ତତୋ ଧର୍ମତୁଲାଯାଂ ତୁ ତୁଲିତଂ ଧର୍ମସାକ୍ଷିଣା। ଦୀନାରାଯୁତଦାନସ୍ଯ ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯା ଜଲସ୍ଯ ତୁ
ତାପରେ ଧର୍ମର ତୁଳାରେ, ଧର୍ମ ସାକ୍ଷୀମାନେ ଦେଖିଲେ—ଦଶହଜାର ଦିନାର ଦାନ ଓ ପୋଖରୀର ଜଳ।
ନ ସମଂ ତୁ ଦିନୈକଂ ତୁ ଜଲସ୍ଯ ଧର୍ମତୋ ଭୃଶମ୍। ଧନିନୋ ମାନସଂ ଦୁଃଖଂ ମୋଘାର୍ଥଂ ଚ ପରେଽହନି
ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ, ଜଳର ପୁଣ୍ୟ ଏକ ଦିନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସମାନ ହେଲା ନାହିଁ; ଧନୀର ମନ ଦୁଃଖରେ ଭରିଗଲା, ପରଦିନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ ହେଲା।
ଶିଲୋଚ୍ଚଯୋଽଭଵତ୍ତୀର୍ଣୋ ଦ୍ଵୀପଵଚ୍ଚ ଜଲୋପରି। ତତଃ କୋଲାହଲଃ ଶବ୍ଦୋ ଜନାନାଂ ସମୁପସ୍ଥିତଃ
ପାଣିର ଉପରେ ଏକ ଥୋକ ପଥର ଦ୍ୱୀପ ଭଳି ଉଠି ଆସିଲା; ତାପରେ ଲୋକମାନେ ଏଠାରେ ଏକଠି ହେବାରେ ବଡ଼ ଶବ୍ଦ ଓ କୋଳାହଳ ହେଲା।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵାଦ୍ଭୁତଵାକ୍ଯଂ ଚ ମୁଦା ତୌ ଚାଗତୌ ତତଃ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶୈଲଂ ତଥାଭୂତଂ କୃତଂ ତେନାଯୁତଂ ତଥା
ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଶୁଣି, ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଖୁସିରେ ଆସିଲେ; ଏଭଳି ପାହାଡ଼ ଦେଖି, ସେ ଦଶ ହଜାର ଦାନ କଲେ।
ତତଃ ଖାତାଧିପେନୈଵ ଶୈଲଂ ଦୂରେ ନିପାତିତମ୍। ପୁଣ୍ଯଂ ଖାତସ୍ଯ ଚୋତ୍ଖାତେ ପ୍ରଲୁପ୍ତସ୍ଯ ସୁତେନ ହି
ତାପରେ ଖନନର ମାଲିକ ଦ୍ୱାରା ସେ ପାହାଡ଼ ଦୂରକୁ ଛାଡ଼ିଦିଆଗଲା; ଖନନର ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ହାରାଇଯାଇଥିଲା, ସେଥିରେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଫେରାଇଲେ।
ସୋପି ନାକଂ ସମାରୁହ୍ଯ ଜନ୍ମଜନ୍ମସୁ ନିର୍ଵୃତଃ। ଗୋତ୍ରମାତୃଗଣାନାଂ ଚ ନୃପାଣାଂ ସୁହୃଦାଂ ତଥା
ସେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଢ଼ି, ଅନେକ ଜନ୍ମରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ; ତାଙ୍କର ମାତୃପକ୍ଷୀୟ ବଂଶଜ, ରାଜାମାନେ ଓ ସ୍ନେହୀମାନେ ସହିତ।
ସଖୀନାଂ ଚୋପକର୍ତୄଣାଂ ଖାତଂ ଖାତ୍ଵାଽକ୍ଷଯଂ ଫଲମ୍। ତପସ୍ଵିନାମନାଥାନାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଵିଶେଷତଃ
ସଙ୍ଗୀ ଓ ଉପକାରୀମାନେ ପାଇଁ, ଏଭଳି ଖାଲି ଖନନ କଲେ ଅମର ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ; ବିଶେଷକରି ତପସ୍ୱୀ, ଦୁଃଖୀ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ।
ଖାତଂ ତୁ ଜନଯିତ୍ଵା ତୁ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଚାକ୍ଷଯମଶ୍ନୁତେ। ତସ୍ମାତ୍ଖାତାଦିକଂ ଵିପ୍ରାଃ ଶକ୍ତିତୋ ଯଃ କରିଷ୍ଯତି
ଏଭଳି ଏକ ଖାଲି ତିଆରି କଲେ ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ତେଣୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଯେଉଁ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଖାଲି ଓ ଏପରି କାମ କରିଥାଏ—
ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯାତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ମୋକ୍ଷଂ ଯାଯାନ୍ନ ସଂଶଯଃ। ଯ ଇଦଂ ଶ୍ରାଵଯେଲ୍ଲୋକେ ଧର୍ମାଖ୍ଯାନଂ ମହୋତ୍କଟମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରି ପୁଣ୍ୟ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଏବଂ ଯିଏ ଏହି ମହା ଧର୍ମ କଥା ଲୋକେ ଶୁଣାଏ—
ସର୍ଵଖାତପ୍ରଦାନସ୍ଯ ଫଲମଶ୍ନାତି ଧାର୍ମିକଃ। ଗ୍ରହଣେ ଭାସ୍କରସ୍ଯୈଵ ଭାଗୀରଥ୍ଯାଂ ତଟେ ଵରେ
ସେ ଧର୍ମିକ ଲୋକ ଏହି ସମସ୍ତ ଖାଲି ଦାନର ଫଳ ଭୋଗ କରେ; ବିଶେଷକରି ଭାଗୀରଥୀ ନଦୀର ଶୁଭ ତଟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ।
ଗଵାଂ କୋଟିପ୍ରଦାନସ୍ଯ ଫଲଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଲଭେନ୍ନରଃ। ନ ଚ ଦାରିଦ୍ରତାମେତି ନ ଶୋକଂ ଵ୍ଯାଧିସଂଚଯମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ଲୋକ ଦଶ କୋଟି ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ପାଏ; ସେ କଦାପି ଦରିଦ୍ର ହୁଏ ନାହିଁ, ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ରୋଗ ଜମା ହୁଏ ନାହିଁ।
ଅସଂମାନଂ ମହଦ୍ଦୁଃଖମୁଭଯୋର୍ନାଧିଗଚ୍ଛତି। ଇତି ଶ୍ରୀପାଦ୍ମପୁରାଣେ ପ୍ରଥମେ ସୃଷ୍ଟିଖଂଡେ ଖାତାଦିକୀର୍ତନଂନାମ ସପ୍ତପଂଚାଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ସେ ଦୁଇପକ୍ଷର ଅପମାନର ମହାଦୁଃଖ କେବେ ଭୋଗେ ନାହିଁ। ଏଭଳି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟିଖଣ୍ଡର 'ଖାଲି ମହିମା' ନାମକ ସତପଞ୍ଚାଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଅଷ୍ଟପଞ୍ଚାଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ। ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ- ଶାଖିନାମେଵ ସର୍ଵେଷାଂ ଫଲଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯାଦୃଶମ୍। ତଚ୍ଛୃଣୁଧ୍ଵଂ ମହାଭାଗା ରୋପଣେ ଚ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
ଅଷ୍ଟପଞ୍ଚାଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ। ବ୍ୟାସ କହିଲେ— ସମସ୍ତ ଗଛର ଫଳ କେମିତି ହୁଏ, ମୁଁ ଏବେ କହିବି; ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀମାନେ, ଗଛ ଲଗାଇବାର ଅଲଗା ଫଳ ଶୁଣ।
ଯସ୍ତୁ ରୋପଯତେ ତୀରେ ପୁଣ୍ଯଵୃକ୍ଷାନ୍ସମଂତତଃ। ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଫଲଂ ଜ୍ଞାତୁଂ କଥିତୁଂ ନୈଵ ଶକ୍ଯତେ
ଯିଏ ନଦୀକୂଳରେ ପବିତ୍ର ଗଛ ଲଗାଏ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଫଳ କେବେ ଜଣାଯିବ ନାହିଁ, କିମ୍ବା କହିବା ଯାଏ।
ଅନ୍ଯତ୍ର ରୋପଣଂ କୃତ୍ଵା ଶାଖିନାଂ ଯତ୍ଫଲଂ ଲଭେତ୍। ତତୋ ଜଲସମୀପେ ତୁ ଲକ୍ଷକୋଟିଗୁଣଂ ଭଵେତ୍
ଅନ୍ୟଠାରେ ଗଛ ଲଗାଇଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ପାଣି ପାଖରେ ଲଗାଇଲେ ସେଠାରେ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଗୁଣା ଅଧିକ ହୁଏ।
ସ୍ଵଯଂ ପୁଷ୍କରିଣୀ ତୀରେ ତ୍ଵନଂତଂ ଫଲମଶ୍ନୁତେ। ତସ୍ମାଚ୍ଛତଗୁଣଂ ବ୍ରୂମଃ ଶାଖିନାଂ ପୁଣ୍ଯକାରିଣାମ୍
ଯଦି ନିଜେ ଏକ ପଦ୍ମସର କୂଳରେ ଗଛ ଲଗାଏ, ଅନନ୍ତ ଫଳ ମିଳେ; ତେଣୁ ଗଛ ଲଗାଇବାର ପୁଣ୍ୟ ଶତଗୁଣା ଅଧିକ ବୋଲି କହୁଛୁ।
ଅଶ୍ଵତ୍ଥରୋପଣଂ କୃତ୍ଵା ଜଲାଶଯସମୀପତଃ। ଯତ୍ଫଲଂ ଲଭତେ ମର୍ତ୍ଯୋ ନ ତତ୍କ୍ରତୁଶତୈରପି
ଯଦି କେହି ଜଳାଶୟ ପାଖରେ ଅଶ୍ୱଥ୍ଥ ଗଛ ଲଗାଏ, ତାହାର ଫଳ ଏକ ଶତ କୃତୁ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ମିଳେ ନାହିଁ।
ପତଂତି ଯାନି ପତ୍ରାଣି ଜଲେ ପର୍ଵଣି ପର୍ଵଣି। ତାନି ପିଂଡସମାନୀହ ପିତୄଣାମକ୍ଷଯଂ ଯଯୁଃ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବ ଦିନରେ ଯେଉଁ ପତ୍ର ପାଣିରେ ପଡ଼େ, ସେଗୁଡ଼ିକ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଅକ୍ଷୟ ପିଣ୍ଡ ହୁଏ।
ଖାଦଂତି ପତଗାସ୍ତତ୍ର ଫଲାନି କାମତୋ ଧ୍ରୁଵମ୍। ବ୍ରହ୍ମଭକ୍ଷ୍ଯସମଂ ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଂ ଭଵତି ଚାକ୍ଷଯମ୍
ସେଠାରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଫଳ ଖାଏ; ତାହାର ପୁଣ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଭୋଗ ଦେବା ସମାନ ଓ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ।
ଅଶ୍ଵତ୍ଥେନୈଵ ଭକ୍ଷ୍ଯେଣ ରୋପଣେନୈଵ ଯତ୍ଫଲମ୍। ତଦ୍ଵୈ କ୍ରତୁଶତୈର୍ନୈଵ ପୁତ୍ରୈରେଵ ଶତୈରପି
ଅଶ୍ୱଥ୍ଥ ଗଛର ଫଳ ଓ ଲଗାଇବାର ଫଳ ଏକ ଶତ କୃତୁ କିମ୍ବା ଏକ ଶତ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ମିଳେ ନାହିଁ।
ଉଷ୍ଣେଚ୍ଛାଯାଂ ପ୍ରଗୃହ୍ଣଂତି ଗାଵୋ ଦେଵଦ୍ଵିଜାତଯଃ। କର୍ତୁଃ ପିତୃଗଣାନାଂ ଚ ସ୍ଵର୍ଗୋ ଭଵତି ଚାକ୍ଷଯଃ
ଗାଈ, ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହି ଗଛର ଛାୟା ଓ ତାପରେ ସୁଖ ପାଆନ୍ତି। ଯିଏ ଏହି ଗଛ ଲଗାଏ, ସେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କ ଓ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜମାନେ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ।
କର୍ତୁଂ ସ୍ଵସ୍ଥସ୍ଯ ଵୈ ଵିଘ୍ନମକ୍ଷଯତ୍ଵାନ୍ନ ଶକ୍ଯତେ। ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ରୋପଯେଦ୍ଵୃକ୍ଷମାଧଵମ୍
ସ୍ୱସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ ଗଛ ଲଗାଇଲେ ତାହାର ଫଳ କେବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏନା, କୌଣସି ବାଧା ଆସିପାରେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ସମସ୍ତେ ଚେଷ୍ଟା କରି ଏମିତି ଉତ୍ତମ ଗଛ ଲଗାଇବା ଉଚିତ।
ଏକଂ ଵୃକ୍ଷଂ ସମାରୋପ୍ଯ ନରଃ ସ୍ଵର୍ଗାନ୍ନ ହୀଯତେ। ତସ୍ମାଦେଵ ମହାଵୃକ୍ଷଂ ରୋପଯଧ୍ଵଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଜଣେ ମଣିଷ ଏକଟି ଗଛ ଲଗାଇଲେ ସେ କେବେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୁଏନା। ତେଣୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବଡ଼ ଗଛ ଲଗାଅ।
ଜଲାନାଂ ନିକଟେ ରମ୍ଯେ ରସାନାଂ କ୍ରଯଵିକ୍ରଯେ। ମାର୍ଗେ ଜଲାଶଯେ ଵୃକ୍ଷାନ୍ରୋପଯେଦ୍ଯୋ ମହାଶଯଃ
ଯିଏ ଜଳ ନିକଟରେ, ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନରେ, ରସ ବିକ୍ରୟ ହେଉଥିବା ଜାଗାରେ କିମ୍ବା ରାସ୍ତା ପାଖରେ ଜଳାଶୟ ଛାଡ଼ି ଗଛ ଲଗାଏ, ସେଠି ସେ ନିଜେ ମହାନ ହୁଏ।
ଅଶ୍ଵତ୍ଥାଦୀନ୍ସମାରୋପ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଯାତି ମନୋରମମ୍। ଅର୍ଚଯିତ୍ଵା ତୁ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଦ୍ଵିଜାତଯଃ
ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଓ ଏମିତି ଅନ୍ୟ ଗଛ ଲଗାଇଲେ ମନୋହର ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏବେ ଏହାକୁ ପୂଜିଲେ କେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ମୁଁ କହିବି।
ସ୍ନାତ୍ଵାଶ୍ଵତ୍ଥଂ ସ୍ପୃଶେଦ୍ଯସ୍ତୁ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ। ଅସ୍ନାତୋ ଯଃ ସ୍ପୃଶେନ୍ମର୍ତ୍ଯୋ ଲଭତେ ସ୍ନାନଜଂ ଫଲମ୍
ଯିଏ ସ୍ନାନ କରି ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଛୁଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ଯଦି କେହି ସ୍ନାନ ନ କରି ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଛୁଏ, ସେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ଫଳ ପାଏ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ନାଶଯେତ୍ପାପଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ପ୍ରପଦ୍ଯତେ। ପ୍ରଦକ୍ଷିଣେ ଭଵେଦାଯୁଃ ସଦାଶ୍ଵତ୍ଥ ନମୋସ୍ତୁ ତେ
ଏହାକୁ ଦେଖିଲେ ପାପ ନାଶ ହୁଏ, ଛୁଇଁଲେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମିଳେ, ପରିକ୍ରମା କଲେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ମିଳେ। ହେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସଦା ନମସ୍କାର କରେ।
ଚଲଦ୍ଦଲାଯ ଵୃକ୍ଷାଯ ସଦା ଵିଷ୍ଣୁସ୍ଥିତାଯ ଚ। ବୋଧିସତ୍ଵାଯ ଯୋଗ୍ଯାଯ ସଦାଶ୍ଵତ୍ଥ ନମୋସ୍ତୁ ତେ
ହେ କମ୍ପିଥିବା ପତ୍ର ଥିବା ଗଛ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଷ୍ଣୁ ସଦା ବସିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଯୋଗ୍ୟ, ମୁଁ ସଦା ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ—ହେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, ନମସ୍କାର।
ଅଶ୍ଵତ୍ଥାଯ ତୁ ହଵ୍ଯଂ ତୁ ପଯୋ ନୈଵେଦ୍ଯମେଵ ଚ। ପୁଷ୍ପଂ ଧୂପଂ ଦୀପକଂ ଚ ଦତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗାନ୍ନ ହୀଯତେ
ଅଶ୍ୱତ୍ଥକୁ ହବିଷ୍ୟ, ଦୁଧ, ଭୋଗ, ଫୁଲ, ଧୂପ, ଦୀପ ଦେଇ ପୂଜିଲେ କେବେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୁଏନା।
ସପୁତ୍ରଂ ଚାକ୍ଷଯଂ ଵିଦ୍ଧି ଧନଵୃଦ୍ଧିଯଶସ୍କରମ୍। ଵିଜଯଂ ମାନଦଂ ଭଦ୍ରମଶ୍ଵତ୍ଥସ୍ଯ ପ୍ରପୂଜନମ୍
ଅଶ୍ୱତ୍ଥର ପୂଜା କଲେ ସନ୍ତାନ ସହିତ ଅକ୍ଷୟ ସମୃଦ୍ଧି, ଧନ ବୃଦ୍ଧି, ଖ୍ୟାତି, ବିଜୟ, ମାନ ଓ ମଙ୍ଗଳ ମିଳେ।