ଦଶଧେନୂଶ୍ଚ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦେକଂ ଚୈଵ ଧୁରଂଧରଂ। ସମାନଂ ତୁ ଫଲଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ସମୁଦାହୃତମ୍
ଯିଏ ଦଶଟି ଗାଈ ଏବଂ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଳଦ ଦାନ କରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କହିଥିବା ସମାନ ଫଳ ପାଏ।
ଏକଂ ଚ ଦଶଭିର୍ଦଦ୍ଯାତ୍ସହସ୍ରାଣାଂ ଶତଂ ଫଲମ୍। ତସ୍ଯାନୁସାରତୋ ଵେଦ୍ଯଂ ଫଲଂ ନାରଦ ଯତ୍ନତଃ
ଯଦି କେହି ଦଶଟି ଗାଈ ସହିତ ଏକ ବଳଦ ଦାନ କରେ, ସେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଫଳ ପାଏ। ଏହି ଅନୁସାରେ, ହେ ନାରଦ, ଫଳକୁ ଭଲଭାବରେ ବୁଝିବା ଉଚିତ।
ପିତୄନୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଯଃ ପୁତ୍ରୋ ଵୃଷଂ ଚ ମୋକ୍ଷଯେଦ୍ଭୁଵି। ପିତରୋ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକେଷୁ ମହୀଯଂତେ ଯଥେପ୍ସିତମ୍
ଯଦି ପୁଅ ପିତୃମାନ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ପୃଥିବୀରେ ଏକ ବଳଦ ଛାଡ଼େ, ପିତୃମାନ୍ୟ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଚତସ୍ରୋ ଵତ୍ସତର୍ଯଶ୍ଚ ଏକସ୍ଯୈଵ ଵୃଷସ୍ଯ ଚ। ମୋକ୍ଷ୍ଯଂତେ ସର୍ଵତଃ ପୁତ୍ର ଵିଧିରେଷ ସନାତନଃ
ଚାରିଟି ଗାଈ ଓ ତାଙ୍କର ବଛୁଆ, ଏବଂ ଏକ ବଳଦ — ଏହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତେ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି, ହେ ପୁଅ। ଏହି ଚିରନ୍ତନ ବିଧି।
ଯାଵଂତି ଚୈଵ ରୋମାଣି ତସ୍ଯ ତାସାଂ ଚ ସର୍ଵଶଃ। ତାଵଦ୍ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ସ୍ଵର୍ଗଂ ଭୁଜଂତି ମାନଵାଃ
ଯେତେଟି ଲୋମ ତାହାର ଦେହରେ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ପାଇଁ ମାନବମାନେ ସେତେ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗର ସୁଖ ଭୋଗ କରନ୍ତି।
ଲାଂଗୂଲେନ ଵୃଷୋ ଯଚ୍ଚ ଜଲଂ ଚୋତ୍କ୍ଷିପତି ଧ୍ରୁଵଂ। ତତ୍ତୋଯଂ ତୁ ସହସ୍ରାବ୍ଦଂ ପିତୄଣାମମୃତଂ ଭଵେତ୍
ବୃଷ ତାହାର ପୁଛରେ ଯେତେ ପାଣି ଉଠାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାଣି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଅମୃତ ହୋଇଯାଏ।
ଖୁରେଣ କର୍ଷଯେଦ୍ଭୂମିଂ ତତୋ ଲୋଷ୍ଠଂ ଚ କର୍ଦମଃ। ପିତୃଭ୍ଯଶ୍ଚ ସ୍ଵଧା ତତ୍ର ଲକ୍ଷକୋଟିଗୁଣଂ ଭଵେତ୍
ବୃଷ ତାଳ ଦ୍ୱାରା ଭୂମି କୁଟିଲେ ଯେ ମାଟି ବା କାଦୁଁ ଉପଜେ, ସେହିଟି ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ସ୍ୱଧା ହୋଇ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଗୁଣା ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଵିଦ୍ଯମାନେ ଚ ଜନକେ ଯଦି ମାତା ଵିନଶ୍ଯତି। ଚଂଦନେନାଂକିତା ଧେନୁସ୍ତସ୍ଯାଃ ସ୍ଵର୍ଗାଯ ଦୀଯତେ
ପିତା ଜୀବିତ ଥିଲେ ମାତା ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ସ୍ୱର୍ଗଲାଭ ପାଇଁ ଚନ୍ଦନ ଲେପିଥିବା ଗାଈ ଦାନ ଦିଆଯାଏ।
ଦାତା ଚୈଵ ପିତୄଣାଂ ଚ ଋଣଂ ଚୈଵ ପ୍ରମୁଂଚତି। ଅକ୍ଷଯଂ ଲଭତେ ସ୍ଵର୍ଗଂ ପୂଜିତୋ ମଘଵା ଯଥା
ଦାତା ପିତୃମାନଙ୍କ ଋଣରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ ଏବଂ ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ କରେ, ଯେପରି ମଘବାନ୍ (ଇନ୍ଦ୍ର) ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂଯୁକ୍ତା ତରୁଣା ଗୌଃ ପଯସ୍ଵିନୀ। ସମାପ୍ରସୂତିକା ଭଦ୍ରା ସା ଚ ଗୌଃ ପୃଥିଵୀ ସ୍ମୃତା
ଯେ ଗାଈ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା, ଯୁବତୀ, ଦୁଧ ଦେଉଥିବା, ଏବଂ ଏକଥର ଛାନା ଦେଇଥିବା ମୃଦୁସ୍ୱଭାବୀ, ସେଠି ଗାଈକୁ ପୃଥିବୀ ଭାବରେ ମନ୍ୟ କରାଯାଏ।
ତସ୍ଯ ଦାନେନ ମଂତ୍ରସ୍ଯ ପୃଥ୍ଵୀଦାନସମଂ ଫଲଂ। ଶତକ୍ରତୁସମୋ ମର୍ତ୍ଯଃ କୁଲମୁଦ୍ଧରତେ ଶତଂ
ଏପରି ଗାଈକୁ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଦାନ କଲେ, ପୃଥିବୀ ଦାନର ସମାନ ଫଳ ମିଳେ; ମଣିଷ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ହୁଏ ଏବଂ ନିଜ କୁଳର ଶତ ପୁରୁଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଦ୍ଧାର କରେ।
ଗଵାଂ ଚ ହରଣଂ କୃତ୍ଵା ମୃତେ ଗୋରଥଵତ୍ସକେ। କ୍ରିମିପୂର୍ଣେ ସ କୂପେ ଚ ତିଷ୍ଠେଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵଂ
ଯେଉଁଠି କେହି ଗାଈ ଚୋରି କରେ କିମ୍ବା ଗାଈ ବା ଛାନାକୁ ମାରେ, ସେ ଜଣେ କୀଟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁଆଁରେ ସୃଷ୍ଟିର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବାକୁ ପଡ଼େ।
ଗଵାଂ ଚୈଵ ଵଧଂ କୃତ୍ଵା ପିତୃଭିଃ ସହ ପଚ୍ଯତେ। ରୌରଵେ ନରକେ ଘୋରେ ତାଵତ୍କାଲଂ ପ୍ରତିକ୍ରିଯା
ଗାଈ ହତ୍ୟା କଲେ, ସେ ଜଣେ ପିତୃମାନେ ସହିତ ଭୟଙ୍କର ରୌରବ ନରକରେ ତାଳିଆଯାନ୍ତି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫଳ ରହିଥାଏ।
ଗୋପ୍ରଚାରପ୍ରଭଗ୍ନଶ୍ଚ ଷଂଡଵାହନବଂଧନଃ। ଅକ୍ଷଯଂ ନରକଂ ପ୍ରାଯାନ୍ପୁନର୍ଜନ୍ମନି ଜନ୍ମନି
ଯିଏ ଗାଈମାନଙ୍କର ଚରାଣ ନଷ୍ଟ କରେ କିମ୍ବା ବୃଷକୁ ବାନ୍ଧି ରଖେ, ସେ ଅନ୍ତହୀନ ନରକକୁ ଯାଏ ଏବଂ ପୁନଃପୁନି ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ସକୃଚ୍ଚ ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ କଥାଂ ପୁଣ୍ଯତମାମିମାଂ। ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯସ୍ତସ୍ଯ ଦେଵୈଶ୍ଚ ସହ ମୋଦତେ
ଯିଏ ଏହି ପବିତ୍ର କଥାକୁ ଏକଥର ମଧ୍ୟ ଶ୍ରବଣ କରାଏ, ସେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ କରେ ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରେ।
ଯ ଇଦଂ ଶୃଣୁଯାଦ୍ଵାପି ପରଂ ପୁଣ୍ଯତମଂ ମହତ୍। ସପ୍ତଜନ୍ମକୃତାତ୍ପାପାନ୍ମୁଚ୍ଯତେ ତତ୍କ୍ଷଣେନ ହି
ଯିଏ ଏହି ପରମ ପବିତ୍ର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣେ, ସେ ସାତ ଜନ୍ମର ସଞ୍ଚିତ ପାପରୁ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ଏକୋନପଞ୍ଚାଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ । ନାରଦ ଉଵାଚ- କେନାଚାରେଣ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମତେଜୋ ଵିଵର୍ଧତେ। କେନାଚାରେଣ ତସ୍ଯୈଵ ବ୍ରାହ୍ମଂ ତେଜୋ ଵିନଶ୍ଯତି
ନାରଦ ପଚାରିଲେ— କେଉଁ ଆଚରଣରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ବ୍ରହ୍ମତେଜ ବଢ଼େ? ଏବଂ କେଉଁ ଆଚରଣରେ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ତେଜ ନଶ୍ଟ ହୁଏ?
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ-। ଶଯନୀଯାତ୍ସମୁତ୍ଥାଯ ରାତ୍ର୍ଯଂଶେ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମଃ। ଦେଵାଂଶ୍ଚୈଵ ସ୍ମରେନ୍ନିତ୍ଯଂ ତଥା ପୁଣ୍ଯଵତୋ ଧ୍ରୁଵମ୍
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ— ରାତିର ଶେଷ ଅଂଶରେ ଶଯ୍ୟାରୁ ଉଠି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସଦା ଦେବତାମାନେ ଓ ପୁଣ୍ୟବାନ୍ମାନେଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଗୋଵିଂଦଂ ମାଧଵଂ କୃଷ୍ଣଂ ହରିଂ ଦାମୋଦରଂ ତଥା। ନାରାଯଣଂ ଜଗନ୍ନାଥଂ ଵାସୁଦେଵମଜଂ ଵିଭୁମ୍
ଗୋବିନ୍ଦ, ମାଧବ, କୃଷ୍ଣ, ହରି, ଦାମୋଦର, ଏହାପରି ନାରାୟଣ, ଜଗନ୍ନାଥ, ବାସୁଦେବ, ଅଜ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ—
ସରସ୍ଵତୀଂ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ସାଵିତ୍ରୀଂ ଵେଦମାତରମ୍। ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଭାସ୍କରଂ ଚନ୍ଦ୍ରଂ ଦିକ୍ପାଲାଂଶ୍ଚ ଗ୍ରହାଂସ୍ତଥା
ସରସ୍ୱତୀ, ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସାବିତ୍ରୀ, ବେଦମାତା, ବ୍ରହ୍ମା, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଦିଗ୍ପାଳମାନେ ଓ ଗ୍ରହମାନେ—
ଶଙ୍କରଂ ଚ ଶିଵଂ ଶଂଭୁମୀଶ୍ଵରଂ ଚ ମହେଶ୍ଵରମ୍। ଗଣେଶଂ ଚ ତଥା ସ୍କନ୍ଦଂ ଗୌରୀଂ ଭାଗୀରଥୀଂ ଶିଵାମ୍
ଶଙ୍କର, ଶିବ, ଶମ୍ଭୁ, ଈଶ୍ୱର, ମହେଶ୍ୱର, ଗଣେଶ, ଏହିପରି ସ୍କନ୍ଦ, ଗୌରୀ, ଭାଗୀରଥୀ, ଶିବା—
ପୁଣ୍ଯଶ୍ଲୋକୋ ନଲୋ ରାଜା ପୁଣ୍ଯଶ୍ଲୋକୋ ଜନାର୍ଦନଃ। ପୁଣ୍ଯଶ୍ଲୋକା ଚ ଵୈଦେହୀ ପୁଣ୍ଯଶ୍ଲୋକୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକ ନଳ ରାଜା, ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକୀ ବୈଦେହୀ, ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକ ଯୁଧିଷ୍ଠିର—
ଅଶ୍ଵତ୍ଥାମା ବଲିର୍ଵ୍ଯାସୋ ହନୂମାଂଶ୍ଚ ଵିଭୀଷଣଃ। କୃପଃ ପରଶୁରାମଶ୍ଚ ସପ୍ତୈତେ ଚୀରଜୀଵିନଃ
ଅଶ୍ୱଥ୍ଥାମା, ବଲି, ବ୍ୟାସ, ହନୁମାନ, ବିଭୀଷଣ, କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ପରଶୁରାମ—ଏହି ସାତଜଣ ଅମର ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେବାକୁ ଚିହ୍ନଟ।
ଏତାନ୍ଯସ୍ତୁ ସ୍ମରେନ୍ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ମାନଵଃ। ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିଭିଃ ପାପୈର୍ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ଉଠି ଏମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଭଳି ଭୟଙ୍କର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ—ଏହାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସକୃଦୁଚ୍ଚରିତେ ତାତ ସର୍ଵଯଜ୍ଞଫଲଂ ଲଭେତ୍। ଗଵାଂ ଶତସହସ୍ରାଣାଂ ଦାନସ୍ଯ ଫଲମଶ୍ନୁତେ
ଏମାନଙ୍କ ନାମ କେବଳ ଏକଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଓ ଶତ ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ମିଳିଥାଏ।
ତତଶ୍ଚାପି ଶୁଚୌ ଦେଶେ ମଲମୂତ୍ରଂ ପରିତ୍ଯଜେତ୍। ଦକ୍ଷିଣାଭିମୁଖୋ ରାତ୍ରୌ ଦିଵା କୁର୍ଯାଦୁଦଙ୍ମୁଖଃ
ତାପରେ, ସଫା ସ୍ଥାନରେ ମଳ ଓ ପେଶାବ କରିବା ଉଚିତ। ରାତିରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଦିନେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି କରିବା ଉଚିତ।
ପରତୋ ଦଂତକାଷ୍ଠଂ ଚ ତୃଣୈରୁଦୁଂବରାଦିଭିଃ। ଅତଃ ପରଂ ଚ ସଂଧ୍ଯାଯାଂ ସଂଯତଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଜୋ ଭଵେତ୍
ଏହା ପରେ ଦାନ୍ତ ମାଜିବା ପାଇଁ ଘାସ, ଉଦୁମ୍ବର ବା ଏହାଭଳି ଗଛର ଡାଳି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ନିଜକୁ ସଂଯମରେ ରଖିବା ଦରକାର।
ପୂର୍ଵାହ୍ଣେ ରକ୍ତଵର୍ଣାଂ ତୁ ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ଶୁକ୍ଲଵର୍ଣିକାମ୍। ସାଯଂ ସରସ୍ଵତୀଂ କୃଷ୍ଣାଂ ଦ୍ଵିଜୋ ଧ୍ଯାଯେଦ୍ଯଥାଵିଧି
ପୂର୍ବାହ୍ନରେ ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗରେ, ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଧଳା ରଙ୍ଗରେ ଓ ସାଞ୍ଜରେ କଳା ରୂପରେ ଯଥାବିଧି ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ତତଃ ସମାଚରେତ୍ସ୍ନାନଂ ଯଥାଜ୍ଞାନେନ ଯତ୍ନତଃ। ଅଂଗଂ ପ୍ରକ୍ଷାଲଯିତ୍ଵା ତୁ ମୃଦ୍ଭିଃ ସଂଲେପଯେତ୍ତତଃ
ତାପରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ଦେହର ଅଂଗଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲଭାବେ ଧୋଇ, ପରେ ମାଟି ଲଗାଇବା ଦରକାର।
ଶିରୋଦେଶେ ଲଲାଟେ ଚ ନାସିକାଯାଂ ହୃଦି ଭ୍ରୁଵୋଃ। ବାହ୍ଵୋଃ ପାର୍ଶ୍ଵେ ତଥା ନାଭୌ ଜାନ୍ଵୋରଙ୍ଘ୍ରିଦ୍ଵଯେ ତଥା
ମୁଣ୍ଡ, କପାଳ, ନାକ, ହୃଦୟ, ଭୃକୁଟି ମଧ୍ୟ, ବାହୁ, ପାଶ୍ୱ, ନାଭି, ଦୁଇ ହାଟୁ ଓ ଦୁଇ ପାଦରେ—