ତଥା ମିତ୍ରାଦ୍ରୋହକସ୍ଯ ତ୍ଵଂ ଚ ଵୈଷ୍ଣଵମଂଦିରେ। ଅନୁଗ୍ରହାଚ୍ଚ ମେ ଵିପ୍ର ତତ୍ତ୍ଵତୋ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ଏହିପରି ଯିଏ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ କେବେ ଧୋକା ଦେଉନାହିଁ, ସେଉଁଠି ଓ ଏକ ବୈଷ୍ଣବଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଅଛ; ମୋତେ କୃପା କରି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ସତ୍ୟ କଥା କହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ-। ପିତ୍ରୋର୍ଭକ୍ତଃ ସଦା ମୂକଃ ପତିଵ୍ରତା ଶୁଭା ଚ ସା। ସତ୍ଯଵାଦୀ ତୁଲାଧାରଃ ସମଃ ସର୍ଵଜନେଷୁ ଚ
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ମୁକ ସଦା ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି; ସେ ନାରୀ ନିଷ୍ଠାବାନ୍; ତୁଳାଧାର ସତ୍ୟ କହନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମଭାବରେ ଦେଖନ୍ତି।
ଲୋଭକାମଜିଦଦ୍ରୋହୋ ମଦ୍ଭକ୍ତୋ ଵୈଷ୍ଣଵଃ ସ୍ମୃତଃ। ସଂପ୍ରୀତୋହଂ ଗୁଣୈରେଷାଂ ତିଷ୍ଠାମ୍ଯାଵସଥେ ମୁଦା
ଯିଏ ଲୋଭ, କାମନା ଓ ଧୋକାରୁ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ମୋରେ ଭକ୍ତ, ସେ ବୈଷ୍ଣବ ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାନ୍ତି; ଏମାନଙ୍କ ଗୁଣରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କ ଘରେ ଆନନ୍ଦରେ ବସିଥାଏ।
ଭାରତୀକମଲାଭ୍ଯାଂ ଚ ସହିତୋ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ। ଵିପ୍ର ଉଵାଚ-। ମହାପାତକିସଂସର୍ଗାନ୍ନରାଶ୍ଚୈଵାତିପାତକାଃ
ଭାରତୀ ଓ କମଳା ସହିତ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ—ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ମହାପାପୀଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ରହିଲେ ଲୋକମାନେ ଅତି ପାପୀ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ଇତି ଜଲ୍ପଂତି ଧର୍ମଜ୍ଞାଃ ସ୍ମୃତିଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ସର୍ଵଦା। ପୁରାଣାଗମଵେଦେଷୁ କଥଂ ତ୍ଵଂ ତିଷ୍ଠସେ ଗୃହେ
ଧର୍ମଜ୍ଞମାନେ ସମସ୍ତ ସ୍ମୃତି ଶାସ୍ତ୍ରରେ, ପୁରାଣ, ଆଗମ ଓ ବେଦରେ ଏପରି କଥା କହନ୍ତି; ତୁମେ କିପରି ଘରେ ବସିଥାଅ?
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ-। କଲ୍ଯାଣାନାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ କର୍ତ୍ତା ମୂକୋ ଜଗତ୍ତ୍ରଯେ। ଵୃତ୍ତସ୍ଥୋ ଯୋପି ଚାଣ୍ଡାଲସ୍ତଂ ଦେଵା ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଵିଦୁଃ
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ସମସ୍ତ ଶୁଭକର୍ମୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁକ ତିନି ଲୋକରେ କର୍ତ୍ତା; ଯଦି ଚଣ୍ଡାଳ ମଧ୍ୟ ନୀତିରେ ଅଟୁଟ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି ମାନନ୍ତି।
ମୂକସ୍ଯ ସଦୃଶୋ ନାସ୍ତି ଲୋକେଷୁ ପୁଣ୍ଯକର୍ମତଃ। ପିତ୍ରୋର୍ଭକ୍ତିପରେ ନିତ୍ଯଂ ଜିତଂ ତେନ ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍
ପୁଣ୍ୟ କାମରେ ମୁକ ସମାନ କେହି ନାହିଁ; ସେ ସଦା ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ଏହିଭଳି ସେ ତିନି ଲୋକକୁ ବଶ କରିଛନ୍ତି।
ତଯୋର୍ଭକ୍ତ୍ଯା ତ୍ଵହଂ ତୁଷ୍ଟଃ ସର୍ଵଦେଵଗଣୈଃ ସହ। ତିଷ୍ଠାମି ଦ୍ଵିଜରୂପେଣ ତସ୍ଯ ଗେହୋଦରେ ଚ ଖେ
ସେମାନଙ୍କର ଭକ୍ତିରେ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ପ୍ରସନ୍ନ; ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପେ ତାଙ୍କ ଘରର ଭିତରେ ବସିଥାଏ।
ତଥା ପତିଵ୍ରତା ଗେହେ ତୁଲାଧାରସ୍ଯ ମଂଦିରେ। ଅଦ୍ରୋହକସ୍ଯ ଭଵନେ ଵୈଷ୍ଣଵସ୍ଯ ଚ ଵେଶ୍ମନି
ଏହିପରି ପତିବ୍ରତା ନାରୀଙ୍କ ଘରରେ, ତୁଳାଧାରଙ୍କ ଘରରେ, ଯିଏ ଧୋକା ଦେଉନାହିଁ ସେମାନଙ୍କ ଘରରେ ଓ ବୈଷ୍ଣବଙ୍କ ଘରରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ବସିଥାଏ।
ସଦା ତିଷ୍ଠାମି ଧର୍ମଜ୍ଞ ମୁହୂର୍ତଂ ନ ତ୍ଯଜାମ୍ଯହମ୍। ତେନ ପଶ୍ଯଂତି ମାଂ ନିତ୍ଯଂ ଯେ ତ୍ଵନ୍ଯେ ପାପକୃଜ୍ଜନାଃ
ମୁଁ ସଦା ସେଠାରେ ବସିଥାଏ, ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼େ ନାହିଁ; ଏହିଭଳି, ଯେଉଁମାନେ ପାପ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ସଦା ମୋତେ ଦେଖନ୍ତି।
ପୁଣ୍ଯତ୍ଵାଚ୍ଚ ତ୍ଵଯା ଦୃଷ୍ଟୋ ମମାନୁଗ୍ରହକାରଣାତ୍। ପିତ୍ରୋର୍ଭକ୍ତିପରଃ ଶୁଦ୍ଧଶ୍ଚାଂଡାଲୋ ଦେଵତାଂ ଗତଃ
ତୁମର ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ମୋର କୃପାରେ ତୁମେ ମୋତେ ଦେଖିଛ; ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଚଣ୍ଡାଳ ଦେବତାତ୍ୱକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି।
ତସ୍ମାତ୍ତେନ ସହ ପ୍ରୀତ୍ଯା ତିଷ୍ଠାମି ତସ୍ଯ ମଂଦିରେ। ପୁନଃ ପୁନଃ କଥାଲାପଂ କରୋମି ଦ୍ଵିଜନଂଦନ
ସେଥିପାଇଁ, ସେଙ୍କୁ ସ্নେହ କରି, ମୁଁ ତାଙ୍କ ଘରେ ବସିଥାଏ; ପୁଣି ପୁଣି କଥାବାର୍ତ୍ତା କରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମଣ୍ଡଳର ଆନନ୍ଦ।
ତସ୍ଯ ଵୈ ମାନସେ ନିତ୍ଯଂ ଵର୍ତେଽହତଭାଵନଃ। ସ ତଜ୍ଜାନାତି ତ୍ଵଦ୍ଵୃତ୍ତଂ ତଥା ପତିଵ୍ରତାଦଯଃ
ତାଙ୍କ ମନରେ ମୁଁ ସଦା ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ଭାବେ ଅଛି, କୌଣସି ଖରାପ ଭାବନା ନାହିଁ; ସେ ତୁମର କାର୍ଯ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି, ଏହିପରି ପତିବ୍ରତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ।
ତେଷାଂ ଵୃତ୍ତଂ ଵଦିଷ୍ଯାମି ଶୃଣୁ ତ୍ଵଂ ଚାନୁପୂର୍ଵଶଃ। ଯଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵଥା ମର୍ତ୍ଯୋ ମୁଚ୍ଯତେ ଜନ୍ମବଂଧନାତ୍
ମୁଁ ସେମାନଙ୍କର ଆଚରଣ କହିବି, ତୁମେ ଧିରେ ଧିରେ ଶୁଣ; ଏହା ଶୁଣିଲେ ମଣିଷ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜନ୍ମବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ପିତୁର୍ମାତୁଃ ପରଂ ତୀର୍ଥଂ ଦେଵଦେଵେଷୁ ନୈଵ ହି। ପିତ୍ରୋରର୍ଚା କୃତା ଯେନ ସ ଏଵ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
ପିତା ଓ ମାଆଁଠାରୁ ବଡ଼ ତୀର୍ଥ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ କେହି ନାହିଁ; ଯିଏ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେଉଁଠି ପୁରୁଷୋତ୍ତମ।
ପିତ୍ରୋରାଜ୍ଞା ଚ ଦେଵସ୍ଯ ଗୁରୋରାଜ୍ଞା ସମଂ ଫଲଂ। ଆରାଧନାଦ୍ଦିଵୋ ରାଜ୍ଯଂ ବାଧଯା ରୌରଵଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ପିତାମାତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଓ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞାର ଫଳ ସମାନ; ପୂଜା କଲେ ସ୍ୱର୍ଗର ରାଜ୍ୟ ମିଳେ, ଅବହେଳା କଲେ ରୌରବ ନରକକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼େ।
ସ ଚାସ୍ମାକଂ ହୃଦିସ୍ଥୋଽପି ତସ୍ଯାହଂ ହୃଦଯେ ସ୍ଥିତଃ। ଆଵଯୋରଂତରଂ ନାସ୍ତି ପରତ୍ରେହ ଚ ମତ୍ସମଃ
ସେ ଆମ ହୃଦୟରେ ବସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ହୃଦୟରେ ବସିଛି। ଆମ ଦୁହାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେବେଠି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ, ଏଠାରେ କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ। ଏବଂ ମୋତେ ସମାନ କେହି ନାହିଁ।
ମଦଗ୍ରେ ମତ୍ପୁରେ ରମ୍ଯେ ସର୍ଵୈଶ୍ଚ ବାଂଧଵୈଃ ସହ। ସଭୁଂଜୀତାକ୍ଷଯଂ ଭୋଗମଂତେ ମଯି ଚ ଲୀଯତେ
ମୋ ସାମ୍ନାରେ, ମୋର ସୁନ୍ଦର ନଗରୀରେ, ସମସ୍ତ ଆତ୍ମୀୟ-ସ୍ବଜନଙ୍କ ସହିତ, ସେ ଅସୀମ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବେ, ଏବଂ ଶେଷରେ ମୋତେ ଏକାତ୍ମ ହେଇଯିବେ।
ଅତଏଵ ହି ମୂକୋସୌ ଵାର୍ତ୍ତାଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସଂଭଵାମ୍। ଜାନାତି ନରଶାର୍ଦୂଲ ଏଷ ତେ ଵିସ୍ମଯଃ କୁତଃ
ଏହିପରି ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ସେ ମୁନ୍ଦ ବୋଲି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ଖବର ଜାଣିପାରେ, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତେଣୁ ତୁମେ କାହିଁକି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛ?
ଦ୍ଵିଜ ଉଵାଚ-। ମୋହାଦଜ୍ଞାନତୋ ଵାପି ନ କୃତ୍ଵା ପିତୁରର୍ଚନଂ। ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵା କିଂ ଚ କର୍ତଵ୍ଯଂ ସଦସଜ୍ଜଗଦୀଶ୍ଵର୨୦୦ 1.50.
ଦ୍ୱିଜ କହିଲେ— ମୋହ କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞାନରୁ କିମ୍ବା ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କେହି ଜଦି ବାପାଙ୍କ ପୂଜା କରିନଥାଏ, ତେବେ ହେ ଜଗତ୍ସ୍ୱାମୀ, ଏହା ଜାଣି, କଣ କରିବା ଉଚିତ, ଭଲ ଓ ଖରାପ ବିଷୟରେ?
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ-। ଦିନୈକଂ ମାସପକ୍ଷୌ ଵା ପକ୍ଷାର୍ଧଂ ଵାଥ ଵତ୍ସରଂ। ପିତ୍ରୋର୍ଭକ୍ତିଃ କୃତା ଯେନ ସ ଚ ଗଚ୍ଛେନ୍ମମାଲଯଂ
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ— ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଏକ ଦିନ, ମାସ, ପକ୍ଷ, ଅର୍ଧପକ୍ଷ କିମ୍ବା ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାତାପିତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରିଛନ୍ତି, ସେ ମୋର ନିର୍ମଳ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
କାରଯିତ୍ଵା ମନଃ କଷ୍ଟମଵଶ୍ଯଂ ନରକଂ ଵ୍ରଜେତ୍। ନ କୃତା ଵାକୃତା ଵା ସ୍ଯାତ୍ପିତ୍ରୋରର୍ଚା ପରଂ ପୁରା
ଯଦି କେହି ମନରେ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ନରକକୁ ଯିବେ; ମାତାପିତାଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଇଥିଲେ କିମ୍ବା ନାହିଁ, ଏହା ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଂ ନରଃ କୃତ୍ଵା ପିତୃଭକ୍ତି ଫଲଂ ଲଭେତ୍। ଅନ୍ନଂ ଵସ୍ତ୍ରଂ ତଥା ଗଵ୍ଯଂ ସାମିଷଂ ଚ ନିରାମିଷମ୍
ଏକ ଉଠା ଛାଡିଦେଲେ, ମଣିଷ ପିତୃଭକ୍ତିର ଫଳ ପାଇଥାଏ; ଖାଦ୍ୟ, ପୋଷାକ ଓ ଦୁଧ ଉତ୍ପାଦ, ମାଂସ ସହିତ କିମ୍ବା ଛଡ଼ି, ସବୁ ଏହାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ସର୍ଵଂ ଲକ୍ଷଗୁଣଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଜ୍ଞାତିଭ୍ଯୋ ଯତ୍ପ୍ରଦୀଯତେ। ସର୍ଵସ୍ଵେନ କୃତଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଯେନ ପୁତ୍ରେଣ ଧୀମତା
ଆତ୍ମୀୟଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଦେଉଛି, ତାହା ଲକ୍ଷଗୁଣ ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ଯେଉଁ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁଅ ସମସ୍ତ ସଂପତ୍ତି ଦେଇ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ।
ଜାତିସ୍ମରତ୍ଵଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ପିତୃଭକ୍ତିଫଲଂ ଲଭେତ୍। ଶ୍ରାଦ୍ଧାତ୍ପରୋ ମହାଯଜ୍ଞସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ତୁ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ସେ ଜନ୍ମ ସ୍ମୃତି ପାଉଥିବେ ଓ ପିତୃଭକ୍ତିର ଫଳ ଲାଗିଥାଏ; ବଡ଼ ଯଜ୍ଞମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ତିନି ଲୋକରେ ଏହାଠାରୁ ବଡ଼ କିଛି ନାହିଁ।
ଅତ୍ର ଯଦ୍ଦୀଯତେ କିଂଚିତ୍ସର୍ଵଂ ଚାକ୍ଷଯମଶ୍ନୁତେ। ଅନ୍ଯସ୍ମିଂଶ୍ଚାଯୁତଂ ଵିଦ୍ଧି ଜ୍ଞାତିଭ୍ଯୋ ଲକ୍ଷମୁଚ୍ଯତେ
ଏଠାରେ ଯେଉଁ କିଛି ଦିଆଯାଏ, ଅତି କମ୍ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଅକ୍ଷୟ ଭୋଗ ମିଳେ; ଅନ୍ୟଠାରେ ଆତ୍ମୀୟଙ୍କୁ ଦିଲେ ଦଶ ହଜାର ଗୁଣ, ଲକ୍ଷ ଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ।
ପିଣ୍ଡେ କୋଟିଗୁଣଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜାଯାନନ୍ତମୁଚ୍ଯତେ। ଗଂଗାଜଲେ ଗଯାଯାଂ ଚ ପ୍ରଯାଗେ ପୁଷ୍କରେ ତଥା
ପିଣ୍ଡ ଦାନରେ କୋଟି ଗୁଣ ଫଳ ଦିଆଯାଏ; ଦ୍ୱିଜଙ୍କ ପାଇଁ ଅନନ୍ତ ଫଳ କହାଯାଏ; ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ, ଗୟାରେ, ପ୍ରୟାଗ ଓ ପୁଷ୍କରରେ।
ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ସିଦ୍ଧକୁଂଡେ ଗଂଗାସାଗର ସଂଗମେ। ଅନ୍ନପିଂଡଂ ପ୍ରଦଦ୍ଯାଦ୍ଯସ୍ତସ୍ଯ ମୁକ୍ତିର୍ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ବାରାଣସୀ, ସିଦ୍ଧକୁଣ୍ଡ, ଗଙ୍ଗା ଓ ସମୁଦ୍ର ସଙ୍ଗମରେ, ଯେଉଁଠି ଚାଉଳର ପିଣ୍ଡ ଦିଏ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ମୁକ୍ତି ପାଉଥିବେ।
ପିତରଶ୍ଚାକ୍ଷଯଂ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଲଭଂତେ ଜନ୍ମନଃ ଫଲମ୍। ଭାଗୀରଥ୍ଯାଂ ଵିଶେଷେଣ ଯସ୍ତୁ ଦଦ୍ଯାତ୍ତିଲୋଦକମ୍
ପିତୃମାନେ ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଜନ୍ମର ଫଳ ପାଆନ୍ତି; ବିଶେଷ କରି, ଯେଉଁଠି ଭାଗୀରଥୀ ନଦୀରେ ତିଳ ଜଳ ଦିଏ।
ମୁକ୍ତିମାର୍ଗଂ ସ ଚାପ୍ନୋତି ପିଂଡଦାନେ ତୁ କିଂ ପୁନଃ। ନଦୀତୀରେଷୁ ସାହସ୍ରଂ ନଦେ ତ୍ଵଯୁତମିଷ୍ଯତେ
ସେ ମୁକ୍ତିର ପଥ ପାଉଥିବେ, ତେବେ ପିଣ୍ଡ ଦାନର କଥା କଣ? ନଦୀ କୂଳରେ ହଜାର ଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ; ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଦଶ ହଜାର ଗୁଣ ମାନାଯାଏ।