ସର୍ଵଂ ଚ ଶତସାହସ୍ରଗୁଣଂ ଭଵତି ନାନ୍ଯଥା। ତଥୈଵାନାମିକାଯାଂ ତୁ ଧୃତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଣାଂଗୁଲୀଂ ବୁଧଃ
ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଶତସାହସ୍ର ଗୁଣ ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟ ଦେଉଛି, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ। ଏହିପରି ଅନାମିକା ଆଉଳିରେ ସୁନା ଆଙ୍ଗୁଠି ପିନ୍ଧି ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି—
ତର୍ପଯେତ୍ପିତୃସଂଦୋହଂ ଲକ୍ଷକୋଟିଗୁଣଂ ଭଵେତ୍। ଅଂଗୁଷ୍ଠଦେଶିନୀ ମଧ୍ଯେ ସଵ୍ଯହସ୍ତସ୍ଯ ଖଡ୍ଗକମ୍
ପିତୃମାନେଙ୍କ ଦଳକୁ ତର୍ପଣ କରିଲେ, ଏହା ଲକ୍ଷକୋଟି ଗୁଣ ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟ ଦେଉଛି। ବାମ ହାତର ଅଙ୍ଗୁଠି ଓ ତରଜନୀ ମଧ୍ୟରେ ତଳୱାର ଧରି—
ଧୃତ୍ଵାନାମିକଯା ରତ୍ନମଂଜଲେରକ୍ଷଯଂଫଲଂ। ସ୍ନାନାର୍ଥମଭିଗଚ୍ଛଂତଂ ଦେଵାଃ ପିତୃଗଣୈଃ ସହ
ଅନାମିକା ଆଉଳିରେ ମଣି ଧରିଲେ, ଫଳ କେବେ ଶେଷ ହୁଏ ନାହିଁ। ଦେବତାମାନେ ପିତୃମାନେଙ୍କ ସହିତ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଯାଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଆସନ୍ତି।
ଵାଯୁଭୂତାନୁଗଚ୍ଛଂତି ତୃଷାର୍ତାଃ ସଲିଲାର୍ଥିନଃ। ନିରାଶାସ୍ତେ ନିଵର୍ତଂତେ ଵସ୍ତ୍ରନିଷ୍ପୀଡନେନ ଚ
ତାମାନେ ପାଣି ପାଇବା ଆଶାରେ ତୃଷ୍ଣାର୍ତ୍ତ ହୋଇ ବାୟୁରୂପେ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି; ବସ୍ତ୍ର ଚିପିଲେ ଆଶା ଭଙ୍ଗ ହୋଇ ଫେରିଯାନ୍ତି।
ତସ୍ମାନ୍ନ ପୀଡଯେଦ୍ଵସ୍ତ୍ରମକୃତ୍ଵା ପିତୃତର୍ପଣମ୍। ତିସ୍ରଃକୋଟ୍ଯୋଽର୍ଧକୋଟୀ ଚ ଯାନି ଲୋମାନି ମାନୁଷେ
ସେଥିପାଇଁ, ପିତୃତର୍ପଣ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ବସ୍ତ୍ର ଚିପିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ମାନବ ଦେହରେ ତିନି କୋଟି ଅର୍ଧ କୋଟି ଲୋମ ଅଛି—
ସ୍ରଵଂତି ସର୍ଵତୀର୍ଥାନି ତସ୍ମାନ୍ନ ପରିପୀଡଯେତ୍। ଦେଵାଃ ପିବଂତି ଶିରସି ଶ୍ମଶ୍ରୁତଃ ପିତରସ୍ତଥା
ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ଜଳ ସେଥିରେ ବହେ; ତେଣୁ ବସ୍ତ୍ର ଚିପିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଦେବତାମାନେ ମୁଣ୍ଡରେ ପିଅନ୍ତି, ପିତୃମାନେ ମଧ୍ୟ, ଏହିପରି ଶୁଣାଯାଇଛି।
ଚକ୍ଷୁଷୋରପି ଗଂଧର୍ଵା ଅଧସ୍ତାତ୍ସର୍ଵଜଂତଵଃ। ଦେଵାଃ ପିତୃଗଣାଃ ସର୍ଵେ ଗଂଧର୍ଵା ଜଂତଵସ୍ତଥା
ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ତଳେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଜୀବଜନ୍ତୁ ଅଛନ୍ତି; ସମସ୍ତ ଦେବତା, ପିତୃମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିଭଳି ଅଛନ୍ତି।
ସ୍ନାନମାତ୍ରେଣ ତୁଷ୍ଯଂତି ସ୍ନାନାତ୍ପାପଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ। ନିତ୍ଯସ୍ନାନଂ ଚ ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ସ ନରଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
କେବଳ ସ୍ନାନ କଲେ ମଧ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ସ୍ନାନ କଲେ ପାପ ରହିନଥାଏ। ଯିଏ ନିତ୍ୟ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସର୍ଵପାପୈର୍ଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ନାକଲୋକେମହୀଯତେ। ସ୍ନାନଂ ତର୍ପଣପର୍ଯଂତଂ ଦେଵା ମହର୍ଷଯୋ ଵିଦୁଃ
ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେ ଅମର ଲୋକରୁ କେବେ ବି ଖସିଯାଏ ନାହିଁ। ଦେବତା ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ, ସ୍ନାନରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ତର୍ପଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରିବା ଦରକାର।
ଅତଃ ପରଂ ଚ ଦେଵାନାଂ ପୂଜନଂ କାରଯେଦ୍ବୁଧଃ। ଗଣେଶଂ ପୂଜଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ଵିଘ୍ନସ୍ତସ୍ଯ ନ ଜାଯତେ
ଏହା ପରେ, ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଯିଏ ଗଣେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେଠାରେ କେବେ ବି କୌଣସି ବାଧା ଆସେ ନାହିଁ।
ଆରୋଗ୍ଯାର୍ଥଂ ଚ ସୂର୍ଯଂ ଚ ଧର୍ମମୋକ୍ଷାଯ ମାଧଵମ୍। ଶିଵଂ ଚ କୃତ୍ଯକାମାର୍ଥଂ ସର୍ଵକାମାଯ ଚଂଡିକାମ୍
ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ, ଧର୍ମ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ମାଧବଙ୍କୁ, କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ ଶିବଙ୍କୁ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ଚଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଦେଵାଂସ୍ତୁ ପୂଜଯିତ୍ଵା ତୁ ଵୈଶ୍ଵଦେଵବଲିଂ ଚରେତ୍। ଵହ୍ନିକାର୍ଯଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ଯଜ୍ଞଂ ବ୍ରାହ୍ମଣତର୍ପଣମ୍
ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ସେଉଁଠି ବୈଶ୍ୱଦେବ ବଳି ଦେବା ଉଚିତ। ତାପରେ ଅଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଯଜ୍ଞ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର।
ଦେଵାନାଂ ସର୍ଵସତ୍ଵାନାଂ ପୁନସ୍ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପଂ ଵ୍ରଜେତ୍। ଗତାଗତଂ ସ୍ଥିରଂ କୃତ୍ଵା କାମାନ୍ମୋକ୍ଷଂ ସୁଖଂ ଦିଵମ୍
ଦେବତା ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ପୁନି ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଲାଭ କରେ। ଆସିଯିବା-ଯିବା ଚକ୍ରକୁ ଦୃଢ଼ କରି, ଇଚ୍ଛା ଦ୍ୱାରା ମୋକ୍ଷ, ସୁଖ ଓ ଦିବ୍ୟ ଲୋକ ପାଇଯାଏ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ନିତ୍ଯଂ କର୍ମାଣି କାରଯେତ୍। ନାରଦ ଉଵାଚ-। କିମର୍ଥଂ ଚ ଜଲଂ ତାତ ଦେଵାଃ ପିତୃଗଣୈଃ ସହ
ସେଥିପାଇଁ ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟାରେ ନିତ୍ୟ କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ। ନାରଦ କହିଲେ: ହେ ପିତା, ଦେବତାମାନେ ଓ ପିତୃମାନେ ମିଶି ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପରି ପାଣି କାହିଁକି ପାଉନାହାନ୍ତି?
ନ ପ୍ରାପ୍ନୁଵଂତି ସର୍ଵଜ୍ଞ ଲଭଂତେ ମାନଵା ଯଥା। ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ। ପୁରା ସୃଷ୍ଟଂ ମଯା ତୋଯଂ ସର୍ଵଦେଵମଯାମୃତମ୍
ସେମାନେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପରି ପାଣି ପାଉନାହାନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ପାଣିକୁ ଅମୃତ ଭାବେ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲି।
ତସ୍ଯୈଵ ରକ୍ଷଣାର୍ଥଂ ଚ ରକ୍ଷା ଯକ୍ଷା ଧନୁର୍ଧରାଃ। ଘ୍ନଂତି ତେ ପିତରଂ ଦେଵମସ୍ମଦ୍ଵାକ୍ଯାନ୍ନ ମାନୁଷମ୍
ସେଇ ପାଣିକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଧନୁଧାରୀ ଯକ୍ଷମାନେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଆମ ଆଦେଶରେ ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ମାରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମନୁଷ୍ୟମାନେକୁ ନୁହେଁ।
ପଶଵଃ ପକ୍ଷିଣଃ କୀଟା ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ। ମର୍ତ୍ଯଜାତାଶ୍ଚ ଦେଵା ଯେ ତଥୈଵ ମାନୁଷା ଧ୍ରୁଵମ୍
ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ ଓ କୀଟମାନେ ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ ବସିଛନ୍ତି; ଯେଉଁ ଦେବତା ମନୁଷ୍ୟ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମନୁଷ୍ୟ।
ତର୍ପଯିତ୍ଵା ଗୁରୁଂ ନିତ୍ଯଂ ସୁରଲୋକେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତାଃ। ଅସ୍ନାଯୀ ଚ ମଲଂ ଭୁଂକ୍ତେ ଅଜପୀ ପୂଯଶୋଣିତମ୍
ନିତ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଲେ, ସେ ଦେବଲୋକରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି। ଯିଏ ସ୍ନାନ କରେନାହିଁ, ସେ ମଳ ଖାଏ; ଯିଏ ଜପ କରେନାହିଁ, ସେ ପୁୟ ଓ ରକ୍ତର ଦୁଃଖ ଭୋଗେ।
ଅକୃତ୍ଵା ତର୍ପଣଂ ନିତ୍ଯଂ ପିତୃହା ଚୋପଜାଯତେ। ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାସମଂ ପାପଂ ଦେଵାନାମପ୍ଯପୂଜନେ
ନିତ୍ୟ ତର୍ପଣ ନ କଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ପିତୃହନ୍ତା ହୁଏ। ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା ନ କଲେ, ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ସମାନ ପାପ।
ସନ୍ଧ୍ଯାକୃତ୍ଯମକୃତ୍ଵା ଚ ସୂର୍ଯଂ ହଂତି ଚ ପାପକୃତ୍। ନାରଦ ଉଵାଚ-। ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ସଦାଚାରକ୍ରମଂ ବ୍ରୂହି ଚ କର୍ମଣାମ୍
ସନ୍ଧ୍ୟା କର୍ମ ନ କଲେ, ପାପୀ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରେ। ନାରଦ କହିଲେ: ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ସଦାଚାର ଓ କର୍ମ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣମାନେଙ୍କର କର୍ମ ମଧ୍ୟ କହ।
ଇତରେଷାଂ ଚ ଵର୍ଣାନାଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତମଖିଲଂ ଵଦ। ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ-। ଆଚାରାଲ୍ଲଭତେ ଚାଯୁରାଚାରାଲ୍ଲଭତେ ସୁଖମ୍
ଅନ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣମାନେଙ୍କର ସମସ୍ତ କର୍ମ ମଧ୍ୟ କହ। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଆଚାର ଦ୍ୱାରା ଆୟୁଷ୍ୟ ମିଳେ, ଆଚାର ଦ୍ୱାରା ସୁଖ ମିଳେ।
ଆଚାରାତ୍ସ୍ଵର୍ଗଂ ମୋକ୍ଷଂ ଚ ଆଚାରୋ ହଂତ୍ଯଲକ୍ଷଣମ୍। ଅନାଚାରୋ ହି ପୁରୁଷୋ ଲୋକେ ଭଵତି ନିଂଦିତଃ
ଆଚାର ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ, ଆଚାର ଦୁର୍ଦ୍ଦୈଵକୁ ଦୂର କରେ। ଯିଏ ଆଚାର ରହିତ, ସେ ଲୋକରେ ନିନ୍ଦିତ ହୁଏ।
ଦୁଃଖଭାଗୀ ଚ ସତତଂ ଵ୍ଯାଧିତୋଲ୍ପାଯୁରେଵ ଚ। ନରକେ ନିଯତଂ ଵାସୋ ହ୍ଯନାଚାରାନ୍ନରସ୍ଯ ଚ
ସେ ସଦା ଦୁଃଖ ଭୋଗେ, ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ଓ ଅଳ୍ପ ଆୟୁଷ୍ୟ ହୁଏ। ଖରାପ ଆଚାର ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନରକରେ ବାସ କରିବାକୁ ପଡ଼େ।
ଆଚାରାଚ୍ଚ ପରଂ ଲୋକମାଚାରଂ ଶୃଣୁ ତତ୍ତ୍ଵତଃ। ଗୋମଯେନ ଗୃହେ ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରକୁର୍ଯାଦୁପଲେପନମ୍
ଆଚାର ଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚତମ ଲୋକ ମିଳେ। ଆଚାର ସଂପର୍କରେ ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣ: ଘରକୁ ସଦା ଗୋମୟ ଦ୍ୱାରା ଲେପନ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରକ୍ଷାଲଯେତ୍ତତଃ ପୀଠଂ କାଷ୍ଠଂ ପାତ୍ରଂ ଶିଲାତଲମ୍। ଭସ୍ମନା କାଂସ୍ଯପାତ୍ରଂ ତୁ ତାମ୍ରମମ୍ଲେନଶୁଦ୍ଧ୍ଯତି
ତାପରେ ଆସନ, କାଠ, ପାତ୍ର ଓ ପାଥର ତଳକୁ ଭଲଭାବେ ଧୋଇବା ଉଚିତ। କାଂସ୍ୟ ପାତ୍ରକୁ ଖର ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ କରାଯାଏ, ତାମ୍ର ପାତ୍ରକୁ ତେଲ-ତିକ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପରିଷ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।
ଶିଲାପାତ୍ରଂ ତୁ ତୈଲେନ ଫାଲଂଗୋ ଵାଲକେନ ତୁ। ସ୍ଵର୍ଣରୌପ୍ଯାଦିପାତ୍ରଂ ତୁ ଜଲମାତ୍ରେଣ ଶୁଧ୍ଯତି
ପାଥର ପାତ୍ରକୁ ତେଲ ଲଗାଇ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ, ହଳ ପାହିଁ ଘାସର ଗୁଛି ଦ୍ୱାରା ପରିଷ୍କାର କରାଯାଏ। ସୁନା, ଚାଁଦି ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧାତୁର ପାତ୍ରକୁ କେବଳ ପାଣି ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଯଥେଷ୍ଟ।
ଅଗ୍ନିନା ଲୋହପାତ୍ରଂ ତୁ ପାକପ୍ରକ୍ଷାଲନେନ ତୁ। ଖନନାଦ୍ଦାହନାଚ୍ଚୈଵ ଉପଲେପନ ଧାଵନାତ୍
ଲୋହାର ପାତ୍ରକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଦାହ କରିବା ଓ ଭଲଭାବେ ଧୋଇବା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଏହାକୁ କୁଟିବା, ପୁଣି ଦାହ କରିବା, ଲେପିବା ଓ ଧୋଇବା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ କରାଯାଏ।
ପର୍ଜନ୍ଯଵର୍ଷଣାଚ୍ଚୈଵ ଭୂରମେଧ୍ଯା ଵିଶୁଧ୍ଯତି। ତୈଜସ୍ସାନାଂ ମଣୀନାଂ ଚ ସର୍ଵସ୍ଯାଶ୍ମମଯସ୍ଯ ଚ
ବର୍ଷା ଜଳରେ ଭୂମି ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ; ଏହିପରି ସମସ୍ତ ଧାତୁ, ମଣି ଓ ପାଥର ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ମଧ୍ୟ ପରିଷ୍କାର ହୁଏ।
ଭସ୍ମଭିର୍ମୃତ୍ତିକାଭିଶ୍ଚ ଶୁଦ୍ଧିରୁକ୍ତା ମଯା ପୁରା। ଶଯ୍ଯା ଭାର୍ଯା ଶିଶୁର୍ଵସ୍ତ୍ରମୁପଵୀତଂ କମଂଡଲୁଃ
ଖର ଓ ମାଟି ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି କେମିତି କରିବା ଯାହା ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଛି। ଶଯ୍ୟା, ଜନାନୀ, ଶିଶୁ, ବସ୍ତ୍ର, ଉପବୀତ ଓ କମଣ୍ଡଳୁ ନିଜ ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧ ମନାଯାଏ।
ଆତ୍ମନଃ କଥିତାଶ୍ଶୁଦ୍ଧା ନ ପରେଷାଂ କଦାଚନ। ନ ଭୁଂଜୀତୈକଵସ୍ତ୍ରେଣ ନ ସ୍ନାଯାଦେକଵାସସା
ଏହି ସବୁ ନିଜ ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧ, କେବେ ଅନ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ନୁହେଁ। ଏକମାତ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏକ ବସ୍ତ୍ରରେ ସ୍ନାନ କରିବା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।