ଇତରେଷାଂ ଚ ଵର୍ଣାନାଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତମଖିଲଂ ଵଦ। ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ-। ଆଚାରାଲ୍ଲଭତେ ଚାଯୁରାଚାରାଲ୍ଲଭତେ ସୁଖମ୍
ଅନ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣମାନେଙ୍କର ସମସ୍ତ କର୍ମ ମଧ୍ୟ କହ। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଆଚାର ଦ୍ୱାରା ଆୟୁଷ୍ୟ ମିଳେ, ଆଚାର ଦ୍ୱାରା ସୁଖ ମିଳେ।
ଆଚାରାତ୍ସ୍ଵର୍ଗଂ ମୋକ୍ଷଂ ଚ ଆଚାରୋ ହଂତ୍ଯଲକ୍ଷଣମ୍। ଅନାଚାରୋ ହି ପୁରୁଷୋ ଲୋକେ ଭଵତି ନିଂଦିତଃ
ଆଚାର ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ, ଆଚାର ଦୁର୍ଦ୍ଦୈଵକୁ ଦୂର କରେ। ଯିଏ ଆଚାର ରହିତ, ସେ ଲୋକରେ ନିନ୍ଦିତ ହୁଏ।
ଦୁଃଖଭାଗୀ ଚ ସତତଂ ଵ୍ଯାଧିତୋଲ୍ପାଯୁରେଵ ଚ। ନରକେ ନିଯତଂ ଵାସୋ ହ୍ଯନାଚାରାନ୍ନରସ୍ଯ ଚ
ସେ ସଦା ଦୁଃଖ ଭୋଗେ, ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ଓ ଅଳ୍ପ ଆୟୁଷ୍ୟ ହୁଏ। ଖରାପ ଆଚାର ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନରକରେ ବାସ କରିବାକୁ ପଡ଼େ।
ଆଚାରାଚ୍ଚ ପରଂ ଲୋକମାଚାରଂ ଶୃଣୁ ତତ୍ତ୍ଵତଃ। ଗୋମଯେନ ଗୃହେ ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରକୁର୍ଯାଦୁପଲେପନମ୍
ଆଚାର ଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚତମ ଲୋକ ମିଳେ। ଆଚାର ସଂପର୍କରେ ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣ: ଘରକୁ ସଦା ଗୋମୟ ଦ୍ୱାରା ଲେପନ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରକ୍ଷାଲଯେତ୍ତତଃ ପୀଠଂ କାଷ୍ଠଂ ପାତ୍ରଂ ଶିଲାତଲମ୍। ଭସ୍ମନା କାଂସ୍ଯପାତ୍ରଂ ତୁ ତାମ୍ରମମ୍ଲେନଶୁଦ୍ଧ୍ଯତି
ତାପରେ ଆସନ, କାଠ, ପାତ୍ର ଓ ପାଥର ତଳକୁ ଭଲଭାବେ ଧୋଇବା ଉଚିତ। କାଂସ୍ୟ ପାତ୍ରକୁ ଖର ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ କରାଯାଏ, ତାମ୍ର ପାତ୍ରକୁ ତେଲ-ତିକ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପରିଷ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।
ଶିଲାପାତ୍ରଂ ତୁ ତୈଲେନ ଫାଲଂଗୋ ଵାଲକେନ ତୁ। ସ୍ଵର୍ଣରୌପ୍ଯାଦିପାତ୍ରଂ ତୁ ଜଲମାତ୍ରେଣ ଶୁଧ୍ଯତି
ପାଥର ପାତ୍ରକୁ ତେଲ ଲଗାଇ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ, ହଳ ପାହିଁ ଘାସର ଗୁଛି ଦ୍ୱାରା ପରିଷ୍କାର କରାଯାଏ। ସୁନା, ଚାଁଦି ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧାତୁର ପାତ୍ରକୁ କେବଳ ପାଣି ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଯଥେଷ୍ଟ।
ଅଗ୍ନିନା ଲୋହପାତ୍ରଂ ତୁ ପାକପ୍ରକ୍ଷାଲନେନ ତୁ। ଖନନାଦ୍ଦାହନାଚ୍ଚୈଵ ଉପଲେପନ ଧାଵନାତ୍
ଲୋହାର ପାତ୍ରକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଦାହ କରିବା ଓ ଭଲଭାବେ ଧୋଇବା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଏହାକୁ କୁଟିବା, ପୁଣି ଦାହ କରିବା, ଲେପିବା ଓ ଧୋଇବା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ କରାଯାଏ।
ପର୍ଜନ୍ଯଵର୍ଷଣାଚ୍ଚୈଵ ଭୂରମେଧ୍ଯା ଵିଶୁଧ୍ଯତି। ତୈଜସ୍ସାନାଂ ମଣୀନାଂ ଚ ସର୍ଵସ୍ଯାଶ୍ମମଯସ୍ଯ ଚ
ବର୍ଷା ଜଳରେ ଭୂମି ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ; ଏହିପରି ସମସ୍ତ ଧାତୁ, ମଣି ଓ ପାଥର ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ମଧ୍ୟ ପରିଷ୍କାର ହୁଏ।
ଭସ୍ମଭିର୍ମୃତ୍ତିକାଭିଶ୍ଚ ଶୁଦ୍ଧିରୁକ୍ତା ମଯା ପୁରା। ଶଯ୍ଯା ଭାର୍ଯା ଶିଶୁର୍ଵସ୍ତ୍ରମୁପଵୀତଂ କମଂଡଲୁଃ
ଖର ଓ ମାଟି ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି କେମିତି କରିବା ଯାହା ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଛି। ଶଯ୍ୟା, ଜନାନୀ, ଶିଶୁ, ବସ୍ତ୍ର, ଉପବୀତ ଓ କମଣ୍ଡଳୁ ନିଜ ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧ ମନାଯାଏ।
ଆତ୍ମନଃ କଥିତାଶ୍ଶୁଦ୍ଧା ନ ପରେଷାଂ କଦାଚନ। ନ ଭୁଂଜୀତୈକଵସ୍ତ୍ରେଣ ନ ସ୍ନାଯାଦେକଵାସସା
ଏହି ସବୁ ନିଜ ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧ, କେବେ ଅନ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ନୁହେଁ। ଏକମାତ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏକ ବସ୍ତ୍ରରେ ସ୍ନାନ କରିବା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନ ଧାରଯେତ୍ପରସ୍ଯୈଵଂ ସ୍ନାନଵସ୍ତ୍ରଂ କଦାଚନ। ସଂସ୍କାରଂ କେଶଦଂତାନାଂ ପ୍ରାତରେଵ ସମାଚରେତ୍
ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କର ସ୍ନାନ ବସ୍ତ୍ର କେବେ ମଧ୍ୟ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କେଶ ଓ ଦାନ୍ତର ପରିଷ୍କାର ସକାଳେ ସକାଳେ କରିବା ଉଚିତ।
ଗୁରୂଣାଂ ଚ ନମସ୍କାରଂ ନିତ୍ଯମେଵ ସମାଚରେତ୍। ହସ୍ତପାଦେ ମୁଖେ ଚୈଵ ପଂଚାର୍ଦ୍ରୋ ଭୋଜନଂ ଚରେତ୍
ଗୁରୁଙ୍କୁ ପ୍ରତିଦିନ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ। ହାତ, ପାଉଁ ଓ ମୁହଁ ପରିଷ୍କାର ରଖି, ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ଭିଜା ଥିଲେ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ପଂଚାର୍ଦ୍ରକସ୍ତୁ ଭୁଂଜାନଃ ଶତଂ ଵର୍ଷାଣି ଜୀଵତି। ଦେଵତାନାଂ ଗୁରୋରାଜ୍ଞାଂ ସ୍ନାତକାଚାର୍ଯଯୋରପି
ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ଭାଗ ଭିଜା ରଖି ଯିଏ ଭୋଜନ କରେ, ସେ ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚେ। ଦେବତା, ଗୁରୁ ଓ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆଦେଶକୁ ସଦା ମାନିବା ଉଚିତ।
ନାକ୍ରାମେତ୍କାମତଶ୍ଛାଯାଂ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଦୀକ୍ଷିତସ୍ଯ ଚ। ଗୋଗଣଂ ଦେଵତଂ ଵିପ୍ରଂ ଘୃତଂ ମଧୁ ଚତୁଷ୍ପଥମ୍
ଏଚ୍ଛାକୃତ ଭାବେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଦୀକ୍ଷିତ ଲୋକଙ୍କ ଛାୟା ଅଟିକିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଗାଁଠ, ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଘିଅ, ମଧୁ କିମ୍ବା ଚଉରାହା ଛାୟା ମଧ୍ୟ ଅଟିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ପ୍ରଖ୍ଯାତାଂଶ୍ଚ ଵନସ୍ପତୀନ୍। ଗୋଵିପ୍ରାଵଗ୍ନିଵିପ୍ରୌ ଚ ଵିପ୍ରୌ ଦ୍ଵୌ ଦଂପତୀ ତଥା
ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣାବର୍ତ୍ତ ଭାବେ ପରିକ୍ରମା କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୃକ୍ଷ, ଗାଁଠ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅଗ୍ନି, ଦୁଇଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପରିକ୍ରମା କରିବା ଉଚିତ।
ତଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ନ ଗଚ୍ଛେତ ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଥୋପି ପତେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍। ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟୋ ନ ସ୍ପୃଶେଦଗ୍ନିଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଦୈଵତଂ ଗୁରୁମ୍
ଏହି ଦୁଇ ଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏହା କଲେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଅପମାନିତ ହୁଏ। ଅଶୁଦ୍ଧ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଗ୍ନି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦେବତା କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ଛୁଅ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସ୍ଵଶୀର୍ଷଂ ପୁଷ୍ପଵୃକ୍ଷଂ ଚ ଯଜ୍ଞଵୃକ୍ଷମଧାର୍ମିକମ୍। ତ୍ରୀଣି ତେଜାଂସି ନୋଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଉଦୀକ୍ଷେତ କଦାଚନ
ନିଜ ମୁଣ୍ଡ, ଫୁଲ ଲାଗିଥିବା ବୃକ୍ଷ, ଯଜ୍ଞ ବୃକ୍ଷ କିମ୍ବା ଅଧର୍ମିକ ଲୋକ ଉପରେ ଅଶୁଦ୍ଧ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହିପରି ତିନିଟି ଅଗ୍ନିକୁ ମଧ୍ୟ କେବେ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସୂର୍ଯାଚଂଦ୍ରମସାଵେଵଂ ନକ୍ଷତ୍ରାଣି ଚ ସର୍ଵଶଃ। ନେକ୍ଷେଦ୍ଵିପ୍ରଂ ଗୁରୁଂ ଦେଵଂ ରାଜାନଂ ଯତିନାଂ ଵରମ୍
ଏହିପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ତାରାକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗୁରୁ, ଦେବତା, ରାଜା କିମ୍ବା ମହା ତପସ୍ବୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯୋଗିନଂ ଦେଵକର୍ମାଣଂ ଧର୍ମାଣାଂ କଥକଂ ଦ୍ଵିଜମ୍। ନଦୀନାଂ ଚ ପ୍ରତୀରେ ଚ ପତ୍ଯୁଶ୍ଚ ସରିତାଂ ତଥା
ଯୋଗୀ, ଦେବତାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ, ଧର୍ମ ଶିଖ୍ୟା ଦେଉଥିବା ଦ୍ୱିଜ, ନଦୀ ତଟ ଓ ନଦୀର ମାଳିକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯଜ୍ଞଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ମୂଲେ ଚ ଉଦ୍ଯାନେ ପୁଷ୍ପଵାଟକେ। ଶରୀରସ୍ଯ ମଲତ୍ଯାଗଂ ନ କୁର୍ଯାଜ୍ଜୀଵନେ ତଥା
ଯଜ୍ଞ ବୃକ୍ଷର ମୂଳ, ଉଦ୍ୟାନ କିମ୍ବା ଫୁଲ ବାଗିଚାରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଦେହର ମଳ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯେଉଁଠାରେ ଜୀବନ ଅଛି, ସେଠି ମଧ୍ୟ ଏହା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଵିପ୍ରସ୍ଯାଯତନେ ଗୋଷ୍ଠେ ରମ୍ଯେ ରାଜପଥେଷୁ ଚ। ନ କ୍ଷୌରଂ କାରଯେଦ୍ଧୀରଃ କୁଜସ୍ଯାହ୍ନି କଦାଚନ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘର, ଗାଁଠ, ରମଣୀୟ ସ୍ଥାନ କିମ୍ବା ରାଜପଥରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଅଶୁଭ ଦିନରେ କେଶ କାଟିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ମଲଂ ନ ଧାରଯେଦ୍ଦଂତେ ନଖଂ ନ ଵଦନେ କ୍ଷିପେତ୍। ତୈଲାଭ୍ଯଂଗଂ ନ କୁର୍ଵୀତ ଵାସରେ ରଵିଭୌମଯୋଃ
ଦାନ୍ତରେ କେବେ ମଳ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନଖକୁ ମୁହଁରେ ପକାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ରବିବାର କିମ୍ବା ମଙ୍ଗଳବାରରେ ତେଲ ମାସାଜ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସ୍ଵଗାତ୍ରାସନଯୋର୍ଵାଦ୍ଯଂ ଗୁରୋରେକାସନାଦନମ୍। ନ ହରେଚ୍ଛ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ଵଂ ଚ ଦେଵସ୍ଯାପି ଗୁରୋରପି
ଗୁରୁଙ୍କର ଆସନ କିମ୍ବା ଭୋଜନ ନେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏହିପରି ଭାବେ, ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦେବତା କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି ମଧ୍ୟ ନେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ରାଜ୍ଞସ୍ତପସ୍ଵିନାଂ ଚୈଵ ପଂଗୋରଂଧସ୍ଯ ଯୋଷିତଃ। ପଂଥା ଦେଯୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଗୋଭ୍ଯୋ ରାଜଭ୍ଯ ଏଵ ଚ
ରାଜା, ତପସ୍ବୀ, ଖୋଅଁଗୁଡ଼ିକ, ଅନ୍ଧ, ଜଣେ ଜନାନୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗାଈ ଓ ରାଜାଙ୍କୁ ଯାଏଁ ରାସ୍ତା ଦେବା ଉଚିତ୍।
ରୋଗିଣେ ଭାରତପ୍ତାଯ ଗୁର୍ଵିଣ୍ଯୈ ଦୁର୍ବଲାଯ ଚ। ଵିଵାଦଂ ନ ଚ କୁର୍ଵୀତ ନୃପ ଵିପ୍ର ଚିକିତ୍ସକୈଃ
ରୋଗୀ, ଦୁଃଖିତ, ଗର୍ଭବତୀ ଓ ଦୁର୍ବଳଙ୍କ ସହିତ, ଏହିପରି ରାଜା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଚିକିତ୍ସକଙ୍କ ସହିତ ବିବାଦ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଗୁରୁପତ୍ନୀଂ ଚ ଦୂରତଃ ପରିଵର୍ଜଯେତ୍। ପତିତଂ କୁଷ୍ଠସଂଯୁକ୍ତଂ ଚାଂଡାଲଂ ଚ ଗଵାଶିନମ୍ ୧୦୦ 1.49.
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗୁରୁଙ୍କର ଗୃହପତ୍ନୀ, ପତିତ, କୁଷ୍ଠରୋଗୀ, ଚଣ୍ଡାଳ ଓ ଗାଈ ମାଂସ ଖାଉଥିବାକୁ ଦୂରରୁ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ୍।
ନିର୍ଧୂତଂ ଜ୍ଞାନହୀନଂ ଚ ଦୂରତଃ ପରିଵର୍ଜଯେତ୍। ସ୍ତ୍ରିଯଂ ଦୁଷ୍ଟାଂ ଚ ଦୁର୍ଵୃତ୍ତାମପଵାଦ ପ୍ରଦାଯିନୀମ୍
ଯେଉଁଠିଏ ନିଷ୍କାସିତ କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞାନୀ, ଦୁଷ୍ଟ ଜଣାନୀ, ଦୁର୍ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଓ ଅପବାଦ ଦେଉଥିବାକୁ ଦୂରରୁ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ୍।
କୁକର୍ମକାରିଣୀଂ ଦୁଷ୍ଟାଂ ସଦୈଵ କଲହପ୍ରିଯାମ୍। ପ୍ରମତ୍ତାମଧିକାଂଗୀଞ୍ଚ ନିର୍ଲଜ୍ଜାଂ ବାହ୍ଯଚାରିଣୀମ୍
ଯେଉଁ ଜଣାନୀ ଖରାପ କାମ କରେ, ଦୁଷ୍ଟ, ସବୁବେଳେ ଝଗଡ଼ା ପସନ୍ଦ କରେ, ଅସାବଧାନ, ଅତି ଗର୍ବିତ, ଲଜ୍ଜା ନଥିବା ଓ ଅନ୍ୟାୟ ଆଚରଣ କରେ, ସେଉଁଠିଏକୁ ସବୁବେଳେ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ୍।
ଵ୍ଯଯଶୀଲାମନାଚାରାଂ ଦୂରତଃ ପରିଵର୍ଜଯେତ୍। ମଲିନାଂ ନାଭିଵଂଦେତ ଗୁରୁପତ୍ନୀଂ କଦାଚନ
ଅତି ଅପବ୍ୟୟ କରୁଥିବା କିମ୍ବା ଖରାପ ଆଚରଣ କରୁଥିବା ଜଣାନୀକୁ ଦୂରରୁ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ୍; ମେଳା ଜଣାନୀ କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କର ଗୃହପତ୍ନୀକୁ କେବେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନ ସ୍ପୃଶେତ୍ତାଂ ଚ ମେଧାଵୀ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ନାନେନ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯତି। ସ ତଯା ସହ କେଲିଂ ଚ ଵର୍ଜଯେଚ୍ଚ ସଦୈଵ ହି
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ସେଉଁଠିଏକୁ ଛୁଅନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଯଦି ଛୁଅନ୍ତି, ସ୍ନାନ କଲେ ଶୁଦ୍ଧ ହେଇଯାନ୍ତି। ସେଉଁଠିଏ ସହିତ କେବେ ମଧ୍ୟ ଖେଳଧୁଳି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।