ଅପାନେ ସର୍ଵତୀର୍ଥାନି ପ୍ରସ୍ରାଵେ ଚୈଵ ଜାହ୍ନଵୀ। ଋଷଯୋ ରୋମକୂପେଷୁ ମୁଖତଃ ପୃଷ୍ଠତୋ ଯମଃ
ଗାଈର ନିମ୍ନ ଅଙ୍ଗରେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ତାହାର ପ୍ରବାହରେ ଗଙ୍ଗା ଅଛି। ଲୋମର ମୂଳରେ ଋଷିମାନେ, ମୁଁହ ଓ ପଛରେ ଯମ ଅଛନ୍ତି।
ଧନଦୋ ଵରୁଣଶ୍ଚୈଵ ଦକ୍ଷିଣଂ ପାର୍ଶ୍ଵମାଶ୍ରିତୌ। ଵାମପାର୍ଶ୍ଵେ ସ୍ଥିତା ଯକ୍ଷାସ୍ତେଜସ୍ଵଂତୋ ମହାବଲାଃ
ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ କୁବେର ଓ ବରୁଣ ରହନ୍ତି, ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯକ୍ଷମାନେ ଅବସ୍ଥିତ।
ମୁଖମଧ୍ଯେ ଚ ଗଂଧର୍ଵା ନାସାଗ୍ରେ ପନ୍ନଗାସ୍ତଥା। ଖୁରାଣାଂ ପଶ୍ଚିମେ ପାର୍ଶ୍ଵେଽପ୍ସରସଶ୍ଚ ସମାଶ୍ରିତାଃ
ମୁଁହର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ, ନାକର ଟିପରେ ସର୍ପମାନେ ଅଛନ୍ତି। ଖୁରର ପଛ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ବସିଛନ୍ତି।
ଗୋମଯେ ଵସତେ ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଗୋମୂତ୍ରେ ସର୍ଵମଂଗଲା। ପାଦାଗ୍ରେ ଖେଚରା ଵେଦ୍ଯା ହଂଭାଶବ୍ଦେ ପ୍ରଜାପତିଃ
ଗୋମୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବସନ୍ତି, ଗୋମୂତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ଶୁଭତା ଅଛି। ପାଦର ଟିପରେ ଆକାଶଚାରୀ ଦେବତା, 'ହମ୍ଭା' ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରଜାପତି ଅଛନ୍ତି।
ଚତ୍ଵାରଃ ସାଗରାଃ ପୂର୍ଣା ଧେନୂନାଂ ଚ ସ୍ତନେଷୁ ଵୈ। ଗାଂ ଚ ସ୍ପୃଶତି ଯୋ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ନାତୋ ଭଵତି ନିତ୍ଯଶଃ
ଗାଈର ଥନରେ ଚାରିଟି ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାଗର ଅଛି। ଯେଉଁଠି ମଣିଷ ଦିନେ ଦିନେ ଗାଈକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି, ସେ ସଦା ପବିତ୍ର ରହନ୍ତି।
ଅତୋ ମର୍ତ୍ଯଃ ପ୍ରପୁଷ୍ଟୈସ୍ତୁ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ। ଗଵାଂ ରଜଃ ଖୁରୋଦ୍ଧୂତଂ ଶିରସା ଯସ୍ତୁ ଧାରଯେତ୍
ଏହିପରି, ମଣିଷ ଗାଈର ଖୁରରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ଧୂଳିକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରିଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ସ ଚ ତୀର୍ଥଜଲେ ସ୍ନାତଃ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ। ନାରଦ ଉଵାଚ-। ଗଵାଂ ଚ ଦଶଵର୍ଣାନାଂ କସ୍ଯ ଦାନେ ଚ କିଂଫଲମ୍
ଯିଏ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ନାରଦ କହିଲେ — ଦଶ ପ୍ରକାର ଗାଈ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦାନ କଲେ କଣ ଫଳ ମିଳେ? ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ, ଯଦି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିପାରିବ, ତେବେ ଏହାର ସତ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱ କହ।
ବ୍ରୂହି ତତ୍ତ୍ଵଂ ଗୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରମେଷ୍ଠିନ୍ପ୍ରିଯଂ ଯଦି। ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ-। ଶ୍ଵେତାଂ ଗାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଦତ୍ଵା ମାନଵଶ୍ଚେଶ୍ଵରୋ ଭଵେତ୍
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ — ଯେଉଁ ମଣିଷ ଏକ ଧଳା ଗାଈ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରେ, ସେ ଏଶ୍ୱର ସମାନ ହୁଏ; ସେ ସଦା ରାଜମହଳରେ ବାସ କରେ ଏବଂ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରେ।
ପ୍ରାସାଦେ ଵସତେ ନିତ୍ଯଂ ଭୋଗୀ ଚ ସୁଖମେଧତେ। ଧୂମ୍ରା ତୁ ସ୍ଵର୍ଗକାଂତାର ସଂସାରେ ପାପମୋକ୍ଷିଣୀ
ଧୂସର ରଙ୍ଗର ଗାଈ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଯାଏ ଏବଂ ସଂସାରରେ ପାପ ଦୂର କରେ। ହଳଦିଆ ଗାଈ ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ; କଳା ଗାଈ ଦାନ କଲେ କେବେ ବି ଅଧୋପତନ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଅକ୍ଷଯଂ କପିଲାଦାନଂ କୃଷ୍ଣାଂ ଦତ୍ଵା ନ ସୀଦତି। ପାଂଡୁରା ଦୁର୍ଲଭା ଲୋକେ ଗୌରୀ ଚ କୁଲନଂଦିନୀ
ପାଣ୍ଡୁର ଗାଈ ଏହି ଜଗତରେ ଦୁର୍ଲଭ; ଗୌରୀ ଗାଈ କୁଳକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ। ଲାଲ ଆଖି ଥିବା ଗାଈ ରୂପକାମୀଙ୍କ ପାଇଁ, ନୀଳ ଗାଈ ଧନକାମୀଙ୍କ ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ। ଏକ ହଳଦିଆ ଗାଈ ଦାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ରକ୍ତାକ୍ଷୀ ରୂପକାମସ୍ଯ ଧନକାମସ୍ଯ ନୀଲିକା। ଏକାଂ ଚ କପିଲାଂ ଦତ୍ଵା ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ଯେଉଁ ପାପ ଶିଶୁବୟସରେ, ଯୁବାବୟସରେ କିମ୍ବା ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ କରାଯାଇଛି — କଥା, କାର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ମନରେ ଭାବି —
ଯତ୍ତୁ ବାଲ୍ଯକୃତଂ ପାପଂ ଯୌଵନେ ଵାର୍ଧକେ କୃତମ୍। ଵାଚାକୃତଂ କର୍ମକୃତଂ ମନସା ଯତ୍ପ୍ରଚିଂତିତଂ
ଯେଉଁ ପାପ କଥାରେ, କାମରେ କିମ୍ବା ମନରେ ହୋଇଛି, ବାଳ୍ୟ, ଯୁବା କିମ୍ବା ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ କରାଯାଇଛି —
ଅଗମ୍ଯାଗମନଂ ଚୈଵ ମିତ୍ରଦ୍ରୋହେ ଚ ପାତକମ୍। ମାନକୂଟଂ ତୁଲାକୂଟଂ କନ୍ଯାନୃତଂ ଗଵାନୃତମ୍
ଅନୁଚିତ ସମ୍ପର୍କ, ବନ୍ଧୁଦ୍ରୋହ, ମାପ ଓ ତୁଳାରେ ଧୋଖା, କନ୍ୟା କିମ୍ବା ଗାଈ ବିଷୟରେ ମିଥ୍ୟା କଥା —
ସର୍ଵଂ ଚ ନାଶଯେତ୍କ୍ଷିପ୍ରଂ କପିଲାଂ ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି। ଦଶଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣା ମହାପାରା ମହାନଦୀ
ଏସବୁ ପାପ ଏକ ହଳଦିଆ ଗାଈ ଦାନ କଲେ ତୁରନ୍ତ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଦଶ ଯୋଜନା ଚଉଡ଼ା ବଡ଼ ନଦୀ ଅଛି।
ନାରା ଚ ଜଲକାଂତାରେ ପ୍ରସୃତେ ଚୋଦକାର୍ଣଵେ। ଯାଵଦ୍ଵତ୍ସସ୍ଯ ଦ୍ଵୌ ପାଦୌ ମୁଖଂ ଯାଵନ୍ନ ଜାଯତେ
ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଜଳ ଅଛି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଛୁରର ଦୁଇଟି ପାଉଁ ଓ ମୁଁହ ତିଆରି ହୋଇନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ —
ତାଵଦ୍ଗୌଃ ପୃଥିଵୀ ଜ୍ଞେଯା ଯାଵଦ୍ଗର୍ଭଂ ନ ମୁଂଚତି। ସୁଵର୍ଣଶୃଂଗୀଂ ଵସ୍ତ୍ରାଢ୍ଯାଂ ସର୍ଵାଲଂକାରଭୂଷିତାମ୍
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗାଈ ଗର୍ଭ ଛାଡ଼ିନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗାଈକୁ ପୃଥିବୀ ଭାବିବା ଉଚିତ। ସୁନା ଶିଙ୍ଗ, ଭଲ କପଡ଼ା, ସମସ୍ତ ଗହଣା ପିନ୍ଧିଥିବା —
ତାମ୍ରପୃଷ୍ଠୀଂ ରୌପ୍ଯଖୁରାଂ ତଥା କାଂସ୍ଯୋପଦୋହନାମ୍। ଶୋଭିତାଂ ଗଂଧପୁଷ୍ପୈଶ୍ଚ ସର୍ଵାଲଂକାରଭୂଷିତାଂ
ତାମ୍ବା ଚାମଡ଼ି, ଚାନ୍ଦି ଖୁର, କାଂସ୍ୟ ଦୁଧ ବାହାରିବା ପାତ୍ର, ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଓ ସମସ୍ତ ଆଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ —
ଈଦୃଶୀଂ କପିଲାଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜାତୌ ଵେଦପାରଗେ। ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯସ୍ତସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକେଽଚ୍ଯୁତୋ ଭଵେତ୍
ଏପରି ହଳଦିଆ ଗାଈକୁ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ଦ୍ୱିଜକୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ ଏବଂ ସେ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରେ ଅଚଳ ହୁଏ।
ତସ୍ଯାଂ ତୁ ଦୁହ୍ଯମାନାଯାଂ ଭୂମୌ ପତଂତି ବିଂଦଵଃ। ଆରାମାଦି ଵିଜାଯଂତେ ବହୁପୁଷ୍ପଫଲୋତ୍ତମାଃ
ସେ ଗାଈ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କର ଦୁଧର ଫୁଟା ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥାଏ, ଏହାରୁ ଅନେକ ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଗିଚା ଓ ଉଦ୍ୟାନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଯତ୍ର କାମଫଲା ଵୃକ୍ଷା ନଦ୍ଯଃ ପାଯସକର୍ଦମାଃ। ପ୍ରାସାଦାଶ୍ଚାପି ସୌଵର୍ଣାସ୍ତତ୍ର ଗଚ୍ଛଂତି ଗୋପ୍ରଦାଃ
ସେଠାରେ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ଫଳ ଦେଉଥିବା ଗଛ, ଦୁଧ ଓ କାଦିଁରେ ପ୍ରବାହିତ ନଦୀ, ସୁନାର ମହଳ ଅଛି — ଏଠିକୁ ଗାଈ ଦାନ କରିଥିବା ଲୋକ ଯାଆନ୍ତି।
ଦଶଧେନୂଶ୍ଚ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦେକଂ ଚୈଵ ଧୁରଂଧରଂ। ସମାନଂ ତୁ ଫଲଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ସମୁଦାହୃତମ୍
ଯିଏ ଦଶଟି ଗାଈ ଏବଂ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଳଦ ଦାନ କରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କହିଥିବା ସମାନ ଫଳ ପାଏ।
ଏକଂ ଚ ଦଶଭିର୍ଦଦ୍ଯାତ୍ସହସ୍ରାଣାଂ ଶତଂ ଫଲମ୍। ତସ୍ଯାନୁସାରତୋ ଵେଦ୍ଯଂ ଫଲଂ ନାରଦ ଯତ୍ନତଃ
ଯଦି କେହି ଦଶଟି ଗାଈ ସହିତ ଏକ ବଳଦ ଦାନ କରେ, ସେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଫଳ ପାଏ। ଏହି ଅନୁସାରେ, ହେ ନାରଦ, ଫଳକୁ ଭଲଭାବରେ ବୁଝିବା ଉଚିତ।
ପିତୄନୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଯଃ ପୁତ୍ରୋ ଵୃଷଂ ଚ ମୋକ୍ଷଯେଦ୍ଭୁଵି। ପିତରୋ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକେଷୁ ମହୀଯଂତେ ଯଥେପ୍ସିତମ୍
ଯଦି ପୁଅ ପିତୃମାନ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ପୃଥିବୀରେ ଏକ ବଳଦ ଛାଡ଼େ, ପିତୃମାନ୍ୟ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଚତସ୍ରୋ ଵତ୍ସତର୍ଯଶ୍ଚ ଏକସ୍ଯୈଵ ଵୃଷସ୍ଯ ଚ। ମୋକ୍ଷ୍ଯଂତେ ସର୍ଵତଃ ପୁତ୍ର ଵିଧିରେଷ ସନାତନଃ
ଚାରିଟି ଗାଈ ଓ ତାଙ୍କର ବଛୁଆ, ଏବଂ ଏକ ବଳଦ — ଏହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତେ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି, ହେ ପୁଅ। ଏହି ଚିରନ୍ତନ ବିଧି।
ଯାଵଂତି ଚୈଵ ରୋମାଣି ତସ୍ଯ ତାସାଂ ଚ ସର୍ଵଶଃ। ତାଵଦ୍ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ସ୍ଵର୍ଗଂ ଭୁଜଂତି ମାନଵାଃ
ଯେତେଟି ଲୋମ ତାହାର ଦେହରେ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ପାଇଁ ମାନବମାନେ ସେତେ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗର ସୁଖ ଭୋଗ କରନ୍ତି।
ଲାଂଗୂଲେନ ଵୃଷୋ ଯଚ୍ଚ ଜଲଂ ଚୋତ୍କ୍ଷିପତି ଧ୍ରୁଵଂ। ତତ୍ତୋଯଂ ତୁ ସହସ୍ରାବ୍ଦଂ ପିତୄଣାମମୃତଂ ଭଵେତ୍
ବୃଷ ତାହାର ପୁଛରେ ଯେତେ ପାଣି ଉଠାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାଣି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଅମୃତ ହୋଇଯାଏ।
ଖୁରେଣ କର୍ଷଯେଦ୍ଭୂମିଂ ତତୋ ଲୋଷ୍ଠଂ ଚ କର୍ଦମଃ। ପିତୃଭ୍ଯଶ୍ଚ ସ୍ଵଧା ତତ୍ର ଲକ୍ଷକୋଟିଗୁଣଂ ଭଵେତ୍
ବୃଷ ତାଳ ଦ୍ୱାରା ଭୂମି କୁଟିଲେ ଯେ ମାଟି ବା କାଦୁଁ ଉପଜେ, ସେହିଟି ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ସ୍ୱଧା ହୋଇ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଗୁଣା ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଵିଦ୍ଯମାନେ ଚ ଜନକେ ଯଦି ମାତା ଵିନଶ୍ଯତି। ଚଂଦନେନାଂକିତା ଧେନୁସ୍ତସ୍ଯାଃ ସ୍ଵର୍ଗାଯ ଦୀଯତେ
ପିତା ଜୀବିତ ଥିଲେ ମାତା ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ସ୍ୱର୍ଗଲାଭ ପାଇଁ ଚନ୍ଦନ ଲେପିଥିବା ଗାଈ ଦାନ ଦିଆଯାଏ।
ଦାତା ଚୈଵ ପିତୄଣାଂ ଚ ଋଣଂ ଚୈଵ ପ୍ରମୁଂଚତି। ଅକ୍ଷଯଂ ଲଭତେ ସ୍ଵର୍ଗଂ ପୂଜିତୋ ମଘଵା ଯଥା
ଦାତା ପିତୃମାନଙ୍କ ଋଣରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ ଏବଂ ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ କରେ, ଯେପରି ମଘବାନ୍ (ଇନ୍ଦ୍ର) ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂଯୁକ୍ତା ତରୁଣା ଗୌଃ ପଯସ୍ଵିନୀ। ସମାପ୍ରସୂତିକା ଭଦ୍ରା ସା ଚ ଗୌଃ ପୃଥିଵୀ ସ୍ମୃତା
ଯେ ଗାଈ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା, ଯୁବତୀ, ଦୁଧ ଦେଉଥିବା, ଏବଂ ଏକଥର ଛାନା ଦେଇଥିବା ମୃଦୁସ୍ୱଭାବୀ, ସେଠି ଗାଈକୁ ପୃଥିବୀ ଭାବରେ ମନ୍ୟ କରାଯାଏ।