ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରାହ ସା କଂଠାଦ୍ଵିମୁଚ୍ଯ ଭୁଜବଂଧନମ୍ । କଥଂ ତାପସରୂପେଣ ତ୍ଵଂ ମାଂ ମୋହିତୁମାଗତଃ
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ବୃନ୍ଦା ଗଳା ଓ ହାତର ବନ୍ଧନ ଛାଡି, କହିଲେ: 'ତପସ୍ୱୀ ରୂପରେ କିପରି ତୁମେ ମୋତେ ମୋହିତ କରିବାକୁ ଆସିଛ?'
ନିଶମ୍ଯ ଵଚନଂ ତସ୍ଯାଃ ସାଂତ୍ଵଯନ୍ପ୍ରାହ ତାଂ ହରିଃ । ଶୃଣୁ ଵୃଂଦାରିକେ ତ୍ଵଂ ମାଂ ଵିଦ୍ଧି ଲକ୍ଷ୍ମୀମନୋହରମ୍
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ହରି ସେକୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହିଲେ: 'ବୃନ୍ଦାରିକେ, ଶୁଣ, ମୋତେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ମନୋହର ସ୍ୱାମୀ ଭାବରେ ଜାଣ।'
ତଵ ଭର୍ତା ହରଂ ଜେତୁଂ ଗୌରୀମାନଯିତୁଂ ଗତଃ । ଅହଂ ଶିଵଃ ଶିଵଶ୍ଚାହଂ ପୃଥକ୍ତ୍ଵେ ନ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତୌ 6.15.
ତୁମର ପତି ହରଙ୍କୁ ଜିତିବାକୁ ଓ ଗୌରୀଙ୍କୁ ଆଣିବାକୁ ଗଲେ; ମୁଁ ଶିବ, ଶିବ ମୁଁ, ଦୁଇଜଣ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ।
ଜାଲଂଧରୋ ହତଃ ସଂଖ୍ଯେ ଭଜ ମାମଧୁନାନଘେ । ନାରଦ ଉଵାଚ- ଇତି ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଷଣ୍ଣଵଦନାଭଵତ୍ । ତତୋ ଵୃଂଦାରିକା ରାଜନ୍କୁପିତା ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ହ
ଜାଲନ୍ଧର ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ ହେଲେ; ଏବେ, ନିର୍ମଳେ, ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର। ନାରଦ କହିଲେ- ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ବୃନ୍ଦାରିକାଙ୍କର ମୁହଁ ଉଦାସ ହେଲା; ତାପରେ, ରାଜା, ବୃନ୍ଦାରିକା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ରଣେ ବଦ୍ଧୋଽସି ଯେନ ତ୍ଵଂ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତଃ ପିତୁର୍ଗିରା । ଵିଵିଧୈଃ ସତ୍କୃତୋ ରତ୍ନୈର୍ଯୁକ୍ତଂ ତସ୍ଯ ହୃତା ଵଧୂଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ବାନ୍ଧି ହେବା ପରେ, ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଜୀବନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ମୁକ୍ତ ହେଲା; ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ, ତଥାପି ତୁମର ଜୀବନସଙ୍ଗୀନୀ ଚୋରାଯାଇଲା।
ପତିର୍ଧର୍ମସ୍ଯ ଯୋ ନିତ୍ଯଂ ପରଦାରରତଃ କଥମ୍ । ଈଶ୍ଵରୋଽପି କୃତଂ ଭୁଂକ୍ତେ କର୍ମେତ୍ଯାହୁର୍ମନୀଷିଣଃ
ଯିଏ ସଦା ପରସ୍ତ୍ରୀରେ ଆସକ୍ତ, ସେ କିପରି ଧର୍ମର ସ୍ୱାମୀ ହେବ? ଜଗତର ମହାନ ଦେବତା ମଧ୍ୟ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି — ଏହିପରି ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହିଛନ୍ତି।
ଅହଂ ମୋହଂ ଯଥାନୀତା ତ୍ଵଯା ମାଯା ତପସ୍ଵିନା । ତଥା ତଵ ଵଧୂଂ ମାଯା ତପସ୍ଵୀକୋଽପି ନେଷ୍ଯତି
ଯେପରି ତୁମେ ମାୟାରେ ମୋତେ ଭ୍ରମିତ କଲା, ସେପରି ଅନ୍ୟ ଏକ ତପସ୍ବୀ ମାୟାରେ ତୁମର ଜୀବନସଙ୍ଗୀନୀକୁ ନେଇଯିବ।
ଇତି ଶପ୍ତସ୍ତଥା ଵିଷ୍ଣୁର୍ଜଗାମାଦୃଶ୍ଯତାଂ କ୍ଷଣାତ୍ । ସା ଚିତ୍ରଶାଲାପର୍ଯଂକଃ ସ ଚ ତେଽଥପ୍ଲଵଂଗମାଃ
ଏପରି ଶାପ ଦେବା ପରେ, ବିଷ୍ଣୁ ତୁରନ୍ତ ଦୃଶ୍ୟରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; ଚିତ୍ରଶାଳା ଓ ଶୟନ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲା, ଏବଂ ତୁମ ସହିତ ଆସିଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।
ନଷ୍ଟଂ ସର୍ଵଂ ହରୌ ଯାତେ ଵନଂ ଶୂନ୍ଯଂ ଵିଲୋକ୍ଯ ସା । ଵୃଂଦା ପ୍ରାହ ସଖୀଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଜିହ୍ମଂ ତଦ୍ଵିଷ୍ଣୁନା କୃତମ୍
ହରି ଚାଲିଯିବା ପରେ ସବୁ କିଛି ହରାଇଗଲା; ଜଙ୍ଗଲକୁ ଶୂନ୍ୟ ଦେଖି, ବୃନ୍ଦା ତାଙ୍କ ସହିନୀକୁ ଦେଖି କହିଲେ, 'ଏହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚତୁର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ହେଇଛି।'
ତ୍ଯକ୍ତଂ ପୁରଂ ଗତଂ ରାଜ୍ଯଂ କାଂତଃ ସଂଦେହତାଂ ଗତଃ । ଅହଂ ଵନେ ଵିଦିତ୍ଵୈତତ୍କ୍ଵ ଯାମି ଵିଧିନିର୍ମିତା
ନଗର ଛାଡ଼ାଯାଇଛି, ରାଜ୍ୟ ହରାଇଛି, ପ୍ରିୟଜନ ଅନିଶ୍ଚିତ; ଏହା ଜଙ୍ଗଲରେ ବୁଝି, ମୁଁ କେଉଁଠି ଯିବି, ଭାଗ୍ୟର ଦ୍ୱାରା ଗଢ଼ା।
ମନୋରଥାନାଂ ଵିଷଯମଭୂନ୍ମେ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନମ୍ । ପ୍ରାହ ନିଃଶ୍ଵସ୍ଯ ଚୈଵୋଷ୍ଣଂ ରାଜ୍ଞୀ ଵୃଂଦାତିଦୁଃଖିତା
ମୋର ଇଚ୍ଛାର ପୂରଣ ହେଲା ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ; ଦୁଃଖରେ ରାଣୀ ବୃନ୍ଦା ଗଭୀର ଶ୍ୱାସ ନେଇ କହିଲେ।
ମମ ପ୍ରାପ୍ତଂ ହି ମରଣଂ ତ୍ଵଯା ହି ସ୍ମରଦୂତିକେ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ସା ତଯା ପ୍ରାହ ମମ ତ୍ଵଂ ପ୍ରାଣରୂପିଣୀ
'ମୋ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ଆସିଛି, ତୁମ ଦ୍ୱାରା, ଏହା ଭଲବାସାର ଦୂତି'; ଏପରି କହିବା ପରେ, ସହିନୀ କହିଲେ, 'ତୁମେ ମୋର ପ୍ରାଣ ଅଟୁଟ।'
ତସ୍ଯାସ୍ତଥୋକ୍ତମାକର୍ଣ୍ଯ ଇତିକର୍ତ୍ତଵ୍ଯତାଂ ତତଃ । ଵନେ ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ସା ଵୃଂଦା ଗତ୍ଵା ତତ୍ର ମହତ୍ସରଃ
ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବୃନ୍ଦା କଣ କରିବେ ଭାବି, ଜଙ୍ଗଲରେ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଏକ ବଡ଼ ଝିଲିକୁ ଗଲେ।
ଵିହାଯ ଦୁଃଖମକରୋଦ୍ଗାତ୍ରକ୍ଷାଲନମଂବୁନା । ତୀରେ ପଦ୍ମାସନଂ ବଦ୍ଧ୍ଵା କୃତ୍ଵା ନିର୍ଵିଷଯଂ ମନଃ
ଦୁଃଖକୁ ଛାଡ଼ି, ଜଳରେ ଦେହ ପରିଷ୍କାର କଲେ; ତୀରରେ ପଦ୍ମାସନରେ ବସି, ମନକୁ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ରୁ ମୁକ୍ତ କଲେ।
ଶୋଷଯାମାସ ଦେହଂ ସ୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁସଂଗେନ ଦୂଷିତମ୍ । ତପଶ୍ଚଚାରସାତ୍ଯୁଗ୍ରଂ ନିରାହାରା ସଖୀସମମ୍
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସଂଗରେ ଦୂଷିତ ଦେହକୁ ଶୁଷ୍କ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ; ତିନି ଏବଂ ସହିନୀ ମିଶି ଅତି କଠିନ ଉପବାସ ଓ ତପସ୍ୟା କଲେ।
ଗଂଧର୍ଵଲୋକତୋ ଵୃଂଦାମଥାଗତ୍ଯାପ୍ସରୋଗଣଃ । ପ୍ରାହ ଯାହୀତି କଲ୍ଯାଣି ସ୍ଵର୍ଗଂ ମା ତ୍ଯଜ ଵିଗ୍ରହମ୍
ଗନ୍ଧର୍ବ ଲୋକରୁ ଅନେକ ଅପ୍ସରା ବୃନ୍ଦାଙ୍କୁ ଦେଖି ଆସି କହିଲେ, 'ଶୁଭେ, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଅ — ଦେହକୁ ଛାଡ଼ିନି।'
ଗାଂଧର୍ଵଂ ଶସ୍ତ୍ରମେତତ୍ତ୍ରିଭୁଵନଵିଜଯଂ ଶ୍ରୀପତିସ୍ତୋଷମଗ୍ର୍ଯଂ। ନୀତୋ ଯେନେହ ଵୃଂଦେ ତ୍ଯଜସି କଥମିଦଂ ତଦ୍ଵପୁଃ ପ୍ରାପ୍ତକାମମ୍ । କାଂତଂ ତେ ଵିଦ୍ଧି ଶୂଲିପ୍ରଵରଶରହତଂ ପୁଣ୍ଯଲାଭସ୍ଯ ଭୂଷାସ୍ଵର୍ଗସ୍ଯ ତ୍ଵଂ। ଭଵାଦ୍ଯ ଦ୍ରୁତମମରଵନଂ ଚଂଡିଭଦ୍ରେ ଭଜ ତ୍ଵମ୍
'ଏହି ଗନ୍ଧର୍ବ ଶସ୍ତ୍ର ତିନି ଜଗତର ଜୟ ଓ ଶ୍ରୀପତିଙ୍କ ଅତି ପ୍ରିୟତା ଦେଇଛି, ବୃନ୍ଦା, ଏଠାରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା। ଏହି ଦେହ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଛି, ଏହାକୁ କିପରି ଛାଡ଼ିବ? ତୁମର ପ୍ରିୟଜନ ଶୂଳଧାରୀ ମହାଦେବଙ୍କ ଶରରେ ନିହତ ହେଲେ; ପୁଣ୍ୟର ଫଳ ହେଉଛି ସ୍ୱର୍ଗର ଭୂଷଣ। ଏବେ, ଶୂରା ଓ ଶୁଭେ, ତୁରନ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଅ।'
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶାସ୍ତ୍ରଂ ଵଧୂନାଂ ଜଲଧିଜଦଯିତା ଵାକ୍ଯମାହ ପ୍ରହସ୍ଯ । ସ୍ଵର୍ଗାଦାହୃତ୍ଯ ମୁକ୍ତାତ୍ରିଦଶପତି ଵଧୂଶ୍ଚାତିଵୀରେଣ ପତ୍ଯା । ଆଦୌ ପାତ୍ରଂ ସୁଖାନାମହମମରଜିତା ପ୍ରେଯସା ତଦ୍ଵିଯୁକ୍ତାନିର୍ଦୁଷ୍ଟା ତଦ୍ଯ। ତିଷ୍ଯେ ପ୍ରିଯମମୃତଗତଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାଂ ଯେନ ଚୈଵ
ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ସମୁଦ୍ରଜନ୍ମା ପ୍ରିୟଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି ବୃନ୍ଦା ହସି କହିଲେ: 'ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଆଣିଥିବା ଦେବୀମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ମୁକ୍ତା ହେଇ, ପ୍ରଥମେ ମୁଁ ଅଜୟ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ଆନନ୍ଦର ପାତ୍ର ଥିଲି, ଏବେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦୋଷହୀନ ହେଲି। ଆଗାମୀ ଜନ୍ମରେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ, ଯିଏ ଅମୃତରେ ଯାଇଛନ୍ତି, ପ୍ରାପ୍ତ କରିବି।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସସଖୀ ଵୃଂଦା ଵିସସର୍ଜାପ୍ସରୋଗଣାନ୍ । ତତ୍ପ୍ରୀତିପାଶବଦ୍ଧାସ୍ତା ନିତ୍ଯମାଯାଂତି ଯାଂତି ଚ
ଏପରି କହି ବୃନ୍ଦା ସହିନୀ ସହ ଅପ୍ସରାମାନେକୁ ବିଦାୟ କଲେ; ତାଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ବନ୍ଧି, ସେମାନେ ସଦା ଆସନ୍ତି ଓ ଯାନ୍ତି।
ଯୋଗାଭ୍ଯାସେନ ଵୃଂଦାଥ ଦଗ୍ଧ୍ଵା ଜ୍ଞାନାଗ୍ନିନା ଗୁଣାନ୍ । ଵିଷଯେଭ୍ଯଃ ସମାହୃତ୍ଯ ମନଃ ପ୍ରାପ ତତଃ ପରମ୍
ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସରେ ବୃନ୍ଦା ଜ୍ଞାନର ଅଗ୍ନିରେ ଗୁଣମାନେକୁ ଜଳାଇଲେ; ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେରୁ ମନକୁ ଉପସଂହାର କରି, ସେ ପରମ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵୃଂଦାରିକାଂ ତତ୍ର ମହାଂତଶ୍ଚାପ୍ସରୋଗଣାଃ । ତୁଷ୍ଟୁଵୁର୍ନଭସସ୍ତୁଷ୍ଟା ଵଵୃଷୁଃ ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିଭିଃ
ସେଠାରେ ବୃନ୍ଦାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅପ୍ସରାମାନେ ଆକାଶରୁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ, ଖୁସି ହେଇ ଫୁଲର ବୃଷ୍ଟି କରିଲେ।
ଶୁଷ୍କକାଷ୍ଠଚଯଂ କୃତ୍ଵା ତତ୍ର ଵୃଂଦାକଲେଵରମ୍ । ନିଧାଯାଗ୍ନିଂ ଚ ପ୍ରଜ୍ଵାଲ୍ଯ ସ୍ମରଦୂତୀ ଵିଵେଶ ତମ୍
ସେଠାରେ ଶୁଷ୍କ କାଠ ଜମା କରି, ବୃନ୍ଦାଙ୍କ ଦେହକୁ ତାହାରେ ରଖିଲେ; ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ, ଭଲବାସାର ଦୂତି ତାହାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଦଗ୍ଧଂ ଵୃଂଦାଂଗରଜସାଂ ବିଂବଂ ତଦ୍ଗୋଲକାତ୍ମକମ୍ । କୃତ୍ଵା ତଦ୍ଭସ୍ମନଃ ଶେଷଂ ମଂଦାକିନ୍ଯାଂ ଵିଚିକ୍ଷିପୁଃ
ବୃନ୍ଦାଙ୍ଗର ଧୂଳିରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଗୋଲାକ ଅଗ୍ନିରେ ପୁରି ଛାଇ ହେବା ପରେ, ତାହାର ଅବଶିଷ୍ଟ ମାଣ୍ଡାକିନୀ ନଦୀରେ ପକାଇ ଦେଲେ ।
ଯତ୍ର ଵୃଂଦା ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଦେହଂ ବ୍ରହ୍ମପଥଂ ଗତା । ଆସୀଦ୍ଵୃଂଦାଵନଂ ତତ୍ର ଗୋଵର୍ଦ୍ଧନସମୀପତଃ
ଯେଉଁଠାରେ ବୃନ୍ଦା ତାଙ୍କର ଦେହ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ବ୍ରହ୍ମପଥକୁ ଗଲେ, ସେଠି ଗୋବର୍ଧନ ନିକଟରେ ବୃନ୍ଦାବନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା ।
ଦେଵ୍ଯୋଽଥ ସ୍ଵର୍ଗମେତ୍ଯ ତ୍ରିଦଶପତିଵଧୂସତ୍ତ୍ଵସଂପତ୍ତିମାହୁର୍ଦେଵୀଭ୍ଯସ୍ତନ୍ନିଶମ୍ଯ ପ୍ରମୁଦିତମନସୋ ନିର୍ଜରାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ । ଶତ୍ରୋର୍ଦୈତ୍ଯସ୍ଯ ହିତ୍ଵା ପ୍ରବଲତରଭଯଂ ଭୀମଭେର୍ଯୋ ନିଜଘ୍ନୁଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତ୍ରାସନସ୍ଥଃ । ପରିଜନନିଵହୋଵାପଶୋଭାଂ ଶୁଭସ୍ଯ
ତାପରେ ଦେବୀମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଜନାନୀମାନଙ୍କର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁଣ ବିଷୟରେ କହିଲେ । ଏହା ଶୁଣି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୈତ୍ୟ ଶତ୍ରୁର ଭୟକୁ ଦୂର କରି ଭୟଙ୍କର ଢୋଲ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ । ତାଙ୍କର ସେବକମାନେ ଶୁଭ ଅପରିମିତ ରୂପ ଦେଖାଇଲେ ।
ଶ୍ରୀମହାଦେଵଉଵାଚ- ହରିଦ୍ଵାରଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ଶୃଣୁ ଦେଵର୍ଷିସତ୍ତମ । ଯତ୍ର ଗଂଗା ଵହତ୍ଯେଵ ତତ୍ରୋକ୍ତଂ ତୀର୍ଥମୁତ୍ତମମ୍
ଶ୍ରୀମହାଦେବ କହିଲେ — ଦେବର୍ଷି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହରିଦ୍ୱାରର ବିଶେଷ ପୁଣ୍ୟ ସ୍ଥାନ ବିଷୟରେ ଶୁଣ । ଯେଉଁଠାରେ ଗଙ୍ଗା ନିର୍ବିଗ୍ନ ଭାବେ ବହେ, ସେଠି ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥ ଘୋଷିତ ।
ଯତ୍ର ଦେଵା ଵସଂତୀହ ଋଷଯୋ ମନଵସ୍ତଥା । ଯତ୍ର ଦେଵଃ ସ୍ଵଯଂ ସାକ୍ଷାତ୍କେଶଵୋ ନିତ୍ଯମାଶ୍ରିତଃ
ସେଠି ଦେବତାମାନେ, ଋଷିମାନେ ଓ ମନୁମାନେ ବସନ୍ତି । ଦେବତା କେଶବ ନିଜେ ସେଠି ସଦା ବସିଛନ୍ତି ।
ପୁରା ପୂର୍ଵଂ ତୁ ଭୋ ଵତ୍ସ ତୀର୍ଥଂ ଜାତଂ ମହତ୍ତଦା । ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ଦୂରତୋ ଯାତି ପାତକମ୍
ପୂର୍ବେ, ମୁଁ କୁହୁଛି, ଏହି ମହାତୀର୍ଥ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା । ଏହାକୁ ଦୂରରୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ମନୁଷ୍ୟର ପାପ ଦୂର ହୋଇଯାଏ ।
ଯତ୍ର ଗଂଗା ମହାରମ୍ଯା ଜାତା ପୁଣ୍ଯ ଵିଶେଷତଃ । ଵିଷ୍ଣୁପାଦୋଦକୀ ଜାତା ତଚ୍ଚରଣସ୍ପର୍ଶନାତ୍ତତଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଗଙ୍ଗା ଅତି ସୁନ୍ଦର ଓ ବିଶେଷ ପବିତ୍ର ଭାବରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି । ସେଠି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପାଦ ଛୁଇଁ ଜଳ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି ।
ଭଗୀରଥେନ ଭୋ ଵିଦ୍ଵନ୍ନାନୀତା ତତ୍ର ମାର୍ଗତଃ । ଉଦ୍ଧାରଃ ପୂର୍ଵଜାନାଂ ତୁ କୃତସ୍ତେନ ମହାତ୍ମନା
ଭାଗୀରଥ, ମୁଁ କୁହୁଛି ଜ୍ଞାନୀ, ତାଙ୍କର ପ୍ରୟାସରେ ଗଙ୍ଗାକୁ ଏଠାକୁ ଆଣିଥିଲେ । ସେ ମହାତ୍ମା ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜମାନେ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ ।