ଗ୍ରହା ଦୁଷ୍ଟାଶ୍ଚ ଯେ କେଚିଦୁଗ୍ରାଶ୍ଚ ଦୈତ୍ଯରାକ୍ଷସାଃ। ସର୍ଵେ ନ ଦୁଷ୍ଟତାଂ ଯାଂତିଧାତ୍ରୀଫଲ ସୁସେଵନାତ୍
ଯେଉଁମାନେ ଦୁଷ୍ଟ ଗ୍ରହ, ଭୟଙ୍କର ଦାନବ ଓ ରାକ୍ଷସ, ଧାତ୍ରୀ ଫଳର ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେବା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷତି କରିପାରିବେ ନାହିଁ ।
ସର୍ଵଯଜ୍ଞେଷୁ କାର୍ଯେଷୁ ଶସ୍ତଂ ଚାମଲକୀଫଲମ୍। ସର୍ଵଦେଵସ୍ଯ ପୂଜାଯାଂ ଵର୍ଜଯିତ୍ଵା ରଵିଂ ସୁତ
ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ, ଆମଳକୀ ଫଳ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଉତ୍ତମ, କିନ୍ତୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ।
ତସ୍ମାଦ୍ରଵିଦିନେ ତାତ ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଚ ଵିଶେଷତଃ। ଧାତ୍ରୀଫଲାନି ସତତଂ ଦୂରତଃ ପରିଵର୍ଜଯେତ୍
ଏହିକାରଣରୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟବାସର ଓ ବିଶେଷ କରି ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ସଦା ଧାତ୍ରୀ ଫଳକୁ ଦୂରେଇ ରଖିବା ଉଚିତ ।
ଯସ୍ତୁ ସ୍ନାତି ତଥାଶ୍ନାତି ଧାତ୍ରୀଂ ଚ ରଵିଵାସରେ। ଆଯୁର୍ଵିତ୍ତଂ କଲତ୍ରଂ ଚ ସର୍ଵଂ ତସ୍ଯ ଵିନଶ୍ଯତି
ଯିଏ ସୂର୍ଯ୍ୟବାସରେ ସ୍ନାନ କରେ କିମ୍ବା ଧାତ୍ରୀ ଖାଏ, ସେ ତାଙ୍କର ଆୟୁ, ଧନ, ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ଓ ସମସ୍ତ କିଛି ହରାଇଦିଏ ।
ସଂକ୍ରାନ୍ତୌ ଚ ଭୃଗୋର୍ଵାରେ ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ପ୍ରତିପିଦି(?) ଧ୍ରୁଵମ୍। ନଵମ୍ଯାଂ ଚାପ୍ଯମାଯାଂ ଚ ଧାତ୍ରୀଂ ଦୂରାତ୍ପରିତ୍ଯଜେତ୍
ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ଶୁକ୍ରବାର, ଷଷ୍ଠୀ ତିଥି, ପ୍ରତିପଦା, ନବମୀ ଓ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଧାତ୍ରୀକୁ ସଦା ଦୂରେଇ ରଖିବା ଉଚିତ ।
ନାସିକାକର୍ଣତୁଂଡେଷୁ ମୃତସ୍ଯ ଚିକୁରେଷୁ ଵା। ତିଷ୍ଠେଦ୍ଧାତ୍ରୀଫଲଂ ଯସ୍ଯ ସ ଯାତି ଵିଷ୍ଣୁମଂଦିରମ୍
ମୃତ ଦେହର ନାକ, କାନ, ମୁଁହ କିମ୍ବା କେଶରେ ଯଦି ଧାତ୍ରୀ ଫଳ ରଖାଯାଏ, ସେ ଜଣେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧାମକୁ ଯାଆନ୍ତି ।
ଧାତ୍ରୀସଂପର୍କମାତ୍ରେଣ ମୃତୋ ଯାତ୍ଯଚ୍ଯୁତାଲଯମ୍। ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯସ୍ତସ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଯାତି ରଥେନ ତୁ
ଧାତ୍ରୀ ସଂସ୍ପର୍ଶ ମାତ୍ରରେ ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତି ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ ଓ ରଥରେ ଚଢ଼ି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି ।
ଧାତ୍ରୀଦ୍ରଵଂ ନରୋ ଲିପ୍ତ୍ଵା ଯସ୍ତୁ ସ୍ନାନଂ ସମାଚରେତ୍। ପଦେପଦେଶ୍ଵମେଧସ୍ଯ ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଧାର୍ମିକଃ
ଯିଏ ଧାତ୍ରୀ ରସ ଲଗାଇ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ଧର୍ମିକ ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରତିଟି ପଦକ୍ଷେପରେ ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ ।
ଅସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ଯେ ଵୈ ପାପିଷ୍ଠଜଂତଵଃ। ସର୍ଵେ ତେ ପ୍ରପଲାଯଂତେ ଗ୍ରହା ଦୁଷ୍ଟାଶ୍ଚ ଦାରୁଣାଃ
ଏହାଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିବାମାତ୍ରରେ, ସମସ୍ତ ଅତ୍ୟାନ୍ତ ପାପୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଭୟଙ୍କର ଭୂତ-ପିଶାଚମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇଯାନ୍ତି।
ପୁରୈକଃ ପୁଲ୍କସଃ ସ୍କଂଦ ମୃଗଯାର୍ଥଂ ଵନଂ ଗତଃ। ମୃଗପକ୍ଷିଗଣାନ୍ହତ୍ଵା ତୃଷଯା ପରିପୀଡିତଃ
ଏକଥର, ଗୋଟିଏ ପୁଲ୍କସ ଶିକାର ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲା, ବହୁତ ପଶୁପକ୍ଷୀକୁ ମାରିଦେଲା, ଏବଂ ତୀବ୍ର ତ୍ରୁଷ୍ଣାରେ ପୀଡିତ ହେଲା।
କ୍ଷୁଧଯାମଲକୀଵୃକ୍ଷଂ ପୁରଃ ପୀନଫଲାନ୍ଵିତମ୍। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସଂରୁହ୍ଯ ସହସା ଚଖାଦ ଫଲମୁତ୍ତମମ୍
ଭୋକରେ କ୍ଷୁଦାର୍ତ୍ତ ହୋଇ, ସେ ସାମ୍ନାରେ ଏକ ଆମଳକୀ ଗଛ ଦେଖିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ଭରିଥିଲା। ସେ ତୁରନ୍ତ ଗଛ ଚଢ଼ି, ଉତ୍ତମ ଫଳ ଖାଇଲା।
ତତୋ ଦୈଵାତ୍ସଵୃକ୍ଷାଗ୍ରାନ୍ନିପପାତ ମହୀତଲେ। ଵେଦନାଗାଢସଂଵିଦ୍ଧଃ ପଂଚତ୍ଵମଗମତ୍ତଦା
ତାପରେ, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ସେ ଗଛର ଶିଖରରୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ତୀବ୍ର ବେଦନାରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ, ସେ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା।
ତତଃ ପ୍ରେତଗଣାଃ ସର୍ଵେ ରକ୍ଷୋଭୂତଗଣାସ୍ତଥା। ତନୁଂ ଵୋଢୁଂ ମୁଦା ସର୍ଵେ ଯେ ଵୈ ଶମନସେଵକାଃ
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରେତମାନେ, ଭୂତ-ପିଶାଚମାନେ ଏବଂ ଯମର ସେବକମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କର ଦେହକୁ ଉଠାଇ ନେବା ପାଇଁ ଆସିଲେ।
ନ ଶକ୍ନୁଵଂତି ଚାଂଡାଲଂ ମୃତଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ମହାବଲାଃ। ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଵିଗ୍ରହସ୍ତେଷାଂ ମମାଯମିତି ଭାଷତାମ୍
କିନ୍ତୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ମୃତ ଚଣ୍ଡାଳକୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ପ୍ରତ୍ୟେକେ କହୁଛନ୍ତି, 'ଏହି ମୋର।'
ଗ୍ରହୀତୁଂ ଚାପି ନେତୁଂ ଚ ନ ଶକ୍ତାସ୍ତେ ପରସ୍ପରମ୍। ତତସ୍ତେ ତୁ ସମାଲୋକ୍ଯ ଗତା ମୁନିଗଣାନ୍ପ୍ରତି
ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଧରିବା କିମ୍ବା ନେଇଯିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ। ଏହା ଦେଖି, ସେମାନେ ମୁନିମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ପ୍ରେତା ଊଚୁଃ- କିମର୍ଥଂ ମୁନଯୋ ଧୀରାଶ୍ଚାଂଡାଲଂ ପାପକାରିଣମ୍। ପ୍ରେକ୍ଷିତୁଂ ନ ଵଯଂ ଶକ୍ତା ନ ଚାପି ଯମସେଵକାଃ
ପ୍ରେତମାନେ କହିଲେ— 'ହେ ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ମୁନିମାନେ, ଆମେ ଏବଂ ଯମର ସେବକମାନେ ଏହି ପାପୀ ଚଣ୍ଡାଳକୁ କାହିଁକି ଦେଖିପାରୁନାହିଁ?'
ମ୍ରିଯଂତେ ପାତିତା ଯେ ଚ ସ୍ଥିରୈର୍ଯୁଦ୍ଧପରାଙ୍ମୁଖାଃ। ସାହସୈଃ ପାତିତା ଭୀତା ଵଜ୍ରାଗ୍ନିକାଷ୍ଠପୀଡିତାଃ
ଯେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଳାଇବା ସମୟରେ ମାରାଯାନ୍ତି, କିମ୍ବା ହିଂସାରେ ପଡ଼ି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ବିଜୁଳି, ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା କାଠରେ ଆତଙ୍କିତ ହୋଇ ମରନ୍ତି—
ସିଂହଵ୍ଯାଘ୍ରହତା ମର୍ତ୍ଯା ଵ୍ଯାଘ୍ରୈର୍ଵା ଜଲଜଂତୁଭିଃ। ଜଲସ୍ଥଲସ୍ଥିତାଃ ପ୍ରେତାଃ ଵୃକ୍ଷପର୍ଵତପାତିତାଃ
ସିଂହ ବା ବାଘ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁଥିବା ମଣିଷ, ବାଘ କିମ୍ବା ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀ ଦ୍ୱାରା ମରିଥିବା, ଜଳ କିମ୍ବା ଭୂମିରେ ମରିଥିବା ପ୍ରେତ, ଗଛ କିମ୍ବା ପାହାଡ଼ରୁ ପଡ଼ିଥିବା ପ୍ରେତମାନେ—
ପଶୁପକ୍ଷିହତା ଯେ ଚ କାରାଗାରେ ଗରେ ମୃତାଃ। ଆତ୍ମଘାତମୃତା ଯେ ଚ ଶ୍ରାଦ୍ଧାଦିକର୍ମଵର୍ଜିତାଃ
ପଶୁ ବା ପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ମରିଥିବା, କାରାଗାର କିମ୍ବା ବିଷରେ ମରିଥିବା, ନିଜେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଥିବା, କିମ୍ବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା ବିହୀନ ମୃତ୍ୟୁ—
ଗୂଢକର୍ମମୃତା ଧୂର୍ତା ଗୁରୁଵିପ୍ରନୃପଦ୍ଵିଷଃ। ପାଷଂଡାଃ କୌଲିକାଃ କ୍ରୂରା ଗରଦାଃ କୂଟସାକ୍ଷିଣଃ
ଗୁପ୍ତ କୁକର୍ମ କରି ମରିଥିବା, ଦୁଷ୍ଟ, ଗୁରୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ରାଜାଙ୍କୁ ଘୃଣା କରୁଥିବା, ପାଖଣ୍ଡୀ, କୌଳିକ, କ୍ରୂର, ବିଷଦାତା, ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷୀ—
ଆଶୌଚାନ୍ନସ୍ଯ ଭୋକ୍ତାରଃ ପ୍ରେତଭୋଗ୍ଯା ନ ସଂଶଯଃ। ମମାଯମିତି ଭାଷଂତୋ ନେତୁଂ ତଂ ଚ ନ ଶକ୍ନୁମଃ
ଅଶୌଚରେ ଖାଇଥିବା ଲୋକମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପ୍ରେତମାନଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ହେବେ; ତଥାପି, 'ଏହି ମୋର' ବୋଲି କହିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ନେଇପାରୁନାହିଁ।
ଆଦିତ୍ଯ ଇଵ ଦୁଷ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯଃ କିଂଵା କସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵତଃ। ମୁନଯ ଊଚୁଃ- ଅନେନ ଭକ୍ଷିତଂ ପ୍ରେତାଃ ପକ୍ଵଂ ଚାମଲକୀଫଲମ୍
ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖିବାକୁ ଅସମ୍ଭବ; କିନ୍ତୁ ଏହି ଶକ୍ତି କାହାର ଦ୍ୱାରା? ମୁନିମାନେ କହିଲେ— 'ହେ ପ୍ରେତମାନେ, ସେ ପକ୍କ ଆମଳକୀ ଫଳ ଖାଇଥିଲେ।'
ତତ୍ସଂଗଂ ଯାଂତି ତସ୍ଯୈଵ ଫଲାନି ପ୍ରଚୁରାଣି ଚ। ତେନୈଵ କାରଣେନାଯଂ ଦୁଷ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯୋ ଭଵତାଂ ଧ୍ରୁଵମ୍
ସେ ଖାଇଥିବା ଆମଳକୀ ଫଳଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକ ପରିମାଣରେ ତାଙ୍କ ସହିତ ରହିଛି; ଏହି କାରଣରୁ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମେମାନେ ଦେଖିପାରୁନାହିଁ।
ଵୃକ୍ଷାଗ୍ରପତିତସ୍ଯାଥ ପ୍ରାଣଃ ସ୍ନେହାନ୍ନ ଚ ତ୍ଯଜେତ୍। ନାଯଂ ଚାରେଣ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ନ ଚାନ୍ଯେ ପାପକାରିଣଃ
ଗଛର ଶିଖରରୁ ପଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ, ଫଳର ସ୍ନେହରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼େନାହିଁ; ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ମାର୍ଗକୁ ଯାଉନାହାନ୍ତି, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପାପୀ ଗତିକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରୁନାହାନ୍ତି।
ଧାତ୍ରୀଭକ୍ଷଣମାତ୍ରେଣ ପାପାତ୍ପୂତୋ ଵ୍ରଜେଦ୍ଦିଵମ୍। ପ୍ରେତା ଊଚୁଃ- ପୃଚ୍ଛାମୋ ଵୋ ହ୍ଯଵିଜ୍ଞାନାନ୍ନ ଵଯଂ ନିଂଦକାଃ କ୍ଵଚିତ୍
କେବଳ ଧାତ୍ରୀ ଫଳ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ, ଲୋକେ ପାପରୁ ପବିତ୍ର ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି। ପ୍ରେତମାନେ କହିଲେ— 'ଆମେ ଅଜ୍ଞାନରେ ପଚାରୁଛୁ, କେବଳ ଦୋଷ ଦେଉନାହିଁ।'
ଵିଷ୍ଣୁଲୋକାଦ୍ଵିମାନଂ ତୁ ଯାଵନ୍ନୈଵାତ୍ର ଗଚ୍ଛତି। ଉଚ୍ଯତାଂ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲା ଵୋ ଦ୍ରୁତଂ ମନସି ସ୍ଥିତମ୍
ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରୁ ବିମାନ ଏଠାକୁ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କ ମନରେ ଯାହା ନିଶ୍ଚିତ ଅଛି, ଦୟାକରି ଶୀଘ୍ର କହନ୍ତୁ।
ଯାଵଦ୍ଦ୍ଵିଜା ନ ଘୋଷଂତି ଵେଦମଂତ୍ରାଦିକଲ୍ପିତମ୍। ଘୋଷ୍ଯଂତେ ଯତ୍ର ଵେଦାଶ୍ଚ ମଂତ୍ରାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦ୍ୱିଜମାନେ ବେଦ ଓ ମନ୍ତ୍ର ଭଳି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶାସ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତିନାହିଁ, ଯେଉଁଠାରେ ବେଦ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ,
ପୁରାଣସ୍ମୃତଯୋ ଯତ୍ର କ୍ଷଣଂ ସ୍ଥାତୁଂ ନ ଶକ୍ନୁମଃ। ଯଜ୍ଞହୋମଜପସ୍ଥାନଦେଵତାର୍ଚନକର୍ମଣାମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ପୁରାଣ ଓ ସ୍ମୃତିମାନେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ରହିପାରନ୍ତିନାହିଁ, ଯଜ୍ଞ, ହୋମ, ଜପ, ଦେବତାପୂଜା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ହୁଏନାହିଁ,
ପୁରତୋ ଵୈ ନ ତିଷ୍ଠାମସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଵୃତ୍ତଂ ସମୁଚ୍ଯତାମ୍। କିଂ ଵୈ କୃତ୍ଵା ପ୍ରେତଯୋନିଂ ଲଭଂତେ ହି ନରା ଦ୍ଵିଜାଃ୫୦ 1.60.
ଏମିତି କାର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆମେ ରହୁନାହିଁ; ଏହିପରି ଆଚରଣ କ’ଣ, କେଉଁ କାମ କଲେ ମଣିଷମାନେ ପ୍ରେତ ଯୋନିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ଏହା କୁହନ୍ତୁ।
ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମହେ ସମ୍ଯକ୍କଥଂ ଵୈ ଵିକୃତଂ ଵପୁଃ। ଦ୍ଵିଜା ଊଚୁଃ- ଶୀତଵାତାତପକ୍ଲେଶୈଃ କ୍ଷୁତ୍ପିପାସାଵିଶେଷକୈଃ
ଆମେ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, କିପରି ଦେହ ବିକୃତ ହୁଏ; ଦ୍ୱିଜମାନେ କହିଲେ— ଶୀତ, ବାତ, ତାପ, ଭୋକ ଓ ତିଆସ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ କଷ୍ଟ ହୁଏ,