ତଥୈଵ ଚଂପକେର୍କେ ଚ ତ୍ରଯାଣାଂ ରୋପଣେପି ଚ। ଅଷ୍ଟୌ ବିଲ୍ଵସ୍ଯ ଵୃକ୍ଷାଶ୍ଚ ନ୍ଯଗ୍ରୋଧାଶ୍ଚୈଵ ସପ୍ତ ଚ
ଏହିପରି ଚମ୍ପକ କିମ୍ବା ଅର୍କ ଗଛ ଲଗାଇଲେ, କିମ୍ବା ଏମିତି ତିନିଟି ଗଛ ଲଗାଇଲେ; ଆଠଟି ବେଳ ଗଛ ଓ ସାତଟି ବଟ ଗଛ ଲଗାଇଲେ—
ନିଂବସ୍ଯ ଦଶଵୃକ୍ଷାଶ୍ଚ ଫଲଂ ଚୈଷାଂ ସମଂ ଭଵେତ୍। ଏକୈକସ୍ଯ ଫଲଂ ଚୋକ୍ତଂ ଵୃକ୍ଷାଣାଂ ରୋପଣେ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଦଶଟି ନିମ ଗଛ ଲଗାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଫଳ ମିଳେ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗଛ ଲଗାଇବାର ଫଳ ମୁନିମାନେ କହିଛନ୍ତି।
ଏଵଂ ବୁଧ୍ଵା ତୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍କୃତ୍ରିମଂ ଵନମ୍। କଲ୍ପକୋଟିସହସ୍ରାଣି କଲ୍ପକୋଟିଶତାନି ଚ
ଏପରି ଜାଣି, ଯିଏ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ହୋଇ କୃତ୍ରିମ ଉଦ୍ୟାନ ତିଆରି କରେ, ସେ କୋଟି କୋଟି କଳ୍ପ ଓ ଲକ୍ଷେ ଲକ୍ଷେ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।
ନାକମେତି ସ ଚୂତସ୍ଯ ସମାରୋପ୍ଯ ସହସ୍ରକମ୍। ତତୋ ଦ୍ଵିତ୍ରିଗୁଣେନୈଵ ନ୍ଯୂନେ ଵା ପ୍ରଚୁରେପି ଵା
ସେ ହଜାରଟି ଆମ୍ବ ଗଛ ଲଗାଇଲେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ; କମ୍ କିମ୍ବା ବେଶି ଲଗାଇଲେ ତାହାର ଫଳ ଦୁଇ କିମ୍ବା ତିନି ଗୁଣା ହୁଏ।
ଭୁଂକ୍ତେ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପୁନଃ କୁର୍ଯାନ୍ନୃପୋ ଵାଥ ସଦୀଶ୍ଵରଃ। ସ୍ଵର୍ଗଂ ଭୋଗ୍ଯଂ ତତୋ ରାଜ୍ଯଂ କଲ୍ଯାଣଂ ମଂଗଲଂ ଶୁଭମ୍
ଭୋଗ କରି ସେ ପୁଣି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରେ—ସେ ରାଜା ହେଉ କି ବଡ଼ ପ୍ରଭୁ; ତାପରେ ସେ ସ୍ୱର୍ଗର ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ପରେ ଶୁଭ, ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରେ।
ଆରୋଗ୍ଯଂ ଶୌର୍ଯସଂପନ୍ନମାରାମାଦେଵ ଜାଯତେ। ଫଲାନି ଯସ୍ଯ ଖାଦଂତି ଜଂତଵୋଥ ସହସ୍ରଶଃ
ସେ ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ପ୍ରତାପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଉଦ୍ୟାନରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ; ଯାହାର ଫଳ ହଜାର-ହଜାର ପ୍ରାଣୀ ଖାଏ।
ଆଶ୍ରିତା ଵିହଗାଃ କୀଟାଃ ପତଗାଃ ଶଲଭାଦଯଃ। ଛାଯାଶ୍ରିତାଶ୍ଚ ଯେ ସତ୍ଵାସ୍ତତ୍ସଂଖ୍ଯାତାଃ ପୃଥଗ୍ଜନାଃ
ଏଉଁଠାରେ ଥିବା ପକ୍ଷୀ, ପୋକ, ଉଡ଼ୁଥିବା ପ୍ରାଣୀ, ପତଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ; ଏବଂ ଛାୟା ନିମନ୍ତେ ଆସୁଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ସେମାନେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଗଣନା ହୁଅନ୍ତି।
ତସ୍ଯ କିଂକରତାଂ ଯାଂତି ଶତଶୋ ଦେଵତାର୍ଚିତାଃ। ଯେ ଚ ଵୃକ୍ଷା ମହାସତ୍ଵାସ୍ସର୍ଵେ ତେ ଦେଵରୂପିଣଃ
ସେମାନେ ଶତଶଃ ତାଙ୍କର ସେବକ ହୋଇଯାଆନ୍ତି, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ପ୍ରଶଂସିତ; ଏବଂ ସେ ସମସ୍ତ ମହାଗଛ ଦେବତା ସ୍ୱରୂପ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ତଦର୍ଚା ପିତୃଵତ୍କାର୍ଯା ଶୁଶ୍ରୂଷାଂ ଜଲପିଂଡକମ୍। ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ଚ ତେ ପୁତ୍ରାସ୍ତସ୍ଯ ଜନ୍ମନି ଜନ୍ମନି
ସେମାନଙ୍କୁ ପିତୃମାନେ ପରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ସେବା ଓ ଜଳ ଦେଇ; ଏବଂ ମାନବ ଜନ୍ମରେ, ସେ ଗଛମାନେ ପ୍ରତି ଜନ୍ମରେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ସୁରୂପାଃ ସୁଵିନୀତାଶ୍ଚ ସଦାପୁଣ୍ଯକ୍ରିଯା ଶୁଭାଃ। ଏଵଂ ଗଣେଶତାଂ ଯାଂତି ଜଂତଵଶ୍ଚୂତଲଗ୍ନକାଃ
ସେମାନେ ସୁନ୍ଦର, ଶିଷ୍ଟ ଓ ସଦା ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ; ଏହିପରି ଆମ୍ବ ଗଛ ସହିତ ଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ଗୋଷ୍ଠୀର ଅଧିପତି ହୋଇଯାନ୍ତି।
ଧାତ୍ରୀ ହରୀତକୀ ଚାନ୍ଯେ କଟୁତିକ୍ତାମ୍ଲସଂଭଵାଃ। ସର୍ଵେ ଚାରାମତଃ ଶୁଦ୍ଧାଃ ଫଲଦାଃ ଶିଵଦାଃ ସଦା
ଧାତ୍ରୀ, ହରୀତକୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ, ଯେଉଁଠାରୁ ତୀକ୍ତ, କଟୁ କିମ୍ବା ତେତେଳା ସ୍ୱାଦ ମିଳେ—ଏହି ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟାନର ହେବାରୁ ପବିତ୍ର, ସଦା ଫଳଦାୟକ ଓ ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ।
ପ୍ରାସାଦା ଯତ୍ର ସୌଵର୍ଣାଃ ସର୍ଵରତ୍ନଵିଭୂଷିତାଃ। ସର୍ଵାଭରଣସଂଯୁକ୍ତା ଵିମାନାଶ୍ଚାନିଲୋପମାଃ
ଯେଉଁଠାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣର ମହଳ ଅଛି, ସମସ୍ତ ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଶୋଭିତ; ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ପବନ ସମାନ ଦ୍ରୁତ ରଥ ଅଛି।
ଶାତକୁଂଭମଯା ଵୃକ୍ଷାଃ ସଦୈଵ ସର୍ଵଦାଯିନଃ। ସର୍ଵର୍ତୁସୁଖଦାଃ ସୌମ୍ଯକନ୍ଯକା ଅପ୍ସରସ୍ସମାଃ
ଏଠାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣର ଗଛ ଅଛି, ସଦା ସମସ୍ତ କିଛି ଦେଇଥାଏ; ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ସୁଖ ଦେଇଥିବା, ମୃଦୁ ସ୍୵ଭାବର କନ୍ୟାମାନେ ଅପ୍ସରା ସମାନ।
ଗୀତନୃତ୍ଯପରାଧୀରାସ୍ତତ୍ର ତିଷ୍ଠଂତି ଵୃକ୍ଷଦାଃ। ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯୋ ଵିଶେଷେଣ ଖାତାନ୍ଯନ୍ଯାନି ଯାନି ଚ
ଏଠାରେ ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟରେ ଲିନ ଥିବା ଗଛଦାତାମାନେ ଅଛନ୍ତି; ବିଶେଷ ପଦ୍ମସର ଏଠାରେ ଅଛି, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖୋଦା ଜାଗା ମଧ୍ୟ।
ଶୁଦ୍ଧୋପଲାଂତରଚିତା ନଦ୍ଯଃ ପାଯସକର୍ଦ୍ଦମାଃ। ପୁନର୍ଦୁଗ୍ଧସଫେନାଶ୍ଚ ଅନ୍ନାଦିଷଡ୍ରସାନ୍ଵିତାଃ
ଏଠାରେ ଶୁଦ୍ଧ ପଥର ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ନଦୀ, ଦୁଧ ଓ ଦହିର କୂଳ ଅଛି; ପୁନି ଦୁଧର ଫେନ ଓ ସମସ୍ତ ଷଡ୍ରସ ଖାଦ୍ୟ ମିଳେ।
ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ଯଥା ଭୋଗ୍ଯଂ ପୁନଃ ସ୍ଵର୍ଗେ ପୁନର୍ଭୁଵି। ପୁନରେଵ ତଦଭ୍ଯାସାତ୍ଖାତମାରାମକଂ ପୁନଃ
ଯେପରି ମାନବ ଲୋକରେ ଭୋଗ ମିଳେ, ସେପରି ସ୍ୱର୍ଗରେ ଓ ପୁନି ପୃଥିବୀରେ ମିଳେ; ଏହିପରି ପୁନଃ ପୁନଃ ଅଭ୍ୟାସ କରି, ଉଦ୍ୟାନକୁ ପୁନି ଖୋଦାଯାଏ।
ଯଥା ପୁଣ୍ଯାଦିକଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗମର୍ତ୍ଯାଧିପଃ ପୁମାନ୍। ଅଶକ୍ତସ୍ତୁ ପ୍ରପାଂ କୃତ୍ଵା ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯାଃ ଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଯେପରି ଜଣେ ମଣିଷ ନିଜେ ନିଜେ ଭଲ କାମ କରି ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିପତି ହୁଏ, ସେପରି ଯିଏ ପଦ୍ମପୋଖରୀ ବନାଇପାରିବାକୁ ଅସମର୍ଥ, କିନ୍ତୁ ପାନୀୟ ଜଳ ଦେବା ପାଇଁ ଜଳସ୍ଥଳୀ ତିଆରି କରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ପଦ୍ମପୋଖରୀ ଦାନର ଫଳ ପାଏ।
ପ୍ରପାଯା ଲକ୍ଷଣଂ ଚାତ୍ର ସର୍ଵପାପହରଂ ପରଂ। ସର୍ଵଭୋଗପ୍ରଦଂ ଶୁଦ୍ଧଂ ସ୍ଵର୍ଗାପଵର୍ଗଦଂ ସ୍ଥିରଂ
ଏଠାରେ ଜଳସ୍ଥଳୀର ଲକ୍ଷଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି; ଏହା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ, ସମସ୍ତ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ, ପବିତ୍ର, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ଦୀର୍ଘକାଳ ରହେ।
ଲକ୍ଷଣଂ ଚ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପ୍ରପାଯାଃ କୀର୍ତିଵର୍ଧନମ୍। ନିର୍ଜଲେଽଧ୍ଵନି ପୃକ୍ତେ ଚ ସ୍ଥାନେ କୃତ୍ଵା ଚ ମଂଡପମ୍
ମୁଁ ଏବେ ଜଳସ୍ଥଳୀର ଏମିତି ଲକ୍ଷଣ କହିବି, ଯାହା ମାନ୍ୟତା ବଢ଼ାଏ; ଏହା ଜଳ ନଥିବା ରାସ୍ତାରେ, ଏବଂ ରାସ୍ତା ପାଖରେ ଏକ ଛାୟା ମଣ୍ଡପ ସହିତ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ବହୁପାନ୍ଥେ ସମାଯାତେ ଗ୍ରୀଷ୍ମଵର୍ଷାଶରତ୍ସ୍ଵପି। ଅଗରୁକାଦି ସୌଗଂଧ୍ଯଂ ଜଲଂ ପୂଗଂ ସଚଂଦ୍ରକମ୍
ଯେତେବେଳେ ଗ୍ରୀଷ୍ମ, ବର୍ଷା କିମ୍ବା ଶରତ୍କାଳରେ ବହୁ ଯାତ୍ରୀ ଏଠାରେ ଆସନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଅଗରୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ମିଶାଯାଇଥିବା ଜଳ, ପାନ ସଉପାରି ଓ ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ ଦେବା ଉଚିତ।
ଆସନଂ ଚୈଵ ତାଂବୂଲଂ ଦତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗାନ୍ନ ହୀଯତେ। ଏଵଂ ଵର୍ଷତ୍ରଯେଣୈଵ ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯାଃ ଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଅତିଥିମାନେ ପାଇଁ ଆସନ ଓ ପାନ ଦେଇଲେ କେବେ ସ୍ୱର୍ଗ ହରାଯାଏ ନାହିଁ; ଏଭଳି କରି, ତିନି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପଦ୍ମପୋଖରୀ ଦାନର ଫଳ ମିଳେ।
ସ୍ଵର୍ଗାଚ୍ଚୈଵାଚ୍ଯୁତୋ ମର୍ତ୍ଯୋ ଦେଵୈରପି ପ୍ରପୂଜ୍ଯତେ। ମାସମେକଂ ତୁ ଯୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ପ୍ରପାଂ ଗ୍ରୀଷ୍ମେଥ ନିର୍ଜଲେ୫୦ 1.58.
ସ୍ୱର୍ଗରୁ ସେ କେବେ ବି ଖସି ନାହାନ୍ତି ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଉଁଠି ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି; ଯିଏ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳରେ ଏକ ମାସ ପାଇଁ ଜଳସ୍ଥଳୀ ଦେଇଥାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଜଳ ନାହିଁ, ସେ ଏହି ଫଳ ପାଏ।
କଲ୍ପୈକଂ ତୁ ଵସେତ୍ସ୍ଵର୍ଗେ ସ୍ଵର୍ଗାଦ୍ଭ୍ରଷ୍ଟୋ ମହୀଯତେ। ପ୍ରପାଦାସ୍ତତ୍ର ତିଷ୍ଠଂତି ଯତ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀପ୍ରଦାଃ
ସେ ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରନ୍ତି; ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଖସିଲେ ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀରେ ମହାନ ହୁଅନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ପଦ୍ମପୋଖରୀ ଦାନ ହୋଇଛି, ସେଠାରେ ଜଳସ୍ଥଳୀ ରହିଥାଏ।
ନୋଚେଦ୍ଧର୍ମଘଟୋ ଦେଯଃ ପୁଣ୍ଯଃ ପାପକ୍ଷଯାଯ ଚ। ଏଷ ଧର୍ମଘଟୋ ଜ୍ଞେଯୋ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଶିଵାତ୍ମକଃ
ଯଦି ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତେବେ ଧର୍ମଘଟ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପ ନାଶ ପାଇଁ। ଏହି ଧର୍ମଘଟକୁ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶିବଙ୍କ ରୂପ ଭାବିବା ଉଚିତ।
ତଵପ୍ରସାଦାତ୍ସଫଲାଃ ମମ ସଂତୁ ମନୋରଥାଃ। ସ୍ଵର୍ଣମାଷଂ ଚତୁର୍ଭାଗଂ ଦକ୍ଷିଣାର୍ଥଂ ଘଟସ୍ଯ ଚ
ତୁମର କୃପାରେ ମୋର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଉ। ଏହି ଘଟ ପାଇଁ ଚାରିଭାଗ ସୁନା ମାଣିକି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ଵର୍ଷତ୍ରଯେଣୈଵ ପ୍ରପାଦାନଫଲଂ ଲଭେତ୍। ଯଃ ପଠେଚ୍ଛ୍ରାଵଯେଦ୍ଵାପି ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯାଦିଜଂ ଫଲମ୍
ଏଭଳି କରି, ତିନି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଜଳସ୍ଥଳୀ ଦାନର ଫଳ ମିଳେ। ଯିଏ ପଦ୍ମପୋଖରୀ ଦାନର ଫଳ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶୁଣାଏ,
ସାକ୍ଷାତ୍ପାପାଦ୍ଭଵେନ୍ମୁକ୍ତସ୍ତତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍ତୁ ସଦ୍ଗତିଃ। ଜନେଷୁ ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ପୁଣ୍ଯାଖ୍ଯାନମିଦଂ ଶୁଭମ୍
ସେ ସିଧାସଳଖ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ ଏବଂ ଏହି କୃପାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତି ଲାଭ କରେ। ଯିଏ ଏହି ପୁଣ୍ୟ କଥା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୁଣାଏ,
କଲ୍ପକୋଟିସହସ୍ରାଣି ସୁରଲୋକେ ସ ତିଷ୍ଠତି
ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଲୋକରେ ଅସଂଖ୍ୟ କଳ୍ପ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାସ କରନ୍ତି।
ଇତି ଶ୍ରୀପାଦ୍ମପୁରାଣେ ପ୍ରଥମେ ସୃଷ୍ଟିଖଂଡେ ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯାଦିଧର୍ମକୀର୍ତନଂନାମାଷ୍ଟପଂଚାଶତ୍ତମୋ। ଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟିଖଣ୍ଡର 'ପଦ୍ମପୋଖରୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଶଂସା' ନାମକ ଅଠାବନ୍ତିଅଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଏକୋନଷଷ୍ଠିତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ। । ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ- ଅତଃ ପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି କୀର୍ତ୍ତିଧର୍ମଂ ପରଂ ଶୁଭମ୍। ସେତୁବଂଧଫଲଂ ପୁଣ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ଭାଷିତଂ ଯଥା
ଉଣଷଠିଅଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ। ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ଏବେ ମୁଁ ଆପଣମାନେଙ୍କୁ ମହାନ ଓ ଶୁଭ କୀର୍ତ୍ତିର ପୁଣ୍ୟ, ସେତୁ ବନ୍ଧନର ଫଳ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମା କହିଥିଲେ, ସେଥିର ଉପକାର କଥା କହିବି।