ସର୍ଵଂ ଚ ମଂଗଲଂ ତସ୍ଯ ନାସ୍ତି କିଂଚିଦମଂଗଲମ୍। ସୁଭିକ୍ଷଂ ସର୍ଵଦା ତସ୍ଯ ଧନଂ ଧାନ୍ଯଂ ଚ ପୁଷ୍କଲମ୍
ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ତାଙ୍କୁ ମିଳେ, କେବେ ଅମଙ୍ଗଳ ନାହିଁ; ସେ ସବୁବେଳେ ଭଳି ଭଳି ଧନ ଧାନ୍ୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି।
ନିଶ୍ଚଲା କେଶଵେ ଭକ୍ତିର୍ନ ଵିଯୋଗଶ୍ଚ ଵୈଷ୍ଣଵୈଃ। ଜୀଵତି ଵ୍ଯାଧିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ନାଧର୍ମେ ଜାଯତେ ମତିଃ
କେଶବଙ୍କୁ ଅଚଳ ଭକ୍ତି ଓ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ସହିତ ବିଚ୍ଛେଦ ନାହିଁ; ବଞ୍ଚିଥିବାବେଳେ ରୋଗ ରହିନଥାଏ, ମନ ଅଧର୍ମରେ ଲାଗେନାହିଁ।
ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଜାଗରେ ରାତ୍ରୌ ଯଃ ପଠେତ୍ତୁଲସୀସ୍ତଵମ୍। ତୀର୍ଥକୋଟିସହସ୍ରୈସ୍ତୁ ଯତ୍ଫଲଂ ଲକ୍ଷକୋଟିଭିଃ
ଯିଏ ଦ୍ୱାଦଶୀ ରାତିରେ ଜାଗି ତୁଳସୀ ସ୍ତବ ପଢ଼ନ୍ତି, ସେ ଲକ୍ଷ କୋଟି ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରାର ଫଳ ପାଆନ୍ତି।
ତତ୍ଫଲଂ ସମଵାପ୍ନୋତି ପଠିତ୍ଵା ତୁଲସୀସ୍ତଵମ୍
ତୁଳସୀ ସ୍ତବ ପଢ଼ିଲେ ସେଇ ଫଳ ମିଳେ।
ଇତି ଶ୍ରୀପାଦ୍ମପୁରାଣେ ପ୍ରଥମେ ସୃଷ୍ଟିଖଂଡେ ତୁଲସୀସ୍ତଵମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ନାମୈକଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟିଖଣ୍ଡରେ 'ତୁଳସୀ ସ୍ତବର ମହିମା' ନାମକ ଏକଷଷ୍ଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଦ୍ଵିଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ 1.62 ଦ୍ଵିଜାଊଚୁଃ- ମଜ୍ଜନାଦଖିଲଂ ପାପଂ କ୍ଷଯଂ ଯାଂତି ସୁନିଶ୍ଚିତମ୍। ମହାପାତକମନ୍ଯଚ୍ଚ ତଦାଦେଶଂ ଵଦସ୍ଵ ନଃ
ଦ୍ୱିଜମାନେ କହିଲେ: ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ବଡ଼ ପାପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାପ ମଧ୍ୟ; ଏହା ବିଷୟରେ ଆମକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା କରନ୍ତୁ।
ପାପାତ୍ପୂତୋଽକ୍ଷଯଂ ନାକମଶ୍ନୁତେ ଦିଵି ଶକ୍ରଵତ୍। ସୁରଯୋନେର୍ନ ହାନିଃ ସ୍ଯାଦୁପଦେଶଂ ଵଦସ୍ଵ ନଃ
ପାପରୁ ପବିତ୍ର ହେଲେ, ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଉଥିବେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି; ଦେବ ଜନ୍ମର କେବେ ହାନି ହୁଏନାହିଁ—ଦୟାକରି ଏହି ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଅତ୍ର ଭୋଗ୍ଯଂ ପରଂ ସର୍ଵଂ ମୃତେ ସ୍ଵର୍ଗେ ସୁରୋତ୍ତମଃ। କଲିପାପହତାନାଂ ଚ ସ୍ଵର୍ଗସୋପାନମୁଚ୍ଯତେ
ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭୋଗ ମିଳେ; ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ, ହେ ଦେବମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; କଳିଯୁଗର ପାପରେ ପୀଡ଼ିତମାନେ ପାଇଁ ଏହା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବା ପଥ ଭାବରେ କୁହାଯାଏ।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ- ଗତିଂ ଚିଂତଯତାଂ ଵିପ୍ରାସ୍ତୂର୍ଣଂ ସାମାନ୍ଯଜନ୍ମନାମ୍। ସ୍ତ୍ରୀପୁଂସାମୀକ୍ଷଣାଦ୍ଯସ୍ମାଦ୍ଗଂଗା ପାପଂ ଵ୍ଯପୋହତି
ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଗତି ବିଚାର କରନ୍ତି, ସାଧାରଣ ଜନ୍ମର ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀମାନଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ଗଙ୍ଗା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରିଦିଏ।
ଗଂଗେତି ସ୍ମରଣାଦେଵ କ୍ଷଯଂ ଯାତି ଚ ପାତକମ୍। କୀର୍ତନାଦତିପାପାନି ଦର୍ଶନାଦ୍ଗୁରୁକଲ୍ମଷମ୍
ମାତ୍ର 'ଗଙ୍ଗା' ନାମ ସ୍ମରଣ କଲେ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ; ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତନ କଲେ ବଡ଼ ପାପ ମଧ୍ୟ ଦୂର ହୁଏ, ଦର୍ଶନ କଲେ ଗଭୀର ଦୁଷ୍କୃତି ମିଟିଯାଏ।
ସ୍ନାନାତ୍ପାନାଚ୍ଚ ଜାହ୍ନଵ୍ଯାଂ ପିତୄଣାଂ ତର୍ପଣାତ୍ତଥା। ମହାପାତକଵୃଂଦାନି କ୍ଷଯଂ ଯାଂତି ଦିନେଦିନେ
ଜାହ୍ନବୀରେ ସ୍ନାନ କରିବା, ଜଳ ପିଇବା ଏବଂ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ତର୍ପଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ବଡ଼ ବଡ଼ ପାପମାନେ ପ୍ରତିଦିନ କ୍ଷୟ ହୁଏ।
ଅଗ୍ନିନା ଦହ୍ଯତେ ତୂଲଂ ତୃଣଂ ଶୁଷ୍କଂ କ୍ଷଣାଦ୍ଯଥା। ତଥା ଗଂଗାଜଲସ୍ପର୍ଶାତ୍ପୁଂସାଂ ପାପଂ ଦହେତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ପାଉଁ ଓ ଶୁଖିଲା ଘାସ ତୁରନ୍ତ ଜଳିଯାଏ, ସେପରି ଗଙ୍ଗାଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରିଲେ ମନୁଷ୍ୟର ପାପ ମାତ୍ର କ୍ଷଣରେ ଦହିଯାଏ।
ସଂପ୍ରାପ୍ନୋତ୍ଯକ୍ଷଯଂ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗଂଗାସ୍ନାନେନ କେଶଵମ୍। ଯଶୋ ରାଜ୍ଯଂ ଲଭେତ୍ପୁଣ୍ଯେଂ ସ୍ଵର୍ଗମଂତେ ପରାଂ ଗତିମ୍
ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ କେଶବଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମହିମା, ରାଜ୍ୟ ଓ ଜୀବନ ଶେଷରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗତି ମିଳେ।
ପିତୄନୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଗଂଗାଯାଂ ଯସ୍ତୁ ପିଂଡଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି। ଵିଧିନା ଵାକ୍ଯପୂର୍ଵେଣ ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଫଲଂ ଶୃଣୁ
ଯିଏ ନିୟମ ଓ ଉଚିତ ଶବ୍ଦ ସହିତ ଗଙ୍ଗାରେ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡ ଦେଇଥାଏ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ମିଳୁଥିବା ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ଶୁଣ।
ଅନ୍ନୈକେନ ତୁ ସାହସ୍ରଂ ଵର୍ଷଂ ପୂଜ୍ଯଃ ସୁରାଲଯେ। ତିଲେନ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ଵିଦ୍ଧି ତଥା ମେଧ୍ଯଫଲେନ ଚ
ଗୋଟିଏ ଅନ୍ନ ଦାନ କଲେ ସେ ଦେବତାଙ୍କ ଗୃହରେ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ମାନ ପାଏ; ତିଳ ଦେଇଲେ ଏହା ଦୁଇଗୁଣ ହୁଏ, ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ଫଳ ଦେଇଲେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଫଳ ମିଳେ।
ଗଵ୍ଯେନ ଵିଧିନା ଵିପ୍ରାଃ ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଯାଂତୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ। ଏଵଂ ପିଂଡପ୍ରଦାନେନ ନିତ୍ଯଂ କ୍ରତୁଶତଂ ଭଵେତ୍
ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଗାଈର ଦୁଧ ଦାନ କଲେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସ୍ୱର୍ଗର କେବେ ଶେଷ ନାହିଁ; ଏପରି ପିଣ୍ଡ ଦାନ କଲେ ପ୍ରତିଦିନ ଶତ କ୍ରତୁ ହେବା ପରି ଫଳ ମିଳେ।
ପିତରୋ ନିରଯସ୍ଥା ଯେ ଧନ୍ଯାସ୍ତେ ମର୍ତ୍ଯଵାସିନଃ। ଧନପୁତ୍ରଯୁତାରୋଗ୍ଯଂ ସୁଖସଂମାନପୂଜିତାଃ
ଯେ ପିତୃମାନେ ନରକରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ଧନ, ପୁଅ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସୁଖ, ସମ୍ମାନ ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସହିତ ଧନ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।
ରସାତଲଗତା ଯେ ଚ ଯେ ଚ କୀଟା ମହୀତଲେ। ସ୍ଥାଵରେ ପକ୍ଷିସଂଘାଦୌ ତେ ମର୍ତ୍ଯା ଧନିନୋ ନୃପାଃ
ଯେମାନେ ରସାତଳକୁ ଗଲେ, କିମ୍ବା ପୃଥିବୀରେ କୀଟ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି, ତଥା ସ୍ଥାବର, ପକ୍ଷୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ, ସେମାନେ ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ଧନୀ ରାଜା ହୁଅନ୍ତି।
ତତ୍ତତ୍ପୁତ୍ରୈଶ୍ଚ ପୌତ୍ରୈଶ୍ଚ ଗୋତ୍ରୈର୍ଦୌହିତ୍ରକୈସ୍ତଥା। ଜାମାତୃଭାଗିନେଯୈଶ୍ଚ ସୁହୃନ୍ମିତ୍ରୈଃ ପ୍ରିଯାପ୍ରିଯୈଃ
ପୁଅ, ନାତି, ଗୋତିଆ, ଝିଅର ପୁଅ, ଜାମାତା, ମାମା, ବନ୍ଧୁ ଓ ପ୍ରିୟ-ଅପ୍ରିୟ ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱାରା,
ପ୍ରଦୀଯତେ ଜଲଂ ପିଂଡଂ ଯଥୋପକରଣାନ୍ଵିତମ୍। ଗଂଗାତୋଯେଷୁ ତୀରେଷୁ ତେଷାଂ ସ୍ଵର୍ଗୋଽକ୍ଷଯୋ ଭଵେତ୍
ଯେତେବେଳେ ଉପକରଣ ସହିତ ଗଙ୍ଗା ତଟ ଓ ଜଳରେ ଜଳ ଓ ପିଣ୍ଡ ଦିଆଯାଏ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ।
ପିଂଡାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ସ୍ଥିତା ଯେ ଚ ପିତରୋ ମାତୃଗୋତ୍ରଜାଃ। ଭଵଂତି ସୁଖିନଃ ସର୍ଵେ ମର୍ତ୍ଯାଶ୍ଶତସହସ୍ରଶଃ
ପିଣ୍ଡ ଉପରେ ଅଛିଥିବା ପିତୃମାନେ ଓ ମାତୃପକ୍ଷୀୟ ଗୋତିଆମାନେ, ସମସ୍ତେ ଶତ-ହଜାରେ ସୁଖୀ ମନୁଷ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।
ସ୍ଵର୍ଗେ ତସ୍ଯ ସ୍ଥିତାଃ ସତ୍ଵା ଅଧଃସ୍ଥା ମଧ୍ଯଵାସିନଃ। ନିତ୍ଯଂ ଵାଂଞ୍ଛଂତି ସଦ୍ଗଂଗାଂ ଗଚ୍ଛଂତୁ ସୁରନିମ୍ନଗାମ୍
ଯେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ, ତଳେ କିମ୍ବା ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ଶୁଭ ଦେବୀ ନଦୀ ଗଙ୍ଗାକୁ ଯିବାକୁ ଆଶା କରନ୍ତି।
ଏକୋ ଗଚ୍ଛତି ଗଂଗାଂ ଯଃ ପୂଯଂତେ ତସ୍ଯ ପୂରୁଷାଃ। ଏତଦେଵ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ତରତେ ତାରଯତ୍ଯପି
ଏକ ଜଣେ ଯଦି ଗଙ୍ଗାକୁ ଯାଏ, ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜମାନେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି; ଏହି ଏକଥିରେ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଅଛି—ସେ ନିଜେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ଓ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତାରାଇ ଦେଇଥାଏ।
ଗଂଗା କୃତ୍ସ୍ନଗୁଣଂ ଵକ୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ତଶ୍ଚତୁରାନନଃ। ଅତଃ କିଂଚିଦ୍ଵଦାମ୍ଯତ୍ର ଭାଗୀରଥ୍ଯା ଦ୍ଵିଜା ଗୁଣମ୍
ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ଗଙ୍ଗାର ସମସ୍ତ ମହିମା କହିପାରିବେ ନାହିଁ; ତେଣୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ମୁଁ ଏଠାରେ ଭାଗୀରଥୀର କିଛି ଗୁଣ କହିବି।
ମୁନଯଃ ସିଦ୍ଧଗଂଧର୍ଵା ଯେ ଚାନ୍ଯେ ସୁରସତ୍ତମାଃ। ଗଂଗାତୀରେ ତପସ୍ତପ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେଽଚ୍ଯୁତାଭଵନ୍
ମୁନି, ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଦେବମାନେ ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ତପସ୍ୟା କରି ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅଚ୍ୟୁତ ହୋଇଥିଲେ।
ଦିଵ୍ଯେନ ଵପୁଷା ସର୍ଵେ କାମଗେନ ରଥେନ ଚ। ଅଦ୍ଯାପି ନ ନିଵର୍ତଂତେ ରତ୍ନପୂର୍ଣକ୍ଷଯେଷୁ ଵୈ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦିବ୍ୟ ଦେହ ଓ ଇଚ୍ଛାପୂର୍ଣ୍ଣ ରଥ ସହିତ, ଏଯାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରତ୍ନରେ ଭରିଥିବା ମହଳରୁ ଫେରନ୍ତି ନାହାନ୍ତି।
ପ୍ରାସାଦା ଯତ୍ର ସୌଵର୍ଣାସ୍ସର୍ଵଲୋକୋର୍ଧ୍ଵଗାଶ୍ଶିଵାଃ। ଇଷ୍ଟଦ୍ରଵ୍ଯୈଃ ସୁସଂପୂର୍ଣାଃ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଯତ୍ର ମନୋରମାଃ
ଯେଉଁଠି ସୁନାର ମହଳ ଶୁଭ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକଠାରୁ ଉପରକୁ ଉଠିଛି, ଇଚ୍ଛିତ ଧନ-ଦୃବ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏଉଁଠି ନାରୀମାନେ ମଧୁର ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ।
ପାରିଜାତଃ ସମାଃ ପୁଷ୍ପଵୃକ୍ଷାଃ କଲ୍ପଦ୍ରୁମୋପମାଃ। ଗଂଗାତୀରେ ତପସ୍ତପ୍ତ୍ଵା ତତ୍ରୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ଲଭଂତି ହି
ସେଉଁଠି ପାରିଜାତ ସମାନ ଫୁଲ ଗଛ, କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ପରି ଅଛି; ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ତପସ୍ୟା କରି ସେମାନେ ଏପରି ଏଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ପାଆନ୍ତି।
ତପୋଭିର୍ବହୁଭିର୍ଯଜ୍ଞୈର୍ଵ୍ରତୈର୍ନାନାଵିଧୈସ୍ତଥା। ପୁରୁଦାନୈର୍ଗତିର୍ଯା ଚ ଗଂଗାଂ ସଂସେଵତାଂ ଚ ସା
ଅନେକ ପ୍ରକାର ତପ, ଯଜ୍ଞ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଉପବାସ ଏବଂ ଅନେକ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ଗଙ୍ଗା ଉପାସନା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ସେଇ ଫଳ ସହଜରେ ପାଆନ୍ତି।
ଜାରଜଂ ପତିତଂ ଦୁଷ୍ଟମଂତ୍ଯଜଂ ଗୁରୁଘାତିନମ୍। ସର୍ଵଦ୍ରୋହେଣ ସଂଯୁକ୍ତଂ ସର୍ଵପାତକସଂଯୁତମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଅବିତ୍ର, ପତିତ, ଦୁଷ୍ଟ, ଚୁଆଁ ଛୁଆଁ, ଗୁରୁ ହତ୍ୟାକାରୀ, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଦ୍ରୋହ ଓ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି—