଦୁଃଖରେ ଅତିବ୍ୟସ୍ତ, ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି ଓ ତ୍ୟାଗ ହୋଇଛି, ତାକୁ ମାରିବା ଅସାଧୁ ମୂଢ଼ତା।
ସୁଚିରଂ ରୌରଵଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତସ୍ଯ ଦାସୋ ଭଵେଚ୍ଚିରମ୍। ତସ୍ମାନ୍ମାମୁଂ ପ୍ରଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ ଯୁଦ୍ଧଧର୍ମସ୍ଥିତୋ ଭଵ
ଏପରି ଅପରାଧ କରିଥିଲେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରୌରବ ନରକରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗି, ତାହାର ଦାସ ହେବାକୁ ପଡିବ; ଏହିପରି ଦୁଷ୍କର୍ମ ଛାଡି, ମୋ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କର, ଯୁଦ୍ଧର ନୀତିରେ ଅଟୁଟ ରୁହ।
ଜଯଂତମବ୍ରଵୀଦ୍ଵାକ୍ଯଂ କାଲେଯଃ କ୍ରୋଧମୂର୍ଚ୍ଛିତଃ। ନିହତ୍ଯ ଭ୍ରାତୃହଂତାରମଥ ତ୍ଵାଂହନ୍ମି ସାଂପ୍ରତମ୍
କାଲେୟ, କ୍ରୋଧରେ ଭରି, ଜୟନ୍ତଙ୍କୁ କହିଲେ—'ମୋ ଭାଇଙ୍କୁ ମାରିଥିବା ହତ୍ୟାକୁ ମାରିବା ପରେ, ଏବେ ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ମାରିଦେବି।'
ତତସ୍ତଂ ଚାସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠଂ କାଲାନଲସମପ୍ରଭମ୍। ଜଯଂତୋ ନିଶିତୈର୍ବାଣୈର୍ଜଘାନ ସୁରସତ୍ତମଃ
ତାପରେ, ଦେବମାନ୍ୟ ଜୟନ୍ତ, ଦେତ୍ୟମାନ୍ୟ କାଲେୟ, ଯେଉଁଠି ଦୁର୍ଗତି ଅଗ୍ନି ସମାନ ଜ୍ୱଳିଥିଲା, ତାଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ନିଚକର୍ତ୍ତ ଶରାନ୍ସୋପି ତ୍ରିଭିର୍ଵିଵ୍ଯାଧ ଚାସୁରଃ। ଯଥାଵୃଷ୍ଟିଗଣଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ନଦୀ ଗୈରିକଵାହିନୀ
ସେ ତୀରଗୁଡିକୁ କାଟିଦେଲେ, ଦେତ୍ୟ ତିନି ତୀରରେ ତାଙ୍କୁ ଘାୟ କଲେ; ଯେପରି ଲାଲ ମାଟି ନେଇ ଚାଲୁଥିବା ନଦୀ ବର୍ଷା ହେଲେ ଗୁଡିକୁ ଗ୍ରହଣ କରେ।
ତଥା ତୌ ଚ ମହାଵୀର୍ଯୌ ନ କ୍ଷୀଣୌ ନ ଚ କାତରୌ। ନ ଶର୍ମ ପରିଲେଭାତେ ପରସ୍ପରଜଯୈଷିଣୌ
ଏପରି, ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଧା, ନ କ୍ଷୀଣ ହେଲେ, ନ ଭୟଭିତ ହେଲେ; ପ୍ରତିଯୋଗୀ ଜୟ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କୌଣସି ସାନ୍ତ୍ୱନା ମିଳିଲା ନାହିଁ।
ଅଥ ତସ୍ଯ ଚ ଦୈତ୍ଯସ୍ଯ ଧନୁଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ଚେଷୁଣା। ଯଂତାରଂ ପଂଚଭିର୍ବାଣୈଃ ପାତଯାମାସ ଭୂତଲେ
ତାପରେ, ଏକ ତୀର ଦେଇ, ଦେତ୍ୟଙ୍କର ଧନୁଷ କାଟିଦେଲେ; ପାଞ୍ଚ ତୀରରେ ତାଙ୍କର ରଥଚାଳକକୁ ଭୂମିରେ ପଡିଦେଲେ।
ଅଷ୍ଟାଭିର୍ନିଶିତୈର୍ବାଣୈଶ୍ଚତୁରୋଶ୍ଵାନପାତଯାତ୍। ଶକ୍ତିଂ ସଂଗୃହ୍ଯ ଭୂମିଷ୍ଠଃ କୁମାରଂ ଚ ଜଘାନ ହ
ଆଠି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ଚାରିଟି ଘୋଡାକୁ ଭୂମିରେ ପଡିଦେଲେ; ପରେ ଏକ ଶକ୍ତି ନେଇ, ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡି, ରଜକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଗଦଯା ପୀଡିତଂ ସାଶ୍ଵଂ ସଵରୂଥଂ ସକୂବରମ୍। ପାତଯିତ୍ଵା ଧରଣ୍ଯାଂ ଚ ସିଂହନାଦଂ ନନାଦ ହ
ଗଦାରେ ଘାୟ ହୋଇ, ଘୋଡା, ରଥ ଓ ପତାକା ସହିତ, ଭୂମିରେ ପଡିଗଲେ; ପରେ ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନ କଲେ।
ଲାଘଵାତ୍ସ ଧରାଂ ଗତ୍ଵା ଗଦାପାଣିରୁପସ୍ଥିତଃ। ଵଜ୍ରପାତାଦ୍ଯଥା ଶବ୍ଦୋ ଲୋକାନାଂ ଦୁଃସହୋ ଭଵେତ୍
ଚପଳତାରେ ଭୂମିକୁ ପହଞ୍ଚି, ଗଦା ହାତରେ ନେଇ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ; ଏହି ଶବ୍ଦ ଦୁନିଆକୁ ବଜ୍ରପାତର ଶବ୍ଦ ପରି ଅସହ୍ୟ ଲାଗିଲା।
ତଥା ତଯୋର୍ଗଦାପାତେ ଶବ୍ଦଃ ସ୍ଯାତ୍ତୁ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ। ଏଵଂ ତଯୋର୍ଗଦାଯୁଦ୍ଧଂ ଯାଵଦବ୍ଦଚତୁଷ୍ଟଯମ୍
ଏପରି ଦୁଇଜଣଙ୍କର ଗଦା ଘା ଶବ୍ଦ ପୁନିପୁନି ଗୁଞ୍ଜିଲା; ତାଙ୍କର ଗଦା ଯୁଦ୍ଧ ଚାରି ବର୍ଷ ଯାଏଁ ଚାଲିଲା।
ପ୍ରଭଗ୍ନେ ତେ ଗଦେ ଖସ୍ଥୌ ଖଡ୍ଗଚର୍ମଧରାଵୁଭୌ। ତଦା ପଦାତିନୋର୍ଯୁଦ୍ଧମଦ୍ଭୁତଂ ଲୋମହର୍ଷଣଂ
ଗଦା ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରେ, ଦୁଇଜଣ କାଶରେ ତଳୱାର ଓ ଢାଲ ନେଇ ଦଢ଼ିଲେ; ତାପରେ ପଦାତି ଯୋଧାମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ଯାହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ରୋମାଞ୍ଚକର।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ଵିସ୍ମଯଂ ଜଗ୍ମୁର୍ଦେଵାସୁରମହୋରଗାଃ। ଖଡ୍ଗପାତୈର୍ମୁହୂର୍ତାଂତେ ତଯୋଶ୍ଛିନ୍ନେ ତୁ ଵର୍ମଣୀ
ଏହା ଦେଖି, ଦେବ, ଦେତ୍ୟ ଓ ମହାନାଗମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ; ତଳୱାର ଘାରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପରେ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ବର୍ମ କାଟିଯିବା।
ଅଭଵତ୍ଖଡ୍ଗଯୁଦ୍ଧଂ ଚ ତଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧାତିଶୀଲିନୋଃ। ଦଧାର ଚିକୁରେ ତସ୍ଯ ଜଯଂତୋ ଭୀମଵିକ୍ରମଃ
ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ, ତେଣୁ ଭୟାନକ ତଳୱାର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଭୟଙ୍କର ପରାକ୍ରମୀ ଜୟନ୍ତ ତାଙ୍କର କେଶ ଧରି ଧରିଲେ।
ଶିରଶ୍ଛିତ୍ଵାସ୍ଯ ଖଡ୍ଗେନ ପାତଯାମାସ ଭୂତଲେ। ତତସ୍ତୁ ଜଯଶବ୍ଦେନ ଦେଵାଃ ସର୍ଵେ ନନଂଦିରେ
ଏହାପରେ ଜୟନ୍ତ ତଳୱାରରେ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କାଟି ଭୂମିରେ ପକାଇଦେଲେ। ତାପରେ 'ଜୟ' ଧ୍ୱନିରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ପ୍ରଭଗ୍ନା ଦୈତ୍ଯସଂଘାଶ୍ଚ ଦିଶଃ ସର୍ଵାଃ ପ୍ରଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ
ଦାନବମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଦଳ ଭାଙ୍ଗିଗଲା ଏବଂ ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀପାଦ୍ମପୁରାଣେ ପ୍ରଥମେ ସୃଷ୍ଟିଖଂଡେ କାଲେଯଵଧୋନାମ ଷଟ୍ଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟିଖଣ୍ଡର 'କାଳେୟ ବଧ' ନାମକ ଛଉଷଠିଏଁ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।