ତଥା ରୋଗପ୍ରତୀକାରଃ ପଥ୍ଯମୌଷଧସଂଚଯଂ। ରକ୍ଷଣଂ ଵିଗ୍ରହଶ୍ଚୈଵ ଶତ୍ରୂଣାଂ ଵିଜଯୋ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଏହିପରି ରୋଗ ଭଲ କରିବା, ଉପଯୋଗୀ ଖାଦ୍ୟ ଔଷଧ ଜମା କରିବା, ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବା, ଓ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିତିବା—ଏସବୁ ଧନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।
ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଚ ଜନ୍ମନା ଵାର୍ତା ଵସୁଯୋଗେନ ଲଭ୍ଯତେ। ଭୂତଭଵ୍ଯପ୍ରଵୃତ୍ତାନାଂ ସୁକୃତଂ ଦୁଷ୍କୃତଂ ଚ ଯତ୍
ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଧନ ଥିଲେ ଜୀବିକା ମିଳେ; ଏବଂ ଗତ, ବର୍ତ୍ତମାନ, ଭବିଷ୍ୟତ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଭଲ କାମ କିମ୍ବା ଖରାପ କାମ ମଧ୍ୟ ଏହା ଦ୍ୱାରା ହୁଏ।
ତସ୍ମାଦ୍ବହୁଧନଂ ଯସ୍ଯ ତସ୍ଯ ଭୋଗ୍ଯଂ ଯଦୃଚ୍ଛଯା। ସ୍ଵର୍ଗଂ ଵିତରଣାଦେଵ ଲପ୍ସ୍ଯସେ ହ୍ଯଚିରାଦିତଃ
ସେଇପରି, ଯାହାଠାରେ ବହୁତ ଧନ ଅଛି, ସେଠି ଯାହା ଭୋଗ କରାଯାଏ, ତାହା ଯେପରି ହେଉ; ଦାନ କରିଲେ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପାଇପାରିବ।
ଶୂଦ୍ର ଉଵାଚ- ଅକାମାଚ୍ଚ ଵ୍ରତଂ ସର୍ଵମକ୍ରୋଧାତ୍ତୀର୍ଥସେଵନମ୍। ଦଯା ଜପ୍ଯସମା ଶୁଦ୍ଧଂ ସଂତୋଷୋ ଧନମେଵ ଚ
ଶୂଦ୍ର କହିଲେ— ଇଚ୍ଛା ନଥିଲେ ସମସ୍ତ ବ୍ରତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, କ୍ରୋଧ ନଥିଲେ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ ଦର୍ଶନ ହୁଏ, ଦୟା ମନ୍ତ୍ର ଜପ ସମାନ, ପବିତ୍ରତା ଓ ସନ୍ତୋଷ ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରକାର ଧନ।
ଅହିଂସା ପରମା ସିଦ୍ଧିଃ ଶିଲୋଂଛଵୃତ୍ତିରୁତ୍ତମା। ଶାକାହାରଃ ସୁଧାତୁଲ୍ଯ ଉପଵାସଃ ପରଂତପ
ଅହିଂସା ସବୁଠୁ ବଡ଼ ସିଦ୍ଧି, ଅନ୍ନ ଚିନ୍ତା କରି ଖାଇବା ଉତ୍ତମ ଜୀବିକା, ଶାକ ଖାଇବା ଅମୃତ ସମାନ, ଉପବାସ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସଂତୋଷୋ ମେ ମହାଭୋଗ୍ଯଂ ମହାଦାନଂ ଵରାଟକମ୍। ମାତୃଵତ୍ପରଦାରାଶ୍ଚ ପରଦ୍ରଵ୍ଯାଣି ଲୋଷ୍ଠଵତ୍
ସନ୍ତୋଷ ମୋର ମହା ଭୋଗ, ମହାଦାନ, ମୋର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୁଦ୍ରା; ଅନ୍ୟର ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ମାଆ ପରି, ଅନ୍ୟର ଧନ ମାଟି ପରି।
ପରଦାରା ଭୁଜଂଗାଭାଃ ସର୍ଵଯଜ୍ଞ ଇଦଂ ମମ। ତସ୍ମାଦେନଂ ନ ଗୃହ୍ଣାମି ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ଗୁଣାକର
ଅନ୍ୟର ସ୍ତ୍ରୀ ସାପ ପରି; ଏହି ମୋର ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ। ତେଣୁ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରେନି—ଏହା ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ହେ ଗୁଣର ଭଣ୍ଡାର।
ପ୍ରକ୍ଷାଲନାଦ୍ଧି ପଂକସ୍ଯ ଦୂରାଦସ୍ପର୍ଶନଂ ଵରଂ। ଇତ୍ଯୁକ୍ତେ ତୁ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଷ୍ପଵର୍ଷଂ ପପାତ ହ
ପାଙ୍କ ଧୋଇବାଠାରୁ ଦୂରରୁ ଏଡ଼ାଇ ରହିବା ଭଲ। ଏହିପରି କହିବା ସହିତ, ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୁଷ୍ପ ବୃଷ୍ଟି ହେଲା।
ମୂର୍ଧ୍ରିଦେଶେ ତନୌ ତସ୍ଯ ସର୍ଵଦେଵେରିତଂ ଦ୍ଵିଜ। ଦେଵଦୁଂଦୁଭଯୋ ନେଦୁର୍ନୃତ୍ଯଂତ୍ଯପ୍ସରସାଂ ଗଣାଃ
ସେଠି ସେ ଲୋକଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଦେହ ଉପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁଷ୍ପ ବର୍ଷା ହେଲା, ହେ ଦ୍ୱିଜ; ଦେବତାଙ୍କ ଢୋଲ ବାଜିଲା, ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରିଲେ।
ଜଗୁର୍ଗଂଧର୍ଵପତଯୋ ଵିମାନଂ ଚାପତଦ୍ଦିଵଃ। ଊଚୁର୍ଦେଵଗଣାସ୍ତତ୍ର ଵିମାନମିଦମାରୁହ
ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟମାନେ ଗୀତ ଗାଇଲେ, ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଆକାଶରୁ ତଳେ ଆସିଲା; ସେଠାରେ ଦେବମାନେ କହିଲେ, 'ଏହି ରଥକୁ ଚଢ଼।'
ସତ୍ଯଲୋକଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଭୁଂକ୍ଷ୍ଵ ଭୋଗ୍ଯଂ ମହେଂଦ୍ରଵତ୍। ସଂଖ୍ଯା ତେନାପି ଵର୍ତେତ ଭୋଗ୍ଯକାଲସ୍ଯ ଧାର୍ମିକ
'ସତ୍ୟଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚି, ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ଭୋଗ କର; ଏହା ଅନୁଯାୟୀ, ତୁମର ଭୋଗର ସମୟ ମାପାଯିବ, ହେ ଧର୍ମିକ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତେଷୁ ଚ ଦେଵେଷୁ ଶୂଦ୍ରୋ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍। କଥଂ ନିର୍ଗ୍ରଂଥକସ୍ଯାସ୍ଯ ଜ୍ଞାନଂ ଚେଷ୍ଟାସ୍ଯ ଭାଷଣମ୍
ଦେବମାନେ ଏପରି କହିଲେ, ଶୂଦ୍ର କହିଲେ—'ଏହି ନିର୍ମୋହ ଲୋକଟିଏ କିପରି ଏତେ ଜ୍ଞାନ, ଆଚରଣ ଓ ଭଲ କଥା ପାଇଲେ?'
କିଂ ଵା ହରିହରୌ ବ୍ରହ୍ମା କିଂ ଵା ଶକ୍ରୋ ବୃହସ୍ପତିଃ। କିଂ ଵା ମଚ୍ଛଲନାଦେଵ ସାକ୍ଷାଦ୍ଧର୍ମ ଇହାଗତଃ
'ଏହା କି ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ, ବ୍ରହ୍ମା, କିମ୍ବା ଇନ୍ଦ୍ର, ବୃହସ୍ପତି? ନାହିଁ କି ଧର୍ମ ମୋତେ ଠକାଇ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି?'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତେ କ୍ଷପଣଶ୍ଚାସୌ ସ୍ମିତୋ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍। ଵିଜ୍ଞାତୁଂ ଚୈଵ ଵୋ ଧର୍ମମହଂ ଵିଷ୍ଣୁରିହାଗତଃ
ଏହିପରି କହିବା ପରେ, ସେଇ କ୍ଷପଣକ ହସି କହିଲେ—'ତୁମର ଧର୍ମ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।'
ଵିମାନେନ ଦିଵଂ ଗଚ୍ଛ ସକୁଟୁଂବୋ ମହାମୁନେ। ମତ୍ପ୍ରସାଦାଚ୍ଚ ଯୁଷ୍ମାକଂ ସଦୈଵ ନଵଯୌଵନମ୍
ହେ ମହାମୁନି, ତୁମେ ତୁମର ସମସ୍ତ ପରିବାର ସହିତ ଦେବଲୋକକୁ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଯାଅ। ମୋର କୃପାରେ ତୁମମାନେ ସଦା ଯୁବା ଅବସ୍ଥାରେ ରହିବେ।
ଭଵିଷ୍ଯତି ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଭାଗ୍ଯାନଂତ୍ଯଂ ପ୍ରଲପ୍ସ୍ଯଥ। ଦିଵ୍ଯାଭରଣସଂଯୁକ୍ତା ଦିଵ୍ଯଵସ୍ତ୍ରୋପଶୋଭିତାଃ
ହେ ମହାପ୍ରଜ୍ଞ, ତୁମେ ଅନନ୍ତ ସୌଭାଗ୍ୟ ଲାଭ କରିବେ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଆଭୂଷଣ ଓ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଅତି ଶୋଭା ପାଇବେ।
ଗତାସ୍ତେ ସହସା ନାକଂ ସର୍ଵୈର୍ବଂଧୁଜନୈର୍ଵୃତାଃ। ଏଵଂ ଦ୍ଵିଜଵରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋଭତ୍ଯାଗାଦ୍ଯଯୁର୍ଦିଵମ୍
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପରିଜନଙ୍କ ସହିତ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏଭଳି, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁମାନେ ଲୋଭକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ତୁଲାଧାରସ୍ତଥାଧୀମାନ୍ସତ୍ଯଧର୍ମ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ। ଯେ ନ ଜାନାତି ତଦ୍ଵୃତ୍ତଂ ଦେଶାଂତରସମୁଦ୍ଭଵମ୍
ତୁଳାଧାର ଜଣେ ଧୀର ଓ ସତ୍ୟ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଆଚରଣ ଦୂର ଦେଶର ଲୋକମାନେ ଜାଣିନଥିଲେ।
ତୁଲାଧାରସମୋ ନାସ୍ତି ସୁରଲୋକେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ। ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମପି ଭୂଦେଵ ସମଂ ଗତ୍ଵା ଦିଵଂ ଵ୍ରଜ
ଦେବଲୋକରେ ତୁଳାଧାର ସମାନ କେହି ନାହାନ୍ତି। ତେଣୁ, ହେ ଭୂଦେବ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଅ।
ଯ ଇଦଂ ଶୃଣୁଯାନ୍ମର୍ତ୍ଯଃ ସର୍ଵଧର୍ମପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ। ଜନ୍ମଜନ୍ମାର୍ଜିତଂ ପାପଂ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ତସ୍ଯ ନଶ୍ଯତି
ଏହି କଥା ଯେଉଁ ମଣିଷ ଶୁଣେ ଓ ସମସ୍ତ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ରହେ, ସେ ଜନ୍ମେ ଜନ୍ମେ ସଞ୍ଚିତ ସମସ୍ତ ପାପ ସେଇ କ୍ଷଣରେ ନଶ୍ୱର ହୁଏ।
ସକୃତ୍ପଠନମାତ୍ରେଣ ସର୍ଵଯଜ୍ଞଫଲଂ ଲଭେତ୍। ଲୋକାନାଂ ପୁରତୋ ଵିପ୍ର ଦେଵାନାମର୍ଚ୍ଯତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଏହି କଥାକୁ କେବଳ ଏକଥର ପଢିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତାଙ୍କ ପରି ସମ୍ମାନ ମିଳିଥାଏ।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ। ଅଦ୍ରୋହକସ୍ଯ ଚାଖ୍ଯାତୋ ମହିମା ଲୋକଦୁଃସହଃ। ଏକତଲ୍ପଗତାଂ ଵାମାଂ କ୍ଷାଂତ୍ଵା ସର୍ଵଜିତୋଽଭଵତ୍
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ଅହିଂସକଙ୍କର ମହିମା ସମସ୍ତ ଲୋକ ପାଇଁ ଅସହ୍ୟ। ଅନ୍ୟର ଜୀବନୀ ସହ ଆସକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରି, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ।
ଜ୍ଞାନିନାମପିଦୁଃସାଧ୍ଯଂ ମୁନୀନାଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣାଂ। ସୁରାସୁରମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ଵିଷମଂ ତତ୍ସମଂ ଗତଃ
ଜ୍ଞାନୀ, ମୁନି, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ଦେବତା, ଦାନବ ଓ ମଣିଷମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହା ସାଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ସେ ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।
ସ୍ଵଭାଵାଦ୍ଵିଷମଂ କାମଂ ଜେତୁଂ କଃ ପୁରୁଷଃ କ୍ଷମଃ। ଅଦ୍ରୋହକମୃତେ ଵିପ୍ର ସ ଏଵ ଭଵଜିତ୍ପୁମାନ୍
ସ୍ୱଭାବରୁ କେଉଁ ପୁରୁଷ ଆସକ୍ତିକୁ ଜିତିପାରିବ? ଅହିଂସକ ବ୍ୟତୀତ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେଠି ଜଗତ୍ଜିତ କେବଳ ସେଇ।
ଅହଲ୍ଯାହରଣାଦେଵ ସୁରେଶସ୍ଯ ଭଗାଂକତା। ପୁନର୍ଦେଵ୍ଯାଃ ପ୍ରସାଦାଚ୍ଚ ସହସ୍ରାକ୍ଷେତି ଵିଶ୍ରୁତଃ
ଅହଲ୍ୟାଙ୍କୁ ହରଣ କରିବାରୁ ଦେବତାମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅପବାଦ ଲାଗିଥିଲା; ପରେ ଦେବୀଙ୍କ କୃପାରେ ସେ 'ସହସ୍ରାକ୍ଷ' ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ଵିଦିତଂ ସର୍ଵଲୋକେ ଚ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ସଚରାଚରେ। ଦ୍ଵିଜ ଉଵାଚ- କଥଂ ଚ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଅହଲ୍ଯାହରଣଂ ପ୍ରଭୋ
ଏହି କଥା ସମସ୍ତ ଲୋକ ଓ ତିନି ଲୋକରେ, ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଦ୍ୱିଜ କହିଲେ: ହେ ପ୍ରଭୁ, କିପରି ଦେବଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅହଲ୍ୟାଙ୍କୁ ହରଣ ହେଲା?
ଭଗାଂକତ୍ଵଂ ଚ ସଂପ୍ରାପ ସହସ୍ରାକ୍ଷଃ ସୁରାଧିପଃ। ନ ଗାଂ କୋପି ଭଗାଂକତ୍ଵଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତସ୍ସୁରରାଟ୍କଥମ୍
ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଇନ୍ଦ୍ର କିପରି ଏହି ଅପବାଦର ଚିହ୍ନ ପାଇଲେ? ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେବତା ଏପରି ଚିହ୍ନ ପାଇନାହାନ୍ତି; ଦେବତାମାନ୍ୟଙ୍କ ରାଜା କିପରି ଏହା ଲାଭ କଲେ?
ଦୁଃଶ୍ରୁତଂ ସୁରଵୈକଲ୍ଯଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ତତ୍ଵତଃ। ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ- ପୁରା ସ୍ଵାଂତୋଦ୍ଭଵାଂ କନ୍ଯାଂ ଲୋକେଶଶ୍ଚ ମହାମନାଃ
ଦେବତାମାନ୍ୟଙ୍କ ଏହି ଦୁଃଖଦ ଅପୂର୍ଣ୍ଣତା ବିଷୟରେ ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ। ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ପୂର୍ବେ, ଲୋକପାଳମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବାବେଳେ, ଧାତା ତାଙ୍କର ସ୍ୱଯଂଜାତ କନ୍ୟାକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଗୌତମଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।
ଗୌତମାଯ ଦଦୌ ଧାତା ଲୋକପାଲାଗ୍ରତୋ ମୁଦା। ତତସ୍ତୁ ଲୋକପାଲାନାଂ ମନ୍ମଥାଵିଷ୍ଟଚେତସାମ୍
ତାପରେ, ଲୋକପାଳମାନେ ଯେଉଁମାନେ କାମରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଥିଲେ, ସେଠାରେ ଶଚୀପତିଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଦୁଃଖ ହେଉଥିଲା।
ଶଚୀପତେସ୍ତୁ ସଂମୋହୋ ହୃଦି ଶଲ୍ଯ ଇଵ ସ୍ଥିତଃ। ଲୋକପାଲାନତିକ୍ରମ୍ଯ ସୁଵେଷା ଵରଵର୍ଣିନୀ
ଅନ୍ୟ ଲୋକପାଳମାନେ ଠାରୁ ଅଧିକ, ଶୁଭ୍ର ଶୋଭା ଓ ଉତ୍ତମ ରୂପ ଥିବା ସେଇ କନ୍ୟାକୁ ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନର ଭଳି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା। 'ଏଠାରେ ମୁଁ ଆଉ କଣ କରିପାରିବି?' ଏମିତି ଚିନ୍ତା କରି, ସେଠି ସେ ଯୁବତୀ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ।