ଦେଵାନାଂ ପୂଜନେ ରକ୍ତା ନ ଵୈ ପ୍ରେତା ଭଵଂତି ତେ। ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୌରାଣିକଂ ଵାକ୍ଯଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଚ ଧର୍ମସଂହିତମ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କ ପୂଜାରେ ଯେଉଁମାନେ ଲଗ୍ନ, ସେମାନେ ପ୍ରେତ ହୁଏନାହିଁ। ପୁରାଣ ଓ ଦିବ୍ୟ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ଶୁଣିଲେ,
ପାଠଯିତ୍ଵା ପଠିତ୍ଵା ଚ ପିଶାଚତ୍ଵଂ ନ ଗଚ୍ଛତି। ଵ୍ରତୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈଃ ପୂତାଃ ପଦ୍ମାକ୍ଷଧାରଣୈସ୍ତଥା
ସେମାନେ ପାଠ କରିବା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପାଠ କରାଇଲେ ପିଶାଚ ହୁଏନାହିଁ। ବିଭିନ୍ନ ବ୍ରତ ଓ କମଳ ମାଳା ଧାରଣ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି,
ଜପ୍ତ୍ଵା ପଦ୍ମାକ୍ଷମାଲାଯାଂ ପ୍ରେତତ୍ଵଂ ନୈଵ ଗଚ୍ଛତି। ଧାତ୍ରୀଫଲଦ୍ରଵୈଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ନିତ୍ଯଂ ତଦ୍ଭକ୍ଷଣେ ରତାଃ
କମଳ ମାଳାରେ ଜପ କଲେ ପ୍ରେତ ହୁଏନାହିଁ। ଧାତ୍ରୀ ଫଳର ରସରେ ପ୍ରତିଦିନ ସ୍ନାନ କରି ଏହା ଭୋଜନରେ ଆନନ୍ଦ ନେଇଥିବା,
ତେନ ଵିଷ୍ଣୁଂ ସୁସଂପୂଜ୍ଯ ନ ଗଛଂତି ପିଶାଚତାମ୍। ପ୍ରେତା ଊଚୁଃ- ସତାଂ ସଂଦର୍ଶନାତ୍ପୁଣ୍ଯମିତି ପୌରାଣିକା ଵିଦୁଃ
ଏହା ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବେ ପୂଜିଲେ ପିଶାଚ ହୁଏନାହିଁ। ପ୍ରେତମାନେ କହିଲେ— ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଲୋକଙ୍କ ଦର୍ଶନରୁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ ବୋଲି ପୁରାଣ ବିଦ୍ୱାନ୍ମାନେ ଜାଣନ୍ତି।
ତସ୍ମାଦ୍ଵୋ ଦର୍ଶନଂ ଜାତଂ ହିତଂ ନଃ କର୍ତୁମର୍ହଥ। ପ୍ରେତଭାଵାଦ୍ଯଥାମୁକ୍ତିଃ ସର୍ଵେଷାଂ ନୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଏହିପରି, ଆପଣମାନଙ୍କର ଦର୍ଶନ ଆମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଲା; ଆପଣମାନେ ଆମ ଉପକାର କରିବାକୁ ଉଚିତ। ଆପଣମାନଙ୍କ ଦୟାରେ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ପିଶାଚ ଦଶାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବୁ।
ଵ୍ରତୋପଦେଶକଂ ଧୀରା ଯୁଷ୍ମାକଂ ଶରଣାଗତାଃ। ତତୋ ଦଯାଲଵଃ ସର୍ଵେ ତାନୂଚୁର୍ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ହେ ଜ୍ଞାନୀମାନେ, ଆମେ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ନିୟମ ଶିଖିବା ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛୁ। ଏହାପରେ, ସମସ୍ତ ଦୟାଳୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଧାତ୍ରୀଣାଂ ଭକ୍ଷଣଂ ଶୀଘ୍ରଂ କୁର୍ଵତାଂ ମୁକ୍ତିହେତଵେ। ପ୍ରେତା ଊଚୁଃ। ଧାତ୍ରୀଣାଂ ଦର୍ଶନେ ଵିପ୍ରା ଵଯଂ ସ୍ଥାତୁଂ ନ ଶକ୍ନୁମଃ
ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ତୁରନ୍ତ ଧାତ୍ରୀ ଗଛର ଫଳ ଖାଆ। ପିଶାଚମାନେ କହିଲେ: ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଆମେ ଧାତ୍ରୀ ଗଛ ଆଗରେ ରହିପାରୁନାହିଁ।
କଥଂ ତେଷାଂ ଫଲାନାଂ ଚ ଶକ୍ତା ଵୈ ଭକ୍ଷଣେଧୁନା। ଦ୍ଵିଜା ଊଚୁଃ- ଅସ୍ମାକଂ ଵଚନେନାତ୍ର ଧାତ୍ରୀଣାଂ ଭକ୍ଷଣଂ ଶିଵମ୍
ଏବେ ଆମେ କିପରି ସେଠାର ଫଳ ଖାଇପାରିବୁ? ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ: ଏଠି ଆମ କଥା ଅନୁସାରେ, ଧାତ୍ରୀ ଫଳ ଖାଇବା ଶୁଭ।
ଫଲିଷ୍ଯତି ପରଂ ଲୋକଂ ତସ୍ମାଦ୍ଗଂତୁଂ ସମର୍ହଥ। ଅଥ ତେଭ୍ଯୋ ଵରଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଧାତ୍ରୀଵୃକ୍ଷଂ ପିଶାଚକୈଃ
ଏହା ଉଚ୍ଚତମ ଲୋକ ପ୍ରଦାନ କରିବ; ତେଣୁ ତୁମେ ଯିବାକୁ ଉଚିତ। ଏହାପରେ, ସେମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ ବଡ଼ ଖୁସିରେ ଧାତ୍ରୀ ଗଛକୁ ଚଢ଼ିଲେ।
ସମାରୁହ୍ଯ ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଭକ୍ଷିତଂ ଲୀଲଯା ତଦା। ତତୋ ଦେଵାଲଯାତ୍ତୂର୍ଣଂ ରଥଂ ପୀନସୁଶୋଭନମ୍
ସେମାନେ ଗଛକୁ ଚଢ଼ି, ଫଳ ପାଇଲେ ଏବଂ ମଜାରେ ଖାଇଲେ। ତାପରେ, ଦେଉଳରୁ ଏକ ଶୋଭାମୟ ରଥ ତୁରନ୍ତ ଆସିଗଲା।
ଆଗତଂ ତଂ ସମାରୁହ୍ଯ ସଚାଂଡାଲପିଶାଚକାଃ। ଗତାସ୍ତେ ତ୍ରିଦିଵଂ ପୁତ୍ର ଵ୍ରତୈର୍ଯଜ୍ଞୈଃ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍
ସେମାନେ ଏହି ରଥକୁ ଚଢ଼ି, ଚଣ୍ଡାଳ ପିଶାଚମାନେ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ—ଏହା ନିୟମ ଓ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।
ସ୍କଂଦ ଉଵାଚ-। ଧାତ୍ରୀଭକ୍ଷଣମାତ୍ରେଣ ପୁଣ୍ଯଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଦିଵଂ ଗତାଃ। ତଦ୍ଭକ୍ଷିଣଃ କଥଂ ସ୍ଵର୍ଗଂ ନ ଗଚ୍ଛଂତି ନରାଦଯଃ
ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ: କେବଳ ଧାତ୍ରୀ ଫଳ ଖାଇ ଏମାନେ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ତେବେ, ଏହି ଫଳ ଖାଉଥିବା ଲୋକମାନେ କାହିଁକି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତିନା, ହେ ନାରଦ?
ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ- ପୂର୍ଵଂ ତେ ଜ୍ଞାନଲୋପାଚ୍ଚ ନ ଜାନଂତି ହିତାହିତମ୍। ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟଂ ଶ୍ଵଭିରୁତ୍ସ୍ପୃଷ୍ଟଂ ଶ୍ଲେଷ୍ମମୂତ୍ରଂ ଶକୃତ୍ତୁ ଵା
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: ପୂର୍ବେ ଜ୍ଞାନ ହରାଇ ଥିବାରୁ ସେମାନେ କଣ ଭଲ କଣ ଖରାପ ଜାଣିନଥିଲେ। କୁକୁର ଛୁଇଁଥିବା ଉଛିଷ୍ଟ, କଫ, ପେଶାବ କିମ୍ବା ମଳ—
ମତ୍ଵା ଚ ମୋହିତାଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ପ୍ରେତାଦଂତି ସଦୈଵ ହି। ଶକୃଚ୍ଛୌଚଜଲଂ ଵାଂତଂ ବଲିସୂକରକୁକ୍କୁଟୈଃ
ଏବଂ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଏହାକୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବିଥିଲେ, ପିଶାଚମାନେ ମଧ୍ୟ ଏମିତି। ମଳ, ଶୌଚର ପାଣି, ବାନ୍ତି, ବଲି ଭୋଗିଥିବା ଡ଼େଙ୍କା ଓ କୁକୁଡ଼ି—
ମୃତକେ ସୂତକେ ଜପ୍ଯଂ ନ ତ୍ଯକ୍ତଂ ଯେନ କେନଚିତ୍। ତସ୍ଯାନ୍ନଂ ଚ ଜଲଂ ପ୍ରେତାଃ ଖାଦଂତି ତୁ ସଦୈଵ ହି
ମୃତ କିମ୍ବା ସୂତକ ଅବସ୍ଥାରେ କେହି ମନ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ନାହାନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣି ପିଶାଚମାନେ ସଦା ଭୋଗ କରନ୍ତି।
ଦୁର୍ଦାଂତା ଗୃହିଣୀ ଯସ୍ଯ ଶୁଚିସଂଯମଵର୍ଜିତା। ଗୁରୁନିଃସାରିତା ଦୁଷ୍ଟା ସଂତି ପ୍ରେତାଶ୍ଚ ତତ୍ର ଵୈ
ଯେଉଁଠାରେ ଗୃହଣୀ ଅନିୟମିତ, ପବିତ୍ରତା ଓ ସଂଯମ ନାହିଁ, ଗୁରୁ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗିତ ଓ ଦୁଷ୍ଟ, ସେଠାରେ ପିଶାଚମାନେ ରହନ୍ତି।
ଅପୁଙ୍ଗଵାଃ କୁଲୈର୍ଜାତ୍ଯା ବଲୋତ୍ସାହଵିଵର୍ଜିତାଃ। ବଧିରାଶ୍ଚ କୃଶା ଦୀନାଃ ପିଶାଚାଃ କର୍ମଜାତଯଃ
ଯେଉଁମାନେ ବଂଶରେ ପୁରୁଷ ନାହାନ୍ତି, ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହ ହୀନ, ବଧିର, ଦୁର୍ବଳ, ଦୁଃଖୀ—ଏମିତି ପିଶାଚମାନେ କର୍ମଫଳରେ ଜନ୍ମନେଇଥାନ୍ତି।
କ୍ଷଣଂ ଚ ମଂଗଲଂ ନାସ୍ତି ଦୁଃଖୈର୍ଦେହଯୁତା ଭୃଶମ୍। ତେନୈଵ ଵିକୃତାକାରାଃ ସର୍ଵଭୋଗଵିଵର୍ଜିତାଃ
ଏମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ନାହିଁ; ଦେହ ଦୁଃଖରେ ଭରିପୁରି ରହିଛି। ଏହିପରି, ସେମାନେ ବିକୃତ ଆକୃତି ଓ ସମସ୍ତ ଭୋଗରୁ ବଞ୍ଚିତ।
ନଗ୍ନକା ରୋଗସଂତପ୍ତା ମୃତା ରୂକ୍ଷା ମଲୀମସାଃ। ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ଦୁଃଖାର୍ତାଃ ସଦୈଵ ପ୍ରେତଜାତଯଃ
ନଗ୍ନ, ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ, ମୃତ, କଠୋର, ଅପବିତ୍ର—ଏମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସଦା ଦୁଃଖରେ ଥିବା ପିଶାଚ ଜାତି।
ତେନ କର୍ମଵିପାକେନ ଜାଯଂତେ କାମମୀଦୃଶାଃ। ପିତୃମାତୃଗୁରୂଣାଂ ଚ ଦେଵନିଂଦାପରାଶ୍ଚ ଯେ
କର୍ମର ଫଳରେ ଏମିତି ପ୍ରାଣୀ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି। ପିତା, ମାତା, ଗୁରୁ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରୁଥିବାମାନେ—
ପାଷଂଡାଃ କୌଲିକାଃ ପାପାସ୍ତେ ପ୍ରେତାଃ କର୍ମଜା ଭୁଵି। ଗଲପାଶୈର୍ଜଲୈଃ ଶସ୍ତ୍ରୈର୍ଗରଲୈରାତ୍ମଘାତକାଃ
ନାସ୍ତିକ, ଅଶୁଦ୍ଧ ବଂଶର, ପାପୀ—ଏମିତି ପିଶାଚମାନେ ଭୂମିରେ କର୍ମଫଳରୁ ଜନ୍ମନେଇଥାନ୍ତି। ଗଳାରେ ଦାଡ଼ି, ପାଣିରେ ଡୁବି, ଅସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ବିଷ ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ହତ୍ୟା କରୁଥିବାମାନେ—
ଇହଲୋକେ ଚ ତେ ପ୍ରେତାଶ୍ଚାଂଡାଲାଦିଷୁ ସଂଭଵାଃ। ଅଂତ୍ଯଜାଃ ପତିତାଶ୍ଚୈଵ ପାପରୋଗମୃତାଶ୍ଚ ଯେ
ଏହି ଲୋକରେ, ସେମାନେ ପିଶାଚ ଚଣ୍ଡାଳ ଓ ଏମିତି ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ଆସନ୍ତି: ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ, ପତିତ ଓ ପାପ ରୋଗରେ ମୃତ ଲୋକମାନେ।
ଅଂତ୍ଯଜୈର୍ଘାତିତା ଯୁଦ୍ଧେ ତେ ପ୍ରେତା ନିଶ୍ଚିତା ଭୁଵି। ମହାପାତକସଂଯୁକ୍ତା ଵିଵାହେ ଚ ବହିଷ୍କୃତାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନ୍ତ୍ୟଜମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମାରାଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରେତ ହୋଇ ରହନ୍ତି, ଏବଂ ମହାପାପରେ ଜଡିତ ହୋଇ ବିବାହ ଆଦିରୁ ବାହାର କରାଯାନ୍ତି।
ଶୌର୍ଯାତ୍ସାହସିକା ଯେ ଚ ତେ ପ୍ରେତାଃ କର୍ମଜା ଭୁଵି। ରାଜଦ୍ରୋହକରା ଯେ ଚ ପିତୄଣାଂ ଦ୍ରୋହଚିଂତକାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଅତି ସାହସିକତାରେ କାମ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ କର୍ମର ଫଳରେ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରେତ ହୋଇ ରହନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦ୍ରୋହ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦ୍ରୋହ କରିବାକୁ ଭାବନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରେତ ହୋଇ ରହନ୍ତି।
ଧ୍ଯାନାଧ୍ଯଯନହୀନାଶ୍ଚ ଵ୍ରତୈର୍ଦେଵାର୍ଚନାଦିଭିଃ। ଅମଂତ୍ରାଃ ସ୍ନାନହୀନାଶ୍ଚ ଗୁରୁସ୍ତ୍ରୀଗମନେ ରତାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଧ୍ୟାନ ଓ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ ନଥାନ୍ତି, ବ୍ରତ, ଦେବପୂଜା ଓ ଏହା ସଦୃଶ କାମରେ ଅନାସକ୍ତ, ମନ୍ତ୍ର ବିନା କ୍ରିୟା କରନ୍ତି, ସ୍ନାନ ନ କରନ୍ତି, ଗୁରୁଙ୍କର ଜନୀ ସହ ମିଳନରେ ଆସକ୍ତ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରେତ ହୋଇ ରହନ୍ତି।
ତଥୈଵ ଚାଂତ୍ଯଜସ୍ତ୍ରୀଷୁ ଦୁର୍ଗତାସୁ ଚ ସଂଗତାଃ। ମୃତାଃ କ୍ରୂରୋପଵାସେନ ମ୍ଲେଚ୍ଛଦେଶସ୍ଥିତା ମୃତାଃ
ଏହିପରି ଅନ୍ତ୍ୟଜ ଓ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାରେ ଥିବା ଜନୀମାନେ ସହ ସଂଗ କରନ୍ତି, କଠିନ ଉପବାସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ବିଦେଶୀ ଦେଶରେ ଥିବାବେଳେ ମରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରେତ ହୋଇ ରହନ୍ତି।
ମ୍ଲେଚ୍ଛଭାଷାଯୁତାଶୁଦ୍ଧାସ୍ତଥାମ୍ଲେଚ୍ଛୋପଜୀଵିନଃ। ଅନୁଵର୍ତଂତି ଯେ ମ୍ଲେଚ୍ଛାନ୍ସ୍ତ୍ରୀଧନୈରୁପଜୀଵକାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଅଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ ବିଦେଶୀ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, ବିଦେଶୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜୀବିକା ଚାଲାନ୍ତି, ବିଦେଶୀମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଜନୀ ଓ ଧନରେ ନିର୍ଭର କରି ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରେତ ହୋଇ ରହନ୍ତି।
ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଯୈଶ୍ଚ ନ ରକ୍ଷ୍ଯଂତେ ତେ ପ୍ରେତା ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ। କ୍ଷୁଧାସଂତପ୍ତଦେହଂ ତୁ ଶ୍ରାଂତଂ ଵିପ୍ରଂ ଗୃହାଗତମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଜନୀମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପ୍ରେତ ହୋଇଯାଆନ୍ତି। ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଭୁଖା ଓ କ୍ଲାନ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅତିଥିକୁ ଘରକୁ ଆସିଲେ ଅବହେଳା କରନ୍ତି—
ଗୁଣପୁଣ୍ଯାତିଥିଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ପିଶାଚତ୍ଵଂ ଵ୍ରଜଂତି ତେ। ଵିକ୍ରୀଣଂତି ଚ ଵୈ ଗାଶ୍ଚ ମ୍ଲେଚ୍ଛେଷୁ ଚ ଗଵାଶିଷୁ
ଗୁଣୀ ଓ ପୁଣ୍ୟବାନ ଅତିଥିକୁ ଅବହେଳା କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ପିଶାଚ ହୋଇଯାଆନ୍ତି। ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଗାଁ ବା ଗୋମାଂସ ବିଦେଶୀମାନଙ୍କୁ ବେଚିଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରେତ ହୋଇଯାଆନ୍ତି।
ପ୍ରେତଲୋକେ ସୁଖଂ ସ୍ଥିତ୍ଵା ତେ ଚ ଯାଂତ୍ଯପୁନର୍ଭଵମ୍। ଅଶୌଚାଭ୍ଯଂତରେ ଯେ ଚ ଜାତାଶ୍ଚ ପଶଵୋ ମୃତାଃ
ପ୍ରେତ ଲୋକରେ ଆରାମରେ ରହି, ସେମାନେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ପାଆନ୍ତିନାହିଁ। ଯେଉଁ ପଶୁମାନେ ଅଶୁଚି ଅବସ୍ଥାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରେତ ହୋଇ ରହନ୍ତି।