ସଂସର୍ଗିଣାଂ ଚ ମ୍ଲେଛାନାଂ ଗତ୍ଯର୍ଥଂ ସୁତପସ୍ଵିନାମ୍। ପୁତ୍ରାର୍ଥଂ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ତତ୍ର ଶଂଭୁର୍ଵିନାଯକଃ
ବିଦେଶୀ ଲୋକଙ୍କ ସହ ସଂପୃକ୍ତ ଲୋକମାନେ, ତପସ୍ୱୀମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକର ପୁଅ ଆଶା ପାଇଁ, ସେଠାରେ ଶିବ ନିଜେ ବିନାୟକ ହେଲେ।
କୃତ୍ଵାଭିଷେକଂ ଲୌହିତ୍ଯେ ସ୍ପୃଶେଦ୍ଯସ୍ତୁ ଗଣାଧିପମ୍। ସପ୍ତଜନ୍ମକୃତାତ୍ପାପାନ୍ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଯେଉଁଠି ଲୌହିତ୍ୟ ନଦୀରେ ଅଭିଷେକ କରି, ଗଣନାୟକଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ସେ ସାତ ଜନ୍ମର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ନ ଵୈଧଵ୍ଯଂ ନ କାର୍ପଣ୍ଯଂ ନ ଶୋକଂ ନ ତୁ ମତ୍ସରମ୍। ଵିନାଯକଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଜନ୍ମଜନ୍ମନି ସଂଲଭେତ୍
ବିନାୟକଙ୍କୁ ଭଜିଲେ, ପ୍ରତିଜନ୍ମରେ କେବେ ବି ବିଧବାତ୍ୱ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ଇର୍ଷ୍ୟା ଆସେନାହିଁ।
ପୁନଃ ସିଦ୍ଧିଃ ପୁନର୍ଭୋଗ୍ଯଂ ପୁନଃ କୀର୍ତିଃ ପୁନର୍ବଲମ୍। ପୂଜଯିତ୍ଵା ତୁ ଗଣପଂ ନରସ୍ଯ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଗଣପତିଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ପୁଣି ସିଦ୍ଧି, ପୁଣି ଭୋଗ, ପୁଣି କୀର୍ତ୍ତି, ପୁଣି ଶକ୍ତି ମିଳେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଅସ୍ଯ ପୂଜାମକୃତ୍ଵା ଚ ସର୍ଵାଭୀଷ୍ଟଂ ଵିନଶ୍ଯତି। ତତ୍ର ଦେଵାଶ୍ଚ ସୁପ୍ରୀତା ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁହରାଦଯଃ
ଏହାଙ୍କର ପୂଜା ନ କଲେ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ହରାଦି ଦେବତାମାନେ ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
ମଘୋନୋ ଗଣପସ୍ଯାଥ ପୂଜାଵିରହିତସ୍ଯ ଚ। ଅଥାସୁରୈର୍ମହାଵୀର୍ଯୈର୍ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷମୁଖୈ ରଣେ
ମଘବାନ, ଗଣପତି ଓ ଯେଉଁଠି ପୂଜା ହୋଇନାହିଁ, ସେଠି ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ଓ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ—
ମଘଵା ତୁ ଜିତୋ ଵୀର୍ଯାଦ୍ଧିରଣ୍ଯାକ୍ଷେଣ ଵୈ ତଦା। ତତସ୍ସୁରାଶ୍ଚ ନିର୍ଵୀର୍ଯା ଯାଵଦ୍ଵର୍ଷଶତଂ ପୁରା
ସେତେବେଳେ ମଘବାନ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ପରାଜିତ ହେଲେ। ଏଭଳି ଦେବତାମାନେ ଏକଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିହୀନ ହେଇ ରହିଲେ।
ଦୈଵାସୁରେ ମହାଯୁଦ୍ଧେ ସୁରାଣାଂ ଚ ପରାଜଯଃ। ତତୋ ଦେଵାଧିଦେଵେ ତୁ ଶିଵେ ଦେଵୈର୍ନିଵେଦିତମ୍
ଦେବତା ଓ ଦାନବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ଦେବତାମାନେ ପରାଜିତ ହେଲେ। ତାପରେ ସମସ୍ତେ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶିବଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଭଗଵନ୍ନସୁରୈର୍ନୋ ହି ଜିତଂ ରାଜ୍ଯଂ ଗତା ମଖାଃ। ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଶଂଭୁର୍ଦେଵାନ୍ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
‘ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ଦାନବମାନେ ଠାରୁ ହାରିଗଲୁ, ରାଜ୍ୟ ହାରାଇଲୁ, ଯଜ୍ଞ ନଷ୍ଟ ହେଲା।’ ଏହି ସମୟରେ ଶିବ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ।
ହେରଂବାଯ ଵରୋ ଦତ୍ତ ଉମଯା ପ୍ରୀତଯା ମଯା। ପୂଜଯା ତେ ପରା ସିଦ୍ଧିର୍ଦେଵାଦୀନାଂ ଭଵତ୍ଵିତି
‘ହେରମ୍ବଙ୍କୁ ମୁଁ ଓ ଉମା ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଛି—ତୁମ ପୂଜାରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସିଦ୍ଧି ପାଇବେ।’
ଅଵଜାନାତି ଯୋ ମୋହାତ୍ପୁରୁଷସ୍ତୁ ମହୋତ୍ସଵେ। ନ ଭଵେତ୍ତସ୍ଯ ସିଦ୍ଧିଶ୍ଚ ରଣେ ଚାପି ପରାଜଯଃ
ଯିଏ ମହାଉତ୍ସବରେ ମୂଢ଼ତାରେ ତାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରେ, ସେ ଜଣଙ୍କୁ କେବେ ସିଦ୍ଧି ମିଳେନାହିଁ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମଧ୍ୟ ପରାଜୟ ହୁଏ।
ମହାମଖେନ ଯୁଷ୍ମାଭିଃ ପୂଜା ଗଣପତେଃ କୃତା। ହେଲଯା ନ କୃତା ମୋହାତ୍ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରାପ୍ତଃ ପରାଜଯଃ
ତୁମେ ମହାଯଜ୍ଞରେ ଗଣପତିଙ୍କ ପୂଜା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଭଲଭାବେ କଲେନାହିଁ, ମୂଢ଼ତାରେ ଅବହେଳା କଲୁ, ତେଣୁ ପରାଜୟ ଆସିଲା।
ଶୀଘ୍ରଂ ଗଚ୍ଛତ ଵୈ ପୁଣ୍ଯାଂ ଗଣପସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ପୂଜାଂ କୁରୁତ ଧର୍ମଜ୍ଞା ଜଯସ୍ତୂର୍ଣଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ପବିତ୍ର ଗଣପତିଙ୍କ ଥାନକୁ ଯାଅ, ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ମାନେ, ପୂଜା କର; ତେବେ ଶୀଘ୍ର ଜୟ ମିଳିବ।
ତତୋ ହରମୁଖାଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚଃ କ୍ଷେମପରଂ ହିତମ୍। ପ୍ରହୃଷ୍ଟା ଵିବୁଧାସ୍ସର୍ଵେ ଗଣପସ୍ଯ ପୁରଃ ସ୍ଥିତାଃ
ତାପରେ ହରଙ୍କ ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ଉପକୃତିକର କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଗଣପତିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ।
ଦେଵା ଊଚୁଃ-। ଗଣାଧିପ ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ସର୍ଵଦେଵୈକପାଲକ। ସ୍ଵର୍ଗଭୋଗପ୍ରଦ ପ୍ରୀତ୍ଯା ହେରଂବ ତ୍ଵାଂ ନତାଃ ସ୍ମ ହ
ଦେବତାମାନେ କହିଲେ—‘ଗଣନାଥ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ସ୍ୱର୍ଗସୁଖ ଦେଇଥିବା, ପ୍ରେମରେ ହେରମ୍ବ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଶିରୋନମନ କରୁଛୁ।’
ଜଯଦଂ ସର୍ଵଯୁଦ୍ଧେଷୁ ସିଦ୍ଧିଦଂ ସର୍ଵକର୍ମସୁ। ମହାମାଯଂ ମହାକାଯଂ ହେରଂବ ତ୍ଵାଂ ନତାଃ ସ୍ମ ହ
‘ସମସ୍ତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ ଦେଉଥିବା, ସମସ୍ତ କାମରେ ସିଦ୍ଧି ଦେଉଥିବା, ବଡ଼ ମାୟା ଓ ବଡ଼ ଦେହ ଥିବା, ହେରମ୍ବ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଶିରୋନମନ କରୁଛୁ।’
ଏକଦଂତଂ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଂ ଲଂବତୁଂଡଂ ଵିନାଯକମ୍। ଦେଵଂ ମହର୍ଷିଦେଵାନାଂମିଂଦ୍ରସ୍ଯ ଚ ନତାଃ ସ୍ମ ହ
‘ଏକଦନ୍ତ, ବଡ଼ ପ୍ରଜ୍ଞାଶାଳୀ, ଲମ୍ବା ଶୁଣ୍ଡ ଥିବା ବିନାୟକ, ମହାଋଷି ଓ ଦେବତାମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦେବତା, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଶିରୋନମନ କରୁଛୁ।’
ଯତ୍ତେ ପୁରାର୍ଚନଂ ଯଜ୍ଞେ ନ କୃତଂ ତତ୍କ୍ଷମସ୍ଵ ନଃ। ସୁରାଣାଂ ଚ ଗିରଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗଣପୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
‘ପୂର୍ବରୁ ଯଜ୍ଞରେ ଆମେ ଯେଉଁ ପୂଜା କରିନଥିଲୁ, ତାହାକୁ ଆମକୁ ଖ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।’ ଦେବତାମାନେଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଗଣପତି କହିଲେ।
ଯୁଷ୍ମାଭିର୍ଵ୍ରିଯତାଂ ଦେଵା ଵରୋ ମତ୍ତୋ ହି ଵାଂଚ୍ଛିତଃ। ତତଃ ଶକ୍ରାଦଯଃ ସର୍ଵେ ବୃହସ୍ପତିପୁରୋଗମାଃ
ମୁଁ ତୁମମାନେଂକୁ ଯେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଚାହଁ, ଯାହା ଚାହଁଅଛ, ମୋ ପାଖରୁ ଚୟନ କର।
ଊଚୁର୍ଗଣପତିଂ ଦେଵା ଜଯୋସ୍ମାକଂ ଭଵତ୍ଵିତି। ଦେଵାନାଂ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗଣେଶୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ତେବେ ବୃହସ୍ପତି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଗଣେଶଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଆମେ ଜୟୀ ହେଉ।'
ବାଢମେଵ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠା ଜଯୋ ଵୋ ଭଵତୁ ଦ୍ରୁତମ୍। ତତୋ ଦେଵଗଣାସ୍ସର୍ଵେ ହର୍ଷନିର୍ଭରମାନସାଃ
ଗଣେଶ କହିଲେ: 'ଠିକ୍ ଅଛି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେ, ତୁମମାନଙ୍କର ଜୟ ସିଘ୍ର ହେଉ।'
ଗଣେଶଂ ପୂଜଯାମାସୁର୍ଗଂଧସାରୈସ୍ତୁ ମଣ୍ଡନୈଃ। ଦିଵ୍ଯଧୂପୈଃ ସୁଵସ୍ତ୍ରୈଶ୍ଚ କୁସୁମୈର୍ନନ୍ଦନୋଦ୍ଭଵୈଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ ଗଣେଶଙ୍କୁ ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ, ଅଳଙ୍କାର,
ପାରିଜାତାଦିଭିଃ ପୁଷ୍ପୈରନ୍ଯୈର୍ଦେଵମନୋହରୈଃ। ପୂଜିତୋ ଗଣପୋ ଦେଵୈରୁଵାଚ ସୁରସତ୍ତମାନ୍
ଦିବ୍ୟ ଧୂପ, ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ଓ ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନର ଫୁଲ, ପାରିଜାତ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରିୟ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ।
ଗଚ୍ଛଧ୍ଵଂ ଵିବୁଧା ଦେଵଂ ଵିଷ୍ଣୁମଦ୍ଭୁତସାହସମ୍। ସ ଵିଧାସ୍ଯତି ଵଃ କାମଂ ଵାଂଚ୍ଛିତଂ ଚ ତତଃ ସୁରାଃ
ଦେବତାମାନଙ୍କର ପୂଜା ପାଇଁ ଗଣେଶ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେଂକୁ କହିଲେ: 'ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ, ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ। ସେ ତୁମମାନଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବେ।'
ସ୍ଵଂସ୍ଵଂ ରଥଂ ସମାରୁହ୍ଯ ଗତାସ୍ତେ ହରିମଵ୍ଯଯମ୍। ପୀତାଂବରଂ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ଊଚୁର୍ଦେଵଗଣା ମୁଦା
ତେବେ ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଅବିନାଶୀ ହରିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ କହିଲେ:
ହରାତ୍ମଜଂ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଗଣାଧିପମ୍। ଆଗତାସ୍ତ୍ଵତ୍ସକାଶଂ ଵୈ ମହାତ୍ମନ୍ନଦ୍ଯ କେଶଵ
'ହେ କେଶବ, ଆମେ ହରଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି ଗଣନାୟକଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଛୁ, ଏବେ ଆମେ ତୁମ ନିକଟକୁ ଆସିଛୁ।'
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଦେଵାନାଂ ଵଚନଂ ହରିରଵ୍ଯଯଃ। ଯଥାତଥ୍ଯମୁଵାଚେଦଂ ହନିଷ୍ଯେ ଦୈତ୍ଯପୁଂଗଵାନ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଅବିନାଶୀ ହରି ସତ୍ୟ କଥା କହିଲେ: 'ମୁଁ ଦେତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେଂକୁ ବଧ କରିବି।'
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାଗମୃତଂ ଦେଵା ନାରାଯଣମୁଖାଚ୍ଚ୍ଯୁତମ୍। ହୃଷ୍ଟାଶ୍ଚ ସୁମୁଦାଵିଷ୍ଟା ଦ୍ରଵ୍ଯୈରିଷ୍ଟୈଃ ସମର୍ଚଯନ୍
ନାରାୟଣଙ୍କ ମୁଖରୁ ଝରିଥିବା ଅମୃତ ସମ କଥା ଶୁଣି, ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ ହର୍ଷରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ଉପହାର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ।
ପୁନର୍ଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚେଦଂ ଦେଵାନିଂଦ୍ରପୁରୋଗମାନ୍। ସ୍ଵଂସ୍ଵଂ ବଲଂ ସମାହୃତ୍ଯ ସଜ୍ଜୀ ଭଵତ ଵିଜ୍ଵରାଃ
ପୁଣି ବିଷ୍ଣୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେଂକୁ କହିଲେ: 'ତୁମେ ନିଜ ନିଜ ସେନା ଏକଠା କରି, ଭୟ ଛାଡ଼ି ସଜ୍ଜ ହେଉ।'
ହରିଷ୍ଯେ ତାନ୍ଦୁରାଚାରାନ୍ବଲଂ ଚୈଵ ସମଂତତଃ। ଅସ୍ତ୍ରଵୃଂଦଂ ତୁ ସଂଗୃହ୍ଯ ଯୂଯଂ ତିଷ୍ଠତ ନିର୍ଭଯାଃ
'ମୁଁ ସେ ଦୁଷ୍ଟମାନେଂକୁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେବି; ତୁମେ ତୁମ ଅସ୍ତ୍ର ଏକଠା କରି ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ଦଢ଼ି ରୁହ।'