ତସ୍ଯ ଦାନେନ ମଂତ୍ରସ୍ଯ ପୃଥ୍ଵୀଦାନସମଂ ଫଲଂ। ଶତକ୍ରତୁସମୋ ମର୍ତ୍ଯଃ କୁଲମୁଦ୍ଧରତେ ଶତଂ
ଏପରି ଗାଈକୁ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଦାନ କଲେ, ପୃଥିବୀ ଦାନର ସମାନ ଫଳ ମିଳେ; ମଣିଷ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ହୁଏ ଏବଂ ନିଜ କୁଳର ଶତ ପୁରୁଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଦ୍ଧାର କରେ।
ଗଵାଂ ଚ ହରଣଂ କୃତ୍ଵା ମୃତେ ଗୋରଥଵତ୍ସକେ। କ୍ରିମିପୂର୍ଣେ ସ କୂପେ ଚ ତିଷ୍ଠେଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵଂ
ଯେଉଁଠି କେହି ଗାଈ ଚୋରି କରେ କିମ୍ବା ଗାଈ ବା ଛାନାକୁ ମାରେ, ସେ ଜଣେ କୀଟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁଆଁରେ ସୃଷ୍ଟିର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବାକୁ ପଡ଼େ।
ଗଵାଂ ଚୈଵ ଵଧଂ କୃତ୍ଵା ପିତୃଭିଃ ସହ ପଚ୍ଯତେ। ରୌରଵେ ନରକେ ଘୋରେ ତାଵତ୍କାଲଂ ପ୍ରତିକ୍ରିଯା
ଗାଈ ହତ୍ୟା କଲେ, ସେ ଜଣେ ପିତୃମାନେ ସହିତ ଭୟଙ୍କର ରୌରବ ନରକରେ ତାଳିଆଯାନ୍ତି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫଳ ରହିଥାଏ।
ଗୋପ୍ରଚାରପ୍ରଭଗ୍ନଶ୍ଚ ଷଂଡଵାହନବଂଧନଃ। ଅକ୍ଷଯଂ ନରକଂ ପ୍ରାଯାନ୍ପୁନର୍ଜନ୍ମନି ଜନ୍ମନି
ଯିଏ ଗାଈମାନଙ୍କର ଚରାଣ ନଷ୍ଟ କରେ କିମ୍ବା ବୃଷକୁ ବାନ୍ଧି ରଖେ, ସେ ଅନ୍ତହୀନ ନରକକୁ ଯାଏ ଏବଂ ପୁନଃପୁନି ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ସକୃଚ୍ଚ ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ କଥାଂ ପୁଣ୍ଯତମାମିମାଂ। ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯସ୍ତସ୍ଯ ଦେଵୈଶ୍ଚ ସହ ମୋଦତେ
ଯିଏ ଏହି ପବିତ୍ର କଥାକୁ ଏକଥର ମଧ୍ୟ ଶ୍ରବଣ କରାଏ, ସେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ କରେ ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରେ।
ଯ ଇଦଂ ଶୃଣୁଯାଦ୍ଵାପି ପରଂ ପୁଣ୍ଯତମଂ ମହତ୍। ସପ୍ତଜନ୍ମକୃତାତ୍ପାପାନ୍ମୁଚ୍ଯତେ ତତ୍କ୍ଷଣେନ ହି
ଯିଏ ଏହି ପରମ ପବିତ୍ର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣେ, ସେ ସାତ ଜନ୍ମର ସଞ୍ଚିତ ପାପରୁ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ଏକୋନପଞ୍ଚାଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ । ନାରଦ ଉଵାଚ- କେନାଚାରେଣ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମତେଜୋ ଵିଵର୍ଧତେ। କେନାଚାରେଣ ତସ୍ଯୈଵ ବ୍ରାହ୍ମଂ ତେଜୋ ଵିନଶ୍ଯତି
ନାରଦ ପଚାରିଲେ— କେଉଁ ଆଚରଣରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ବ୍ରହ୍ମତେଜ ବଢ଼େ? ଏବଂ କେଉଁ ଆଚରଣରେ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ତେଜ ନଶ୍ଟ ହୁଏ?
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ-। ଶଯନୀଯାତ୍ସମୁତ୍ଥାଯ ରାତ୍ର୍ଯଂଶେ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମଃ। ଦେଵାଂଶ୍ଚୈଵ ସ୍ମରେନ୍ନିତ୍ଯଂ ତଥା ପୁଣ୍ଯଵତୋ ଧ୍ରୁଵମ୍
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ— ରାତିର ଶେଷ ଅଂଶରେ ଶଯ୍ୟାରୁ ଉଠି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସଦା ଦେବତାମାନେ ଓ ପୁଣ୍ୟବାନ୍ମାନେଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଗୋଵିଂଦଂ ମାଧଵଂ କୃଷ୍ଣଂ ହରିଂ ଦାମୋଦରଂ ତଥା। ନାରାଯଣଂ ଜଗନ୍ନାଥଂ ଵାସୁଦେଵମଜଂ ଵିଭୁମ୍
ଗୋବିନ୍ଦ, ମାଧବ, କୃଷ୍ଣ, ହରି, ଦାମୋଦର, ଏହାପରି ନାରାୟଣ, ଜଗନ୍ନାଥ, ବାସୁଦେବ, ଅଜ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ—
ସରସ୍ଵତୀଂ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ସାଵିତ୍ରୀଂ ଵେଦମାତରମ୍। ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଭାସ୍କରଂ ଚନ୍ଦ୍ରଂ ଦିକ୍ପାଲାଂଶ୍ଚ ଗ୍ରହାଂସ୍ତଥା
ସରସ୍ୱତୀ, ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସାବିତ୍ରୀ, ବେଦମାତା, ବ୍ରହ୍ମା, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଦିଗ୍ପାଳମାନେ ଓ ଗ୍ରହମାନେ—
ଶଙ୍କରଂ ଚ ଶିଵଂ ଶଂଭୁମୀଶ୍ଵରଂ ଚ ମହେଶ୍ଵରମ୍। ଗଣେଶଂ ଚ ତଥା ସ୍କନ୍ଦଂ ଗୌରୀଂ ଭାଗୀରଥୀଂ ଶିଵାମ୍
ଶଙ୍କର, ଶିବ, ଶମ୍ଭୁ, ଈଶ୍ୱର, ମହେଶ୍ୱର, ଗଣେଶ, ଏହିପରି ସ୍କନ୍ଦ, ଗୌରୀ, ଭାଗୀରଥୀ, ଶିବା—
ପୁଣ୍ଯଶ୍ଲୋକୋ ନଲୋ ରାଜା ପୁଣ୍ଯଶ୍ଲୋକୋ ଜନାର୍ଦନଃ। ପୁଣ୍ଯଶ୍ଲୋକା ଚ ଵୈଦେହୀ ପୁଣ୍ଯଶ୍ଲୋକୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକ ନଳ ରାଜା, ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକୀ ବୈଦେହୀ, ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକ ଯୁଧିଷ୍ଠିର—
ଅଶ୍ଵତ୍ଥାମା ବଲିର୍ଵ୍ଯାସୋ ହନୂମାଂଶ୍ଚ ଵିଭୀଷଣଃ। କୃପଃ ପରଶୁରାମଶ୍ଚ ସପ୍ତୈତେ ଚୀରଜୀଵିନଃ
ଅଶ୍ୱଥ୍ଥାମା, ବଲି, ବ୍ୟାସ, ହନୁମାନ, ବିଭୀଷଣ, କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ପରଶୁରାମ—ଏହି ସାତଜଣ ଅମର ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେବାକୁ ଚିହ୍ନଟ।
ଏତାନ୍ଯସ୍ତୁ ସ୍ମରେନ୍ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ମାନଵଃ। ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିଭିଃ ପାପୈର୍ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ଉଠି ଏମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଭଳି ଭୟଙ୍କର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ—ଏହାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସକୃଦୁଚ୍ଚରିତେ ତାତ ସର୍ଵଯଜ୍ଞଫଲଂ ଲଭେତ୍। ଗଵାଂ ଶତସହସ୍ରାଣାଂ ଦାନସ୍ଯ ଫଲମଶ୍ନୁତେ
ଏମାନଙ୍କ ନାମ କେବଳ ଏକଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଓ ଶତ ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ମିଳିଥାଏ।
ତତଶ୍ଚାପି ଶୁଚୌ ଦେଶେ ମଲମୂତ୍ରଂ ପରିତ୍ଯଜେତ୍। ଦକ୍ଷିଣାଭିମୁଖୋ ରାତ୍ରୌ ଦିଵା କୁର୍ଯାଦୁଦଙ୍ମୁଖଃ
ତାପରେ, ସଫା ସ୍ଥାନରେ ମଳ ଓ ପେଶାବ କରିବା ଉଚିତ। ରାତିରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଦିନେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି କରିବା ଉଚିତ।
ପରତୋ ଦଂତକାଷ୍ଠଂ ଚ ତୃଣୈରୁଦୁଂବରାଦିଭିଃ। ଅତଃ ପରଂ ଚ ସଂଧ୍ଯାଯାଂ ସଂଯତଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଜୋ ଭଵେତ୍
ଏହା ପରେ ଦାନ୍ତ ମାଜିବା ପାଇଁ ଘାସ, ଉଦୁମ୍ବର ବା ଏହାଭଳି ଗଛର ଡାଳି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ନିଜକୁ ସଂଯମରେ ରଖିବା ଦରକାର।
ପୂର୍ଵାହ୍ଣେ ରକ୍ତଵର୍ଣାଂ ତୁ ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ଶୁକ୍ଲଵର୍ଣିକାମ୍। ସାଯଂ ସରସ୍ଵତୀଂ କୃଷ୍ଣାଂ ଦ୍ଵିଜୋ ଧ୍ଯାଯେଦ୍ଯଥାଵିଧି
ପୂର୍ବାହ୍ନରେ ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗରେ, ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଧଳା ରଙ୍ଗରେ ଓ ସାଞ୍ଜରେ କଳା ରୂପରେ ଯଥାବିଧି ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ତତଃ ସମାଚରେତ୍ସ୍ନାନଂ ଯଥାଜ୍ଞାନେନ ଯତ୍ନତଃ। ଅଂଗଂ ପ୍ରକ୍ଷାଲଯିତ୍ଵା ତୁ ମୃଦ୍ଭିଃ ସଂଲେପଯେତ୍ତତଃ
ତାପରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ଦେହର ଅଂଗଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲଭାବେ ଧୋଇ, ପରେ ମାଟି ଲଗାଇବା ଦରକାର।
ଶିରୋଦେଶେ ଲଲାଟେ ଚ ନାସିକାଯାଂ ହୃଦି ଭ୍ରୁଵୋଃ। ବାହ୍ଵୋଃ ପାର୍ଶ୍ଵେ ତଥା ନାଭୌ ଜାନ୍ଵୋରଙ୍ଘ୍ରିଦ୍ଵଯେ ତଥା
ମୁଣ୍ଡ, କପାଳ, ନାକ, ହୃଦୟ, ଭୃକୁଟି ମଧ୍ୟ, ବାହୁ, ପାଶ୍ୱ, ନାଭି, ଦୁଇ ହାଟୁ ଓ ଦୁଇ ପାଦରେ—
ଏକା ଲିଂଗେ ଗୁଦେ ତିସ୍ରସ୍ତଥା ଵାମକରେ ଦଶ। ଉଭଯୋଃ ସପ୍ତ ଦାତଵ୍ଯା ମୃଦଃ ଶୁଦ୍ଧିମଭୀପ୍ସତା
ଏକଥର ଲିଙ୍ଗରେ, ତିନିଥର ପିଛାଳିରେ, ଦଶଥର ବାମହାତରେ, ଦୁଇ ହାତରେ ସାତଥର—ଏଭଳି ଶୁଦ୍ଧି ଚାହାଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମାଟି ଲଗାଇବା ଉଚିତ।
ଅଶ୍ଵକ୍ରାଂତେ ରଥକ୍ରାଂତେ ଵିଷ୍ଣୁକ୍ରାଂତେ ଵସୁଂଧରେ। ମୃତ୍ତିକେ ହର ମେ ପାପଂ ଯନ୍ମଯା ପୂର୍ଵସଂଚିତମ୍
ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପଦସ୍ପର୍ଶ ପାଇଥିବା ମାଟି ଓ ପୃଥିବୀ, ମୋ ପୂର୍ବ ସଞ୍ଚିତ ପାପକୁ ଦୂର କର।
ଅନେନୈଵ ତୁ ମଂତ୍ରେଣ ମୃତ୍ତିକାଂ ଯସ୍ତନୌ କ୍ଷିପେତ୍। ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯସ୍ତସ୍ଯ ଶୁଚିର୍ଭଵତି ମାନଵଃ
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଯେଉଁଠାରେ ମାଟି ଦେହରେ ଲଗାଏ, ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ ଓ ମଣିଷ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।
ତତସ୍ତୁ ଵେଦପୂର୍ଵେଣ ସ୍ନାନଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ। ନଦେ ନଦ୍ଯାଂ ତଥା କୂପେ ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯାଂ ତଟାକକେ
ତାପରେ ବେଦ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ନଦୀ, ନାଳା, କୁଆଁ, ପୋଖରୀ ବା ଝିଅ ଯେଉଁଠି ହେଉ, ସେଠି ଜ୍ଞାନୀ ମଣିଷ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଜଲରାଶୌ ଚ ଵପ୍ରେ ଚ ଘଟସ୍ନାନଂ ତଥୋତ୍ତରମ୍। କାରଯେଦ୍ଵିଧିଵନ୍ମର୍ତ୍ଯଃ ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯାଯ ଚ
ପାଣି ତଳା, ଡାମ୍ବ, ବା ଘଡ଼ାରୁ ପାଣି ଢାଳି ସ୍ନାନ—ଏହି ଭଳି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ପ୍ରାତଃସ୍ନାନଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍। ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ସତତଂ ଵିପ୍ରୋ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକେ ମହୀଯତେ
ସକାଳ ସ୍ନାନ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଦାୟକ ଓ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ। ଯିଏ ଏହା ନିୟମିତ କରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ।
ପ୍ରାତଃ ସଂଧ୍ଯାସମୀପେ ଚ ଯାଵଦ୍ଦଂଡଚତୁଷ୍ଟଯମ୍। ତାଵତ୍ପାନୀଯମମୃତଂ ପିତୄଣାମୁପତିଷ୍ଠତେ
ସକାଳ ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଚାରି ଦଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ପାଣି ଅମୃତ ସମାନ ହୁଏ।
ପରତୋ ଘଟିକାଯୁଗ୍ମଂ ଯାଵଦ୍ଯାମୈକମାହ୍ନିକମ୍। ମଧୁତୁଲ୍ଯଂ ଜଲଂ ତସ୍ମିନ୍ପିତୄଣାଂ ପ୍ରୀତିଵର୍ଧନମ୍
ତାପରେ ଦୁଇ ଘଟିକା ଓ ଏକ ଯାମ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣି ମଧୁ ସମାନ ହୁଏ ଓ ପିତୃମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
ତତସ୍ତୁ ସାର୍ଦ୍ଧଯାମୈକଂ ଜଲଂ କ୍ଷୀରମଯଂ ସ୍ମୃତମ୍। କ୍ଷୀରମିଶ୍ରଂ ଜଲଂ ତାଵଦ୍ଯାଵଦ୍ଦଣ୍ଡଚତୁଷ୍ଟଯମ୍
ତାପରେ ଅର୍ଧ ଯାମ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣି ଦୁଧ ସମାନ ବୋଲି ମନାଯାଏ। ଚାରି ଦଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଧ ମିଶା ପାଣି ଏଭଳି ହୁଏ।
ଅତଃ ପରଂ ଚ ପାନୀଯଂ ଯାଵଦ୍ଧି ପ୍ରହରତ୍ରଯମ୍। ତତ୍ପରଂ ଲୋହିତଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଯାଵଦସ୍ତଂଗତୋ ରଵିଃ
ଏହା ପରେ ତିନି ପ୍ରହର ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣି ଏଭଳି ରହେ। ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣି ରକ୍ତ ସମାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।