କାଂତାରେ ଦୁସ୍ତରେ ପଂକେ ପୁରୁଶଂକୁସମାକୁଲଂ। ଆଲିଂ କୃତ୍ଵା ଭଵେତ୍ପୂତୋ ଦେଵତ୍ଵଂ ଯାତି ମାନଵଃ
ଯଦି ଅତି କଷ୍ଟଦାୟକ ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ଦୁର୍ଗମ କିଚିଡ଼ି ରାସ୍ତାରେ ମଣିଷମାନେ ଅସୁବିଧାରେ ପଡ଼ନ୍ତି, ସେଠାରେ ଯଦି କେହି ସେତୁ ବନାଏ, ସେ ପବିତ୍ର ହୁଏ ଏବଂ ଦେବତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଵିତସ୍ତୌ ତୁ ଲଭେତ୍ସ୍ଵର୍ଗଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷଶତଂ ସମମ୍। ଏଵଂ ସଂଖ୍ଯାଵିଧାନେନ ନରଃ ସ୍ଵର୍ଗାନ୍ନ ହୀଯତେ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ହାତ ଲମ୍ବା ସେତୁ ପାଇଁ ଶତ ବର୍ଷ ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ; ଏଭଳି ଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ, ମଣିଷ କେବେ ସ୍ୱର୍ଗ ହରାଏ ନାହିଁ।
କଦାଚିତ୍ପଂକଯୋଗାଚ୍ଚ ସ୍ଵର୍ଗାଦ୍ଭୁଵି ଵିଜାଯତେ। ତଦା ଭଟ୍ଟାରକଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ରୋଗଶୋକଵିଵର୍ଜିତଃ
କେବେ କେବେ କିଚିଡ଼ି ସଂଯୋଗ ଦ୍ୱାରା, ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ହୁଏ; ତେବେ ସେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଏବଂ ରୋଗ ଓ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ପଂକାଦୌ ସଂକ୍ରମାଂଶ୍ଚୈଵ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗାନ୍ନ ହୀଯତେ। ସର୍ଵପାପଂ କ୍ଷଯଂ ତସ୍ଯ ସଂପ୍ରଯାତି ଦିନେଦିନେ
କିଚିଡ଼ି ଆରମ୍ଭରେ ଯାତ୍ରା ହେବା ପାଇଁ ସେତୁ ବନାଇଲେ, ସ୍ୱର୍ଗ ହରାଯାଏ ନାହିଁ; ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦିନକୁ ଦିନ ନଶ୍ଟ ହୁଏ ଏବଂ ସେ ଏହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ତଥାଲିସଂକ୍ରମାଣାଂ ଚ ଫଲଂ ତୁଲ୍ଯଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍। ଧନପ୍ରାଣାଵ୍ଯଯେନୈଵ ଧୀମତା କ୍ରିଯତେ ସଦା
ଏଭଳି ପୁଣ୍ୟ ଅନ୍ୟକୁ ଦାନ କରିବାର ଫଳ ସମାନ ବୋଲି କହାଯାଇଛି; ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ସଦା ଏହାକୁ ଧନ କିମ୍ବା ପ୍ରାଣ ଖର୍ଚ୍ଚ କରି କରନ୍ତି।
ଶ୍ରୂଯତାଂ ଯତ୍ପୁରାଵୃତ୍ତମାଖ୍ଯାନଂ ଵୃଦ୍ଧସଂମତଂ। କଶ୍ଚିଚ୍ଚୋରୋ ମହାଭୀଷ୍ମେ ସ୍ତେଯକର୍ମଣି ଚୋଦ୍ଯତଃ
ଏବେ ପୁରୁଣା ଏକ କଥା ଶୁଣ, ଯାହା ବୃଦ୍ଧମାନେ ମନୋନୀତ କରିଛନ୍ତି। ଏକ ସମୟରେ ଏକ ଚୋର ଥିଲେ, ସେ ବହୁତ ଭୟଙ୍କର ଥିଲେ ଏବଂ ଚୋରି କରିବାରେ ଲାଗିଥିଲେ।
କାଂତାରେ ଗୋଶିରଃ ସ୍ଥାପ୍ଯ କ୍ରାଂତ୍ଵା ସ୍ତେଯଂ ଗତୋ ହ୍ଯସୌ। ଧନାପହରଣଂ କୃତ୍ଵା ଗୃହସ୍ଥସ୍ଯ ଚ ତେନ ହି
ଏକ ଜଙ୍ଗଲରେ ସେ ଗୋମୁଣ୍ଡ ରଖି, ଚୋରି କରି ଚାଲିଗଲେ; ଏଭଳି ଗୋଟିଏ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ଧନ ନେଇ ଚୋରି କଲେ।
ଗତଃ ସ୍ଵମଂଦିରଂ ତତ୍ର ଜନା ଗଚ୍ଛଂତି ଵର୍ତ୍ମନି। ସର୍ଵେଷାମେକପାଦସ୍ଯ ସୁଖଂ ଭଵତି ନିଶ୍ଚିତଂ
ସେ ନିଜ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଏବେ ଲୋକେ ରାସ୍ତାରେ ଯାଉଥିଲେ; ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକ ପାଉଁରେ ଚାଲିବାର ସୁବିଧା ନିଶ୍ଚିତ ହେଲା।
ଏକପାଦେ ହ୍ରଦେ ଦୁର୍ଗେ ତାରକଂ ଗୋଶିରଃ ପରମ୍। ଚାଂଦ୍ରାଯଣଂ ଚ ତତ୍ତସ୍ଯ କାଂତାରେ ସଂସ୍ଥିତଂ ଶିରଃ
ଏକ ପାଉଁରେ ହ୍ରଦ କିମ୍ବା ଦୁର୍ଗରେ, ଗୋମୁଣ୍ଡ ହେଉଛି ତାରିଣୀ; ଏବଂ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ ହେଉଛି ସେଇ ମୁଣ୍ଡ ଜଙ୍ଗଲରେ ରଖାଯିବା।
ତତଶ୍ଚୋରସ୍ଯ ନିଧନେ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତପ୍ରଣୀତକେ। ଧର୍ମସ୍ଯ ଫଲମାତ୍ରଂ ତୁ ଏତସ୍ଯ ଚ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ତାପରେ, ଚୋର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ତାଙ୍କର କର୍ମର ଫଳ ଛାଡ଼ି ଆଉ କିଛି ରହିଲା ନାହିଁ।
ନ ଦୈଵଂ ପୈତୃକଂ କାର୍ଯଂ ତୀର୍ଥଂ ସ୍ନାନଂ ଦ୍ଵିଜାର୍ଚନଂ। ଦାନଂ ଗୁରୁଜନେ ମାନଂ ଜ୍ଞାନଂ ପରହିତଂ ଶୁଭମ୍
କୌଣସି ଦେବକାର୍ଯ୍ୟ, ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ, ତୀର୍ଥସ୍ନାନ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୂଜା, ଦାନ, ବଡ଼ମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ, ଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ କିଛି ଭଲ କାମ—
ମନସା ନ କୃତଂ ତେନ କ୍ରିଯଯା ଚ କଥଂ ପୁନଃ। କୃତଂ ସାହସିକଂ ସ୍ତେଯଂ ପରଦାରାଭିମର୍ଶନମ୍
ସେ କେବେ ମନରେ କରିନଥିଲେ, ତେଣୁ କାମରେ କିପରି କରିଥାନ୍ତି? ସେ କରିଥିଲେ ମାତ୍ର ଦୁଷ୍ଟତା ଭରା ଚୋରି ଓ ଅନ୍ୟର ଜଣେ ଜନାନୀଙ୍କୁ ଅପମାନ।
ଭୂତମିଥ୍ଯାପଵାଦଂ ଚ ସାଧୁନିଂଦା ପରଂ ତଥା। ଏଵଂ ଶତସହସ୍ରଂ ତୁ ତଥା ଗୋହରଣଂ କୃତମ୍
ସେ ପୂର୍ବ ଘଟଣାକୁ ନେଇ ମିଥ୍ୟା ଅଭିଯୋଗ କଲେ, ସଜ୍ଜନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କଲେ, ଏଭଳି ଲକ୍ଷ ଥର ଗୋ ଚୋରି କଲେ।
ତତ୍ରାହ ଧର୍ମରାଜସ୍ତୁ କାଲାନଲସମପ୍ରଭଃ। ନଯତୈନଂ ଫଲଂ ଶୂରା ଦୁର୍ଗତିଂ ଚାପୁନର୍ଭଵମ୍
ସେଠାରେ ଧର୍ମରାଜ, କାଳାଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, କହିଲେ: 'ଏହାକୁ ନେଉ, ବୀରମାନେ, ତାଙ୍କର ଫଳକୁ—ଦୁଃଖ ଓ punarjanma ନାହିଁ।'
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେଽଵୋଚଚ୍ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତୋନୁକଂପକଃ। ଅସ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ଗୋଶିରଃ ପୁଣ୍ଯଂ କିଚିନ୍ନାଥ କ୍ଷମାଧୁନା
ସେ ସମୟରେ, ଦୟାଳୁ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ କହିଲେ: 'ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଗୋମୁଣ୍ଡ ପାଇଁ କିଛି ପୁଣ୍ୟ ଅଛି କି? ଏବେ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।'
ନୃପୋ ଦ୍ଵାଦଶଵାର୍ଷିକ୍ଯଂ ଲଭେତ୍ପୁଣ୍ଯୋଦଯଂ କ୍ଷିତୌ। ତଥାହ ଧର୍ମରାଜସ୍ତଂ ଗଚ୍ଛ ମର୍ତ୍ଯଂ ଦୁରାତ୍ମକ
ପୃଥିବୀରେ ରାଜା ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପରେ ପୁଣ୍ୟ ଉଦୟ ପାଇପାରନ୍ତି; ଏହିପରି ଧର୍ମରାଜ ତାକୁ କହିଲେ: 'ହେ ଦୁଷ୍ଟ, ମଣିଷ ଲୋକକୁ ଯା।'
ଅକଂଟକଂ ଚ ରାଜ୍ଯଂ ଚ ଭୁଂକ୍ଷ୍ଵ ଦ୍ଵାଦଶଵତ୍ସରମ୍। ଯଦ୍ଧୃତଂ ଗୋଶିରୋ ମାର୍ଗେ ମୁକ୍ତସ୍ତସ୍ଯୈଵ କାରଣାତ୍
'ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଣ୍ଟକ ନଥିବା ରାଜ୍ୟ ଭୋଗ କର; କାରଣ ଗୋମୁଣ୍ଡ ରାସ୍ତାରେ ରଖାଯିଥିଲା, ଏହି କାରଣରୁ ସେ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ।'
ପୁନରତ୍ର ସମାଗମ୍ଯ ସଂଗଂତା ଚାପୁନର୍ଭଵମ୍। ତତଃ କୃତାଂଜଲିର୍ଦେଵମୁଵାଚ ଦୁଃଖପୀଡିତଃ
ପୁଣି ଏଠାକୁ ଫେରି ଆସି, ସେ ଏକତ୍ରିତ ହେବ ଏବଂ punarjanma ହେବ ନାହିଁ; ତାପରେ, ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ହାତ ଜୋଡି ଦେବତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଧର୍ମରାଜାନୁକଂପା ଚ ମଯ୍ଯେଵଂ ପାପକାରିଣି। କୁରୁ ନାଥ ତ୍ଵନାଥେ ଚ ଜାନାମି ପ୍ରୀତିପୂର୍ଵକମ୍
'ହେ ପ୍ରଭୁ, ଧର୍ମରାଜଙ୍କର ଦୟା ମୋ ପରି ପାପୀ ଓ ନିରାଶ୍ରୟ ଉପରେ; ମୁଁ ଜାଣେ, ଏହା ସତ୍ୟ ସ୍ନେହରୁ ହେଉଛି।'
ଧର୍ମରାଜସ୍ତୁ ତଂ ଚାହ ବାଢମେଵମିତୋ ଵ୍ରଜ। ସ୍ମରିଷ୍ଯସି ସ୍ଵଵୃତ୍ତାଂତଂ ମତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍ସୁଦୁଃଖିତଃ
ତାପରେ ଧର୍ମରାଜ ତାକୁ କହିଲେ: 'ଠିକ୍ ଅଛି—ଏଠାରୁ ଯା; ମୋର କୃପାରେ, ତୁମେ ତୁମ ପୂର୍ବ ଘଟଣା ମନେ ପକାଇପାରିବ, ଯଦିଓ ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ହେବ।'
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଚୈଵ ମୋଚିତଃ କିଂକରେଣ ହି। ତସ୍ଯ ଜନ୍ମାଭଵତ୍କୌ ଚ ଦୁର୍ଵିଧେ ଚାତିଵାଣିକେ
ସେ ସମୟରେ, ତାକୁ ଏକ ଦୂତ ମୁକ୍ତ କଲେ; ସେ ଜନ୍ମ ନେଲେ ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ଏବଂ ଅତି ଲୋଭୀ ବ୍ୟାପାରୀଙ୍କ ପୁଅ ଭାବେ।
ଆଜନ୍ମଵିଵିଧଂ ଦୁଃଖଂ ଭୁକ୍ତଂ ପୂର୍ଵଵିକର୍ମତଃ। ଭୁକ୍ତ୍ଵା କ୍ଲେଶଂ ମହାଂତଂ ଚ ଏକଵିଂଶତିହାଯନମ୍
ଜନ୍ମରୁ ନାନା ପ୍ରକାର ଦୁଃଖ ଭୋଗିଲେ ପୂର୍ବ କର୍ମର ଫଳରୁ; ଏଭଳି ଏକୋଇଶ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ଭୟଙ୍କର କଷ୍ଟ ଭୋଗ କଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ରାଷ୍ଟ୍ରେ ମୃତୋ ଭୂପଃ ସ୍ଵକର୍ମପରିପୀଡିତଃ। ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେଽମାତ୍ଯୈଃ ସମାଲୋକ୍ଯ ସୁମଂତ୍ରିଭିଃ
ସେ ରାଜ୍ୟରେ ସେଇ ରାଜା ନିଜ କର୍ମର ଫଳରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ସହଚରମାନେ ଏହି ଘଟଣାକୁ ଦେଖିଲେ।
ଅନେକ ପରିମର୍ଶୈସ୍ତୁ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଭ୍ରମଣଂ କୃତମ୍। ତମାଵୃଣ୍ଵଂଶ୍ଚ ତେ ସଦ୍ଯଃ ସର୍ଵେଷାଂ ପୁରତୋ ଦୃଢମ୍
ଅନେକ ଚିନ୍ତାବିମର୍ଶ ଓ ଦେଶ ଭ୍ରମଣ କରିବା ପରେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ତାଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ରାଜା ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।
ତତୋ ରାଜ୍ଯାଭିଷେକଶ୍ଚ କୃତସ୍ତୈସ୍ତୁ ଵିମତ୍ସରୈଃ। ସ ଚ ରାଜ୍ଯଂ ଚ ସଂଶ୍ରିତ୍ଯ ଧର୍ମରାଜଵରେଣ ଚ
ତାପରେ ଇର୍ଷ୍ୟାରହିତ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିଦେଲେ। ସେ ରାଜ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଉପରେ ଭରସା କରି—
ଅକରୋଦାଲିକଂ କର୍ମ ଶିଲାବଦ୍ଧଂ ଚ ମୃଣ୍ମଯମ୍। ସଂକ୍ରମଂ ଜଲଦୁର୍ଗେ ଚ ତରଣିଂ ଚ ତଥାପରେ
ସେ ଉଚ୍ଚ ମାଟି ତଳ, ପାଥର ଓ ମାଟିରେ ଗଢ଼ିଥିବା ରାସ୍ତା, ଜଳଦୁର୍ଗରେ ପଥ ଏବଂ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପାଇଁ ନୌକା ତିଆରି କଲେ।
ଵାପୀକୂପତଟାକାନି ପ୍ରପାରାମ ମହୀରୁହଂ। କୃତଵାନ୍ଵିଵିଧଂ ଯଜ୍ଞଂ ଦାନପୁଣ୍ଯମତଃ ପରମ୍
ସେ କୁଆଁ, ପୋକରି, ଜଳାଶୟ, ପଥିକାଶ୍ରୟ ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ ଲଗାଇଲେ; ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନପୁଣ୍ୟ କରିଲେ।
ସ୍ମରଂଶ୍ଚ ପୂର୍ଵକର୍ମ୍ମାଣି ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯାଯ ଵୈ। କୃତଂ ବହୁଵିଧଂ ଧର୍ମଂ ଵ୍ରତାନି ଵିଵିଧାନି ଚ
ସେ ନିଜ ପୂର୍ବ କର୍ମକୁ ମନେପକାଇ, ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହେବା ପାଇଁ ବହୁ ପ୍ରକାର ଧର୍ମକାମ୍ୟ କାମ କଲେ ଓ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ।
ସୁରାଣାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଚ ଗୁରୂଣାଂ ଚୈଵ ତର୍ପଣାତ୍। ପାପାତ୍ପୂତୋ ଯଯୌ ଗେହଂ ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ଧୀମତଃ
ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ବଡ଼ମାନେ ତୃପ୍ତି ପାଇବା ପରେ, ସେ ପାପରୁ ପବିତ୍ର ହୋଇ ଧୀର ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଗୃହକୁ ଗଲେ।
ସଯାନସ୍ଥଂ ତତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କ୍ରୋଧରକ୍ତେକ୍ଷଣୋଽଭଵତ୍। ସ ଚ ତଂ ପ୍ରାଂଜଲିଂ ପ୍ରାହ ଭୋ ଧର୍ମ କୁରୁ ତାରଣମ୍
ତାଙ୍କୁ ଶୋଇଥିବା ଦେଖି, ରାଗରେ ଲାଲ ଚକୁ ହୋଇଗଲା। ସେ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ—'ହେ ଧର୍ମ, ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର।'