ତତୋଽଜଗଵମାସଜ୍ଯ ବାଣମଂତକସନ୍ନିଭମ୍। ଧୃତ୍ଵା ତଂ ଚ ଜଘାନାଥ ଦୃଷ୍ଟଂ ଦିଵ୍ଯେନ ଚକ୍ଷୁଷା
ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ବିନାଶର ସଙ୍କଟରେ ପଡିଥିବାବେଳେ, ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ତିନି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଖବର ଶୁଣିଲେ, ଯାହା ପ୍ରଭୁ ନିଜେ କହିଥିଲେ।
ସ ପପାତ ମହୀପୃଷ୍ଠେ ମହୋଲ୍କେଵ ଚ୍ଯୁତୋ ଦିଵଃ। ଘଟନଵ୍ଯାକୁଲାଦ୍ରୁଦ୍ରାତ୍ପତିତାଃ ସ୍ଵେଦବିଂଦଵଃ
ସେ ଏମିତି ଭାବେ ଭୂମିରେ ପଡିଲେ, ଯେପରି ଆକାଶରୁ ବଡ଼ ଉଲ୍କା ପଡିଯାଏ, କିମ୍ବା ତୀବ୍ର ପ୍ରୟାସରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଥିବା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦେହରୁ ଘମର ବିନ୍ଦୁ ଭୂମିକୁ ଝରିପଡ଼େ।
ତତ୍ରାଶ୍ରୁବିଂଦୁତୋ ଜାତୋ ମହାରୁଦ୍ରାକ୍ଷକଃ କ୍ଷିତୌ। ଅସ୍ଯୈଵ ଚ ଫଲଂ ଜୀଵା ନ ଜାନଂତ୍ଯତିଗୁହ୍ଯତଃ
ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ଅଶ୍ରୁବିନ୍ଦୁ ଭୂମିରେ ପଡି ଏକ ବଡ଼ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଏହାର ଫଳ କ’ଣ, ଏହି ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟକୁ ସାଧାରଣ ଜୀବମାନେ ଜାଣିନାହାନ୍ତି।
ତତଃ କୈଲାସଶିଖରେ ଦେଵଦେଵଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍। ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସା ଭୂମୌ ସ୍କଂଦୋ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ କୈଳାସ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ, ସ୍କନ୍ଦ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମାଥା ନମାଇ ଭୂମିକୁ ଛୁଇଁ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଏବଂ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ରୁଦ୍ରାକ୍ଷସ୍ଯ ଫଲଂ ନାଥ ଜ୍ଞାତୁମିଚ୍ଛାମି ତତ୍ତ୍ଵତଃ। ଜପ୍ଯେଥ ଧାରଣେ ଚୈଵ ଦର୍ଶନେ ସ୍ପର୍ଶନେପି ଵା
‘ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଏହି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ସତ୍ୟ ଫଳ କ’ଣ ତାହା ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ—ଏହାକୁ ଜପ କଲେ, ଧାରଣ କଲେ, ଦେଖିଲେ କିମ୍ବା ଛୁଇଁଲେ କ’ଣ ଫଳ ମିଳେ?’
ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ-। ଲକ୍ଷଂ ତୁ ଦର୍ଶନାତ୍ପୁଣ୍ଯଂ କୋଟିର୍ଵୈ ସ୍ପର୍ଶନେନ ଚ। ଦଶକୋଟିଫଲଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଧାରଣାଲ୍ଲଭତେ ନରଃ
ଇଶ୍ୱର କହିଲେ: ‘ଏହାକୁ ଦେଖିଲେ ଲକ୍ଷ ପୁଣ୍ୟ, ଛୁଇଁଲେ କୋଟି ପୁଣ୍ୟ, ଧାରଣ କଲେ ଦଶ କୋଟି ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।’
ଲକ୍ଷକୋଟିସହସ୍ରାଣି ଲକ୍ଷକୋଟିଶତାନି ଚ। ଜପ୍ତ୍ଵାସ୍ଯ ଲଭତେ ପୁଣ୍ଯଂ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
‘ଏହା ସହିତ ଜପ କଲେ ଲକ୍ଷ କୋଟି ସହସ୍ର ଏବଂ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଶତ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ରହିବା ଦରକାର ନାହିଁ।’
ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟୋ ଵା ଵିକର୍ମସ୍ଥୋ ଯୁକ୍ତୋ ଵା ସର୍ଵପାତକୈଃ। ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯୋ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷଧାରଣେନ ଵୈ
‘ଯଦି କିଏ ଅପବିତ୍ର, ନିଷିଦ୍ଧ କାମରେ ଲିପ୍ତ, କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ପାପରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ, ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କଲେ ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।’
କଂଠେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷମାଦାଯ ଶ୍ଵାପଦୋ ମ୍ରିଯତେ ଯଦି। ସୋପି ରୁଦ୍ରତ୍ଵମାପ୍ନୋତି କିଂ ପୁନର୍ମାନୁଷାଦଯଃ
‘ଯଦି କୌଣସି ମୃଗ ଗଳାରେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧି ମରିଯାଏ, ସେ ମଧ୍ୟ ରୁଦ୍ର ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ—ତେବେ ମଣିଷ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କେତେ ଅଧିକ ଲାଭ ପାଇବେ!’
ଧ୍ଯାନଧାରଣହୀନୋପି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷଂ ଯଦି ଧାରଯେତ୍। ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସ ଯାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍
‘ଯଦି କିଏ ଧ୍ୟାନ ଓ ଧାରଣାରେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଥାଏ, ତଥାପି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କଲେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ଅପ୍ରାପ୍ତ କରେ।’
କାର୍ତିକେଯ ଉଵାଚ-। ଏକଵକ୍ତ୍ରଂ ଦ୍ଵିତ୍ରିଚତୁଃପଂଚଷଡ୍ଵକ୍ତ୍ରମେଵ ଚ। ସପ୍ତାଷ୍ଟନଵଵକ୍ତ୍ରଂ ଚ ଦଶୈକାଦଶଵକ୍ତ୍ରକମ୍
କାର୍ତ୍ତିକେୟ କହିଲେ: ‘ଏକମୁଖୀ, ଦ୍ୱିମୁଖୀ, ତ୍ରିମୁଖୀ, ଚତୁର୍ମୁଖୀ, ପଞ୍ଚମୁଖୀ, ଷଣ୍ମୁଖୀ, ସପ୍ତମୁଖୀ, ଅଷ୍ଟମୁଖୀ, ନବମୁଖୀ, ଦଶମୁଖୀ ଓ ଏକାଦଶମୁଖୀ—’
ରୁଦ୍ରାକ୍ଷଂ ଦ୍ଵାଦଶାସ୍ଯଂ ଚ ତ୍ରଯୋଦଶମୁଖଂ ତଥା। ଚତୁର୍ଦଶାସ୍ଯସଂଯୁକ୍ତଂ ସ୍ଵଯମୁକ୍ତଂ ଚ ଶଂକରମ୍
‘ଦ୍ୱାଦଶମୁଖୀ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ, ତ୍ରୟୋଦଶମୁଖୀ ଏବଂ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶମୁଖୀ ଯୋଗୁଁଥିବା, ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ମୁକ୍ତ ଶଙ୍କର—’
ତେଷାଂ ଚ ତନ୍ମୁଖାନାଂ ଚ ଦେଵତାଃ କାଶ୍ଚ ତଦ୍ଵଦ। ଗୁଣୋ ଵା କୀଦୃଶସ୍ତେଷାଂ ଦୋଷୋ ଵା ଜଗଦୀଶ୍ଵର
‘ଏମାନଙ୍କ ଏବଂ ତାଙ୍କର ମୁଖମାନଙ୍କ ସହିତ କେଉଁ ଦେବତା ଯୋଡ଼ାଯାଇଛନ୍ତି, କେଉଁ ଗୁଣ ଓ ଦୋଷ ଅଛି, ଏହି କଥା ମୋତେ କହନ୍ତୁ, ହେ ଜଗଦୀଶ୍ୱର।’
ଯଦି ମେନୁଗ୍ରହୋଵାସ୍ତି କଥଯସ୍ଵ ଯଥାର୍ଥତଃ। ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ-। ଏକଵକ୍ତ୍ରଃ ଶିଵଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ଵ୍ଯପୋହତି
‘ଯଦି ଆପଣ ମୋତେ କୃପା କରନ୍ତି, ସତ୍ୟ ସତ୍ୟ କଥା କହନ୍ତୁ।’ ଇଶ୍ୱର କହିଲେ: ‘ଏକମୁଖୀ ହେଉଛନ୍ତି ନିଜେ ଶିବ; ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପାପକୁ ଦୂର କରେ।’
ତସ୍ମାତ୍ତୁ ଧାରଯେଦ୍ଦେହେ ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯାଯ ଚ। ଶିଵଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛେଚ୍ଚ ଶିଵେନ ସହ ମୋଦତେ
‘ସେହିପାଇଁ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ପାଇଁ ଏହାକୁ ଶରୀରରେ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍; ସେ ଶିବଲୋକକୁ ଯାଇ ଶିବଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରେ।’
ମହତାପୁଣ୍ଯଯୋଗେନ ହରାନୁଗ୍ରହକାରଣାତ୍। ଏକଵକ୍ତ୍ରଂ ଲଭେନ୍ମର୍ତ୍ଯୋ କୈଲାସଂ ଚ ଷଡାନନ
‘ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ସଞ୍ଚୟ ଓ ହରଙ୍କ କୃପାରେ, ଏକମୁଖୀ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମଣିଷ ପାଇଥାଏ, ଏବଂ ଷଣ୍ମୁଖୀ, ସେ କୈଳାସକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।’
ଦେଵଦେଵୋ ଦ୍ଵିଵକ୍ତ୍ରଂ ଚ ଯସ୍ତୁ ଧାରଯତେ ନରଃ। ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯଂ ଯାତି ଯଦ୍ଗୁହ୍ଯଂଗୋଵଧାଦିକମ୍
‘ଯିଏ ଦ୍ୱିମୁଖୀ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ, ଗୋହତ୍ୟା ପରି ଗୁପ୍ତ ଅପରାଧ ମଧ୍ୟ ଦୂରିଯାଏ।’
ସ୍ଵର୍ଗଂ ଚାକ୍ଷଯମାପ୍ନୋତି ଦ୍ଵିଵକ୍ତ୍ରଧାରଣାତ୍ତତଃ। ତ୍ରିଵକ୍ତ୍ରମନଲସ୍ସାକ୍ଷାଦ୍ଯସ୍ଯଦେହେ ପ୍ରତିଷ୍ଠତି୧୫୦ 1.59.
‘ଦ୍ୱିମୁଖୀ ଧାରଣ କଲେ ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ; ତ୍ରିମୁଖୀ ଯାହା ନିଜେ ଅଗ୍ନି ସ୍ୱରୂପ, ସେ ତାଙ୍କର ଶରୀରରେ ବିରାଜ କରେ।’
ତସ୍ଯ ଜନ୍ମାର୍ଜିତଂ ପାପଂ ଦହତ୍ଯଗ୍ନିରିଵେଂଧନମ୍। ସ୍ତ୍ରୀହତ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଭ୍ଯାଂ ବହୂନାଂ ଚୈଵ ହତ୍ଯଯା
ତାଙ୍କର ଜନ୍ମରୁ ଯେତେ ପାପ ହୋଇଥାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଅଗ୍ନି ଜେମିତି କାଠକୁ ଜଳାଇଦେଉଛି, ସେଭଳି ଜଳିଯାଏ; ଯେଉଁଥିରେ ଜନନୀ ବଧ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ବଧ କିମ୍ବା ଅନେକ ଲୋକଙ୍କୁ ମାରିବା ପାପ ମଧ୍ୟ ଥାଏ।
ଯତ୍ପାପଂ ଲଭତେ ମର୍ତ୍ଯଃ ସର୍ଵଂ ନଶ୍ଯତି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍। ଯତ୍ଫଲଂ ଵହ୍ନିପୂଜାଯାମଗ୍ନିକାର୍ଯେ ଘୃତାହୁତୌ
ମଣିଷ ଯେଉଁ ପାପ କରେ, ସେ ସମସ୍ତେ ତକ୍ଷଣାତ୍ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ; ଅଗ୍ନି ପୂଜା, ଅଗ୍ନି କାର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଘୃତ ହୋମରୁ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ,
ତତ୍ଫଲଂ ଲଭତେ ଧୀରଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଚାନଂତମଶ୍ନୁତେ। ତ୍ରିଵକ୍ତ୍ରଂ ଧାରଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ସ ଚ ବ୍ରହ୍ମସମୋ ଭୁଵି
ସେହି ପୁଣ୍ୟ ଧୀର ଲୋକ ପାଇଥାଏ, ଏବଂ ସେ ଅନନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଅନୁଭବ କରେ; ଯିଏ ତିନିମୁହଁ ଧାରଣ କରେ, ସେ ପୃଥିବୀରେ ବ୍ରହ୍ମା ସମାନ ହୁଏ।
ନିଚିତଂ ଦୁଷ୍କୃତଂ ସର୍ଵଂ ଦହେଜ୍ଜନ୍ମନି ଜନ୍ମନି। ନ ଚୋଦରେ ଭଵେଦ୍ରୋଗୋ ନ ଚୈଵାପଟୁତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ସମସ୍ତ ଜନ୍ମରେ ସଞ୍ଚିତ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଜଳିଯାଏ; ତାଙ୍କର ପେଟରେ କେବେ ରୋଗ ହେବ ନାହିଁ, ଏବଂ କେବେ ଦୁର୍ବଳତା ଆସିବ ନାହିଁ।
ପରାଜଯଂ ନ ଲଭତେ ନାଗ୍ନିନା ଦହ୍ଯତେ ଗୃହମ୍। ଏତାନ୍ଯନ୍ଯାନି ସର୍ଵାଣି ଵଜ୍ରାଦେଶ୍ଚ ନିଵାରଣମ୍
ସେ କେବେ ପରାଜିତ ହୁଏ ନାହିଁ, ତାଙ୍କର ଘର କେବେ ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ିଯିବ ନାହିଁ; ଏମିତି ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଘଟନା, ଏଵଂ ବଜ୍ରପାତ ଭଳି ଅନ୍ୟ ଅପମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ଦୂରେ ରହେ।
ନାଶୁଭଂ ଵିଦ୍ଯତେ କିଂଚିତ୍ତ୍ରିଵକ୍ତ୍ରସ୍ଯ ତୁ ଧାରଣାତ୍। ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରଃ ସ୍ଵଯଂ ବ୍ରହ୍ମା ଯସ୍ଯ ଦେହେ ପ୍ରତିଷ୍ଠତି
ତିନିମୁହଁ ଧାରଣ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ କେବେ କୌଣସି ଅଶୁଭ ଘଟେ ନାହିଁ; ଚାରିମୁହଁ ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କର ଦେହରେ ବସିଥାନ୍ତି।
ସ ଭଵେତ୍ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞୋ ଦ୍ଵିଜୋ ଵେଦଵିଦାଂ ଵରଃ। ସର୍ଵଧର୍ମାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞଃ ସ୍ମାର୍ତଃ ପୌରାଣିକୋ ଭଵେତ୍
ସେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବେଦବିଦ୍; ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ବୁଝିପାରିଥାଏ, ସ୍ମୃତି ଓ ପୁରାଣରେ ପଣ୍ଡିତ ହୁଏ।
ଯତ୍ପାପଂ ନରହତ୍ଯାଯାଂ ବହୁସତ୍ତ୍ଵେଷୁ ଵେଶ୍ମସୁ। ତତ୍ସର୍ଵଂ ଦହତେ ଶୀଘ୍ରଂ ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରସ୍ଯ ଧାରଣାତ୍
ମଣିଷ ବଧ କିମ୍ବା ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ଥିବା ଘରରେ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ, ସେ ସମସ୍ତ ଚାରିମୁହଁ ଧାରଣ କରିଲେ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ଜଳିଯାଏ।
ମହେଶସ୍ତୁଷ୍ଯତେ ନିତ୍ଯଂ ଭୂତାନାମଧିପୋ ଭଵେତ୍। ସଦ୍ଯୋଜାତସ୍ତଥେଶାନସ୍ତତ୍ପୁରୁଷୋଽଘୋର ଏଵ ଚ
ମହେଶ୍ୱର ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଅଧିପତି ହୁଏ; ସଦ୍ୟୋଜାତ, ଈଶାନ, ତତ୍ପୁରୁଷ ଓ ଅଘୋର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କରନ୍ତି।
ଵାମଦେଵ ଇମେ ଦେଵା ଵକ୍ତ୍ରୈଃ ପଂଚଭିରାଶ୍ରିତାଃ। ଅତଃ ସର୍ଵତ୍ର ଭୂଯିଷ୍ଠାଃ ପଂଚଵକ୍ତ୍ରୋ ଧରାତଲେ
ବାମଦେବ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ପଞ୍ଚମୁହଁ ମଧ୍ୟରେ ବସିଛନ୍ତି; ଏହିପରି, ପୃଥିବୀରେ ପଞ୍ଚମୁହଁ ରୂପ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ।
ରୁଦ୍ରସ୍ଯାତ୍ମଜରୂପୋଯଂ ତସ୍ମାତ୍ତଂ ଧାରଯେଦ୍ବୁଧଃ। କଲ୍ପକୋଟିସହସ୍ରାଣି କଲ୍ପକୋଟିଶତାନି ଚ
ଏହା ରୁଦ୍ରଙ୍କର ସ୍ୱୟଂ ପୁତ୍ରର ରୂପ; ତେଣୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ଏହାକୁ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ। କୋଟି କୋଟି କଳ୍ପ ଓ ଶତ କୋଟି କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ,
ତାଵତ୍କାଲଂ ଶିଵସ୍ଯାଗ୍ରେ ପୂଜନୀଯଃ ସୁରାସୁରୈଃ। ସାର୍ଵଭୌମୋ ଭଵେଦ୍ଭୂମୌ ଶର୍ଵତେଜାଃ ଶିଵାଲଯେ
ସେଉଁଠାରେ ଶିବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି; ସେ ପୃଥିବୀରେ ସାର୍ବଭୌମ ହୁଏ, ଶିବଙ୍କ ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ, ଶିବାଳୟରେ ବସିଥାଏ।