ନ ସ୍ତ୍ରୀଣାମପ୍ରିଯଃ କଶ୍ଚିତ୍ପ୍ରିଯୋ ଵାପି ନ ଵିଦ୍ଯତେ। ଗାଵସ୍ତୃଣମିଵାରଣ୍ଯେ ପ୍ରାର୍ଥଯଂତି ନଵଂନଵମ୍
ସ୍ତ୍ରୀମାନେ କାହାକୁ ଅପ୍ରିୟ କିମ୍ବା ପ୍ରିୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ଜଙ୍ଗଲରେ ଗାଈ ଯେପରି ନୂଆ ଘାସ ଖୋଜେ, ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ନୂଆ ଜିନିଷ ଚାହାନ୍ତି।
ପୁମାଂସଂ ଵିତ୍ତହୀନଂ ଚ ଵିରୂପଂ ଗୁଣଵର୍ଜିତମ୍। ଅକୁଲୀନଂ ଚ ଭୃତ୍ଯଂ ଚ କାମିନୀ ଭଜତେ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଏକ ସ୍ତ୍ରୀ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଗରିବ, ଅଙ୍ଗବିକଳ, ଗୁଣହୀନ, ନିମ୍ନ କୁଳର କିମ୍ବା ଚାକର ଥିବା ପୁରୁଷକୁ ମଧ୍ୟ ଚାହେ।
ଭର୍ତାରଂ ଚ ଗୁଣୋପେତଂ କୁଲୀନଂ ଚ ମହାଧନମ୍। ସୁଂଦରଂ ରତିଦକ୍ଷଂ ଚ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ନୀଚଂ ଭଜେଦ୍ଵଧୂଃ
ଯଦି କୌଣସି ଜଣେ ଜୀବନୀ ସ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କର ଗୁଣୀ, ଉଚ୍ଚ ବଂଶର, ଧନୀ, ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ରତିରେ ପାରଙ୍ଗତ ପତିକୁ ଛାଡ଼ି ଏକ ନିମ୍ନ ମଣିଷଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଯାଏ—
ଉମାନାରଦସଂଵାଦମାଖ୍ଯାନଂ ଵିଦ୍ଧି ଭୂସୁର। ଯେନ ଵିଦ୍ଯାସ୍ତ୍ରିଯାଶ୍ଚେଷ୍ଟା ଵିଵିଧାଃ କୃତ୍ସ୍ନଶୋ ଦ୍ଵିଜ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହାକୁ ଉମା ଓ ନାରଦଙ୍କ ଆଲୋଚନା କଥା ବୋଲି ଜାଣ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ନାରୀମାନଙ୍କ ଭିନ୍ନ-ଭିନ୍ନ ଆଚରଣ ଓ କ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି, ହେ ଦ୍ୱିଜ।
ସ୍ଵଭାଵାନ୍ନାରଦୋ ଵିପ୍ର ଵିଶ୍ଵଜିଜ୍ଞାସକୋ ମୁନିଃ। ସ୍ଵାଂତେ ଵିମୃଶ୍ଯାଥ ଗତଃ କୈଲାସଂ ଗିରିମୁତ୍ତମମ୍
ନାରଦ ମୁନି, ଯିଏ ସବୁ କିଛି ଜାଣିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ, ସ୍ୱଭାବକ୍ରମେ ମନରେ ଚିନ୍ତା କରି, ପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୈଳାସ ପର୍ବତକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ଵୃଷକେତୁସଦାଖ୍ଯାନ ସପ୍ରତିଷ୍ଠେ ହିମେ ଗିରୌ। ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମହାତ୍ମା ଵୈ ପପ୍ରଚ୍ଛ ପାର୍ଵତୀଂ ମୁନିଃ
ହିମପର୍ବତରେ, ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ସେ ମହାତ୍ମା ମୁନି ପ୍ରଣାମ କରି ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଦେଵି ସୀମଂତିନୀନାଂତୁ ଦୁଶ୍ଚେଷ୍ଟାଂ ଜ୍ଞାତୁମୁତ୍ସହେ। କୌତୁକେନ ତ୍ଵଯା ଚର୍ଯା ଵଧୂନାଂ ସଂପ୍ରଯୁଜ୍ଯତେ
ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ଜଣିବାକୁ ଚାହେଁ ଯେ, ଗୃହଣୀମାନଙ୍କ ଅଶୁଭ ଆଚରଣ କଣ। ମୋର ଉତ୍ସୁକତାରୁ, ତୁମେ ବଧୂମାନଙ୍କ ଚରିତ୍ର ବିଷୟରେ କହ।
ସର୍ଵାସାମପି ନାରୀଣାଂ ସ୍ଵାନ୍ତଂ ଜାନାସି ତତ୍ତ୍ଵତଃ। ତନ୍ମାଂ କଥଯ ସର୍ଵେଷୁ ଵିନୀତମଜ୍ଞମତ୍ର ଚ
ସମସ୍ତ ନାରୀଙ୍କ ମନର ଗଭୀର ତତ୍ତ୍ୱ ତୁମେ ଠିକ୍ ଭାବେ ଜାଣ। ଏହି ବିଷୟରେ ମୁଁ ନମ୍ର ଓ ଅଜ୍ଞ, ସେଥିପାଇଁ ସମସ୍ତ କଥା ମୋତେ କହ।
ଦେଵ୍ଯୁଵାଚ- ଯୁଵତୀନାଂ ସଦା ଚିତ୍ତଂ ପୁଂସୁ ତିଷ୍ଠତ୍ଯସଂଶଯମ୍। ଅସ୍ମିନ୍ଯୋନୌ ସୁସଂଯୋଗ୍ଯେ ସଂଗତେ ଵାପ୍ଯସଂଗତେ
ଦେବୀ କହିଲେ— ଯୁବତୀମାନଙ୍କର ମନ ସଦା ପୁରୁଷଙ୍କୁ ନେଇ ରହେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହି ଦେହରେ ଭଲ ଭାବେ ମିଶିଥିଲେ କିମ୍ବା ମିଶିନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ଭାବ ରହିଥାଏ।
ସୁଵେଷଂ ପୁରୁଷଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭ୍ରାତରଂ ଯଦି ଵା ସୁତମ୍। ଯୋନିଃ କ୍ଲିଦ୍ଯତି ନାରୀଣାଂ ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ହି ନାରଦ
ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ନାରୀ ଭଲ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ପୁରୁଷ, କିମ୍ବା ତାଙ୍କର ଭାଇ କିମ୍ବା ପୁଅକୁ ଦେଖନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଗର୍ଭ ଭିଜିଯାଏ—ଏହା ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ ନାରଦ।
ସ୍ଥାନଂ ନାସ୍ତି କ୍ଷଣଂ ନାସ୍ତି ନାସ୍ତି ପ୍ରାର୍ଥଯିତା ନରଃ। ତେନ ନାରଦ ନାରୀଣାଂ ସତୀତ୍ଵମୁପଜାଯତେ
କୌଣସି ସ୍ଥାନ ନାହିଁ, କୌଣସି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ନାହିଁ, କୌଣସି ପୁରୁଷ ଚାହିଁ ନାହିଁ; ଏହିପରି ନାରଦ, ନାରୀମାନଙ୍କର ପତିବ୍ରତ ଧର୍ମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଘୃତକୁଂଭସମା ନାରୀ ତପ୍ତାଂଗାରସମଃ ପୁମାନ୍। ତସ୍ମାଦ୍ଘୃତଂ ଚ ଵହ୍ନିଂ ଚ ନୈକସ୍ଥାନେ ଚ ଧାରଯେତ୍
ନାରୀ ଘିଅ ଭରା କୁମ୍ଭ ଭଳି, ପୁରୁଷ ତାପିଥିବା କୋଇଳା ପରି। ଏହିଠାରୁ ଘିଅ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯଥୈଵମତ୍ତମାତଂଗଂ ସୃଣିମୁଦ୍ଗରଯୋଗତଃ। ସ୍ଵଵଶଂ କୁରୁତେ ଯଂତା ତଥା ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ପ୍ରରକ୍ଷକଃ
ଯେପରି ମଦମସ୍ତ ହାତୀକୁ ଦାଡ଼ି ଓ ଲଠି ଦ୍ୱାରା ଏକ ଶିକ୍ଷକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ, ସେପରି ନାରୀମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଦରକାର।
ପିତା ରକ୍ଷତି କୌମାରେ ଭର୍ତା ରକ୍ଷତି ଯୌଵନେ। ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ସ୍ଥାଵିରେ ଭାଵେ ନ ସ୍ତ୍ରୀ ସ୍ଵାତଂତ୍ର୍ଯମର୍ହତି
ପିଲାବେଳେ ପିତା ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଯୁବାବେଳେ ପତି ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ପୁଅମାନେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ନାରୀ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଅଧିକାରୀ ନୁହେଁ।
ତତଃ ସ୍ଵାତଂତ୍ର୍ଯଭାଵାଚ୍ଚ ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା ଚ ଵରାଂଗନା। ପୁରୁଷେଣାର୍ଥିତା ଧୀରା ପ୍ରେରଣାଦିଚରୀ ଭଵେତ୍
ଏହିପରି ସ୍ୱାଧୀନତା ନଥିବା ଓ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ, ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଙ୍ଗନା ପୁରୁଷ ଚାହିଲେ ତାଙ୍କର ପ୍ରେରଣାରେ କାମ କରେ।
ଅରକ୍ଷଣାଦ୍ଯଥା ପାକଃ ଶ୍ଵକାକଵଶଗୋ ଭଵେତ୍। ତଥୈଵ ଯୁଵତୀ ନାରୀ ସ୍ଵଚ୍ଛଂଦାଦ୍ଦୁଷ୍ଟତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଯେପରି ଅରକ୍ଷିତ ଖାଦ୍ୟ କୁକୁର ଓ କାଉଁଡ଼ାର ଅଧୀନ ହୋଇଯାଏ, ସେପରି ଯୁବତୀ ନାରୀ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
ପୁନରେଵ କୁଲଂ ଦୁଷ୍ଟଂ ତସ୍ଯାସ୍ସଂସର୍ଗତୋ ଭଵେତ୍। ପରବୀଜେନ ଯୋ ଜାତଃ ସ ଚ ସ୍ଯାଦ୍ଵର୍ଣସଂକରଃ
ପୁନି, ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷ ସହିତ ସଂସ୍ପର୍ଶ ଦ୍ୱାରା ପରିବାର ଦୁଷିତ ହୁଏ; ଅନ୍ୟ ଶୁକ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ହେଉଥିବା ସନ୍ତାନ ଜାତି ମିଶ୍ରଣର କାରଣ ହୁଏ।
ଜାରଜଃ ସଂକରଃ ପାପୋ ନରକେ ନିଯତଂ ଵସେତ୍। କୀଟଜାତୌ ଗତା ଜାତାଃ ପୁନଃ ସର୍ଵେ ମହୀତଲେ
ଜାର ଓ ଜାତିମିଶ୍ରଣର ଦୁଷ୍ଟ ସନ୍ତାନ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନରକରେ ରହନ୍ତି; କୀଟ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବାମାନେ ପୁନି ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ଆସନ୍ତି।
ତତୋ ମ୍ଲେଚ୍ଛମୁପାନୀତଂ କୁଲଂ ସ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜନଂଦନ। କୁଲକ୍ଷଯୋ ଭଵେଦ୍ଯସ୍ମାତ୍ତସ୍ମାଦ୍ଦୁଷ୍ଟାଂ ନ ଧାରଯେତ୍
ଏଭଳି, ହେ ଦ୍ୱିଜନନ୍ଦନ, ପରିବାର ମ୍ଲେଚ୍ଛ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ; ଏହିପରି ପରିବାର ନାଶ ହେବାରୁ, ଦୁଷ୍ଟ ନାରୀକୁ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵୈଵ ଯୋଷିତାଂ ଦୋଷଂ କ୍ଷମତେ ଯୋ ନରାଧମଃ। ସ ତିଷ୍ଠେନ୍ନିରଯେ ଘୋରେ ରୌରଵେ ପିତୃଭିଃ ସହ
ଯଦି କୌଣସି ଦୁଷ୍ଟ ପୁରୁଷ, ନାରୀଙ୍କ ଦୋଷ ଜାଣି ସହିଯାଏ, ସେ ତାଙ୍କର ପିତୃପୁରୁଷମାନେ ସହିତ ଭୟଙ୍କର ରୌରବ ନରକରେ ରହିଥାଏ।
କାଚିତ୍ପାତଯତେ ନାରୀ କାଚିଦୁଦ୍ଧରତେ କୁଲମ୍। ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ କୁଲଜାମୁଦ୍ଵହେଦ୍ବୁଧଃ
କେତେକ ନାରୀ ପରିବାରକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, କେତେକ ନାରୀ ପରିବାରକୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇ ନେଇଯାଏ। ତେଣୁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ଭଲ ବଂଶର ଝିଅକୁ ବିବାହ କରିବା ଉଚିତ।
କୁଲଦ୍ଵଯଂ ସମା ନାରୀ ସମଯିତ୍ଵା ତୁ ତିଷ୍ଠତି। ସାଧ୍ଵୀ ତାରଯତେ ଵଂଶାନ୍ଦୁଷ୍ଟା ପାତଯତି ଧ୍ରୁଵମ୍
ଏକ ନାରୀ ଦୁଇଟି ପରିବାରକୁ ସମାନ ଭାବରେ ଏକତ୍ର କରି ରହେ। ଯଦି ସେ ଶୁଭ୍ର ଚରିତ୍ରର, ସେ ବଂଶକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ; ଯଦି ଦୁଷ୍ଟ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନଷ୍ଟ କରେ।
ଦାରେଷ୍ଵଧୀନଂ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଚ କୁଲଂ ପଂକଂ ଯଶୋଽଯଶଃ। ପୁତ୍ରଂ ଦୁହିତରଂ ମିତ୍ରଂ ସଂସାରେ କଥଯଂତି ଚ
ସ୍ୱର୍ଗ, ପରିବାର, ଅପବିତ୍ରତା, ମାନ-ଅପମାନ, ପୁଅ, ଝିଅ ଓ ବନ୍ଧୁ—ଏ ସବୁ ଏହି ସଂସାରରେ ଜନନୀ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ତସ୍ମାଦେକାଂ ଦ୍ଵିତୀଯାଂ ଵା ଵାମାମୁଦ୍ଵାହଯେଦ୍ବୁଧଃ। ସଂତାନାର୍ଥାତ୍ତୁ କାମାଚ୍ଚ ବହୁଦୋଷାଶ୍ରିତା ଚ ସା
ତେଣୁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ କିମ୍ବା ଦ୍ୱିତୀୟା ଜନନୀକୁ ବିବାହ କରିପାରେ; ସନ୍ତାନ ଓ ଇଚ୍ଛା ପାଇଁ, ଯଦିଓ ସେ ଅନେକ ଦୋଷ ଥିବା ହେଉ।
ରଜସ୍ଵଲାଂ ଚ ଵନିତାଂ ନାଵଗଚ୍ଛତି ଯଃ ପତିଃ। ବ୍ରହ୍ମହା ଭ୍ରୂଣହା ସୋପି ଦୁର୍ଗତିଂ ଚାଧିଗଚ୍ଛତି
ଯେ ପତି ତାଙ୍କର ରଜସ୍ୱଳା ଭାବକୁ ଚିହ୍ନି ପାରିନାହାନ୍ତି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କିମ୍ବା ଗର୍ଭହତ୍ୟା କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପରି ଦୁର୍ଗତିରେ ପଡ଼ନ୍ତି।
ଯୋ ମୋହାଦ୍ଦୁର୍ଭଗାଂ କୃତ୍ଵା ସାଧ୍ଵୀଂ ତ୍ଯଜତି ପାପକୃତ୍। ତସ୍ଯା ଵଧେନ ଯତ୍ପାପଂ ତଦ୍ଭୁକ୍ତ୍ଵା ନରକଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଯିଏ ମୂଢ଼ତାରେ ଏକ ଶୁଭ୍ର ଚରିତ୍ରର ଜନନୀଙ୍କୁ ଦୁଃଖିନୀ କରି ଛାଡ଼ିଦିଏ, ସେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁର ପାପ ଭୋଗି ନରକକୁ ଯାଏ।
ଵନିତାହରଣଂ କୃତ୍ଵା ଚାଂଡଲକୁଲତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍। ତଥୈଵ ଵନିତାହାନାତ୍ପତିତୋ ଜାଯତେ ନରଃ
ଯିଏ ଜନନୀଙ୍କୁ ଚୁରି କରେ, ସେ ଚଣ୍ଡାଳ ପରିବାରକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ; ଏହିପରି ଜନନୀକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ମଧ୍ୟ ଲୋକ ଅଧମ ହୁଏ।
ରାମାଂ ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ସ୍କଂଧେ ଚ ଚିରଂ ଯମପୁରେ ଵସେତ୍। ମଲମୂତ୍ରଂ ଶିରୋଦେଶେ ନିତ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ଚ ସଂପତେତ୍
ଯିଏ ଜନନୀକୁ କାନ୍ଧରେ ବସାଇଥାଏ, ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଯମର ନଗରରେ ରହିଥାଏ; ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ସବୁବେଳେ ମଳ ଓ ପିଶାବ ପଡ଼ିଥାଏ।
ଏଵଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଭାରଂ ଵହତି ଦୁର୍ମତିଃ। ପୁନର୍ଯାଵନ୍ତି ଲୋମାନି ତାଵତ୍ସ ରୌରଵଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଏଭଳି ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଯାଏଁ ଏହି ଭାର ବହନ କରେ; ପରେ ତାଙ୍କର ଦେହରେ ଯେତେ ଲୋମ ଅଛି, ସେତେ ଦିନ ରୌରବ ନରକକୁ ଯାଏ।
ପୁନଃ କୀଟେଷୁ ସଂତୀର୍ଣସ୍ତଦା ମାନୁଷତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍। ତତଶ୍ଚ କଲହଂ ଶୋକଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ପୂର୍ଵକଲ୍ମଷାତ୍
ପୁଣି, କୀଟପତଙ୍ଗ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ପରେ ମଣିଷ ଜନ୍ମ ପାଏ; ପୂର୍ବ ଅପରାଧର କାରଣରୁ ସେ କଳହ ଓ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରେ।