ମଦ୍ଭକ୍ତାସ୍ତୀଵ୍ରପାପିଷ୍ଠା ମତ୍ପ୍ରଭୁଂ ନ ନମଂତି ଯେ । ଵାସୁଦେଵଂ ନ ତେ ଜ୍ଞେଯା ମଦ୍ଭକ୍ତାଃ ପାପମୋହିତାଃ
ମୋର ଭକ୍ତମାନେ ଯଦି ଅତି ପାପୀ ହୋଇ ମୋ ପ୍ରଭୁ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ମୋର ଭକ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି, ପାପରେ ମୁହିତ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ମଦ୍ଭକ୍ତୋଽପି ଚ ଯୋ ଭୂତ୍ଵା ଭୁଂକ୍ତେ ତ୍ଵେକାଦଶୀଦିନେ । ସ ଯାତି ହ୍ଯଂଧତାମିସ୍ରେ ନିରଯଂ ମମ ଘାତକଃ
ମୋର ଭକ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ଭୋଜନ କରେ, ସେ ମୋ ପ୍ରତି ଅପରାଧ କରି ଅନ୍ଧତାମିସ୍ର ନରକକୁ ଯାଏ।
ମଲ୍ଲିଂଗସ୍ପର୍ଶନଂ କାର୍ଯଂ ନାନ୍ଯା ଶୁଦ୍ଧିର୍ଵିଧୀଯତେ । ଯା ତିଥିର୍ଦଯିତା ଵିଷ୍ଣୋଃ ସା ତିଥିର୍ମମ ଵଲ୍ଲଭା
ଶାଳଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶୁଦ୍ଧି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ନାହିଁ; ଯେ ତିଥି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ, ସେ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ।
ଯସ୍ତାଂ ନୋପଵସେନ୍ମର୍ତ୍ଯଃ ସ ପାପୀ ଶ୍ଵପଚାଧିକଃ । ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାଯାଂ ତୁ ସଦା ପୁତ୍ର ଵସାମ୍ଯହମ୍
ଯେ ପ୍ରାଣୀ ସେ ଦିନ ଉପବାସ କରେ ନାହିଁ, ସେ ଶ୍ୱପଚଠୁ ଅଧିକ ପାପୀ; କିନ୍ତୁ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାରେ, ପୁତ୍ର, ମୁଁ ସଦା ବାସ କରେ।
ଦତ୍ତଂ ଦେଵେନ ତୁଷ୍ଟେନ ସ୍ଵସ୍ଥାନଂ ମମ ଭକ୍ତିତଃ । ପଦ୍ମକୋଟିସହସ୍ରୈସ୍ତୁ ପୂଜିତେ ମଯି ଯତ୍ଫଲମ୍
ଯେ ଦେବତା ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ମୋତେ ନିଜ ନିବାସ ଦେଇଛନ୍ତି, ଏହା ମୋର ନିଜ ଜାଗା; ଏବଂ ହଜାର ହଜାର କୋଟି ପଦ୍ମ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ—
ତତ୍ଫଲଂ କୋଟିଗୁଣିତଂ ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାର୍ଚନାତ୍ । ପୂଜିତୋଽହଂ ନ ତୈର୍ମର୍ତ୍ଯୈର୍ନମିତୋଽହଂ ନ ତୈର୍ନରୈଃ
ସେଇ ଫଳ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାର ପୂଜାରେ କୋଟି ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ। ସେମାନେ ମୋତେ ପୂଜା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ମୋତେ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ନ କୃତଂ ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ଯୈଃ ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାର୍ଚନମ୍ । ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାଗ୍ରେ ତୁ ଯଃ କରୋତି ମମାର୍ଚନମ୍
ଯେମାନେ ମାନବ ଲୋକରେ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାର ପୂଜା କରିନାହାନ୍ତି, ତଥାପି ଯେଉଁଠି ମୋର ପୂଜା ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ପାଖରେ କରାଯାଏ—
ତେନାର୍ଚିତୋଽହଂ ସେନାନୀର୍ଯୁଗାନାମେକଵିଂଶତିମ୍ । କିମର୍ଚିତୈର୍ଲିଂଗଶତୈର୍ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତିଵିଵର୍ଜିତୈଃ
ସେ ମୋତେ ଏକୋଇଶ ଯୁଗ ଧରି ପୂଜା କରିଛନ୍ତି, ମୁଁ ଏହାକୁ ଗଣନା କରିବି। ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତି ବିନା ଶତ ଶତ ଲିଙ୍ଗ ପୂଜା କରିଲେ କଣ ଉପକାର?
ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାବିଂବଂ ନାର୍ଚିତଂ ଯଦି ପୁତ୍ରକ । ଅନର୍ହଂ ମମ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ପତ୍ରଂ ପୁଷ୍ପଂ ଫଲଂ ଜଲମ୍
ପୁତ୍ର, ଯଦି ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାର ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ପୂଜା କରାଯାଏ ନାହିଁ, ତେବେ ମୋର ନୈବେଦ୍ୟ—ପତ୍ର, ପୁଷ୍ପ, ଫଳ କିମ୍ବା ଜଳ—ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ।
ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାଗ୍ରେ ତୁ ସର୍ଵଂ ଯାତି ପଵିତ୍ରତାମ୍ । ଭୁକ୍ତ୍ଵାନ୍ଯଦେଵନୈଵେଦ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜଶ୍ଚାଂଦ୍ରାଯଣଂ ଚରେତ୍
ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ପାଖରେ ସବୁ କିଛି ପବିତ୍ର ହୁଏ। ଦ୍ୱିଜ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କର ନୈବେଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରିଲେ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ କରିବା ଉଚିତ।
ଭୁକ୍ତ୍ଵା କେଶଵନୈଵେଦ୍ଯଂ ଯଜ୍ଞକୋଟିଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ପାଦୋଦକେନ ଦେଵସ୍ଯ ହତ୍ଯାକୋଟିସମନ୍ଵିତାଃ
କେଶବଙ୍କୁ ଉପହାର ଦିଆଯାଇଥିବା ଭୋଜନ ଖାଇଲେ, ଅନେକ ଯଜ୍ଞ କରିଥିବାର ଫଳ ମିଳେ । ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଦ ଧୋଇଥିବା ଜଳ ପିଲେ, ଦୁର୍ବଳ ଅପରାଧ ମଧ୍ୟ ଦୂର ହୋଇଯାଏ ।
ଶୁଦ୍ଧ୍ଯଂତି ନାତ୍ର ସଂଦେହସ୍ତଥା ଶଂଖୋଦକେନ ହି । ଯୋ ହି ମାହେଶ୍ଵରୋ ଭୂତ୍ଵା ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଚ ନ ପୂଜଯେତ୍
ଶଙ୍ଖ ଜଳରେ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠି ମହେଶ୍ଵରଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିନାହିଁ—
ଦ୍ଵେଷ୍ଟା ଚ ଯାତି ନରକଂ ଯାଵଦିଂଦ୍ରାଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ । ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଶ୍ରମୀ ଗୃହେ ଯସ୍ଯ ମୁହୂର୍ତ୍ତମପି ଵିଶ୍ରମେତ୍
ଏବଂ ଯେଉଁଠି ଦ୍ୱେଷ ରଖିଥାଏ, ସେ ଚୌଦ ଇନ୍ଦ୍ର ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକକୁ ଯାଏ । ଯଦି କୌଣସି ଘରରେ ବଡ଼ ସନ୍ନ୍ୟାସୀକୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ରାମ ଦିଏ—
ପିତାମହା ଯୁଗାନ୍ଯଷ୍ଟୌ ଭଵତ୍ଯମୃତଭୋଜିନଃ । ସଂସାରେ ଦୁଃଖକାଂତାରେ ନିମଜ୍ଜ୍ଯଂତେ ନରାଧମାଃ
ତେବେ ତାଙ୍କର ଆଠ ପିଢି ପୂର୍ବଜ ଅମୃତ ଭୋଜନ କରିଥାନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଜଗତର ଦୁଃଖର ସାଗରରେ ଡୁବିଥିବା ନିମ୍ନ ମାନବମାନେ ତଳକୁ ଯାନ୍ତି ।
ଵର୍ଷକୋଟିସହସ୍ରାଣି କୃଷ୍ଣାରାଧନଵର୍ଜିତାଃ । ସ୍ନେହାଦଭ୍ଯର୍ଚିତୈର୍ଲିଂଗୈଃ ଶାଲଗ୍ରାମସମୁଦ୍ଭଵୈଃ
ଯେଉଁମାନେ ଦୀର୍ଘକାଳ ଧରି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିନାହିଁ, ଶାଳଗ୍ରାମ ପଥରର ଲିଙ୍ଗକୁ ଭଲପାଇ ପୂଜା କଲେ ମଧ୍ୟ—
ମୁକ୍ତିଂ ପ୍ରଯାଂତି ମନୁଜା ଯୋଗସାଂଖ୍ଯେନ ଵର୍ଜିତାଃ । ମଲ୍ଲିଂଗକୋଟିଭିର୍ଦୃଷ୍ଟୈର୍ଯତ୍ଫଲଂ ପୂଜିତୈଃ ସ୍ତୁତୈଃ
ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ମିଳେନାହିଁ । ଲକ୍ଷ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖିବା, ପୂଜା କରିବା, ଗାନ କରିବାର ଫଳ—
ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାଯାଂ ତୁ ଏକସ୍ଯାମିହ ତଦ୍ଭଵେତ୍ । ଦ୍ଵାଦଶୈଵ ଶିଲା ଯୋ ଵୈ ଶାଲଗ୍ରାମସମୁଦ୍ଭଵାଃ
ଏଠାରେ ଏକ ଶାଳଗ୍ରାମ ପଥର ଦ୍ୱାରା ମିଳିଯାଏ । ଯେଉଁଠି ଦ୍ୱାଦଶ ଶାଳଗ୍ରାମ ପଥର ପୂଜା କରାଯାଏ—
ଅର୍ଚଯେଦ୍ଵୈଷ୍ଣଵୋ ନିତ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଂ ନ ବୋଧ ମେ । କୋଟିଲିଂଗସହସ୍ରୈସ୍ତୁ ପୂଜିତୈର୍ଜାହ୍ନଵୀ ତଟେ
ଏକ ଭକ୍ତ ବୈଷ୍ଣବ ଦିନକୁ ପୂଜା କଲେ, ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ମୁଁ ଗଣନା କରିପାରିବିନାହିଁ । ଜାହ୍ନବୀ ତଟରେ କୋଟି ଲିଙ୍ଗ ପୂଜା କଲେ ମଧ୍ୟ—
କାଶୀଵାସେ ଯୁଗାନ୍ଯଷ୍ଟୌ ଦିନେନୈକେନ ତଦ୍ଭଵେତ୍ । କିଂ ପୁନର୍ବହୁନା ଯସ୍ତୁ ପୂଜଯେଦ୍ଵୈଷ୍ଣଵୋ ନରଃ
କାଶୀରେ ଆଠ ପିଢି ରହିଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ଏହା ଏକ ଦିନରେ ମିଳିଯାଏ । ବୈଷ୍ଣବ ଭାବରେ ପୂଜା କରୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ବିଷୟରେ ଆଉ କଣ କହିବି?
ନାହଂ ବ୍ରହ୍ମାଦଯୋ ଦେଵାଃ ସଂଖ୍ଯାଂ କର୍ତୁଂ ସମୀହତେ । ତସ୍ମାଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଚ ମଦ୍ଭକ୍ତୈଃ ପ୍ରୀତ୍ଯର୍ଥଂ ମମ ପୁତ୍ରକ
ମୁଁ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପୁଣ୍ୟର ଗଣନା କରିପାରିବିନାହିଁ । ଏହିପରି, ପୁତ୍ର, ମୋ ଭକ୍ତମାନେ ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଶାଳଗ୍ରାମ ପଥରକୁ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ।
କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ମମ ତଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାର୍ଚ୍ଚନମ୍ । ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାରୂପୀ ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠତି କେଶଵଃ
ତେଣୁ ମୋ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିରେ ଶାଳଗ୍ରାମ ପଥର ପୂଜା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଏହି ପଥରରେ କେଶବ ନିଜେ ବସିଛନ୍ତି ।
ତତ୍ର ଦେଵାସୁରା ଯକ୍ଷା ଭୁଵନାନି ଚତୁର୍ଦଶ
ସେଠାରେ ଦେବ, ଅସୁର, ଯକ୍ଷ ଓ ଚୌଦ ଭୂବନ ସମସ୍ତେ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି ।
ସୁରାଣାଂ କୀର୍ତନୈଃ ସର୍ଵୈଃ କୋଟିଭିଶ୍ଚ ଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ତତ୍ଫଲଂ କୀର୍ତ୍ତନାଦେଵ କେଶଵେ ସୁକୃତଂ କଲୌ
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ଗାନ କରିଲେ, ଲକ୍ଷ ଫଳ ମିଳେ । ଏହି କଳିଯୁଗରେ କେଶବଙ୍କର ଗାନ କରିଲେ ଏହି ପୁଣ୍ୟ ମିଳିଯାଏ ।
ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାଗ୍ରେ ତୁ ସକୃତ୍ପିଂଡେନ ତର୍ପିତାଃ । ଵସଂତି ପିତରସ୍ତସ୍ଯ ନ ସଂଖ୍ଯା ତତ୍ର ଵିଦ୍ଯତେ
ଶାଳଗ୍ରାମ ପଥର ପାଖରେ ଏକ ନିବେଦନ କରି ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତ ହେଲେ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରିବିନାହିଁ ।
ଯେ ପିବଂତି ନରା ଭକ୍ତ୍ଯା ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାଜଲମ୍ । ପଂଚଗଵ୍ଯସହସ୍ରୈସ୍ତୁ ପ୍ରାଶିତୈଃ କିଂ ପ୍ରଯୋଜନମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତିରେ ଶାଳଗ୍ରାମ ପଥରର ଜଳ ପିଆନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଞ୍ଚଗବ୍ୟ ହଜାର ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ କିଛି ଲାଭ ନାହିଁ ।
ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତେ ସମୁତ୍ପନ୍ନେ କିଂ ଦାନୈଃ କିମୁପୋଷଣୈଃ । ଚାଂଦ୍ରାଯଣୈଃ ସୁଚୀର୍ଣୈଶ୍ଚ ପୀତ୍ଵା ପାଦୋଦକଂ ହରେଃ
ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଦରକାର ହେଲେ, ଦାନ କିମ୍ବା ଉପବାସର କିଛି ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ । ହରିଙ୍କ ପାଦ ଜଳ ପିଲେ, ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ଉପବାସ ଭଲଭାବେ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ଉପରେ ଯାଏ ।
ଯଃ କରୋତି ତଡାଗେ ତୁ ପ୍ରତିମାଂ ଜଲଶାଯିନୀମ୍ । କୋଟିଭିଶ୍ଚାପି କିଂ କାର୍ଯମନ୍ଯଦେଵୈଶ୍ଚ ପୂଜିତୈଃ
ଯେଉଁଠି ପୋଖରୀରେ ଜଳଶାୟୀ ପ୍ରତିମା ସ୍ଥାପନ କରାଯାଏ, ତାଁପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ କୋଟି କୋଟି ପୂଜା କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ ।
ଵିଷ୍ଣୁମୁଖ୍ଯାସ୍ତୁ ଵୈ ଦେଵାସ୍ତତ୍ର ଜଲ୍ପଂତି ଵୈ ସହ । ପ୍ରମାଣମସ୍ତି ସର୍ଵସ୍ଯ ସୁକୃତସ୍ଯ ହି ପୁତ୍ରକ
ସେଠାରେ ବିଷ୍ଣୁ ଆଦି ଦେବମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକସାଥିରେ କଥା କରନ୍ତି । ପୁତ୍ର, ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟର ଏକ ମାନଦଣ୍ଡ ଅଛି ।
ଫଲପ୍ରମାଣଂ ନୈଵାସ୍ତିଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାର୍ଚନ । ଯୋ ଦଦାତି ଶିଲାଂ ଵିଷ୍ଣୋଃ ଶାଲଗ୍ରାମସମୁଦ୍ଭଵାମ୍
ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାର ପୂଜାର ଫଳ କେତେ ମିଳିବ, ଏହାର କିଛି ମାପ ନାହିଁ; ଯେଉଁଠି ଶାଳଗ୍ରାମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଶିଳାକୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ—
ଵିପ୍ରାଯ ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତାଯ ତେନେଷ୍ଟଂ କ୍ରତୁଭିଃ ଶତୈଃ । ଗୃହେଽପି ଵସତସ୍ତସ୍ଯ ଗଂଗାସ୍ନାନଂ ଦିନେଦିନେ
—ଏହି ଶିଳାକୁ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ଶତ ଶତ ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା ପରି ଫଳ ପାଏ; ଘରେ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରତିଦିନ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନର ଫଳ ମିଳିଥାଏ।