ଗଵାଂ କୋଟିପ୍ରଦାନସ୍ଯ ଫଲଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଲଭେନ୍ନରଃ। ନ ଚ ଦାରିଦ୍ରତାମେତି ନ ଶୋକଂ ଵ୍ଯାଧିସଂଚଯମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ଲୋକ ଦଶ କୋଟି ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ପାଏ; ସେ କଦାପି ଦରିଦ୍ର ହୁଏ ନାହିଁ, ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ରୋଗ ଜମା ହୁଏ ନାହିଁ।
ଅସଂମାନଂ ମହଦ୍ଦୁଃଖମୁଭଯୋର୍ନାଧିଗଚ୍ଛତି। ଇତି ଶ୍ରୀପାଦ୍ମପୁରାଣେ ପ୍ରଥମେ ସୃଷ୍ଟିଖଂଡେ ଖାତାଦିକୀର୍ତନଂନାମ ସପ୍ତପଂଚାଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ସେ ଦୁଇପକ୍ଷର ଅପମାନର ମହାଦୁଃଖ କେବେ ଭୋଗେ ନାହିଁ। ଏଭଳି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟିଖଣ୍ଡର 'ଖାଲି ମହିମା' ନାମକ ସତପଞ୍ଚାଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଅଷ୍ଟପଞ୍ଚାଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ। ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ- ଶାଖିନାମେଵ ସର୍ଵେଷାଂ ଫଲଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯାଦୃଶମ୍। ତଚ୍ଛୃଣୁଧ୍ଵଂ ମହାଭାଗା ରୋପଣେ ଚ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
ଅଷ୍ଟପଞ୍ଚାଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ। ବ୍ୟାସ କହିଲେ— ସମସ୍ତ ଗଛର ଫଳ କେମିତି ହୁଏ, ମୁଁ ଏବେ କହିବି; ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀମାନେ, ଗଛ ଲଗାଇବାର ଅଲଗା ଫଳ ଶୁଣ।
ଯସ୍ତୁ ରୋପଯତେ ତୀରେ ପୁଣ୍ଯଵୃକ୍ଷାନ୍ସମଂତତଃ। ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଫଲଂ ଜ୍ଞାତୁଂ କଥିତୁଂ ନୈଵ ଶକ୍ଯତେ
ଯିଏ ନଦୀକୂଳରେ ପବିତ୍ର ଗଛ ଲଗାଏ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଫଳ କେବେ ଜଣାଯିବ ନାହିଁ, କିମ୍ବା କହିବା ଯାଏ।
ଅନ୍ଯତ୍ର ରୋପଣଂ କୃତ୍ଵା ଶାଖିନାଂ ଯତ୍ଫଲଂ ଲଭେତ୍। ତତୋ ଜଲସମୀପେ ତୁ ଲକ୍ଷକୋଟିଗୁଣଂ ଭଵେତ୍
ଅନ୍ୟଠାରେ ଗଛ ଲଗାଇଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ପାଣି ପାଖରେ ଲଗାଇଲେ ସେଠାରେ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଗୁଣା ଅଧିକ ହୁଏ।
ସ୍ଵଯଂ ପୁଷ୍କରିଣୀ ତୀରେ ତ୍ଵନଂତଂ ଫଲମଶ୍ନୁତେ। ତସ୍ମାଚ୍ଛତଗୁଣଂ ବ୍ରୂମଃ ଶାଖିନାଂ ପୁଣ୍ଯକାରିଣାମ୍
ଯଦି ନିଜେ ଏକ ପଦ୍ମସର କୂଳରେ ଗଛ ଲଗାଏ, ଅନନ୍ତ ଫଳ ମିଳେ; ତେଣୁ ଗଛ ଲଗାଇବାର ପୁଣ୍ୟ ଶତଗୁଣା ଅଧିକ ବୋଲି କହୁଛୁ।
ଅଶ୍ଵତ୍ଥରୋପଣଂ କୃତ୍ଵା ଜଲାଶଯସମୀପତଃ। ଯତ୍ଫଲଂ ଲଭତେ ମର୍ତ୍ଯୋ ନ ତତ୍କ୍ରତୁଶତୈରପି
ଯଦି କେହି ଜଳାଶୟ ପାଖରେ ଅଶ୍ୱଥ୍ଥ ଗଛ ଲଗାଏ, ତାହାର ଫଳ ଏକ ଶତ କୃତୁ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ମିଳେ ନାହିଁ।
ପତଂତି ଯାନି ପତ୍ରାଣି ଜଲେ ପର୍ଵଣି ପର୍ଵଣି। ତାନି ପିଂଡସମାନୀହ ପିତୄଣାମକ୍ଷଯଂ ଯଯୁଃ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବ ଦିନରେ ଯେଉଁ ପତ୍ର ପାଣିରେ ପଡ଼େ, ସେଗୁଡ଼ିକ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଅକ୍ଷୟ ପିଣ୍ଡ ହୁଏ।
ଖାଦଂତି ପତଗାସ୍ତତ୍ର ଫଲାନି କାମତୋ ଧ୍ରୁଵମ୍। ବ୍ରହ୍ମଭକ୍ଷ୍ଯସମଂ ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଂ ଭଵତି ଚାକ୍ଷଯମ୍
ସେଠାରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଫଳ ଖାଏ; ତାହାର ପୁଣ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଭୋଗ ଦେବା ସମାନ ଓ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ।
ଅଶ୍ଵତ୍ଥେନୈଵ ଭକ୍ଷ୍ଯେଣ ରୋପଣେନୈଵ ଯତ୍ଫଲମ୍। ତଦ୍ଵୈ କ୍ରତୁଶତୈର୍ନୈଵ ପୁତ୍ରୈରେଵ ଶତୈରପି
ଅଶ୍ୱଥ୍ଥ ଗଛର ଫଳ ଓ ଲଗାଇବାର ଫଳ ଏକ ଶତ କୃତୁ କିମ୍ବା ଏକ ଶତ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ମିଳେ ନାହିଁ।
ଉଷ୍ଣେଚ୍ଛାଯାଂ ପ୍ରଗୃହ୍ଣଂତି ଗାଵୋ ଦେଵଦ୍ଵିଜାତଯଃ। କର୍ତୁଃ ପିତୃଗଣାନାଂ ଚ ସ୍ଵର୍ଗୋ ଭଵତି ଚାକ୍ଷଯଃ
ଗାଈ, ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହି ଗଛର ଛାୟା ଓ ତାପରେ ସୁଖ ପାଆନ୍ତି। ଯିଏ ଏହି ଗଛ ଲଗାଏ, ସେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କ ଓ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜମାନେ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ।
କର୍ତୁଂ ସ୍ଵସ୍ଥସ୍ଯ ଵୈ ଵିଘ୍ନମକ୍ଷଯତ୍ଵାନ୍ନ ଶକ୍ଯତେ। ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ରୋପଯେଦ୍ଵୃକ୍ଷମାଧଵମ୍
ସ୍ୱସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ ଗଛ ଲଗାଇଲେ ତାହାର ଫଳ କେବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏନା, କୌଣସି ବାଧା ଆସିପାରେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ସମସ୍ତେ ଚେଷ୍ଟା କରି ଏମିତି ଉତ୍ତମ ଗଛ ଲଗାଇବା ଉଚିତ।
ଏକଂ ଵୃକ୍ଷଂ ସମାରୋପ୍ଯ ନରଃ ସ୍ଵର୍ଗାନ୍ନ ହୀଯତେ। ତସ୍ମାଦେଵ ମହାଵୃକ୍ଷଂ ରୋପଯଧ୍ଵଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଜଣେ ମଣିଷ ଏକଟି ଗଛ ଲଗାଇଲେ ସେ କେବେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୁଏନା। ତେଣୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବଡ଼ ଗଛ ଲଗାଅ।
ଜଲାନାଂ ନିକଟେ ରମ୍ଯେ ରସାନାଂ କ୍ରଯଵିକ୍ରଯେ। ମାର୍ଗେ ଜଲାଶଯେ ଵୃକ୍ଷାନ୍ରୋପଯେଦ୍ଯୋ ମହାଶଯଃ
ଯିଏ ଜଳ ନିକଟରେ, ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନରେ, ରସ ବିକ୍ରୟ ହେଉଥିବା ଜାଗାରେ କିମ୍ବା ରାସ୍ତା ପାଖରେ ଜଳାଶୟ ଛାଡ଼ି ଗଛ ଲଗାଏ, ସେଠି ସେ ନିଜେ ମହାନ ହୁଏ।
ଅଶ୍ଵତ୍ଥାଦୀନ୍ସମାରୋପ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଯାତି ମନୋରମମ୍। ଅର୍ଚଯିତ୍ଵା ତୁ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଦ୍ଵିଜାତଯଃ
ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଓ ଏମିତି ଅନ୍ୟ ଗଛ ଲଗାଇଲେ ମନୋହର ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏବେ ଏହାକୁ ପୂଜିଲେ କେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ମୁଁ କହିବି।
ସ୍ନାତ୍ଵାଶ୍ଵତ୍ଥଂ ସ୍ପୃଶେଦ୍ଯସ୍ତୁ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ। ଅସ୍ନାତୋ ଯଃ ସ୍ପୃଶେନ୍ମର୍ତ୍ଯୋ ଲଭତେ ସ୍ନାନଜଂ ଫଲମ୍
ଯିଏ ସ୍ନାନ କରି ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଛୁଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ଯଦି କେହି ସ୍ନାନ ନ କରି ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଛୁଏ, ସେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ଫଳ ପାଏ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ନାଶଯେତ୍ପାପଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ପ୍ରପଦ୍ଯତେ। ପ୍ରଦକ୍ଷିଣେ ଭଵେଦାଯୁଃ ସଦାଶ୍ଵତ୍ଥ ନମୋସ୍ତୁ ତେ
ଏହାକୁ ଦେଖିଲେ ପାପ ନାଶ ହୁଏ, ଛୁଇଁଲେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମିଳେ, ପରିକ୍ରମା କଲେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ମିଳେ। ହେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସଦା ନମସ୍କାର କରେ।
ଚଲଦ୍ଦଲାଯ ଵୃକ୍ଷାଯ ସଦା ଵିଷ୍ଣୁସ୍ଥିତାଯ ଚ। ବୋଧିସତ୍ଵାଯ ଯୋଗ୍ଯାଯ ସଦାଶ୍ଵତ୍ଥ ନମୋସ୍ତୁ ତେ
ହେ କମ୍ପିଥିବା ପତ୍ର ଥିବା ଗଛ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଷ୍ଣୁ ସଦା ବସିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଯୋଗ୍ୟ, ମୁଁ ସଦା ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ—ହେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, ନମସ୍କାର।
ଅଶ୍ଵତ୍ଥାଯ ତୁ ହଵ୍ଯଂ ତୁ ପଯୋ ନୈଵେଦ୍ଯମେଵ ଚ। ପୁଷ୍ପଂ ଧୂପଂ ଦୀପକଂ ଚ ଦତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗାନ୍ନ ହୀଯତେ
ଅଶ୍ୱତ୍ଥକୁ ହବିଷ୍ୟ, ଦୁଧ, ଭୋଗ, ଫୁଲ, ଧୂପ, ଦୀପ ଦେଇ ପୂଜିଲେ କେବେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୁଏନା।
ସପୁତ୍ରଂ ଚାକ୍ଷଯଂ ଵିଦ୍ଧି ଧନଵୃଦ୍ଧିଯଶସ୍କରମ୍। ଵିଜଯଂ ମାନଦଂ ଭଦ୍ରମଶ୍ଵତ୍ଥସ୍ଯ ପ୍ରପୂଜନମ୍
ଅଶ୍ୱତ୍ଥର ପୂଜା କଲେ ସନ୍ତାନ ସହିତ ଅକ୍ଷୟ ସମୃଦ୍ଧି, ଧନ ବୃଦ୍ଧି, ଖ୍ୟାତି, ବିଜୟ, ମାନ ଓ ମଙ୍ଗଳ ମିଳେ।
ଯଜ୍ଜପ୍ତଂ ଚ ହୁତଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଯନ୍ତ୍ରମଂତ୍ରାଦିକଂ ଚ ଯତ୍। ସର୍ଵଂ କୋଟିଗୁଣଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ମୂଲେ ଚଲଦଲସ୍ଯ ଚ
ଏହି କମ୍ପିଥିବା ପତ୍ର ଥିବା ଗଛର ମୂଳରେ ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ର, ହବନ, ସ୍ତୁତି, ଯନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ସେଗୁଡିକର ଫଳ କୋଟିଗୁଣା ହୁଏ।
ଯସ୍ଯ ମୂଲେ ସ୍ଥିତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ମଧ୍ଯେ ତିଷ୍ଠତି ଶଂକରଃ। ଅଗ୍ରଭାଗେ ସ୍ଥିତୋ ବ୍ରହ୍ମା କସ୍ତଂ ଜଗତି ନାର୍ଚଯେତ୍
ଏହି ଗଛର ମୂଳରେ ବିଷ୍ଣୁ, ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଶିବ ଓ ଶୀର୍ଷରେ ବ୍ରହ୍ମା ବସିଛନ୍ତି। ଏମିତି ଗଛକୁ କିଏ ପୃଥିବୀରେ ପୂଜିବେ ନାହିଁ?
ସୋମଵାରେ ତ୍ଵମାଯାଂ ଚ ସ୍ନାନଂ ଯନ୍ମୌନିନା କୃତମ୍। ଦାନସ୍ଯ ଗୋସହସ୍ରସ୍ଯ ଫଲଂ ଚାଶ୍ଵତ୍ଥଵଂଦନେ
ସୋମବାର ଦିନ ମୌନୀ ଯେଉଁଠି ସ୍ନାନ କରେ ଓ ଅଶ୍ୱତ୍ଥକୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ପାଏ।
ସପ୍ତପ୍ରଦକ୍ଷିଣେନୈଵ ଗଵାମଯୁତଜଂ ଫଲମ୍। ପ୍ରଚୁରାଲ୍ଲକ୍ଷକୋଟିଶ୍ଚ ତସ୍ମାତ୍କାର୍ଯା ହି ସା ସଦା
ସାତ ପରିକ୍ରମା କଲେ ଦଶ ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ମିଳେ। ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ କଲେ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଫଳ ମିଳେ। ତେଣୁ ଏହା ସଦା କରିବା ଉଚିତ।
ଯତ୍କିଂଚିଦ୍ଦୀଯତେ ତତ୍ର ଫଲମୂଲଜଲାଦିକମ୍। ସର୍ଵଂ ତଚ୍ଚାକ୍ଷଯଫଲଂ ଜନ୍ମଜନ୍ମସୁ ଜାଯତେ
ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି ମୂଳ, ଫଳ, ଜଳ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ଦିଆଯାଏ, ସେସବୁ ଜନ୍ମେ ଜନ୍ମେ ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଅହୋଶ୍ଵତ୍ଥସମୋ ନାସ୍ତି ଵୃକ୍ଷରୂପୀ ହରିର୍ଭୁଵି। ଯଥା ପୂଜ୍ଯୋ ଦ୍ଵିଜୋ ଲୋକେ ଯଥା ଗାଵୋ ଯଥାମରାଃ
ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ପରି ଗଛ ପୃଥିବୀରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନାହିଁ, ଯାହା ଗଛ ରୂପରେ ହରି। ଯେପରି ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗାଈ ଓ ଦେବତାମାନେ ପୂଜ୍ୟ, ସେପରି ଏହି ଗଛ।
ତଥାଶ୍ଵତ୍ଥଵୃକ୍ଷରୂପୀ ଦେଵଃ ପୂଜ୍ଯତମଃ ସ୍ମୃତଃ। ରୋପଣେ ରକ୍ଷଣେ ସ୍ପର୍ଶେ ପୂଜାକର୍ମଣି ଵୈ ସଦା
ଏହି ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଗଛର ରୂପରେ ଥିବା ଦେବତା ସବୁଠାରୁ ବେଶି ପୂଜ୍ୟ। ଲଗାଇବା, ରକ୍ଷା କରିବା, ଛୁଇଁବା ଓ ପୂଜା କାର୍ଯ୍ୟରେ ସେ ସଦା ପୂଜ୍ୟ।
ଦଦାତି ଵିତ୍ତଂ ପୁତ୍ରାଂଶ୍ଚ ସ୍ଵର୍ଗଂ ମୋକ୍ଷଂ ପୁନଃ କ୍ରମାତ୍। କିଂଚିଚ୍ଛେଦଂ ତୁ ଯଃ କୁର୍ଯାଦଶ୍ଵତ୍ଥସ୍ଯ ତନୌ ନରଃ
ସେ ଧନ, ସନ୍ତାନ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପରେ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଯଦି କେହି ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଗଛର ଦେହରୁ ଅଳ୍ପ ମାତ୍ରା କାଟିଦିଏ—
କଲ୍ପୈକଂ ନିରଯଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚାଂଡାଲାଦୌ ପ୍ରଜାଯତେ। ମୂଲଚ୍ଛେଦେନ ତସ୍ଯୈଵ ସ ଚ ଯାତ୍ଯପୁନର୍ଭଵମ୍
ନରକରେ ଏକ କଳ୍ପ ସମୟ ଭୋଗି, ପରେ ଚାଣ୍ଡାଳ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟ ଅବର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ; ଯେଉଁଠାରୁ ଏହି ଦୁଃଖର ମୂଳକୁ ସମୂଳ ଉପଡ଼ିଦେଇ, ସେ ପୁନଃ ଜନ୍ମକୁ ନ ପାଏ।
ପୁରୁଷାସ୍ତସ୍ଯ ତିଷ୍ଠଂତି ରୌରଵେ ଘୋରଦର୍ଶନେ। ଅଶ୍ଵତ୍ଥସ୍ଯୈକଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ରୋପଣେ ଯତ୍ଫଲଂ ଭଵେତ୍
ମଣିଷମାନେ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ରୌରବ ନରକରେ ରହନ୍ତି; ଏକ ଅଶ୍ୱଥ ଗଛ ଲଗାଇଲେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ତାହା ଏଠାରେ କହାଯାଉଛି।