ଗାମେଵ ପତିତା ଧୀରା ଦିଵ୍ଯାଲଂକାରଭୂଷିତାଃ। ପ୍ରଦୀପ୍ତୋଭୂଦ୍ଧରାଦେଶୋ ଵୀରୈର୍ନାଗୈର୍ହଯୈ ରଥୈଃ
ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଧୀର ଯୋଧ୍ୟାମାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ଭୂମିର ଅଞ୍ଚଳ ଶୂରବୀର, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥରେ ଜ୍ୱଳିଉଥିଲା।
ଵିଵିଧାଭରଣୈର୍ନଷ୍ଟୈଃ ପତାକାଭିଶ୍ଚ କେତୁଭିଃ। ତତୋ ଵସୁଂଧରା ସର୍ଵା ସଶୈଲଵନକାନନା
ବିଭିନ୍ନ ଭୂଷଣ ହରାଇଯିବା, ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜ ପଡ଼ିଯିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଭୂମି ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ କାନନ ସହିତ—
ରୁଧିରୌଘପ୍ଲୁତା ତତ୍ର ଵିବୁଧାସୁରଯୋର୍ଯୁଧି। କ୍ରଵ୍ଯାଦୈର୍ବହୁଭିସ୍ତତ୍ର ଖାଦିତୋ ଦ୍ରଵ୍ଯସଂଚଯଃ
ଏଠି, ଦେବତା ଓ ଦାନବଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୂମି ରକ୍ତର ଧାରାରେ ବିନ୍ଦିଗଲା; ଅନେକ ମାଂସ ଖାଇବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ମାଂସର ଢେରକୁ ଖାଇଦେଲେ।
ଲୋହିତଂ ପ୍ରଚୁରଂ ପୀତଂ ରକ୍ଷୋଭିଶ୍ଚ ଵୃକାଦିଭିଃ। ଅନ୍ଯୈର୍ମହାଗଣୈରେଵ କ୍ଷତଜଂ ପଵନାନ୍ଵିତମ୍
ଏଠି, ରାକ୍ଷସ, ବଉଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ବହୁତ ରକ୍ତ ପିଇଲେ; ଅନ୍ୟ ଏକ ଭାରି ଦଳ ମାନେ ବାତାସରେ ଉଡୁଥିବା ଆଘାତର ରକ୍ତକୁ ମଧ୍ୟ ପିଇଲେ।
ଖାଦିତଂ ପ୍ରୀତିମଦ୍ଭିଶ୍ଚ ଫେରୁଗୃଧ୍ରଗଣୈର୍ମୁଦା। ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ସୂରିଃ ସୁରପୂଜ୍ଯୋ ବୃହସ୍ପତିଃ
ଉଲ୍ଲାସିତ ଶ୍ୟାଳ ଓ ଗୃଧ୍ର ଦଳ ମାଂସକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଖାଇଦେଲେ; ଏହି ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦେବମାନେ ପୂଜିତ ବୃହସ୍ପତି ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ମୃତସଂଜୀଵନୀଵିଦ୍ଯାଂ ସୁରାଣାଂ ସଂଜଜାପ ହ। ଵିଶଲ୍ଯକରଣୀଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଯାଂ ମହାବଲାଂ
ସେ ଦେବମାନେ ପାଇଁ ମୃତ ସଂଜୀବନୀ ବିଦ୍ୟା, ଦିବ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟା, ଯାହା ଆଘାତ ସାରିଦେଇପାରେ, ପାଠ କଲେ।
ତତୋ ଧନ୍ଵଂତରିର୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ସୁରଵୈଦ୍ଯୋ ମନୋଜଵଃ। ଔଷଧୈସ୍ତତ୍ପ୍ରଯୋଗୈଶ୍ଚ ରଣେ ପର୍ଯଟତେ ମୁଦା
ତାପରେ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ତ୍ୱରିତ ଦେବ ଚିକିତ୍ସକ ଧନ୍ବନ୍ତରି ଔଷଧ ଓ ତାହାର ପ୍ରୟୋଗ ନେଇ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଆନନ୍ଦରେ ଘୁଞ୍ଚିଲେ।
ତତ୍ର ଦେଵାଶ୍ଚ ଜୀଵଂତି ଯେ ମୃତାଶ୍ଚ ମହାହଵେ। ଅଵ୍ରଣା ବଲସଂପନ୍ନାଃ ପ୍ରଯୁଧ୍ଯଂତି ଭୃଶଂ ପୁନଃ
ଏଠି, ମହା ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ ଦେବମାନେ ପୁନଃ ଜୀବନ୍ତ ହେଲେ; ଆଘାତହୀନ ଓ ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସେମାନେ ପୁନି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ଏଵଂ ଶତସହସ୍ରଂ ତୁ ଗଣଂ ଦୈତ୍ଯସ୍ଯ ଚୋଦ୍ଧତମ୍। ପତିତଂ ପୁଣ୍ଯଯୋଗାଚ୍ଚ ଶରୈର୍ନିର୍ଭିନ୍ନକଂଧରମ୍
ଏଭଳି, ପୁଣ୍ୟର ଶକ୍ତିରେ, ଦାନବଙ୍କର ଏକ ଲକ୍ଷ ଦଳ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଗଳା ଭିଦି ଭୂମିରେ ପଡିଗଲା।
ତତସ୍ତୁ ଜଯଶବ୍ଦେନ ନଂଦଂତି ସିଦ୍ଧଚାରଣାଃ। ଋଷଯଃ ଖେଚରାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ଯେ ଚୈଵାପ୍ସରସାଂ ଗଣାଃ
ତାପରେ, ଜୟ ରବେ ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ଆନନ୍ଦ କଲେ; ଋଷି, ଆକାଶରେ ବସୁଥିବା ଅନ୍ୟମାନେ ଓ ଅପ୍ସରା ଦଳ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ କଲେ।
ଗୀତିଂ ଗାଯଂତି ଗଂଧର୍ଵାଃ ଶଶଂସୁଃ ପରମର୍ଷଯଃ। ଅଥ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମହାତେଜା ଦୈତ୍ଯମୁଖ୍ଯୋ ମହାବଲଃ
ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଗୀତ ଗାଇଲେ, ମହା ଋଷିମାନେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ; ତାପରେ, ଦାନବମାନେର ମୁଖ୍ୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ, କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।
କାଲକେଯ ଇତି ଖ୍ଯାତଃ ସେନାନୀର୍ଦୈତ୍ଯପସ୍ଯ ଚ। ସ୍ଯନ୍ଦନସ୍ଥୋ ମହାଵୀର୍ଯୋ ଧନୁରାଦାଯ ତତ୍ର ଚ
ଦାନବ ସେନାପତି, କାଳକେୟ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଚାରିଅଟରେ ଦଣ୍ଡି, ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ତାହାଁର ଧନୁ ଉଠାଇଲେ।
ଜଘାନ ସୁରସଂଘାଂସ୍ତାନ୍ନର୍ତଯାମାସ ଭୂତଲେ। ନିରଂତରଶରୌଘେଣ ଚ୍ଛାଦିତଂ ଗଗନଂ ତଦା୧୦୦ 1.65.
ସେ ଦେବମାନେର ଦଳକୁ ପ୍ରହାର କରି, ଭୂମିରେ ନୃତ୍ୟ କରାଇଲେ; ସେ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଅବିରତ ଶର ବର୍ଷାରେ ଆକାଶ ଢାକିଗଲା।
ନିପତଂତି ଶରାଃ ସୈନ୍ଯେ କୋଟିକୋଟି ସହସ୍ରଶଃ। ନିପତଂତି ତତୋ ଦେଵାଃ ସଂଯୁଗେଷ୍ଵନିଵର୍ତିନଃ
ସେନାରେ କୋଟି କୋଟି ଶର ପଡିଲା; ତାପରେ, ଦେବମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପଡିଗଲେ।
ରୁଧିରୋଦ୍ଗାରିଣସ୍ସର୍ଵେ ସିଦ୍ଧଗଂଧର୍ଵକିନ୍ନରାଃ। ଵିଶିଖୈଃ ପୀଡିତା ଦେଵା ନିପେତୁର୍ଧରଣୀତଲେ
ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ସବୁ ରକ୍ତ ଖୁଆଇ, ଶରରେ ଆଘାତିତ ହେଲେ; ଦେବମାନେ ଭୂମିରେ ପଡିଗଲେ, ବିପଦ୍ଗ୍ରସ୍ତ।
କେଚିଚ୍ଛରଶତୈର୍ଭିନ୍ନାସ୍ସହସ୍ରୈରଯୁତୈସ୍ତଥା। ପେତୁରୁର୍ଵ୍ଯାଂ ମହାଵୀର୍ଯା ଯେ ରଣେ ସୁରପୁଂଗଵାଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରମୁଖ ଦେବମାନେ କେହି ଶରର ଶତ, ହଜାର ଓ ଦଶ ହଜାରରେ ଭିଦି, ଭୂମିରେ ପଡିଗଲେ।
ଵ୍ଯଥିତାଶ୍ଚାଭଵନ୍ସର୍ଵେ ସ୍ଯଂଦନସ୍ଥା ଦିଵୌକସଃ। ଶରୈଃ ପ୍ରଵ୍ଯଥିତାସ୍ତେ ତୁ ସ୍ଥାତୁଂ ଶକ୍ତା ନ ସଂମୁଖେ
ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଚାରିଅଟରେ ଦଣ୍ଡି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; ଶରରେ ଆଘାତିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ସାମ୍ନାରେ ଦୃଢ ଭାବେ ଦଣ୍ଡି ରହିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତେନାଵଗାହିତଂ ସୈନ୍ଯଂ ଗଜେନେଵ ସରୋଵନମ୍। ଶରୈସ୍ତସ୍ଯାର୍ଦିତା ଦେଵା ଵଜ୍ରାନଲସମପ୍ରଭୈଃ
ସେ ସେନାକୁ ହାତୀ ଜଳପଦ୍ମ ପୋଖରୀକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ପରି ଭେଦିଗଲେ; ତାଙ୍କର ଶର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଓ ଅଗ୍ନି ପରି ଚମକୁଥିଲା, ଦେବମାନେ ତାହାରେ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଆଘାତିତ ହେଲେ।
ନ ଶେକୁଃ ସମରେ ସ୍ଥାତୁଂ ମଘଵଂତଂ ଯଯୁସ୍ତଦା। ଚିତ୍ରରଥ ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ଦେଵଶ୍ଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵରଃ
ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦଣ୍ଡି ରହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ମଘବନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ; ତାପରେ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନେର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଚିତ୍ରରଥ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ଯଯୌ ସ୍ଯଂଦନମାରୁହ୍ଯ ଯୁଦ୍ଧଂ ପ୍ରତି ଧନୁର୍ଧରଃ। ଅବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚନଂ ସୋପି ସେନାନ୍ଯଂ ତୁ ମହାସୁରମ୍
ଧନୁଧର ଚିତ୍ରରଥ ଚାରିଅଟରେ ଚଢି ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆଗେ ବଢିଲେ; ସେ ଦାନବ ସେନାପତିଙ୍କୁ ଏହି ଭାବରେ କଥା କହିଲେ।
ଯଥା ହଂସି ମହାଶୂର ସୁରସେନାଂ ମୁଦାନ୍ଵିତଃ। ସ ତ୍ଵଂ ପ୍ରଶଂସନୀଯଶ୍ଚ ଶୂରୋସି ସୁରସଂମତଃ
ଯେପରି ତୁମେ, ବଳୀୟ ଶୂର, ଦେବତାମାନଙ୍କର ସେନାକୁ ଆନନ୍ଦରେ ନଷ୍ଟ କରିଥିଲା, ସେପରି ତୁମେ ପ୍ରଶଂସାର ଯୋଗ୍ୟ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗଣ୍ୟ ଶୂର।
ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷପ୍ରିଯଂ କର୍ମ କୃତଂ ଯୁଦ୍ଧେ ତ୍ଵଯାଧୁନା। ଇଦାନୀଂ ମମ ବାଣୈଶ୍ଚ ଗଚ୍ଛସ୍ଵ ଯମମଂଦିରମ୍
ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ଏବେ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷଙ୍କୁ ଖୁସି କରିଥିବା କାମ କରିଛ। ଏବେ ମୋର ବାଣରେ, ତୁମେ ଯମଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଅ।
ତତଶ୍ଚ କାଲକେଯସ୍ତୁ ସ୍ମିତୋ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍। ପୁରୈଵ ଵିଜିତୋ ଦେଵ ଗଣଃ ସର୍ଵଃ ପ୍ରଲୀଲଯା
ତାପରେ କାଳକେୟ ହସି ଏହି କଥା କହିଲେ: 'ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ହରାଇ ନଷ୍ଟ କରିଥିଲି।'
ଇଦାନୀଂ ତୁ ସ୍ଥିତଂ ଯୁଦ୍ଧେ ବଲଂ ସର୍ଵଂ ତୁ ହେଲଯା। ଯଦି ତେ ନିଧନେ ପ୍ରୀତିରସ୍ତୀହ ସୁରପୁଂଗଵ
ଏବେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଅବହେଳାରେ ଦଢ଼ିଛି; ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯଦି ତୁମେ ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ଚାହୁଁଛ, ତାହେଲେ ଏହା ହେଉ।
ଏଭିସ୍ତ୍ଵାଂ ନିଶିତୈର୍ବାଣୈର୍ନଯାମି ଯମମଂଦିରମ୍। ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପରମକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ବାଣମଂତକସନ୍ନିଭମ୍
'ଏହି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ତୁମକୁ ଯମଙ୍କ ଘରକୁ ପଠାଇଦେବି।' ଏଭଳି କହି, ବହୁତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ମୃତ୍ୟୁଦେବତା ପରି ଏକ ବାଣ ନେଲେ।
ଜଘାନ ସମରେ ଵୀରସ୍ତ୍ରିଭିଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ସୋଂବରେ। ପୁନର୍ବାଣାଂଶ୍ଚ ସମରେ ଯୋଜଯିତ୍ଵା ଦ୍ରୁତଂ ରୁଷା
ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୂର ତିନିଜଣକୁ ଘାତ କରି କାଟିଦେଲେ; ପୁନି ତୁରନ୍ତ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଗାଇଲେ।
ଜଘାନ ପ୍ରଚୁରାନ୍ଦୈତ୍ଯାଂସ୍ତାଂଶ୍ଚକର୍ତ୍ତ ସ ଲାଘଵାତ୍। ତତୋନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଶରୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈଃ କାଲାନଲସମପ୍ରଭୈଃ
ସେ ବହୁତ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଘାତ କରି ଶୀଘ୍ର କାଟିଦେଲେ; ପରେ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶର ଯାହା କାଳାଗ୍ନି ପରି ଚମକୁଥିଲା, ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରିଲେ।
ଯୁଦ୍ଧେ ଧନୁଷ୍ମତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ଭୁଵି ଵେଗତଃ। ତଦ୍ଯୁଦ୍ଧମଭଵଦ୍ଦେଵଦୈତ୍ଯଯୋର୍ଧର୍ମତୋ ଭୃଶମ୍
ଯୁଦ୍ଧରେ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ପୃଥିବୀରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ କାଟିଦେଲେ; ଦେବ ଓ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ବହୁତ ଧର୍ମିକ ହେଲା।
ଦ୍ରଷ୍ଟୁକାମାଗତାଃ ପାର୍ଶ୍ଵମୃଷି ଦେଵାଃ ସୁରୋରଗାଃ। ଏଵଂ ଶତସହସ୍ରାଣି ବାଣାନାଂ ଵିଧୃତାନି ଚ
ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁ ଋଷି, ଦେବତା ଓ ନାଗମାନେ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଆସିଗଲେ; ଏଭଳି, ଶତ-ଶହ ବାଣ ଉଡ଼ାଯାଇଲା।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ସମରେ ଵୀରୌ ଵିଜଯାଯ ଵିରେଜତୁଃ। ଅଥ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମହାତେଜା ଗଂଧର୍ଵାଣାଂ ପତିସ୍ତଦା
ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଇ ଶୂର ବିଜୟ ପାଇଁ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରି ଚମକୁଥିଲେ; ତାପରେ, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏହି ସମୟରେ—