ପିଂଡାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ସ୍ଥିତା ଯେ ଚ ପିତରୋ ମାତୃଗୋତ୍ରଜାଃ। ଭଵଂତି ସୁଖିନଃ ସର୍ଵେ ମର୍ତ୍ଯାଶ୍ଶତସହସ୍ରଶଃ
ପିଣ୍ଡ ଉପରେ ଅଛିଥିବା ପିତୃମାନେ ଓ ମାତୃପକ୍ଷୀୟ ଗୋତିଆମାନେ, ସମସ୍ତେ ଶତ-ହଜାରେ ସୁଖୀ ମନୁଷ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।
ସ୍ଵର୍ଗେ ତସ୍ଯ ସ୍ଥିତାଃ ସତ୍ଵା ଅଧଃସ୍ଥା ମଧ୍ଯଵାସିନଃ। ନିତ୍ଯଂ ଵାଂଞ୍ଛଂତି ସଦ୍ଗଂଗାଂ ଗଚ୍ଛଂତୁ ସୁରନିମ୍ନଗାମ୍
ଯେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ, ତଳେ କିମ୍ବା ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ଶୁଭ ଦେବୀ ନଦୀ ଗଙ୍ଗାକୁ ଯିବାକୁ ଆଶା କରନ୍ତି।
ଏକୋ ଗଚ୍ଛତି ଗଂଗାଂ ଯଃ ପୂଯଂତେ ତସ୍ଯ ପୂରୁଷାଃ। ଏତଦେଵ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ତରତେ ତାରଯତ୍ଯପି
ଏକ ଜଣେ ଯଦି ଗଙ୍ଗାକୁ ଯାଏ, ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜମାନେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି; ଏହି ଏକଥିରେ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଅଛି—ସେ ନିଜେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ଓ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତାରାଇ ଦେଇଥାଏ।
ଗଂଗା କୃତ୍ସ୍ନଗୁଣଂ ଵକ୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ତଶ୍ଚତୁରାନନଃ। ଅତଃ କିଂଚିଦ୍ଵଦାମ୍ଯତ୍ର ଭାଗୀରଥ୍ଯା ଦ୍ଵିଜା ଗୁଣମ୍
ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ଗଙ୍ଗାର ସମସ୍ତ ମହିମା କହିପାରିବେ ନାହିଁ; ତେଣୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ମୁଁ ଏଠାରେ ଭାଗୀରଥୀର କିଛି ଗୁଣ କହିବି।
ମୁନଯଃ ସିଦ୍ଧଗଂଧର୍ଵା ଯେ ଚାନ୍ଯେ ସୁରସତ୍ତମାଃ। ଗଂଗାତୀରେ ତପସ୍ତପ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେଽଚ୍ଯୁତାଭଵନ୍
ମୁନି, ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଦେବମାନେ ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ତପସ୍ୟା କରି ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅଚ୍ୟୁତ ହୋଇଥିଲେ।
ଦିଵ୍ଯେନ ଵପୁଷା ସର୍ଵେ କାମଗେନ ରଥେନ ଚ। ଅଦ୍ଯାପି ନ ନିଵର୍ତଂତେ ରତ୍ନପୂର୍ଣକ୍ଷଯେଷୁ ଵୈ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦିବ୍ୟ ଦେହ ଓ ଇଚ୍ଛାପୂର୍ଣ୍ଣ ରଥ ସହିତ, ଏଯାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରତ୍ନରେ ଭରିଥିବା ମହଳରୁ ଫେରନ୍ତି ନାହାନ୍ତି।
ପ୍ରାସାଦା ଯତ୍ର ସୌଵର୍ଣାସ୍ସର୍ଵଲୋକୋର୍ଧ୍ଵଗାଶ୍ଶିଵାଃ। ଇଷ୍ଟଦ୍ରଵ୍ଯୈଃ ସୁସଂପୂର୍ଣାଃ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଯତ୍ର ମନୋରମାଃ
ଯେଉଁଠି ସୁନାର ମହଳ ଶୁଭ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକଠାରୁ ଉପରକୁ ଉଠିଛି, ଇଚ୍ଛିତ ଧନ-ଦୃବ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏଉଁଠି ନାରୀମାନେ ମଧୁର ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ।
ପାରିଜାତଃ ସମାଃ ପୁଷ୍ପଵୃକ୍ଷାଃ କଲ୍ପଦ୍ରୁମୋପମାଃ। ଗଂଗାତୀରେ ତପସ୍ତପ୍ତ୍ଵା ତତ୍ରୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ଲଭଂତି ହି
ସେଉଁଠି ପାରିଜାତ ସମାନ ଫୁଲ ଗଛ, କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ପରି ଅଛି; ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ତପସ୍ୟା କରି ସେମାନେ ଏପରି ଏଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ପାଆନ୍ତି।
ତପୋଭିର୍ବହୁଭିର୍ଯଜ୍ଞୈର୍ଵ୍ରତୈର୍ନାନାଵିଧୈସ୍ତଥା। ପୁରୁଦାନୈର୍ଗତିର୍ଯା ଚ ଗଂଗାଂ ସଂସେଵତାଂ ଚ ସା
ଅନେକ ପ୍ରକାର ତପ, ଯଜ୍ଞ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଉପବାସ ଏବଂ ଅନେକ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ଗଙ୍ଗା ଉପାସନା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ସେଇ ଫଳ ସହଜରେ ପାଆନ୍ତି।
ଜାରଜଂ ପତିତଂ ଦୁଷ୍ଟମଂତ୍ଯଜଂ ଗୁରୁଘାତିନମ୍। ସର୍ଵଦ୍ରୋହେଣ ସଂଯୁକ୍ତଂ ସର୍ଵପାତକସଂଯୁତମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଅବିତ୍ର, ପତିତ, ଦୁଷ୍ଟ, ଚୁଆଁ ଛୁଆଁ, ଗୁରୁ ହତ୍ୟାକାରୀ, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଦ୍ରୋହ ଓ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି—
ତ୍ଯଜଂତି ପିତରଂ ପୁତ୍ରାଃ ପ୍ରିଯଂ ପତ୍ନ୍ଯଃ ସୁହୃଦ୍ଗଣାଃ। ଅନ୍ଯେ ଚ ବାଂଧଵାଃ ସର୍ଵେ ଗଂଗା ତୁ ନ ପରିତ୍ଯଜେତ୍
ପୁଅମାନେ ବାପାଙ୍କୁ ଛାଡିଦେଇଥାନ୍ତି, ପ୍ରିୟା ଜଣେ ଜଣେ ପତିକୁ ଛାଡିଦେଇଥାନ୍ତି, ବନ୍ଧୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଛାଡିଦେଇଥାନ୍ତି, ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଆତ୍ମୀୟ ମଧ୍ୟ ଛାଡିଦେଇଥାନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଗଙ୍ଗା କେବେ ମଧ୍ୟ କାହାକୁ ଛାଡିନାହାନ୍ତି।
ଯଥା ମାତା ସ୍ଵଯଂ ଜନ୍ମମଲଶୌଚଂ ଚ କାରଯେତ୍। କ୍ରୋଡୀକୃତ୍ଯ ତଥା ତେଷାଂ ଗଂଗା ପ୍ରକ୍ଷାଲଯେନ୍ମଲମ୍
ଯେପରି ଜନନୀ ନିଜେ ଶିଶୁଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କରି ଜନ୍ମର ଅଶୁଚି ଦୂର କରନ୍ତି, ସେପରି ଗଙ୍ଗା ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର ଦୁଷିତତା କୁ ଦୂର କରନ୍ତି।
ଭଵଂତି ତେ ସୁଵିଖ୍ଯାତା ଭୋଗ୍ଯାଲଂକାରପୂଜିତାଃ। ଦର୍ଶନେ କ୍ରିଯତେ ଗଂଗା ସକୃଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ନରୈସ୍ତୁ ଯୈଃ
ଯେଉଁମାନେ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଏକଥର ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି, ସମ୍ପଦ ଓ ଭୂଷଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି।
ତେଷାଂ କୁଲାନାଂ ଲକ୍ଷଂ ତୁ ଭଵାତ୍ତାରଯତେ ଶିଵା। ସ୍ମୃତାର୍ତି ହର୍ତ୍ରୀ ଯୈର୍ଧ୍ଯାତା ସଂସ୍ତୁତା ସାଧୁମୋଦିତା
ଯେଉଁମାନେ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ, ଧ୍ୟାନ, ସ୍ତୁତି ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥାନ୍ତି, ଶୁଭ୍ର ଗଙ୍ଗା ସେମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ପିଢିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି।
ଗଂଗା ତାରଯତେ ନୄଣାମୁଭୌ ଵଂଶୌ ଭଵାର୍ଣଵାତ୍। ସଂକ୍ରାଂତିଷୁ ଵ୍ଯତୀପାତେ ଗ୍ରହଣେ ଚଂଦ୍ରସୂର୍ଯଯୋଃ
ଗଙ୍ଗା ମାନବମାନଙ୍କର ଦୁଇ ଦିଗର ବଂଶକୁ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି, ବିଶେଷ ଦିନ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ।
ପୁଣ୍ଯେ ସ୍ନାତ୍ଵା ତୁ ଗଂଗାଯାଂ କୁଲକୋଟିଂ ସମୁଦ୍ଧରେତ୍। ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଦିଵାମର୍ତ୍ଯା ଗଂଗାଯାମୁତ୍ତରାଯଣେ
ଶୁଭ ସମୟରେ ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଏକ କୋଟି ପିଢିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବେ; ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ, ଦିନ ଓ ଉତ୍ତରାୟଣ ସମୟରେ ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଏହି ଫଳ ମିଳେ।
ଧନ୍ଯା ଦେହଂ ଵିମୁଂଚଂତି ହୃଦିସ୍ଥେ ଚ ଜନାର୍ଦନେ। ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ ଭାଗୀରଥ୍ଯା ଜଲେ ଶୁଭେ
ଯେଉଁମାନେ ହୃଦୟରେ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରି ଶରୀର ଛାଡନ୍ତି, ସେମାନେ ଧନ୍ୟ; ଏହି ପ୍ରକାର ଭାଗୀରଥୀର ପବିତ୍ର ଜଳରେ—
ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଵ୍ରଜେତ୍ସ୍ଵର୍ଗଂ ପୁନରାଵୃତ୍ତିଵର୍ଜିତମ୍। ଯୋ ଗଂଗାନୁଗତୋ ନିତ୍ଯଂ ସର୍ଵଦେଵାନୁଗୋ ହି ସଃ
ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରି ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି, ପୁନର୍ବାର ଜନ୍ମ ନାହିଁ; ଯେଉଁମାନେ ସଦା ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।
ସର୍ଵଦେଵମଯୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଗଂଗା ଵିଷ୍ଣୁମଯୀ ଯତଃ। ଗଂଗାଯାଂ ପିଂଡଦାନେନ ପିତୄଣାଂ ଵୈ ତିଲୋଦକୈଃ
ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ସାର, ଗଙ୍ଗା ବିଷ୍ଣୁର ମହିମାରେ ଭରିଆ; ଗଙ୍ଗାରେ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡ ଓ ତିଳ ଜଳ ଦେଇଲେ—
ନରକସ୍ଥା ଦିଵଂ ଯାଂତି ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଥା ମୋକ୍ଷମାପ୍ନୁଯୁଃ। ପରଦାରପରଦ୍ରଵ୍ଯ ବାଧା ଦ୍ରୋହପରସ୍ଯ ଚ
ନରକରେ ଥିବା ଲୋକ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପାଆନ୍ତି, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଥିବା ମୁକ୍ତିକୁ ପାଆନ୍ତି; ଅନ୍ୟର ଜନାନୀ, ଧନ ନଷ୍ଟ କରିଥିବା, କିମ୍ବା ଦ୍ରୋହ କରିଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।
ଗତିର୍ମନୁଷ୍ଯମାତ୍ରସ୍ଯ ଗଂଗୈଵ ପରମା ଗତିଃ। ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରଵିହୀନସ୍ଯ ଗୁରୁନିଂଦାପରସ୍ଯ ଚ
ସମସ୍ତ ମଣିଷ ପାଇଁ ଗଙ୍ଗା ହେଉଛନ୍ତି ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଗତି; ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନ ନଥିବା, କିମ୍ବା ଗୁରୁ ନିନ୍ଦା କରୁଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।
ସମଯାଚାରହୀନସ୍ଯ ନାସ୍ତି ଗଂଗାସମା ଗତିଃ। କିଂ ଯଜ୍ଞୈର୍ବହୁଵିତ୍ତାଢ୍ଯୈଃ କିଂ ତପୋଭିଃ ସୁଦୁଷ୍କରୈଃ
ଯେଉଁମାନେ ନିୟମ ଓ ଆଚାର ରହିତ, ସେମାନେ ପାଇଁ ଗଙ୍ଗା ସମାନ ଗତି ନାହିଁ; ବହୁ ଧନ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ କିମ୍ବା କଠିନ ତପସ୍ୟା କରିବାର କଣ ଦରକାର?
ସ୍ଵର୍ଗମୋକ୍ଷପ୍ରଦା ଗଂଗା ସୁଖସୌଭାଗ୍ଯପୂଜିତା। ନିଯମୈଃ ପରମୈର୍ନିତ୍ଯଂ କିଂ ଯୋଗୈଶ୍ଚିତ୍ତରୋଧକୈଃ
ଗଙ୍ଗା ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସୁଖ ଓ ଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ ପୂଜିତ; ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନିୟମ କିମ୍ବା ମନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ଯୋଗର କଣ ଆବଶ୍ୟକତା?
ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦା ଗଂଗା ସୁଖମୋକ୍ଷାଗ୍ରତଃ ସ୍ଥିତା। ଅନେକଜନ୍ମସଂଘାତ ପାପଂ ପୁଂସାଂ ଵିନଶ୍ଯତି
ଗଙ୍ଗା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସୁଖ ଓ ମୁକ୍ତିରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ; ଅନେକ ଜନ୍ମର ସଂଚିତ ପାପ ଲୋକଙ୍କର ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ସ୍ନାନମାତ୍ରେଣ ଗଂଗାଯାଂ ସଦ୍ଯଃ ସ୍ଯାତ୍ପୁଣ୍ଯଭାଙ୍ନରଃ। ପ୍ରଭାସେ ଗୋସହସ୍ରସ୍ଯ ରାହୁଗ୍ରସ୍ତେ ଦିଵାକରେ
ଗଙ୍ଗାରେ କେବଳ ସ୍ନାନ କଲେ ମଣିଷ ସତ୍ୟ ସତ୍ୟ ପୁଣ୍ୟର ଅଂଶୀ ହୁଏ; ପ୍ରଭାସରେ, ରାହୁ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରସ୍ତ ସମୟରେ, ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ମିଳେ।
ଲଭତେ ଯତ୍ଫଲଂ ଦାନେ ଗଂଗାସ୍ନାନାଦ୍ଦିନେଦିନେ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ହରତେ ପାପଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ଲଭତେ ଦିଵମ୍
ଦାନ କରି ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ଗଙ୍ଗାରେ ପ୍ରତିଦିନ ସ୍ନାନ କଲେ ସେଇ ଫଳ ମିଳେ; ଗଙ୍ଗାକୁ ଦେଖିଲେ ପାପ ଦୂର ହୁଏ, ଛୁଇଁଲେ ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ।
ପ୍ରସଂଗାଦପି ସା ଗଂଗା ମୋକ୍ଷଦା ତ୍ଵଵଗାହିତା। ସର୍ଵେନ୍ଦ୍ରିଯାଣାଂ ଚାପଲ୍ଯଂ ଵାସନାଶକ୍ତିସଂଭଵମ୍
ଗଙ୍ଗା ମାତାଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶ କିମ୍ବା ସ୍ନାନ କରିବାରେ ମାନେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଅସ୍ଥିରତା ମନର ଗୁପ୍ତ ଆଶା ଶକ୍ତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ନିର୍ଘୃଣତ୍ଵଂ ତତୋ ଗଂଗା ଦର୍ଶନାତ୍ପ୍ରଵିନଶ୍ଯତି। ପରଦ୍ରଵ୍ଯାଭିକାଂକ୍ଷିତ୍ଵଂ ପରଦାରାଭିଲାଷିତା
ଗଙ୍ଗା ଦର୍ଶନ କରିଲେ ମନର କଠୋରତା ଦୂର ହୁଏ। ପରର ଧନ ଓ ପରସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରତି ଆକାଙ୍କ୍ଷା ମିଟିଯାଏ।
ପରଧର୍ମେ ରୁଚିଶ୍ଚୈଵ ଦର୍ଶନାଦେଵ ନଶ୍ଯତି। ଯଦୃଚ୍ଛାଲାଭ ସଂତୋଷସ୍ସ୍ଵଧର୍ମେଷୁ ପ୍ରଵର୍ତତେ
ଗଙ୍ଗା ଦର୍ଶନ କରିଲେ ପରଧର୍ମ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ହରାଯାଏ। ଯାହା ଯେପରି ମିଳିଯାଏ ତାହାରେ ସ୍ୱଧର୍ମରେ ସନ୍ତୋଷ ଆସେ।
ସର୍ଵଭୂତସମତ୍ଵଂ ଚ ଗଙ୍ଗାଯାଂ ମଜ୍ଜନାଦ୍ଭଵେତ୍। ଯସ୍ତୁ ଗଂଗାଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ସୁଖଂ ତିଷ୍ଠତି ମାନଵଃ
ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ସମଭାବ ଉପଜେ। ଯେଉଁ ମଣିଷ ଗଙ୍ଗାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ରହେ, ସେ ସୁଖରେ ବାସ କରେ।