ଶକ୍ରୋ ଦେଵଵରୈଃ ପୂଜ୍ଯୋ ହ୍ଯଦ୍ଯାପି ଦିଵି ଵର୍ତତେ। ଇଂଦ୍ରସ୍ଯୈତାଦୃଶୀ କାମାଦଵସ୍ଥା ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ
ଶକ୍ର, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମାନିତ, ଏଯାଁ ଅପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସିଛନ୍ତି। ଏହି ଭଳି ଅବସ୍ଥା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କାମବଶତାରୁ ହୋଇଛି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ଇତି ଶ୍ରୀପାଦ୍ମପୁରାଣେ ପ୍ରଥମେ ସୃଷ୍ଟିଖଂଡେ ଅହଲ୍ଯାହରଣଂନାମ ଚତୁଷ୍ପଂଚାଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି, ପବିତ୍ର ପଦ୍ମପୁରାଣର ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟିଖଣ୍ଡରେ 'ଅହଲ୍ୟା ହରଣ' ନାମକ ଚୁଅନ୍ଚାଳିସ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ- ଅପରଂ ଚ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି କାମେନାଧିଷ୍ଠିତସ୍ଯ ଚ। ପୁରା ଭାଗୀରଥୀ ତୀରେ ଦ୍ଵିଜଃ ପରମହଂସକଃ
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ— ମୁଁ ଆଉ ଏକ ଗଳ୍ପ କହିବି, ଯେଉଁଥିରେ କାମରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଭାଗୀରଥୀ ତୀରେ ଏକ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମହାପୁରୁଷ ଥିଲେ।
ଉପଦେଷ୍ଟା ସହସ୍ରାଣାଂ ଦ୍ଵିଜାନାଂ ଶାଂତିଦଃ ପରଃ। ଏକଦଂଡଧରଃ ସାକ୍ଷାତ୍କୂର୍ମଵଦ୍ଧରଣୀ ସ୍ଥିତଃ
ସେ ହଜାର ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଶିକ୍ଷକ ଥିଲେ, ଶାନ୍ତି ଦେବାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଏକ ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରି, କୁର୍ମ ଭଳି ଭୂମିରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ିଥିଲେ।
ଏକାକିନଃ ସତସ୍ତସ୍ଯ ଦେଵାଗାରେ ଵିନିଷ୍କୃତେ। ପତ୍ଯୁର୍ଗୃହାତ୍ପରଂ ଗେହଂ ଗଂତୁଂ ସାଯଂ ସମୁଦ୍ଯତା
ସେ ଏକା ଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କର ଜଣେ ଜଣା ଘର ଛାଡ଼ି, ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଅନ୍ୟ ଘରକୁ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ଅକସ୍ମାଦ୍ଯୁଵତୀ ନାରୀ ମିଲିତା ରୂପଧାରିଣୀ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଂ ଭଗଵାନ୍ଵିପ୍ରୋ ମନ୍ମଥସ୍ଯ ଭଯାର୍ଦିତଃ
ହଠାତ୍ ଏକ ଯୁବତୀ, ଅତି ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେଠାକୁ ଆସିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ପୂଜ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ କାମଭୟରେ ବିଭୀତ ହେଲେ।
ଅଗାରଜଠରେ କୃତ୍ଵା ସ ଚୈନାଂ ପ୍ରାକ୍ଷିପତ୍କ୍ଷପାମ୍। ଅର୍ଗଲଂ ସା ଦୃଢଂ କୃତ୍ଵା ଦେଵାଗାରେ ସୁଶୋଭନେ
ସେ ତାକୁ ଘର ଭିତରକୁ ନେଇ, ରାତି ପାଇଁ ଘର ବନ୍ଦ କଲେ, ଦେବଗୃହକୁ ଦୃଢ଼ ଆଡ଼କା ଲଗାଇ ସୁରକ୍ଷିତ କଲେ।
କଦାଚିଦପି ତଂ ଦ୍ଵାରାଦାଗଂତୁଂ ନ ଦଦାତି ହ। ଏଵଂଭୂତଃ ସମାଧିସ୍ଥଃ କ୍ଷପାଂ କ୍ଷିପ୍ତ୍ଵା ଵିଲପ୍ଯ ସଃ
ସେ କେବେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦ୍ୱାର ଦେଇ ଭିତରକୁ ଯିବାକୁ ଦେଲେ ନାହିଁ। ଏଭଳି ଧ୍ୟାନରେ ରହି, ସେ ରାତିଟିଏ କାଟି, ଦୁଃଖ କରିଲେ।
ଚିଂତଯଂସ୍ତାଂ ଵରାରୋହାଂ ଦ୍ଵାରି କିଂ ଵା କୃତଂ ମମ। ଏଵଂ ସଂଚିଂତ୍ଯତାମାହ ଦ୍ଵାରଂ ଦେହୀହ ନଃ ପ୍ରିଯେ
ସେ ସୁନ୍ଦରୀକୁ ଭାବି, ଦ୍ୱାର ପାଖରେ ଚିନ୍ତା କଲେ— 'ମୁଁ କଣ କଲି?' ଏଭଳି ଭାବି, ସେ କହିଲେ— 'ପ୍ରିୟେ, ଦ୍ୱାର ଦେ।'
ପତିଶ୍ଚ ଵଶଗଃ କାଂତେ ଦଯିତସ୍ତେ ଭଵିଷ୍ଯତି। ତତସ୍ତଂ ପ୍ରାହ ସା ଵିପ୍ରଂ ଵୃଦ୍ଧଂ କାମପ୍ରଲାଲସମ୍
'ତୋର ପତି, ହେ କାନ୍ତା, ତୋର ଅଧୀନରେ ରହିବ; ତୋର ପ୍ରିୟ ତୋର ହେବ।' ତାପରେ ସେ, ଅତି ବୃଦ୍ଧ ଏବଂ କାମରେ ମତ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅନନ୍ଵିତା ଗିରଃସ୍ତାତ ଵକ୍ତୁଂ ତ୍ଵଂ ନାର୍ହସି ପ୍ରଭୋ। ଅଥାସୌ ଭଗଵାନ୍ପ୍ରାହ ପ୍ରଚୁରଂ ଚାସ୍ତି ମେ ଵସୁ
'ଏଭଳି କଥା, ହେ ପିତା, ତୁମେ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।' କିନ୍ତୁ ସେ ପୂଜ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ— 'ମୋ ପାଖରେ ବହୁତ ଧନ ଅଛି।'
ତଵ ଦାସ୍ଯାମି କଲ୍ଯାଣି ପ୍ରସ୍ଫୋଟଯ କପାଟିକାମ୍। ଵିପ୍ରମାହ ପୁନଃ ସା ଚ ତ୍ଵଂ ଵୈ ମେ ଧର୍ମତଃ ପିତା
'ମୁଁ ତୋତେ ଦେଇଦେବି, ହେ ଶୁଭେ, ଦ୍ୱାର ଖୋଲ।' କିନ୍ତୁ ସେ ପୁଣି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ— 'ତୁମେ ମୋର ଧର୍ମରେ ପିତା।'
ମା ଗଚ୍ଛ ପୁତ୍ରିକାଂ ମାଂ ଚ ପରଯୋଷାଂ ଚ ଧାର୍ମିକ। ମନସା ସ ସମାଲୋଚ୍ଯ ସୁଷିରେଣ ପଥା ଗୃହାନ୍
'ମୋତେ, ତୋର ଝିଅକୁ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଜନଙ୍କ ଜନାକୁ ଛୁଅନ୍ତୁ ନାହିଁ, ହେ ଧର୍ମିକ।' ଏହା ଭାବି, ସେ ସଂକୁଚିତ ରାସ୍ତାରେ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ବାହୁନୋଦ୍ଧାଟ୍ଯତେ ନୈଵ ଗଂତୁଂ ଚୈଵ ସମୁଦ୍ଯତଃ। ଗଚ୍ଛତଶ୍ଚାର୍ଦ୍ଧମରର ଉତ୍ତମାଂଗଂ ସୁସଂକଟେ
ବାହୁ ଉଠାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱାର ଖୋଲିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଯିବାବେଳେ, ସଂକୁଚିତ ରାସ୍ତାରେ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଅଟକିଗଲା।
ପ୍ରଵିଷ୍ଟଂ ନ ପୁନଶ୍ଚୈତି ପଂଚତ୍ଵମଗମତ୍ତଦା। ଉଷଃକାଲେ ସମାଯାତା ରକ୍ଷିଣୋ ଯେ ଚ କିଂକରାଃ
ସେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କିନ୍ତୁ ପୁଣି ବାହାରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ। ପ୍ରଭାତେ, ରକ୍ଷକ ଏବଂ ସେବକମାନେ ଆସିଲେ।
ଅଦ୍ଭୁତଂ ତଂ ଶଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାମୁଚୁସ୍ତେ ଚ ଵିସ୍ମିତାଃ। କଥଂ ଚ ନିଧନଂ ତ୍ଵସ୍ଯ ସଂଭୂତଂ ବ୍ରୂହି ସୁଂଦରି
ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ମୃତଦେହକୁ ଦେଖି, ସେମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ ଏବଂ ତାକୁ କହିଲେ— 'ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଏହି ମୃତ୍ୟୁ କିପରି ହେଲା, କହ।'
କଥଯିତ୍ଵା ତୁ ତଦ୍ଵୃତ୍ତମଭୀଷ୍ଟଂ ଦେଶମାଗତା। ଏଵଂ କାମସ୍ଯ ମହିମା ଦୁର୍ନିଵାରୋ ଜନେଷୁ ଚ
ସେ ଘଟଣାଟିକୁ କହି ଚାହିଁଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏଭଳି କାମନାର ମହତ୍ତ୍ୱ, ଏହା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି କଷ୍ଟରେ ଦମନ ହୁଏ।
ସର୍ଵେଷାମପି ଜଂତୂନାଂ ସୁରାସୁରନୃଣାଂ ଭଵେତ୍। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽମୋଘାଂ ଵରାରୋହାଂ ସର୍ଵଲୋକପିତାମହଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ଦେବତା, ଦାନବ କିମ୍ବା ମଣିଷ, ସବୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି କାମନା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ସେଇ ନିର୍ମଳ ଓ ସୁନ୍ଦରୀ ଜନନୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କ ପିତା ମନେ ଆନ୍ଦୋଳିତ ହେଲେ।
ଚ୍ଯୁତବୀଜୋଭଵତ୍ତତ୍ର ଲୌହିତ୍ଯସଂଭଵସ୍ମୃତଃ। ପୁନାତି ସକଲାନ୍ଲୋକାନ୍ସର୍ଵତୀର୍ଥମଯୋ ହି ସଃ
ତାଙ୍କର ବୀଜ ସେଠାରେ ପଡ଼ିଲା, ଯାହାକୁ ଲାଲିମାର ଉତ୍ପତ୍ତି ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ସେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ମିଶ୍ରଣ ଥିବାରୁ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି।
ଯମାଶ୍ରିତ୍ଯ ନରୋ ଯାତି ବ୍ରହ୍ମଲୋକମନାମଯମ୍। ଦ୍ଵିଜ ଉଵାଚ- କଥଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମୋହୋ ହ୍ଯମୋଘା କା ଵରାଂଗନା
ଯେଉଁ ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶାନ୍ତିମୟ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି। ଦ୍ୱିଜ କହିଲେ— ବ୍ରହ୍ମା କିପରି ମୋହିତ ହେଲେ, ଏହି ନିର୍ମଳ ଓ ଉତ୍ତମାଙ୍ଗନା କିଏ?
ଉଦ୍ଭଵଂ ତୀର୍ଥରାଜସ୍ଯ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ତତ୍ତ୍ଵତଃ। ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ- ମୁନିର୍ଦେଵୈଃ ସମାରାଧ୍ଯଃ ପଦ୍ମଯୋନିସମପ୍ରଭଃ
ତୀର୍ଥରାଜଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ସତ୍ୟ ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ। ଭଗବାନ କହିଲେ— ମୁନି, ଯିଏ ପଦ୍ମଯୋନିଙ୍କ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ।
ଶଂତନୁଶ୍ଚେତି ଵିଖ୍ଯାତଃ ପତ୍ନୀ ତସ୍ଯ ପତିଵ୍ରତା। ଅମୋଘେତି ସମାଖ୍ଯାତା ରୂପଯୌଵନଶାଲିନୀ
ସେ ଶାନ୍ତନୁ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ତାଙ୍କର ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ଏକ ପତିବ୍ରତା ଥିଲେ। ସେ ଅମୋଘା ନାମରେ ଖ୍ୟାତ, ରୂପ ଓ ଯୌବନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଅସ୍ଯାଶ୍ଚ ପତିମନ୍ଵେଷ୍ଟୁଂ ଯାତୋ ବ୍ରହ୍ମା ଚ ତଦ୍ଗୃହମ୍। ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ପୁଷ୍ପାଦ୍ଯର୍ଥଂ ଵନଂ ଗତଃ
ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ବ୍ରହ୍ମା ସେଠାକୁ ଗଲେ। ସେ ସମୟରେ ମୁନି ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟ କାମରେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ସା ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠମର୍ଘ୍ଯପାଦ୍ଯାଦିକଂ ଦଦୌ। ଦୂରେଭିଵାଦନଂ କୃତ୍ଵା ସା ଗୃହଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ହ
ସେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦେଖି, ପାଦଧୋଇବା ପାଇଁ ଓ ଅନ୍ୟ ଆଦର ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା ଦେଲେ। ଦୂରରୁ ଶିର ନମାଇ, ସେ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତାଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନଵଦ୍ଯାଂଗୀଂ ଧାତା କାମଵଶଂ ଗତଃ। ସ୍ରଷ୍ଟାତ୍ମାନଂ ସମାଧାଯାଚିଂତଯତ୍ତାଂ ପୁରୋଗତାମ୍
ସେ ତାଙ୍କୁ ତରୁଣୀ ଓ ସୁନ୍ଦରୀ ଦେଖି, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା କାମନାରେ ଆବୃତ ହେଲେ। ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରି, ସେ ତାଙ୍କୁ ଆଗରେ ଯିବାବେଳେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ।
ବୀଜଂ ପପାତ ଖଟ୍ଵାଯାଂ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପରମାତ୍ମନଃ। ତତୋ ବ୍ରହ୍ମା ଗତସ୍ତ୍ରସ୍ତସ୍ତ୍ଵରଯା ପରିପୀଡିତଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ବୀଜ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମା, ଖଟିଆ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା। ତା'ପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ତ୍ୱରାରେ ଚାଲିଗଲେ।
ଅଥାଯାତୋ ମୁନିର୍ଗେହଂ ଶୁକ୍ରଂ ପୀଠେ ଦଦର୍ଶ ହ। ତମପୃଚ୍ଛଦ୍ଵରାରୋହାଂ କଶ୍ଚାପ୍ଯତ୍ରାଗତଃ ପୁମାନ୍
ତା'ପରେ ମୁନି ଘରକୁ ଫେରି, ଆସନ ଉପରେ ଶୁକ୍ର ଦେଖିଲେ। ସେ ସୁନ୍ଦରୀଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ— 'ଏଠି କିଏସି ପୁରୁଷ ଆସିଥିଲେ କି?'
ତମୁଵାଚ ତତୋଽମୋଘା ବ୍ରହ୍ମା ହ୍ଯତ୍ରାଗତଃ ପତେ। ତ୍ଵାମେଵାନ୍ଵେଷିତୁଂ ନାଥ ମଯା ଦତ୍ତୋତ୍ର ପୀଠକଃ
ତା'ପରେ ଅମୋଘା କହିଲେ— 'ସ୍ୱାମୀ, ବ୍ରହ୍ମା ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ତୁମକୁ ଖୋଜିବାକୁ ଆସିଥିଲେ, ମୁଁ ଏହି ଆସନ ଦେଇଥିଲି।'
ଶୁକ୍ରସ୍ଯ କାରଣଂ ଚାତ୍ର ତପସା ଜ୍ଞାତୁମର୍ହସି। ତତୋ ଧ୍ଯାନାତ୍ପରିଜ୍ଞାତଂ ତେନୈଵ ଚ ଦ୍ଵିଜନ୍ମନା
'ଏଠି ଶୁକ୍ର କାହିଁକି ହେଲା, ତୁମେ ତପସ୍ୟା କରି ଜାଣ।' ତା'ପରେ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ସେ ଦ୍ୱିଜ ଏହାର ସତ୍ୟ ଅର୍ଥ ବୁଝିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମରେତଃ ପରଂ ସାଧ୍ଵୀ ପାଲଯସ୍ଵ ମମାଜ୍ଞଯା। ଉତ୍ପଦ୍ଯତେ ସୁତସ୍ତେ ତୁ ସର୍ଵଲୋକୈକପାଵନଃ
'ଏ ଶୁଭ୍ରା, ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ବୀଜକୁ ରକ୍ଷା କର। ତୁମର ଏକ ପୁଅ ହେବେ, ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରିବେ।'