ଵିଷ୍ଣୋର୍ଧାମ ଲଭେତ୍ସୋପି ଦିଵ୍ଯଭୋଗଂ ତଥୈଵ ଚ। ଅନଂତରଂ ନୃପୋ ଜାତୋ ଧନୀ ଵାଗୀଶ୍ଵରୋ ଭଵେତ୍
ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଧାମ ପାଏ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରେ; ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମରେ ସେ ରାଜା, ଧନୀ ଓ ବକ୍ତା ହୁଅନ୍ତି।
ଏଵଂ ଦ୍ଵିସ୍ତ୍ରିଶ୍ଚତୁର୍ଵାପି ଗୁଣତୋ ଭୋଗ୍ଯମିଷ୍ଯତେ। ଵିସ୍ତୀର୍ଣେ ପ୍ରଚୁରଂ ଵିଦ୍ଧି ସହସ୍ରେଣାଚ୍ଯୁତୋ ଦିଵଃ
ଏଭଳି ଦୁଇ, ତିନି, କିମ୍ବା ଚାରି ଗୁଣା ଥିଲେ, ଫଳ ତାହା ଅନୁଯାୟୀ ବଢ଼ିଯାଏ; ହଜାର ହେଲେ, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
ସହସ୍ରାଦ୍ଦ୍ଵିଗୁଣେନୈଵ ସୁରପୂଜ୍ଯୋ ଭଵେନ୍ନରଃ। ଜଂତଵସ୍ତତ୍ର ଯେ ସଂତି ଯାଵଂତୋ ଜୀଵନଂ ଯଯୁଃ
ହଜାରର ଦୁଇ ଗୁଣା ହେଲେ, ଲୋକ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୁଏ; ଏବଂ ସେଠାରେ ଯେତେ ପ୍ରାଣୀ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ଯେତେଦିନ ବଞ୍ଚନ୍ତି—
ତତ୍ସଂଖ୍ଯାକା ଜନାସ୍ତସ୍ଯ କିଂକରାଃ ପୃଷ୍ଟଲଗ୍ନକାଃ। ଭଵଂତି ସତତଂ ଗେହେ ପୁରେ ଜନପଦେଷୁ ଚ
ସେ ସଂଖ୍ୟାର ଲୋକମାନେ ସେଉଁ ଲୋକଙ୍କର ଦାସ ଭାବେ ଘରେ, ସହରରେ ଓ ଦେଶରେ ସଦା ଲାଗି ରହନ୍ତି।
ଵିହାଯ ପିତରଂ ଭୋଗ୍ଯା ଧନେ କ୍ଷୀଣେ ଯଥା ଵନମ୍। ପକ୍ଷିଣସ୍ସୂକରଶ୍ଚୈଵ ମହିଷୀ କରିଣୀ ତଥା
ଯେପରି ଧନ ଶେଷ ହେଲେ, ପକ୍ଷୀ, ଶୁଆ, ମହିଷୀ ଓ ହାତୀଣୀ ତାଙ୍କର ଖାଇବା ଦେଇଥିବା ଲୋକକୁ ଛାଡ଼ି ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚଳିଯାନ୍ତି,
ଉପଦେଷ୍ଟା ଚ କର୍ତ୍ତା ଚ ଷଡେତେ ସ୍ଵର୍ଗଗାମିନଃ। ଦିଵ୍ଯଂ ଚ ପକ୍ଷିଣାଂ ଚୈଵ ଶତଂ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଵିନିର୍ଦିଶେତ୍
ଉପଦେଶକ ଓ କର୍ତ୍ତା—ଏହି ଛଅଜଣ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଯାନ୍ତି; ଏବଂ ଶତମାନେ ଦିବ୍ୟ ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
କ୍ରୋଡୋ ଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ତୁ ମହିଷ୍ଯଯୁତହାଯନମ୍। ଦେଵରୂପଂ ସମାସ୍ଥାଯ କରିଣ୍ଯା ଲକ୍ଷମୁଚ୍ଯତେ
ଶୁଆ ହଜାର ବର୍ଷ, ମହିଷୀ ଦଶହଜାର ବର୍ଷ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥାଏ, ଏବଂ ହାତୀଣୀ ପାଇଁ ଏକ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ଦିଆଯାଏ।
କୋଟ୍ଯେକମୁପଦେଷ୍ଟୁଶ୍ଚ କର୍ତୁରକ୍ଷଯମେଵ ଚ। ପୁରା ଧନିସୁତେନୈଵ କୃତଃ ଖ୍ଯାତୋ ଜଲାଶଯଃ
ଏକୋଟି ପ୍ରତି ଉପଦେଶକ ଓ କର୍ତ୍ତା ପାଇଁ ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ; ପୁରୁଣା ଦିନରେ ଧନର ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜଳାଶୟ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା।
ଅଯୁତଧନଵ୍ଯଯେନୈଵ ପ୍ରାଣେନୈଵ ବଲେନ ଚ। ସର୍ଵସତ୍ଵୋପକାରାଯ ଶିଵଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁତେନ ଚ
ଦଶହଜାର ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରି, ନିଜ ପ୍ରାଣ ଓ ଶକ୍ତି ଦେଇ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ, ଏବଂ ଶିବଙ୍କୁ ଦଶହଜାର ଗୁଣା ଭକ୍ତି ସହିତ,
କାଲେନ କିଯତା ଚାପି କ୍ଷୀଣଵିତ୍ତୋଽଭଵତ୍କିଲ। କଶ୍ଚିଦର୍ଥୀ ଧନୀ ତସ୍ଯ ମୂଲ୍ଯଦାନାଯ ଚୋଦ୍ଯତଃ
କିଛି ସମୟ ପରେ, ସେ ଧନହୀନ ହେଲା; ଏକ ଧନୀ ଲୋକ ଏହାକୁ କିଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ ଓ ମୂଲ୍ୟ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ଵିମୃଶ୍ଯ ଧନିନା ଚୋକ୍ତଂ ଵ୍ଯାହାରଂ ଶୃଣୁତାଧୁନା। ଦୀନାରସ୍ଯାଯୁତଂ ଵା ତେ ଦାସ୍ଯାମ୍ଯସ୍ଯାଶ୍ଚ କାରଣାତ୍
ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ଧନୀ ଲୋକ କହିଲେ—ଏବେ ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣ: 'ମୁଁ ତୁମକୁ ଦଶହଜାର ଦିନାର ଦେବି, ଏହି କାରଣରୁ।'
ଲବ୍ଧଂ ତେ ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯାଶ୍ଚ ପୁଣ୍ଯଂ ଲାଭାତ୍ପ୍ରମନ୍ଯସେ। ଶକ୍ତ୍ଯା ଦତ୍ଵାଥ ମୂଲ୍ଯଂ ତାଂ ସ୍ଵୀଯାଂ କର୍ତୁଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
'ତୁମେ ଭାବୁଛ, ଏହି ପୋଖରୀ ମାନେ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରିଛ; ତୁମ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ମୂଲ୍ୟ ଦେଇ, ଏହାକୁ ନିଜ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛ।'
ଏଵମୁକ୍ତେ ସ ତଂ ପ୍ରାହ ଵାସରେପ୍ଯଯୁତଂ ପୁନଃ। ଫଲଂ ଭଵତି ଵୈ ନିତ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯଵିଦୋ ଵିଦୁଃ
ଏହିପରି କହିବା ପରେ, ସେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, 'ତୁମେ ଏକ ଦିନରେ ଦଶହଜାର ଦେଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରଫଳ ମିଳେ; ପୁଣ୍ୟ ଜଣେ ଏହି କଥା ଜାଣନ୍ତି।'
ଏତସ୍ମିନ୍ନିର୍ଜଲେ ଦେଶେ ଶିଵଂ ଖାତଂ କୃତଂ ଚ ମେ। ସ୍ନାନପାନାଦିକଂ କର୍ମ ସର୍ଵେ କୁର୍ଵଂତ୍ଯଭୀଷ୍ଟତଃ
'ଏହି ଜଳହୀନ ସ୍ଥାନରେ, ମୁଁ ଏକ ଜଳାଶୟ ଖୋଦି ତିଆରି କରିଛି; ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଇଚ୍ଛାମତେ ସ୍ନାନ, ପାନ ଓ ଅନ୍ୟ କାମ କରନ୍ତି।'
ତସ୍ମାନ୍ମେପ୍ଯଯୁତାର୍ଥସ୍ଯ ନୈତ୍ଯକଂ ଫଲମିଷ୍ଯତେ। ତତସ୍ତସ୍ଯାଭଵଦ୍ଧାସ୍ଯଂ ତଥୈଵ ଚ ସଭାସଦାମ୍
ସେହିପରି, ମୋର ଦଶହଜାର ପାଇଁ ଶାଶ୍ୱତ ଫଳ ଆଶା କରୁଛି; ତାପରେ ସେ ଏବଂ ସଭାସଦସ୍ୟମାନେ ହସିଲେ।
ହ୍ରିଯା ଚ ପୀଡିତଃ ସୋପି ଵାକ୍ଯମେତଦୁଵାଚ ହ। ସତ୍ଯମେତଦ୍ଵଚୋସ୍ମାକଂ ପରୀକ୍ଷାଂ କୁରୁ ଧର୍ମତଃ
ଲଜ୍ଜାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ସେ ମଧ୍ୟ ଏହି କଥା କହିଲେ: 'ଆମ କଥା ସତ୍ୟ—ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ପରୀକ୍ଷା କର।'
ମତ୍ସରାତ୍ସ ତୁ ତଂ ପ୍ରାହ ଶୃଣୁ ମେ ଵଚନଂ ପିତଃ। ଦୀନାରାଯୁତ ମେ ତତ୍ତେ ଦତ୍ଵା ଚାନୀଯ ପ୍ରସ୍ତରମ୍
ଇର୍ଷ୍ୟାରେ, ସେ କହିଲେ, 'ମୋ କଥା ଶୁଣ, ବାପା: ଦଶହଜାର ଦିନାର ଦେଇ ଏକ ପାଠର ଆଣିଦେ।'
ପାତଯିଷ୍ଯାମି ତେ ଖାତେ ଯଥାଯୋଗଂ ପ୍ରମଜ୍ଜତୁ। ଉନ୍ମଜ୍ଜତି ଚ ଯତ୍କାଲେ ପ୍ରସ୍ତରଃ ସଂତରତ୍ଯପି
'ମୁଁ ସେଇ ପାଠର ଜଳାଶୟରେ ଫେଙ୍ଗିଦେବି; ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ତଳେ ଯିବ, ଯେତେବେଳେ ଉପରକୁ ଆସିବ, ପାଠର ମଧ୍ୟ ପାରିହେବ।'
କ୍ଷଯଂ ଯାସ୍ଯତି ନୋ ଵିତ୍ତଂ ନୋଚେନ୍ମେ ଧର୍ମତୋ ହି ସା। ବାଢମୁକ୍ତ୍ଵାଯୁତଂ ତସ୍ଯ ଗୃହୀତ୍ଵା ସ୍ଵଗୃହଂ ଗତଃ
'ମୋର ଧନ କେବେ ଶେଷ ହେବନି, ଯଦି ଧର୍ମରେ ଏହିପରି ନ ହୁଏ; ସେ ରାଜି ହୋଇ, ଦଶହଜାର ନେଇ ନିଜ ଘରକୁ ଚଳିଗଲେ।'
ସାକ୍ଷିଣାମଗ୍ରତସ୍ତେନ ପ୍ରସ୍ତରଃ ପାତିତସ୍ତଥା। ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯାଂ ମହତ୍ଯାଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟଂ ନରସୁରାସୁରୈଃ
ସାକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ସେଇ ପାଠର ଏଭଳି ଫେଙ୍ଗାଗଲା; ବଡ଼ ପୋଖରୀରେ ମଣିଷ, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଦେଖିଲେ।
ତତୋ ଧର୍ମତୁଲାଯାଂ ତୁ ତୁଲିତଂ ଧର୍ମସାକ୍ଷିଣା। ଦୀନାରାଯୁତଦାନସ୍ଯ ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯା ଜଲସ୍ଯ ତୁ
ତାପରେ ଧର୍ମର ତୁଳାରେ, ଧର୍ମ ସାକ୍ଷୀମାନେ ଦେଖିଲେ—ଦଶହଜାର ଦିନାର ଦାନ ଓ ପୋଖରୀର ଜଳ।
ନ ସମଂ ତୁ ଦିନୈକଂ ତୁ ଜଲସ୍ଯ ଧର୍ମତୋ ଭୃଶମ୍। ଧନିନୋ ମାନସଂ ଦୁଃଖଂ ମୋଘାର୍ଥଂ ଚ ପରେଽହନି
ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ, ଜଳର ପୁଣ୍ୟ ଏକ ଦିନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସମାନ ହେଲା ନାହିଁ; ଧନୀର ମନ ଦୁଃଖରେ ଭରିଗଲା, ପରଦିନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ ହେଲା।
ଶିଲୋଚ୍ଚଯୋଽଭଵତ୍ତୀର୍ଣୋ ଦ୍ଵୀପଵଚ୍ଚ ଜଲୋପରି। ତତଃ କୋଲାହଲଃ ଶବ୍ଦୋ ଜନାନାଂ ସମୁପସ୍ଥିତଃ
ପାଣିର ଉପରେ ଏକ ଥୋକ ପଥର ଦ୍ୱୀପ ଭଳି ଉଠି ଆସିଲା; ତାପରେ ଲୋକମାନେ ଏଠାରେ ଏକଠି ହେବାରେ ବଡ଼ ଶବ୍ଦ ଓ କୋଳାହଳ ହେଲା।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵାଦ୍ଭୁତଵାକ୍ଯଂ ଚ ମୁଦା ତୌ ଚାଗତୌ ତତଃ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶୈଲଂ ତଥାଭୂତଂ କୃତଂ ତେନାଯୁତଂ ତଥା
ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଶୁଣି, ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଖୁସିରେ ଆସିଲେ; ଏଭଳି ପାହାଡ଼ ଦେଖି, ସେ ଦଶ ହଜାର ଦାନ କଲେ।
ତତଃ ଖାତାଧିପେନୈଵ ଶୈଲଂ ଦୂରେ ନିପାତିତମ୍। ପୁଣ୍ଯଂ ଖାତସ୍ଯ ଚୋତ୍ଖାତେ ପ୍ରଲୁପ୍ତସ୍ଯ ସୁତେନ ହି
ତାପରେ ଖନନର ମାଲିକ ଦ୍ୱାରା ସେ ପାହାଡ଼ ଦୂରକୁ ଛାଡ଼ିଦିଆଗଲା; ଖନନର ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ହାରାଇଯାଇଥିଲା, ସେଥିରେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଫେରାଇଲେ।
ସୋପି ନାକଂ ସମାରୁହ୍ଯ ଜନ୍ମଜନ୍ମସୁ ନିର୍ଵୃତଃ। ଗୋତ୍ରମାତୃଗଣାନାଂ ଚ ନୃପାଣାଂ ସୁହୃଦାଂ ତଥା
ସେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଢ଼ି, ଅନେକ ଜନ୍ମରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ; ତାଙ୍କର ମାତୃପକ୍ଷୀୟ ବଂଶଜ, ରାଜାମାନେ ଓ ସ୍ନେହୀମାନେ ସହିତ।
ସଖୀନାଂ ଚୋପକର୍ତୄଣାଂ ଖାତଂ ଖାତ୍ଵାଽକ୍ଷଯଂ ଫଲମ୍। ତପସ୍ଵିନାମନାଥାନାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଵିଶେଷତଃ
ସଙ୍ଗୀ ଓ ଉପକାରୀମାନେ ପାଇଁ, ଏଭଳି ଖାଲି ଖନନ କଲେ ଅମର ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ; ବିଶେଷକରି ତପସ୍ୱୀ, ଦୁଃଖୀ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ।
ଖାତଂ ତୁ ଜନଯିତ୍ଵା ତୁ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଚାକ୍ଷଯମଶ୍ନୁତେ। ତସ୍ମାତ୍ଖାତାଦିକଂ ଵିପ୍ରାଃ ଶକ୍ତିତୋ ଯଃ କରିଷ୍ଯତି
ଏଭଳି ଏକ ଖାଲି ତିଆରି କଲେ ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ତେଣୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଯେଉଁ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଖାଲି ଓ ଏପରି କାମ କରିଥାଏ—
ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯାତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ମୋକ୍ଷଂ ଯାଯାନ୍ନ ସଂଶଯଃ। ଯ ଇଦଂ ଶ୍ରାଵଯେଲ୍ଲୋକେ ଧର୍ମାଖ୍ଯାନଂ ମହୋତ୍କଟମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରି ପୁଣ୍ୟ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଏବଂ ଯିଏ ଏହି ମହା ଧର୍ମ କଥା ଲୋକେ ଶୁଣାଏ—
ସର୍ଵଖାତପ୍ରଦାନସ୍ଯ ଫଲମଶ୍ନାତି ଧାର୍ମିକଃ। ଗ୍ରହଣେ ଭାସ୍କରସ୍ଯୈଵ ଭାଗୀରଥ୍ଯାଂ ତଟେ ଵରେ
ସେ ଧର୍ମିକ ଲୋକ ଏହି ସମସ୍ତ ଖାଲି ଦାନର ଫଳ ଭୋଗ କରେ; ବିଶେଷକରି ଭାଗୀରଥୀ ନଦୀର ଶୁଭ ତଟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ।