ସକୃତ୍ପଠନମାତ୍ରେଣ ସର୍ଵଯଜ୍ଞଫଲଂ ଲଭେତ୍। ଲୋକାନାଂ ପୁରତୋ ଵିପ୍ର ଦେଵାନାମର୍ଚ୍ଯତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଏହି କଥାକୁ କେବଳ ଏକଥର ପଢିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତାଙ୍କ ପରି ସମ୍ମାନ ମିଳିଥାଏ।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ। ଅଦ୍ରୋହକସ୍ଯ ଚାଖ୍ଯାତୋ ମହିମା ଲୋକଦୁଃସହଃ। ଏକତଲ୍ପଗତାଂ ଵାମାଂ କ୍ଷାଂତ୍ଵା ସର୍ଵଜିତୋଽଭଵତ୍
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ଅହିଂସକଙ୍କର ମହିମା ସମସ୍ତ ଲୋକ ପାଇଁ ଅସହ୍ୟ। ଅନ୍ୟର ଜୀବନୀ ସହ ଆସକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରି, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ।
ଜ୍ଞାନିନାମପିଦୁଃସାଧ୍ଯଂ ମୁନୀନାଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣାଂ। ସୁରାସୁରମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ଵିଷମଂ ତତ୍ସମଂ ଗତଃ
ଜ୍ଞାନୀ, ମୁନି, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ଦେବତା, ଦାନବ ଓ ମଣିଷମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହା ସାଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ସେ ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।
ସ୍ଵଭାଵାଦ୍ଵିଷମଂ କାମଂ ଜେତୁଂ କଃ ପୁରୁଷଃ କ୍ଷମଃ। ଅଦ୍ରୋହକମୃତେ ଵିପ୍ର ସ ଏଵ ଭଵଜିତ୍ପୁମାନ୍
ସ୍ୱଭାବରୁ କେଉଁ ପୁରୁଷ ଆସକ୍ତିକୁ ଜିତିପାରିବ? ଅହିଂସକ ବ୍ୟତୀତ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେଠି ଜଗତ୍ଜିତ କେବଳ ସେଇ।
ଅହଲ୍ଯାହରଣାଦେଵ ସୁରେଶସ୍ଯ ଭଗାଂକତା। ପୁନର୍ଦେଵ୍ଯାଃ ପ୍ରସାଦାଚ୍ଚ ସହସ୍ରାକ୍ଷେତି ଵିଶ୍ରୁତଃ
ଅହଲ୍ୟାଙ୍କୁ ହରଣ କରିବାରୁ ଦେବତାମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅପବାଦ ଲାଗିଥିଲା; ପରେ ଦେବୀଙ୍କ କୃପାରେ ସେ 'ସହସ୍ରାକ୍ଷ' ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ଵିଦିତଂ ସର୍ଵଲୋକେ ଚ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ସଚରାଚରେ। ଦ୍ଵିଜ ଉଵାଚ- କଥଂ ଚ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଅହଲ୍ଯାହରଣଂ ପ୍ରଭୋ
ଏହି କଥା ସମସ୍ତ ଲୋକ ଓ ତିନି ଲୋକରେ, ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଦ୍ୱିଜ କହିଲେ: ହେ ପ୍ରଭୁ, କିପରି ଦେବଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅହଲ୍ୟାଙ୍କୁ ହରଣ ହେଲା?
ଭଗାଂକତ୍ଵଂ ଚ ସଂପ୍ରାପ ସହସ୍ରାକ୍ଷଃ ସୁରାଧିପଃ। ନ ଗାଂ କୋପି ଭଗାଂକତ୍ଵଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତସ୍ସୁରରାଟ୍କଥମ୍
ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଇନ୍ଦ୍ର କିପରି ଏହି ଅପବାଦର ଚିହ୍ନ ପାଇଲେ? ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେବତା ଏପରି ଚିହ୍ନ ପାଇନାହାନ୍ତି; ଦେବତାମାନ୍ୟଙ୍କ ରାଜା କିପରି ଏହା ଲାଭ କଲେ?
ଦୁଃଶ୍ରୁତଂ ସୁରଵୈକଲ୍ଯଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ତତ୍ଵତଃ। ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ- ପୁରା ସ୍ଵାଂତୋଦ୍ଭଵାଂ କନ୍ଯାଂ ଲୋକେଶଶ୍ଚ ମହାମନାଃ
ଦେବତାମାନ୍ୟଙ୍କ ଏହି ଦୁଃଖଦ ଅପୂର୍ଣ୍ଣତା ବିଷୟରେ ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ। ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ପୂର୍ବେ, ଲୋକପାଳମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବାବେଳେ, ଧାତା ତାଙ୍କର ସ୍ୱଯଂଜାତ କନ୍ୟାକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଗୌତମଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।
ଗୌତମାଯ ଦଦୌ ଧାତା ଲୋକପାଲାଗ୍ରତୋ ମୁଦା। ତତସ୍ତୁ ଲୋକପାଲାନାଂ ମନ୍ମଥାଵିଷ୍ଟଚେତସାମ୍
ତାପରେ, ଲୋକପାଳମାନେ ଯେଉଁମାନେ କାମରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଥିଲେ, ସେଠାରେ ଶଚୀପତିଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଦୁଃଖ ହେଉଥିଲା।
ଶଚୀପତେସ୍ତୁ ସଂମୋହୋ ହୃଦି ଶଲ୍ଯ ଇଵ ସ୍ଥିତଃ। ଲୋକପାଲାନତିକ୍ରମ୍ଯ ସୁଵେଷା ଵରଵର୍ଣିନୀ
ଅନ୍ୟ ଲୋକପାଳମାନେ ଠାରୁ ଅଧିକ, ଶୁଭ୍ର ଶୋଭା ଓ ଉତ୍ତମ ରୂପ ଥିବା ସେଇ କନ୍ୟାକୁ ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନର ଭଳି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା। 'ଏଠାରେ ମୁଁ ଆଉ କଣ କରିପାରିବି?' ଏମିତି ଚିନ୍ତା କରି, ସେଠି ସେ ଯୁବତୀ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ।
ଦ୍ଵିଜାଯ ରତ୍ନଭୂତୈଷା ଦତ୍ତା କିଂଵା କରୋମ୍ଯହମ୍। ଇତି ସଂଚିଂତ୍ଯ ତସ୍ଯାସ୍ତୁ ଵର୍ତମାନେ ଚ ଯୌଵନେ
ପୁଣି ମାୟାବଶତଃ, ସେ ତାଙ୍କର ଅତି ଶୋଭାମୟ ରୂପକୁ ଦେଖିଲେ; ଏବଂ ଆଉ ଚିନ୍ତା କରି, ଗୌତମଙ୍କ ଆସନ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ପୁନଶ୍ଚ ମାଯଯା ଦୃଷ୍ଟଂ ରୂପଂ ତସ୍ଯାସ୍ସୁଶୋଭନମ୍। ପୁନଶ୍ଚିନ୍ତଯମାନୋଽସୌ ଗୌତମାଧ୍ଯାସନଂ ଗତଃ
ପୁଣି ମାୟାବଶେଷରେ, ସେ ତାଙ୍କର ଅତି ଶୋଭାମୟ ରୂପକୁ ଦେଖିଲେ; ଏବଂ ପୁଣି ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ଗୌତମଙ୍କ ଆସନକୁ ଗଲେ।
ପଶ୍ଚାତ୍ତୁ ତସ୍ଯ ଗମନାଦ୍ଯଦ୍ଵୃତ୍ତଂ ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ମେ। ଏକଦା ଗୌତମଃ ସ୍ନାତୁଂ ଗତୋଽସୌ ପୁଷ୍କରଂ ପ୍ରତି
ତାହାଙ୍କର ପ୍ରସ୍ଥାନ ପରେ କଣ ଘଟିଲା, ଏବେ ମୋ ଉପରେ ଶୁଣ। ଏକ ଦିନ ଗୌତମ ନାହାଁବା ପାଇଁ ପୁଷ୍କରକୁ ଗଲେ।
ସାଧ୍ଵୀ ଚ ଗୃହଶୌଚେ ଚ ଗୃହଵସ୍ତୁନି ତତ୍ପରା। ପ୍ରଵୃତ୍ତା ଦେଵଵାସ୍ତୂନାଂ ବଲିକର୍ତୁଂ ଚ ତତ୍ପରା
ତାଙ୍କର ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଘର ଶୁଚିତା ଓ ଘରର ସାମଗ୍ରୀରେ ମନ ଲଗାଇଥିଲେ। ସେ ଘରର ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ବଳି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିଲେ।
ଇଂଧନଂ ଵହ୍ନିକାର୍ଯଂ ଚ ନିତ୍ଯକର୍ମାନୁସଂଚଯମ୍। ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଶକ୍ରୋ ମୁନେସ୍ତସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ସେ ଜଳାଣା ଓ ଅଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦାଣ୍ଡା ଆଣୁଥିଲେ, ଏବଂ ନିତ୍ୟକାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ମହାତ୍ମା ମୁନିଙ୍କ ଉପରେ ମନ ଲଗାଇ, ଆସିଲେ।
ରୂପମାସ୍ଥାଯ ଗାତ୍ରେଣ ପ୍ରଵିଵେଶୋଟଜଂ ମୁଦା। ପତିଵ୍ରତା ପତିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ପରଯା ସତୀ
ମୁନିଙ୍କ ରୂପ ଓ ଆକୃତି ଧାରଣ କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ଖୁସି ହୋଇ ଅଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ପତିବ୍ରତା ନାରୀ, ତାଙ୍କ 'ପତି' କୁ ଦେଖି, ଗଭୀର ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସ୍ବାଗତ କଲେ।
ଦେଵସ୍ଥାନେ ଚ ଵସ୍ତୂନାଂ ସଂଚଯଂ କର୍ତୁମୁଦ୍ଯତା। ତତସ୍ତାମବ୍ରଵୀଦାର୍ତୋ ମୁନିଵେଷଧରୋ ହରିଃ
ସେ ଦେବସ୍ଥାନ ପାଇଁ ସାମଗ୍ରୀ ଯୋଗାଡ଼ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ। ଏବେ, ମୁନି ବେଶଧାରୀ ହରି, ଦୁଃଖ ଭରା କଣ୍ଠରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଵଶଗୋ ଵାମେ ଦେହି ମେ ଚୁଂବନାଦିକମ୍। ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ସା ଚ ତ୍ରପାଯୁକ୍ତାଽବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚଃ
"ସୁନ୍ଦରୀ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ, ମୋତେ ଏକ ଚୁମ୍ବନ ଓ ଅଧିକ ଦିଅ।" ଏହି ସମୟରେ ସେ ଲଜ୍ଜାରେ ଭରିଥିବା ଭାବରେ କହିଲେ।
ଦେଵକାର୍ଯାଦିକଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଵକ୍ତୁଂ ନାର୍ହସି ମେ ପ୍ରଭୋ। ସର୍ଵଂ ଜାନାସି ଧର୍ମଜ୍ଞ ପୁଣ୍ଯାନାଂ ନିଶ୍ଚଯଂ ମୁନେ
"ପ୍ରଭୁ, ଦେବତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଏପରି କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଆପଣ ସବୁକିଛି ଜାଣନ୍ତି, ଧର୍ମର ଜ୍ଞାନୀ ଓ ପୁଣ୍ୟର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ଅଟୁଟ ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି।"
ଅଯମର୍ଥୋ ହି ଵେଲାଯାମଧୁନୈଵ ନ ଯୁଜ୍ଯତେ। ତତସ୍ତାଂ ଚାରୁସର୍ଵାଂଗୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମନ୍ମଥପୀଡିତଃ
"ଏପରି କଥା ଏହି ସମୟରେ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।" ତା'ପରେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶରୀରରେ ସୁନ୍ଦର ତାକୁ ଦେଖି, ସେ କାମନାରେ ଭରିଗଲେ।
ଅଲଂ ପ୍ରିଯେନ ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ହୃଚ୍ଛଯୋ ମେ ପ୍ରଜାଯତେ। କର୍ତଵ୍ଯଂ ଚାପ୍ଯକର୍ତଵ୍ଯଂ ପତ୍ଯୁର୍ଵଚନସଂମତମ୍
"ପ୍ରିୟା, ଅଧିକ କଥା ଦରକାର ନାହିଁ; ମୋ ହୃଦୟରେ ଆକାଂକ୍ଷା ଜନ୍ମ ନେଉଛି। କରିବା ଓ ନ କରିବା, ପତିଙ୍କ ଆଦେଶରେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ।"
କରୋତି ସତତଂ ଯା ଚ ସା ଚ ନାରୀ ପତିଵ୍ରତା। ଲଂଘଯେଦ୍ଯା ଚ ତସ୍ଯାଜ୍ଞାଂ ସୁରତେ ଚ ଵିଶେଷତଃ
"ଯିଏ ସବୁବେଳେ ପତିଙ୍କ କଥା ମାନେ, ସେଠିକି ପତିବ୍ରତା ନାରୀ। ଯଦି ସେ ତାଙ୍କ ଆଦେଶ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରେ, ବିଶେଷ କରି ମିଳନରେ—"
ପୁଣ୍ଯଂ ତସ୍ଯା ଭଵେନ୍ନଷ୍ଟଂ ଦୁର୍ଗତିଂ ଚାଧିଗଚ୍ଛତି। ସାବ୍ରଵୀଦ୍ଦେଵଵସ୍ତୂନି ସଂତି ଦେଵାର୍ଥତୋ ମୁନେ
"ତାହାଲେ ସେମାନଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ଓ ଦୁର୍ଗତି ପାଏ।" ସେ କହିଲେ, "ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ସାମଗ୍ରୀ ଅଛି, ସେଗୁଡିକ ଦେବକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଅଟୁଟ।"
ନିତ୍ଯକର୍ମାଣି ଚାନ୍ଯାନି କିଂ ଵା ତେଷୁ ଵିପର୍ଯଯଃ। ସ ଚୋଵାଚ ସତୀଂ ତତ୍ର ଦେହ୍ଯାଲିଗାଦିକଂ ମମ
"ଅନ୍ୟ ନିତ୍ୟକାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅଛି—ସେଗୁଡିକୁ କାହିଁକି ବିଘ୍ନ କରିବେ?" ତା'ପରେ ସେ ସତୀକୁ କହିଲେ, "ମୋତେ ଆଲିଙ୍ଗନ ଓ ଅଧିକ ଦିଅ।"
ମନସା ଭଯମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ମଯା ଦତ୍ତାନି ତାନି ଚ। ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତାଂ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ କୃତସ୍ତେନ ମନୋରଥଃ
"ମନରୁ ଭୟ ଛାଡ଼; ଏହି ସବୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଇଛି।" ଏଭଳି କହି, ସେ ତାକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଲା।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଵିପ୍ର ମୁନେର୍ହୃଦ୍ଯା ସକଲ୍ମଷମ୍। ତତୋ ଧ୍ଯାନଂ ସମାରଭ୍ଯାଜାନାଦ୍ଵୃତ୍ତଂ ଶଚୀପତେଃ
ଏହି ସମୟରେ, ମୁନି ନିର୍ମଳ ହୃଦୟରେ କିଛି ଅଶୁଭ ଅନୁଭବ କଲେ। ଧ୍ୟାନରେ ବସି, ଶଚୀପତି କ'ଣ କରିଛନ୍ତି ତାହା ଜାଣିଲେ।
ତୂର୍ଣମେଵ ଦ୍ଵାରଦେଶେ ଗତ୍ଵା ଚ ସମୁପସ୍ଥିତଃ। ଶକ୍ରୋ ମୁନିଂ ତୁ ସଂଲକ୍ଷ୍ଯ ଚୌତୁଦେହଂ ଵିଵେଶ ହ
ସେ ତୁରନ୍ତ ଦ୍ୱାର ପାଖକୁ ଗଲେ ଓ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ଅଶ୍ରମ ଛାଡ଼ି ଚଲିଗଲେ।
ଗଚ୍ଛତଃ ପୃଷଦଂଶସ୍ଯ ପଦ୍ଧତୌ ପ୍ରଚଚାଲ ହ। ମୁନିସ୍ତତ୍ରାଵଦତ୍ତଂ ଵୈ କସ୍ତ୍ଵଂ ମାର୍ଜାରରୂପଧୃତ୍
ବିଲାଇ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଇନ୍ଦ୍ର ଯିବା ସମୟରେ, ମୁନି ଦେଖି କହିଲେ, "ତୁମେ କିଏ, ବିଲାଇ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛ?"
ଭଯାତ୍ତସ୍ଯ ମୁନେରଗ୍ରେ ଶକ୍ରଃ ପ୍ରାଂଜଲିରାଶ୍ରିତଃ। ମଘଵଂତଂ ପୁରୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚୁକୋପ ମୁନିପୁଂଗଵଃ
ମୁନିଙ୍କ ଭୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ହାତ ଜୋଡି ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ିଲେ। ମଘବାନ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।
ଯତ୍ତ୍ଵଯା ଚେଦୃଶଂ କର୍ମ ଭଗାର୍ଥଂ ଛଲସାହସମ୍। କୃତଂ ତସ୍ମାତ୍ତଵାଂଗେଷୁ ସହସ୍ରଭଗମୁତ୍ତମମ୍
"ତୁମେ ଯେଉଁ ଚତୁରାଇ ଓ ଜୋରଦରୀ କର୍ମ କଲା, ତାହା ତୁମ ଭୋଗ ପାଇଁ। ଏହି କାରଣରେ, ତୁମ ଶରୀରରେ ହଜାରଟି ଯୋନିର ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯିବ।"