ଉଷ୍ଣେଚ୍ଛାଯାଂ ପ୍ରଗୃହ୍ଣଂତି ଗାଵୋ ଦେଵଦ୍ଵିଜାତଯଃ। କର୍ତୁଃ ପିତୃଗଣାନାଂ ଚ ସ୍ଵର୍ଗୋ ଭଵତି ଚାକ୍ଷଯଃ
ଗାଈ, ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହି ଗଛର ଛାୟା ଓ ତାପରେ ସୁଖ ପାଆନ୍ତି। ଯିଏ ଏହି ଗଛ ଲଗାଏ, ସେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କ ଓ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜମାନେ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ।
କର୍ତୁଂ ସ୍ଵସ୍ଥସ୍ଯ ଵୈ ଵିଘ୍ନମକ୍ଷଯତ୍ଵାନ୍ନ ଶକ୍ଯତେ। ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ରୋପଯେଦ୍ଵୃକ୍ଷମାଧଵମ୍
ସ୍ୱସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ ଗଛ ଲଗାଇଲେ ତାହାର ଫଳ କେବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏନା, କୌଣସି ବାଧା ଆସିପାରେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ସମସ୍ତେ ଚେଷ୍ଟା କରି ଏମିତି ଉତ୍ତମ ଗଛ ଲଗାଇବା ଉଚିତ।
ଏକଂ ଵୃକ୍ଷଂ ସମାରୋପ୍ଯ ନରଃ ସ୍ଵର୍ଗାନ୍ନ ହୀଯତେ। ତସ୍ମାଦେଵ ମହାଵୃକ୍ଷଂ ରୋପଯଧ୍ଵଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଜଣେ ମଣିଷ ଏକଟି ଗଛ ଲଗାଇଲେ ସେ କେବେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୁଏନା। ତେଣୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବଡ଼ ଗଛ ଲଗାଅ।
ଜଲାନାଂ ନିକଟେ ରମ୍ଯେ ରସାନାଂ କ୍ରଯଵିକ୍ରଯେ। ମାର୍ଗେ ଜଲାଶଯେ ଵୃକ୍ଷାନ୍ରୋପଯେଦ୍ଯୋ ମହାଶଯଃ
ଯିଏ ଜଳ ନିକଟରେ, ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନରେ, ରସ ବିକ୍ରୟ ହେଉଥିବା ଜାଗାରେ କିମ୍ବା ରାସ୍ତା ପାଖରେ ଜଳାଶୟ ଛାଡ଼ି ଗଛ ଲଗାଏ, ସେଠି ସେ ନିଜେ ମହାନ ହୁଏ।
ଅଶ୍ଵତ୍ଥାଦୀନ୍ସମାରୋପ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଯାତି ମନୋରମମ୍। ଅର୍ଚଯିତ୍ଵା ତୁ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଦ୍ଵିଜାତଯଃ
ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଓ ଏମିତି ଅନ୍ୟ ଗଛ ଲଗାଇଲେ ମନୋହର ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏବେ ଏହାକୁ ପୂଜିଲେ କେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ମୁଁ କହିବି।
ସ୍ନାତ୍ଵାଶ୍ଵତ୍ଥଂ ସ୍ପୃଶେଦ୍ଯସ୍ତୁ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ। ଅସ୍ନାତୋ ଯଃ ସ୍ପୃଶେନ୍ମର୍ତ୍ଯୋ ଲଭତେ ସ୍ନାନଜଂ ଫଲମ୍
ଯିଏ ସ୍ନାନ କରି ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଛୁଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ଯଦି କେହି ସ୍ନାନ ନ କରି ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଛୁଏ, ସେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ଫଳ ପାଏ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ନାଶଯେତ୍ପାପଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ପ୍ରପଦ୍ଯତେ। ପ୍ରଦକ୍ଷିଣେ ଭଵେଦାଯୁଃ ସଦାଶ୍ଵତ୍ଥ ନମୋସ୍ତୁ ତେ
ଏହାକୁ ଦେଖିଲେ ପାପ ନାଶ ହୁଏ, ଛୁଇଁଲେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମିଳେ, ପରିକ୍ରମା କଲେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ମିଳେ। ହେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସଦା ନମସ୍କାର କରେ।
ଚଲଦ୍ଦଲାଯ ଵୃକ୍ଷାଯ ସଦା ଵିଷ୍ଣୁସ୍ଥିତାଯ ଚ। ବୋଧିସତ୍ଵାଯ ଯୋଗ୍ଯାଯ ସଦାଶ୍ଵତ୍ଥ ନମୋସ୍ତୁ ତେ
ହେ କମ୍ପିଥିବା ପତ୍ର ଥିବା ଗଛ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଷ୍ଣୁ ସଦା ବସିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଯୋଗ୍ୟ, ମୁଁ ସଦା ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ—ହେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, ନମସ୍କାର।
ଅଶ୍ଵତ୍ଥାଯ ତୁ ହଵ୍ଯଂ ତୁ ପଯୋ ନୈଵେଦ୍ଯମେଵ ଚ। ପୁଷ୍ପଂ ଧୂପଂ ଦୀପକଂ ଚ ଦତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗାନ୍ନ ହୀଯତେ
ଅଶ୍ୱତ୍ଥକୁ ହବିଷ୍ୟ, ଦୁଧ, ଭୋଗ, ଫୁଲ, ଧୂପ, ଦୀପ ଦେଇ ପୂଜିଲେ କେବେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୁଏନା।
ସପୁତ୍ରଂ ଚାକ୍ଷଯଂ ଵିଦ୍ଧି ଧନଵୃଦ୍ଧିଯଶସ୍କରମ୍। ଵିଜଯଂ ମାନଦଂ ଭଦ୍ରମଶ୍ଵତ୍ଥସ୍ଯ ପ୍ରପୂଜନମ୍
ଅଶ୍ୱତ୍ଥର ପୂଜା କଲେ ସନ୍ତାନ ସହିତ ଅକ୍ଷୟ ସମୃଦ୍ଧି, ଧନ ବୃଦ୍ଧି, ଖ୍ୟାତି, ବିଜୟ, ମାନ ଓ ମଙ୍ଗଳ ମିଳେ।
ଯଜ୍ଜପ୍ତଂ ଚ ହୁତଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଯନ୍ତ୍ରମଂତ୍ରାଦିକଂ ଚ ଯତ୍। ସର୍ଵଂ କୋଟିଗୁଣଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ମୂଲେ ଚଲଦଲସ୍ଯ ଚ
ଏହି କମ୍ପିଥିବା ପତ୍ର ଥିବା ଗଛର ମୂଳରେ ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ର, ହବନ, ସ୍ତୁତି, ଯନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ସେଗୁଡିକର ଫଳ କୋଟିଗୁଣା ହୁଏ।
ଯସ୍ଯ ମୂଲେ ସ୍ଥିତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ମଧ୍ଯେ ତିଷ୍ଠତି ଶଂକରଃ। ଅଗ୍ରଭାଗେ ସ୍ଥିତୋ ବ୍ରହ୍ମା କସ୍ତଂ ଜଗତି ନାର୍ଚଯେତ୍
ଏହି ଗଛର ମୂଳରେ ବିଷ୍ଣୁ, ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଶିବ ଓ ଶୀର୍ଷରେ ବ୍ରହ୍ମା ବସିଛନ୍ତି। ଏମିତି ଗଛକୁ କିଏ ପୃଥିବୀରେ ପୂଜିବେ ନାହିଁ?
ସୋମଵାରେ ତ୍ଵମାଯାଂ ଚ ସ୍ନାନଂ ଯନ୍ମୌନିନା କୃତମ୍। ଦାନସ୍ଯ ଗୋସହସ୍ରସ୍ଯ ଫଲଂ ଚାଶ୍ଵତ୍ଥଵଂଦନେ
ସୋମବାର ଦିନ ମୌନୀ ଯେଉଁଠି ସ୍ନାନ କରେ ଓ ଅଶ୍ୱତ୍ଥକୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ପାଏ।
ସପ୍ତପ୍ରଦକ୍ଷିଣେନୈଵ ଗଵାମଯୁତଜଂ ଫଲମ୍। ପ୍ରଚୁରାଲ୍ଲକ୍ଷକୋଟିଶ୍ଚ ତସ୍ମାତ୍କାର୍ଯା ହି ସା ସଦା
ସାତ ପରିକ୍ରମା କଲେ ଦଶ ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ମିଳେ। ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ କଲେ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଫଳ ମିଳେ। ତେଣୁ ଏହା ସଦା କରିବା ଉଚିତ।
ଯତ୍କିଂଚିଦ୍ଦୀଯତେ ତତ୍ର ଫଲମୂଲଜଲାଦିକମ୍। ସର୍ଵଂ ତଚ୍ଚାକ୍ଷଯଫଲଂ ଜନ୍ମଜନ୍ମସୁ ଜାଯତେ
ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି ମୂଳ, ଫଳ, ଜଳ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ଦିଆଯାଏ, ସେସବୁ ଜନ୍ମେ ଜନ୍ମେ ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଅହୋଶ୍ଵତ୍ଥସମୋ ନାସ୍ତି ଵୃକ୍ଷରୂପୀ ହରିର୍ଭୁଵି। ଯଥା ପୂଜ୍ଯୋ ଦ୍ଵିଜୋ ଲୋକେ ଯଥା ଗାଵୋ ଯଥାମରାଃ
ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ପରି ଗଛ ପୃଥିବୀରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନାହିଁ, ଯାହା ଗଛ ରୂପରେ ହରି। ଯେପରି ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗାଈ ଓ ଦେବତାମାନେ ପୂଜ୍ୟ, ସେପରି ଏହି ଗଛ।
ତଥାଶ୍ଵତ୍ଥଵୃକ୍ଷରୂପୀ ଦେଵଃ ପୂଜ୍ଯତମଃ ସ୍ମୃତଃ। ରୋପଣେ ରକ୍ଷଣେ ସ୍ପର୍ଶେ ପୂଜାକର୍ମଣି ଵୈ ସଦା
ଏହି ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଗଛର ରୂପରେ ଥିବା ଦେବତା ସବୁଠାରୁ ବେଶି ପୂଜ୍ୟ। ଲଗାଇବା, ରକ୍ଷା କରିବା, ଛୁଇଁବା ଓ ପୂଜା କାର୍ଯ୍ୟରେ ସେ ସଦା ପୂଜ୍ୟ।
ଦଦାତି ଵିତ୍ତଂ ପୁତ୍ରାଂଶ୍ଚ ସ୍ଵର୍ଗଂ ମୋକ୍ଷଂ ପୁନଃ କ୍ରମାତ୍। କିଂଚିଚ୍ଛେଦଂ ତୁ ଯଃ କୁର୍ଯାଦଶ୍ଵତ୍ଥସ୍ଯ ତନୌ ନରଃ
ସେ ଧନ, ସନ୍ତାନ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପରେ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଯଦି କେହି ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଗଛର ଦେହରୁ ଅଳ୍ପ ମାତ୍ରା କାଟିଦିଏ—
କଲ୍ପୈକଂ ନିରଯଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚାଂଡାଲାଦୌ ପ୍ରଜାଯତେ। ମୂଲଚ୍ଛେଦେନ ତସ୍ଯୈଵ ସ ଚ ଯାତ୍ଯପୁନର୍ଭଵମ୍
ନରକରେ ଏକ କଳ୍ପ ସମୟ ଭୋଗି, ପରେ ଚାଣ୍ଡାଳ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟ ଅବର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ; ଯେଉଁଠାରୁ ଏହି ଦୁଃଖର ମୂଳକୁ ସମୂଳ ଉପଡ଼ିଦେଇ, ସେ ପୁନଃ ଜନ୍ମକୁ ନ ପାଏ।
ପୁରୁଷାସ୍ତସ୍ଯ ତିଷ୍ଠଂତି ରୌରଵେ ଘୋରଦର୍ଶନେ। ଅଶ୍ଵତ୍ଥସ୍ଯୈକଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ରୋପଣେ ଯତ୍ଫଲଂ ଭଵେତ୍
ମଣିଷମାନେ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ରୌରବ ନରକରେ ରହନ୍ତି; ଏକ ଅଶ୍ୱଥ ଗଛ ଲଗାଇଲେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ତାହା ଏଠାରେ କହାଯାଉଛି।
ତଥୈଵ ଚଂପକେର୍କେ ଚ ତ୍ରଯାଣାଂ ରୋପଣେପି ଚ। ଅଷ୍ଟୌ ବିଲ୍ଵସ୍ଯ ଵୃକ୍ଷାଶ୍ଚ ନ୍ଯଗ୍ରୋଧାଶ୍ଚୈଵ ସପ୍ତ ଚ
ଏହିପରି ଚମ୍ପକ କିମ୍ବା ଅର୍କ ଗଛ ଲଗାଇଲେ, କିମ୍ବା ଏମିତି ତିନିଟି ଗଛ ଲଗାଇଲେ; ଆଠଟି ବେଳ ଗଛ ଓ ସାତଟି ବଟ ଗଛ ଲଗାଇଲେ—
ନିଂବସ୍ଯ ଦଶଵୃକ୍ଷାଶ୍ଚ ଫଲଂ ଚୈଷାଂ ସମଂ ଭଵେତ୍। ଏକୈକସ୍ଯ ଫଲଂ ଚୋକ୍ତଂ ଵୃକ୍ଷାଣାଂ ରୋପଣେ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଦଶଟି ନିମ ଗଛ ଲଗାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଫଳ ମିଳେ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗଛ ଲଗାଇବାର ଫଳ ମୁନିମାନେ କହିଛନ୍ତି।
ଏଵଂ ବୁଧ୍ଵା ତୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍କୃତ୍ରିମଂ ଵନମ୍। କଲ୍ପକୋଟିସହସ୍ରାଣି କଲ୍ପକୋଟିଶତାନି ଚ
ଏପରି ଜାଣି, ଯିଏ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ହୋଇ କୃତ୍ରିମ ଉଦ୍ୟାନ ତିଆରି କରେ, ସେ କୋଟି କୋଟି କଳ୍ପ ଓ ଲକ୍ଷେ ଲକ୍ଷେ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।
ନାକମେତି ସ ଚୂତସ୍ଯ ସମାରୋପ୍ଯ ସହସ୍ରକମ୍। ତତୋ ଦ୍ଵିତ୍ରିଗୁଣେନୈଵ ନ୍ଯୂନେ ଵା ପ୍ରଚୁରେପି ଵା
ସେ ହଜାରଟି ଆମ୍ବ ଗଛ ଲଗାଇଲେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ; କମ୍ କିମ୍ବା ବେଶି ଲଗାଇଲେ ତାହାର ଫଳ ଦୁଇ କିମ୍ବା ତିନି ଗୁଣା ହୁଏ।
ଭୁଂକ୍ତେ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପୁନଃ କୁର୍ଯାନ୍ନୃପୋ ଵାଥ ସଦୀଶ୍ଵରଃ। ସ୍ଵର୍ଗଂ ଭୋଗ୍ଯଂ ତତୋ ରାଜ୍ଯଂ କଲ୍ଯାଣଂ ମଂଗଲଂ ଶୁଭମ୍
ଭୋଗ କରି ସେ ପୁଣି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରେ—ସେ ରାଜା ହେଉ କି ବଡ଼ ପ୍ରଭୁ; ତାପରେ ସେ ସ୍ୱର୍ଗର ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ପରେ ଶୁଭ, ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରେ।
ଆରୋଗ୍ଯଂ ଶୌର୍ଯସଂପନ୍ନମାରାମାଦେଵ ଜାଯତେ। ଫଲାନି ଯସ୍ଯ ଖାଦଂତି ଜଂତଵୋଥ ସହସ୍ରଶଃ
ସେ ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ପ୍ରତାପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଉଦ୍ୟାନରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ; ଯାହାର ଫଳ ହଜାର-ହଜାର ପ୍ରାଣୀ ଖାଏ।
ଆଶ୍ରିତା ଵିହଗାଃ କୀଟାଃ ପତଗାଃ ଶଲଭାଦଯଃ। ଛାଯାଶ୍ରିତାଶ୍ଚ ଯେ ସତ୍ଵାସ୍ତତ୍ସଂଖ୍ଯାତାଃ ପୃଥଗ୍ଜନାଃ
ଏଉଁଠାରେ ଥିବା ପକ୍ଷୀ, ପୋକ, ଉଡ଼ୁଥିବା ପ୍ରାଣୀ, ପତଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ; ଏବଂ ଛାୟା ନିମନ୍ତେ ଆସୁଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ସେମାନେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଗଣନା ହୁଅନ୍ତି।
ତସ୍ଯ କିଂକରତାଂ ଯାଂତି ଶତଶୋ ଦେଵତାର୍ଚିତାଃ। ଯେ ଚ ଵୃକ୍ଷା ମହାସତ୍ଵାସ୍ସର୍ଵେ ତେ ଦେଵରୂପିଣଃ
ସେମାନେ ଶତଶଃ ତାଙ୍କର ସେବକ ହୋଇଯାଆନ୍ତି, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ପ୍ରଶଂସିତ; ଏବଂ ସେ ସମସ୍ତ ମହାଗଛ ଦେବତା ସ୍ୱରୂପ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ତଦର୍ଚା ପିତୃଵତ୍କାର୍ଯା ଶୁଶ୍ରୂଷାଂ ଜଲପିଂଡକମ୍। ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ଚ ତେ ପୁତ୍ରାସ୍ତସ୍ଯ ଜନ୍ମନି ଜନ୍ମନି
ସେମାନଙ୍କୁ ପିତୃମାନେ ପରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ସେବା ଓ ଜଳ ଦେଇ; ଏବଂ ମାନବ ଜନ୍ମରେ, ସେ ଗଛମାନେ ପ୍ରତି ଜନ୍ମରେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ସୁରୂପାଃ ସୁଵିନୀତାଶ୍ଚ ସଦାପୁଣ୍ଯକ୍ରିଯା ଶୁଭାଃ। ଏଵଂ ଗଣେଶତାଂ ଯାଂତି ଜଂତଵଶ୍ଚୂତଲଗ୍ନକାଃ
ସେମାନେ ସୁନ୍ଦର, ଶିଷ୍ଟ ଓ ସଦା ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ; ଏହିପରି ଆମ୍ବ ଗଛ ସହିତ ଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ଗୋଷ୍ଠୀର ଅଧିପତି ହୋଇଯାନ୍ତି।