ସ୍ଥାନଂ ନାସ୍ତି କ୍ଷଣଂ ନାସ୍ତି ନାସ୍ତି ପ୍ରାର୍ଥଯିତା ନରଃ। ତେନ ନାରଦ ନାରୀଣାଂ ସତୀତ୍ଵମୁପଜାଯତେ
କୌଣସି ସ୍ଥାନ ନାହିଁ, କୌଣସି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ନାହିଁ, କୌଣସି ପୁରୁଷ ଚାହିଁ ନାହିଁ; ଏହିପରି ନାରଦ, ନାରୀମାନଙ୍କର ପତିବ୍ରତ ଧର୍ମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଘୃତକୁଂଭସମା ନାରୀ ତପ୍ତାଂଗାରସମଃ ପୁମାନ୍। ତସ୍ମାଦ୍ଘୃତଂ ଚ ଵହ୍ନିଂ ଚ ନୈକସ୍ଥାନେ ଚ ଧାରଯେତ୍
ନାରୀ ଘିଅ ଭରା କୁମ୍ଭ ଭଳି, ପୁରୁଷ ତାପିଥିବା କୋଇଳା ପରି। ଏହିଠାରୁ ଘିଅ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯଥୈଵମତ୍ତମାତଂଗଂ ସୃଣିମୁଦ୍ଗରଯୋଗତଃ। ସ୍ଵଵଶଂ କୁରୁତେ ଯଂତା ତଥା ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ପ୍ରରକ୍ଷକଃ
ଯେପରି ମଦମସ୍ତ ହାତୀକୁ ଦାଡ଼ି ଓ ଲଠି ଦ୍ୱାରା ଏକ ଶିକ୍ଷକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ, ସେପରି ନାରୀମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଦରକାର।
ପିତା ରକ୍ଷତି କୌମାରେ ଭର୍ତା ରକ୍ଷତି ଯୌଵନେ। ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ସ୍ଥାଵିରେ ଭାଵେ ନ ସ୍ତ୍ରୀ ସ୍ଵାତଂତ୍ର୍ଯମର୍ହତି
ପିଲାବେଳେ ପିତା ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଯୁବାବେଳେ ପତି ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ପୁଅମାନେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ନାରୀ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଅଧିକାରୀ ନୁହେଁ।
ତତଃ ସ୍ଵାତଂତ୍ର୍ଯଭାଵାଚ୍ଚ ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା ଚ ଵରାଂଗନା। ପୁରୁଷେଣାର୍ଥିତା ଧୀରା ପ୍ରେରଣାଦିଚରୀ ଭଵେତ୍
ଏହିପରି ସ୍ୱାଧୀନତା ନଥିବା ଓ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ, ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଙ୍ଗନା ପୁରୁଷ ଚାହିଲେ ତାଙ୍କର ପ୍ରେରଣାରେ କାମ କରେ।
ଅରକ୍ଷଣାଦ୍ଯଥା ପାକଃ ଶ୍ଵକାକଵଶଗୋ ଭଵେତ୍। ତଥୈଵ ଯୁଵତୀ ନାରୀ ସ୍ଵଚ୍ଛଂଦାଦ୍ଦୁଷ୍ଟତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଯେପରି ଅରକ୍ଷିତ ଖାଦ୍ୟ କୁକୁର ଓ କାଉଁଡ଼ାର ଅଧୀନ ହୋଇଯାଏ, ସେପରି ଯୁବତୀ ନାରୀ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
ପୁନରେଵ କୁଲଂ ଦୁଷ୍ଟଂ ତସ୍ଯାସ୍ସଂସର୍ଗତୋ ଭଵେତ୍। ପରବୀଜେନ ଯୋ ଜାତଃ ସ ଚ ସ୍ଯାଦ୍ଵର୍ଣସଂକରଃ
ପୁନି, ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷ ସହିତ ସଂସ୍ପର୍ଶ ଦ୍ୱାରା ପରିବାର ଦୁଷିତ ହୁଏ; ଅନ୍ୟ ଶୁକ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ହେଉଥିବା ସନ୍ତାନ ଜାତି ମିଶ୍ରଣର କାରଣ ହୁଏ।
ଜାରଜଃ ସଂକରଃ ପାପୋ ନରକେ ନିଯତଂ ଵସେତ୍। କୀଟଜାତୌ ଗତା ଜାତାଃ ପୁନଃ ସର୍ଵେ ମହୀତଲେ
ଜାର ଓ ଜାତିମିଶ୍ରଣର ଦୁଷ୍ଟ ସନ୍ତାନ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନରକରେ ରହନ୍ତି; କୀଟ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବାମାନେ ପୁନି ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ଆସନ୍ତି।
ତତୋ ମ୍ଲେଚ୍ଛମୁପାନୀତଂ କୁଲଂ ସ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜନଂଦନ। କୁଲକ୍ଷଯୋ ଭଵେଦ୍ଯସ୍ମାତ୍ତସ୍ମାଦ୍ଦୁଷ୍ଟାଂ ନ ଧାରଯେତ୍
ଏଭଳି, ହେ ଦ୍ୱିଜନନ୍ଦନ, ପରିବାର ମ୍ଲେଚ୍ଛ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ; ଏହିପରି ପରିବାର ନାଶ ହେବାରୁ, ଦୁଷ୍ଟ ନାରୀକୁ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵୈଵ ଯୋଷିତାଂ ଦୋଷଂ କ୍ଷମତେ ଯୋ ନରାଧମଃ। ସ ତିଷ୍ଠେନ୍ନିରଯେ ଘୋରେ ରୌରଵେ ପିତୃଭିଃ ସହ
ଯଦି କୌଣସି ଦୁଷ୍ଟ ପୁରୁଷ, ନାରୀଙ୍କ ଦୋଷ ଜାଣି ସହିଯାଏ, ସେ ତାଙ୍କର ପିତୃପୁରୁଷମାନେ ସହିତ ଭୟଙ୍କର ରୌରବ ନରକରେ ରହିଥାଏ।
କାଚିତ୍ପାତଯତେ ନାରୀ କାଚିଦୁଦ୍ଧରତେ କୁଲମ୍। ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ କୁଲଜାମୁଦ୍ଵହେଦ୍ବୁଧଃ
କେତେକ ନାରୀ ପରିବାରକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, କେତେକ ନାରୀ ପରିବାରକୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇ ନେଇଯାଏ। ତେଣୁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ଭଲ ବଂଶର ଝିଅକୁ ବିବାହ କରିବା ଉଚିତ।
କୁଲଦ୍ଵଯଂ ସମା ନାରୀ ସମଯିତ୍ଵା ତୁ ତିଷ୍ଠତି। ସାଧ୍ଵୀ ତାରଯତେ ଵଂଶାନ୍ଦୁଷ୍ଟା ପାତଯତି ଧ୍ରୁଵମ୍
ଏକ ନାରୀ ଦୁଇଟି ପରିବାରକୁ ସମାନ ଭାବରେ ଏକତ୍ର କରି ରହେ। ଯଦି ସେ ଶୁଭ୍ର ଚରିତ୍ରର, ସେ ବଂଶକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ; ଯଦି ଦୁଷ୍ଟ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନଷ୍ଟ କରେ।
ଦାରେଷ୍ଵଧୀନଂ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଚ କୁଲଂ ପଂକଂ ଯଶୋଽଯଶଃ। ପୁତ୍ରଂ ଦୁହିତରଂ ମିତ୍ରଂ ସଂସାରେ କଥଯଂତି ଚ
ସ୍ୱର୍ଗ, ପରିବାର, ଅପବିତ୍ରତା, ମାନ-ଅପମାନ, ପୁଅ, ଝିଅ ଓ ବନ୍ଧୁ—ଏ ସବୁ ଏହି ସଂସାରରେ ଜନନୀ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ତସ୍ମାଦେକାଂ ଦ୍ଵିତୀଯାଂ ଵା ଵାମାମୁଦ୍ଵାହଯେଦ୍ବୁଧଃ। ସଂତାନାର୍ଥାତ୍ତୁ କାମାଚ୍ଚ ବହୁଦୋଷାଶ୍ରିତା ଚ ସା
ତେଣୁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ କିମ୍ବା ଦ୍ୱିତୀୟା ଜନନୀକୁ ବିବାହ କରିପାରେ; ସନ୍ତାନ ଓ ଇଚ୍ଛା ପାଇଁ, ଯଦିଓ ସେ ଅନେକ ଦୋଷ ଥିବା ହେଉ।
ରଜସ୍ଵଲାଂ ଚ ଵନିତାଂ ନାଵଗଚ୍ଛତି ଯଃ ପତିଃ। ବ୍ରହ୍ମହା ଭ୍ରୂଣହା ସୋପି ଦୁର୍ଗତିଂ ଚାଧିଗଚ୍ଛତି
ଯେ ପତି ତାଙ୍କର ରଜସ୍ୱଳା ଭାବକୁ ଚିହ୍ନି ପାରିନାହାନ୍ତି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କିମ୍ବା ଗର୍ଭହତ୍ୟା କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପରି ଦୁର୍ଗତିରେ ପଡ଼ନ୍ତି।
ଯୋ ମୋହାଦ୍ଦୁର୍ଭଗାଂ କୃତ୍ଵା ସାଧ୍ଵୀଂ ତ୍ଯଜତି ପାପକୃତ୍। ତସ୍ଯା ଵଧେନ ଯତ୍ପାପଂ ତଦ୍ଭୁକ୍ତ୍ଵା ନରକଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଯିଏ ମୂଢ଼ତାରେ ଏକ ଶୁଭ୍ର ଚରିତ୍ରର ଜନନୀଙ୍କୁ ଦୁଃଖିନୀ କରି ଛାଡ଼ିଦିଏ, ସେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁର ପାପ ଭୋଗି ନରକକୁ ଯାଏ।
ଵନିତାହରଣଂ କୃତ୍ଵା ଚାଂଡଲକୁଲତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍। ତଥୈଵ ଵନିତାହାନାତ୍ପତିତୋ ଜାଯତେ ନରଃ
ଯିଏ ଜନନୀଙ୍କୁ ଚୁରି କରେ, ସେ ଚଣ୍ଡାଳ ପରିବାରକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ; ଏହିପରି ଜନନୀକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ମଧ୍ୟ ଲୋକ ଅଧମ ହୁଏ।
ରାମାଂ ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ସ୍କଂଧେ ଚ ଚିରଂ ଯମପୁରେ ଵସେତ୍। ମଲମୂତ୍ରଂ ଶିରୋଦେଶେ ନିତ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ଚ ସଂପତେତ୍
ଯିଏ ଜନନୀକୁ କାନ୍ଧରେ ବସାଇଥାଏ, ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଯମର ନଗରରେ ରହିଥାଏ; ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ସବୁବେଳେ ମଳ ଓ ପିଶାବ ପଡ଼ିଥାଏ।
ଏଵଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଭାରଂ ଵହତି ଦୁର୍ମତିଃ। ପୁନର୍ଯାଵନ୍ତି ଲୋମାନି ତାଵତ୍ସ ରୌରଵଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଏଭଳି ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଯାଏଁ ଏହି ଭାର ବହନ କରେ; ପରେ ତାଙ୍କର ଦେହରେ ଯେତେ ଲୋମ ଅଛି, ସେତେ ଦିନ ରୌରବ ନରକକୁ ଯାଏ।
ପୁନଃ କୀଟେଷୁ ସଂତୀର୍ଣସ୍ତଦା ମାନୁଷତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍। ତତଶ୍ଚ କଲହଂ ଶୋକଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ପୂର୍ଵକଲ୍ମଷାତ୍
ପୁଣି, କୀଟପତଙ୍ଗ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ପରେ ମଣିଷ ଜନ୍ମ ପାଏ; ପୂର୍ବ ଅପରାଧର କାରଣରୁ ସେ କଳହ ଓ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରେ।
ଏଵଂ ଜନ୍ମତ୍ରଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ମୁଚ୍ଯତେ ପାତକାନ୍ନରଃ। ତତ୍କାଲଂ ନରକଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ସା ତୁ କାକୀ ତୁ ଵଞ୍ଚକୀ
ଏଭଳି ତିନିଟି ଜନ୍ମ ପାଇଲାପରେ ମଣିଷ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ସେ ସମୟରେ ନରକ ଭୋଗି, ସେ ଝିଅ କାଉଡ଼ି ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ଠକିବାରେ ଲାଗିଯାଏ।
ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟନରକଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ମାନୁଷେ ଵିଧଵା ଭଵେତ୍। ଯଃ ପୁନଶ୍ଚାଂତ୍ଯଜାଂ ଗଚ୍ଛେନ୍ମ୍ଲେଛାଂ ଵା ପୁଲ୍କସାଂ ନରଃ
ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ନରକ ଭୋଗି, ସେ ମଣିଷ ମଧ୍ୟରେ ବିଧବା ହୁଏ; ଯିଏ ଆଉଥରେ ଅନ୍ତ୍ୟଜ, ମ୍ଲେଚ୍ଛ କିମ୍ବା ପୁଲ୍କସା ଝିଅଙ୍କୁ ଯାଏ—
ଦ୍ଵିତ୍ରିଚତୁର୍ଗୁଣଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତତ୍ର ସଂଚୀର୍ଣଵଂଚକଃ। ମାତରଂ ଗୁରୁଭାର୍ଯାଂ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣୀଂ ମହିଷୀଂ ତଥା
ସେଠାରେ ଦୁଇ, ତିନି କିମ୍ବା ଚାରିଗୁଣା ଶାସ୍ତି ଭୋଗି, ଠକା ଲୋକ ତାଙ୍କର ମା, ଗୁରୁଙ୍କର ଝିଅ, ବ୍ରାହ୍ମଣୀ କିମ୍ବା ରାନୀଙ୍କୁ ଯାଏ।
ଅନ୍ଯାଂ ଵା ପ୍ରଭୁପତ୍ନୀଂ ଚ ଗତ୍ଵା ଯାତ୍ଯପୁନର୍ଭଵଂ। ଭଗିନୀଂ ତତ୍ପୁତ୍ରଭାର୍ଯାଂ ତଥା ଦୁହିତରଂ ସ୍ନୁଷାମ୍
ଅଥବା ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କର ଝିଅ କିମ୍ବା ପ୍ରଭୁଙ୍କର ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଯାଇ, ସେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନ ପାଏ; ଏହିପରି ଭଉଣୀ, ପୁଅର ଝିଅ, ଝିଅ କିମ୍ବା ପୁଅର ବୋହୁ କୁ ଯାଏ।
ପିତୃଵ୍ଯାଂ ମାତୁଲାନୀଂ ତୁ ତଥୈଵ ଚ ପିତୃଷ୍ଵସାମ୍। ମାତୃଷ୍ଵସ୍ରାଦିକାମନ୍ଯାଂ ଗତ୍ଵା ନାସ୍ତି ଚ ନିଷ୍କୃତିଃ
ପିସୀ, ମାମୁଅଁ, ବାପାଙ୍କର ଭଉଣୀ—ଏପରି ମା' ପକ୍ଷର ଆଉ ଯେକୌଣସି ଜଣେ ନାରୀଙ୍କୁ ଯାଇଲେ, କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ।
ବ୍ରହ୍ମହା ସ ଭଵେଦଂଧୋ ଵଚସା ଜଡତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍। କର୍ଣଯୋର୍ବଧିରୋ ଜାତଶ୍ଚ୍ଯଵତେ ନାସ୍ତି ନିଷ୍କୃତିଃ
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ, ଅନ୍ଧ, ଏବଂ ମୌନ ହୁଏ; ଦୁଇ କାନ୍ ଅସୁନା ହୋଇଯାଏ, ତଳକୁ ପଡ଼ିଯାଏ, ଏବଂ ତାହାର କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ।
ଉକ୍ତ୍ଵା ଅଶ୍ଲୀଲମତ୍ଯର୍ଥମଖିଲଂ ସ୍ତ୍ରୀକୃତେନ ହି। ଦ୍ଵିଜ ଉଵାଚ- ଏଵଂ ଦୁଷ୍କୃତମାସାଦ୍ଯ କଥଂ ମୋକ୍ଷୋ ଭଵେତ୍ପୁନଃ
ଅତ୍ୟଧିକ ଅଶ୍ଳୀଳ କଥା କହିଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ନାରୀଙ୍କ କାରଣରୁ ହୁଏ— ଦ୍ୱିଜ କହିଲେ— ଏଭଳି ଅପରାଧ କରିଲେ, ପୁଣି କିପରି ମୁକ୍ତି ମିଳିପାରିବ?
ତତ୍ସମାଚକ୍ଷ୍ଵ ଭଗଵନ୍ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ତତ୍ତ୍ଵତଃ। ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ। ତାସାଂ ଚ ଗମନଂ କୃତ୍ଵା ତପ୍ତାଂ ଲୋହସ୍ଯ ପୁତ୍ତଲଦ୍ଯଂ
ଏହି କଥା ମୋତେ କହ, ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ସତ୍ୟ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ। ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ— ସେମାନଙ୍କୁ ଯାଇ, ତତ୍ତ୍ୱାନୁସାରେ ତାପ୍ତ ଲୋହାର ପୁତଳିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ସମାଲିଂଗ୍ଯ ତ୍ଯଜେତ୍ପ୍ରାଣଂ ଶୁଚିର୍ଲୋକାଂତରଂ ଵ୍ରଜେତ୍। ଯୋ ଵୈ ଗୃହାଶ୍ରମଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ମଚ୍ଚିତ୍ତୋ ଜାଯତେ ନରଃ
ଯେଉଁଠି ଏକ ଶୁଚି ମନୁଷ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଏହି ଲୋକ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଯିଏ ଗୃହସ୍ଥ ଆଶ୍ରମ ତ୍ୟାଗ କରି ମୋ ଉପରେ ମନ ଲଗାଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ—
ନିତ୍ଯଂ ସ୍ମରତି ଗୋଵିଂଦଂ ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯୋ ଭଵେତ୍। ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଯୁତଂ ତେନ କୃତଂ ଗୁର୍ଵଂଗନାଗମାତ୍
ଯିଏ ସଦା ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରେ, ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ୱର ହୁଏ; ଏହିପରି ଲୋକ ଦଶ ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କର ଜନୀ ସହ ଅପରାଧ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ—