ଅଭିଷେକସ୍ସମସ୍ତେଷାଂ ଗଵାଂ ଶୃଂଗୋଦକସ୍ଯ ଚ। ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ଯୋ ମର୍ତ୍ଯଃ ସ୍ପୃଶେଦ୍ଗାଂ ଚ ଘୃତଂ ମଧୁ୧୫୦ 1.48.
ସେସବୁ ତୀର୍ଥର ମଧ୍ୟରେ ଗାଈର ଶିଙ୍ଗରୁ ଝରୁଥିବା ପାଣିର ସ୍ନାନ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ। ଯେଉଁ ମଣିଷ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି ଗାଈ, ଘିଅ ଓ ମଧୁ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି—
ସର୍ଷପାଂଶ୍ଚ ପ୍ରିଯଂଗୂଂଶ୍ଚ କଲ୍ମଷାତ୍ପ୍ରତିମୁଚ୍ଯତେ। ଘୃତକ୍ଷୀରପ୍ରଦା ଗାଵୋ ଘୃତଯୋନ୍ଯୋ ଘୃତୋଦ୍ଭଵାଃ
ସେ ମସ୍ତର ଓ ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ ବିଜ ମଧ୍ୟ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଗାଈ ଘିଅ ଓ ଦୁଧ ଦିଅନ୍ତି, ଘିଅରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଓ ଘିଅରୁ ବିକାଶ ପାଇଥିବା।
ଘୃତନଦ୍ଯୋ ଘୃତାଵର୍ତାସ୍ତା ମେ ସଂତୁ ସଦା ଗୃହେ। ଘୃତଂ ମେ ସର୍ଵଗାତ୍ରେଷୁ ଘୃତଂ ମେ ମନସି ସ୍ଥିତମ୍
ମୋ ଘରେ ସଦା ଘିଅର ନଦୀ ଓ ଘିଅର ଚକ୍ରବାତ ରହୁ। ଘିଅ ମୋ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ରହୁ, ଘିଅ ମୋ ମନରେ ବସିଥାଉ।
ଗାଵୋ ମମାଗ୍ରତୋ ନିତ୍ଯଂ ଗାଵଃ ପୃଷ୍ଠତ ଏଵ ଚ। ଗାଵଶ୍ଚ ସର୍ଵଗାତ୍ରେଷୁ ଗଵାଂମଧ୍ଯେ ଵସାମ୍ଯହମ୍
ଗାଈ ସଦା ମୋ ଆଗରେ ଓ ପଛରେ ରହୁ। ଗାଈ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଥାଉ, ମୁଁ ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥାଉ।
ଇତ୍ଯାଚମ୍ଯ ଜପେନ୍ମଂତ୍ରଂ ସାଯଂପ୍ରାତରିଦଂ ଶୁଚିଃ। ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯସ୍ତସ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଲୋକେ ପୂଜିତୋ ଭଵେତ୍
ଏଭଳି ଆଚମନ କରି ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ପ୍ରଭାତରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ତାହାର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ଯଥା ଗୌଶ୍ଚ ତଥା ଵିପ୍ରୋ ଯଥାଵିପ୍ରସ୍ତଥା ହରିଃ। ହରିର୍ଯଥା ତଥା ଗଂଗା ଏତେନ ହ୍ଯଵୃଷାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ଯେପରି ଗାଈ, ସେପରି ବ୍ରାହ୍ମଣ; ଯେପରି ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେପରି ହରି; ଯେପରି ହରି, ସେପରି ଗଙ୍ଗା। ଏହିପରି ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ପବିତ୍ର ମନାଯାନ୍ତି।
ଗାଵୋ ବଂଧୁର୍ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ମନୁଷ୍ଯା ବାଂଧଵା ଗଵାମ୍। ଗୌଶ୍ଚ ଯସ୍ମିନ୍ଗୃହେ ନାସ୍ତି ତଦ୍ବଂଧୁରହିତଂ ଗୃହମ୍
ଗାଈ ମଣିଷର ଆତ୍ମୀୟ, ମଣିଷ ଗାଈର ଆତ୍ମୀୟ। ଯେଉଁ ଘରେ ଗାଈ ନାହିଁ, ସେଠି ଆତ୍ମୀୟତା ନାହିଁ।
ଗୋମୁଖେ ଚାଶ୍ରିତା ଵେଦାଃ ସଷଡଂଗପଦକ୍ରମାଃ। ଶୃଂଗଯୋଶ୍ଚ ସ୍ଥିତୌ ନିତ୍ଯଂ ସହୈଵ ହରିକେଶଵୌ
ଗାଈର ମୁଁହରେ ବେଦ ଏବଂ ତାହାର ଛଅ ଅଙ୍ଗ ଓ କ୍ରମ ରହିଛି। ଦୁଇଟି ଶିଙ୍ଗରେ ସଦା ହରି ଓ କେଶବ ଥାନ ନେଇଛନ୍ତି।
ଉଦରେଽଵସ୍ଥିତଃ ସ୍କଂଦଃ ଶୀର୍ଷେ ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ଥିତଃ ସଦା। ଵୃଷଦ୍ଧ୍ଵଜୋ ଲଲାଟେ ଚ ଶୃଂଗାଗ୍ର ଇଂଦ୍ର ଏଵ ଚ
ଗାଈର ଗଭରେ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ରହନ୍ତି, ମୁଣ୍ଡରେ ସଦା ବ୍ରହ୍ମା ବସିଛନ୍ତି। ଲାଲାଟରେ ନନ୍ଦି ଓ ଶିଙ୍ଗର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଅଛନ୍ତି।
କର୍ଣଯୋରଶ୍ଵିନୌ ଦେଵୌ ଚକ୍ଷୁଷୋଶ୍ଶଶିଭାସ୍କରୌ। ଦଂତେଷୁ ଗରୁଡୋ ଦେଵୋ ଜିହ୍ଵାଯାଂ ଚ ସରସ୍ଵତୀ
କାନରେ ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀ ଦେବତା, ଚକ୍ଷୁରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଦାନ୍ତରେ ଗରୁଡ଼ ଦେବତା, ଜିହ୍ବାରେ ସରସ୍ୱତୀ ରହନ୍ତି।
ଅପାନେ ସର୍ଵତୀର୍ଥାନି ପ୍ରସ୍ରାଵେ ଚୈଵ ଜାହ୍ନଵୀ। ଋଷଯୋ ରୋମକୂପେଷୁ ମୁଖତଃ ପୃଷ୍ଠତୋ ଯମଃ
ଗାଈର ନିମ୍ନ ଅଙ୍ଗରେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ତାହାର ପ୍ରବାହରେ ଗଙ୍ଗା ଅଛି। ଲୋମର ମୂଳରେ ଋଷିମାନେ, ମୁଁହ ଓ ପଛରେ ଯମ ଅଛନ୍ତି।
ଧନଦୋ ଵରୁଣଶ୍ଚୈଵ ଦକ୍ଷିଣଂ ପାର୍ଶ୍ଵମାଶ୍ରିତୌ। ଵାମପାର୍ଶ୍ଵେ ସ୍ଥିତା ଯକ୍ଷାସ୍ତେଜସ୍ଵଂତୋ ମହାବଲାଃ
ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ କୁବେର ଓ ବରୁଣ ରହନ୍ତି, ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯକ୍ଷମାନେ ଅବସ୍ଥିତ।
ମୁଖମଧ୍ଯେ ଚ ଗଂଧର୍ଵା ନାସାଗ୍ରେ ପନ୍ନଗାସ୍ତଥା। ଖୁରାଣାଂ ପଶ୍ଚିମେ ପାର୍ଶ୍ଵେଽପ୍ସରସଶ୍ଚ ସମାଶ୍ରିତାଃ
ମୁଁହର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ, ନାକର ଟିପରେ ସର୍ପମାନେ ଅଛନ୍ତି। ଖୁରର ପଛ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ବସିଛନ୍ତି।
ଗୋମଯେ ଵସତେ ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଗୋମୂତ୍ରେ ସର୍ଵମଂଗଲା। ପାଦାଗ୍ରେ ଖେଚରା ଵେଦ୍ଯା ହଂଭାଶବ୍ଦେ ପ୍ରଜାପତିଃ
ଗୋମୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବସନ୍ତି, ଗୋମୂତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ଶୁଭତା ଅଛି। ପାଦର ଟିପରେ ଆକାଶଚାରୀ ଦେବତା, 'ହମ୍ଭା' ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରଜାପତି ଅଛନ୍ତି।
ଚତ୍ଵାରଃ ସାଗରାଃ ପୂର୍ଣା ଧେନୂନାଂ ଚ ସ୍ତନେଷୁ ଵୈ। ଗାଂ ଚ ସ୍ପୃଶତି ଯୋ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ନାତୋ ଭଵତି ନିତ୍ଯଶଃ
ଗାଈର ଥନରେ ଚାରିଟି ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାଗର ଅଛି। ଯେଉଁଠି ମଣିଷ ଦିନେ ଦିନେ ଗାଈକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି, ସେ ସଦା ପବିତ୍ର ରହନ୍ତି।
ଅତୋ ମର୍ତ୍ଯଃ ପ୍ରପୁଷ୍ଟୈସ୍ତୁ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ। ଗଵାଂ ରଜଃ ଖୁରୋଦ୍ଧୂତଂ ଶିରସା ଯସ୍ତୁ ଧାରଯେତ୍
ଏହିପରି, ମଣିଷ ଗାଈର ଖୁରରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ଧୂଳିକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରିଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ସ ଚ ତୀର୍ଥଜଲେ ସ୍ନାତଃ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ। ନାରଦ ଉଵାଚ-। ଗଵାଂ ଚ ଦଶଵର୍ଣାନାଂ କସ୍ଯ ଦାନେ ଚ କିଂଫଲମ୍
ଯିଏ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ନାରଦ କହିଲେ — ଦଶ ପ୍ରକାର ଗାଈ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦାନ କଲେ କଣ ଫଳ ମିଳେ? ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ, ଯଦି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିପାରିବ, ତେବେ ଏହାର ସତ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱ କହ।
ବ୍ରୂହି ତତ୍ତ୍ଵଂ ଗୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରମେଷ୍ଠିନ୍ପ୍ରିଯଂ ଯଦି। ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ-। ଶ୍ଵେତାଂ ଗାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଦତ୍ଵା ମାନଵଶ୍ଚେଶ୍ଵରୋ ଭଵେତ୍
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ — ଯେଉଁ ମଣିଷ ଏକ ଧଳା ଗାଈ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରେ, ସେ ଏଶ୍ୱର ସମାନ ହୁଏ; ସେ ସଦା ରାଜମହଳରେ ବାସ କରେ ଏବଂ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରେ।
ପ୍ରାସାଦେ ଵସତେ ନିତ୍ଯଂ ଭୋଗୀ ଚ ସୁଖମେଧତେ। ଧୂମ୍ରା ତୁ ସ୍ଵର୍ଗକାଂତାର ସଂସାରେ ପାପମୋକ୍ଷିଣୀ
ଧୂସର ରଙ୍ଗର ଗାଈ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଯାଏ ଏବଂ ସଂସାରରେ ପାପ ଦୂର କରେ। ହଳଦିଆ ଗାଈ ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ; କଳା ଗାଈ ଦାନ କଲେ କେବେ ବି ଅଧୋପତନ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଅକ୍ଷଯଂ କପିଲାଦାନଂ କୃଷ୍ଣାଂ ଦତ୍ଵା ନ ସୀଦତି। ପାଂଡୁରା ଦୁର୍ଲଭା ଲୋକେ ଗୌରୀ ଚ କୁଲନଂଦିନୀ
ପାଣ୍ଡୁର ଗାଈ ଏହି ଜଗତରେ ଦୁର୍ଲଭ; ଗୌରୀ ଗାଈ କୁଳକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ। ଲାଲ ଆଖି ଥିବା ଗାଈ ରୂପକାମୀଙ୍କ ପାଇଁ, ନୀଳ ଗାଈ ଧନକାମୀଙ୍କ ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ। ଏକ ହଳଦିଆ ଗାଈ ଦାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ରକ୍ତାକ୍ଷୀ ରୂପକାମସ୍ଯ ଧନକାମସ୍ଯ ନୀଲିକା। ଏକାଂ ଚ କପିଲାଂ ଦତ୍ଵା ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ଯେଉଁ ପାପ ଶିଶୁବୟସରେ, ଯୁବାବୟସରେ କିମ୍ବା ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ କରାଯାଇଛି — କଥା, କାର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ମନରେ ଭାବି —
ଯତ୍ତୁ ବାଲ୍ଯକୃତଂ ପାପଂ ଯୌଵନେ ଵାର୍ଧକେ କୃତମ୍। ଵାଚାକୃତଂ କର୍ମକୃତଂ ମନସା ଯତ୍ପ୍ରଚିଂତିତଂ
ଯେଉଁ ପାପ କଥାରେ, କାମରେ କିମ୍ବା ମନରେ ହୋଇଛି, ବାଳ୍ୟ, ଯୁବା କିମ୍ବା ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ କରାଯାଇଛି —
ଅଗମ୍ଯାଗମନଂ ଚୈଵ ମିତ୍ରଦ୍ରୋହେ ଚ ପାତକମ୍। ମାନକୂଟଂ ତୁଲାକୂଟଂ କନ୍ଯାନୃତଂ ଗଵାନୃତମ୍
ଅନୁଚିତ ସମ୍ପର୍କ, ବନ୍ଧୁଦ୍ରୋହ, ମାପ ଓ ତୁଳାରେ ଧୋଖା, କନ୍ୟା କିମ୍ବା ଗାଈ ବିଷୟରେ ମିଥ୍ୟା କଥା —
ସର୍ଵଂ ଚ ନାଶଯେତ୍କ୍ଷିପ୍ରଂ କପିଲାଂ ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି। ଦଶଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣା ମହାପାରା ମହାନଦୀ
ଏସବୁ ପାପ ଏକ ହଳଦିଆ ଗାଈ ଦାନ କଲେ ତୁରନ୍ତ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଦଶ ଯୋଜନା ଚଉଡ଼ା ବଡ଼ ନଦୀ ଅଛି।
ନାରା ଚ ଜଲକାଂତାରେ ପ୍ରସୃତେ ଚୋଦକାର୍ଣଵେ। ଯାଵଦ୍ଵତ୍ସସ୍ଯ ଦ୍ଵୌ ପାଦୌ ମୁଖଂ ଯାଵନ୍ନ ଜାଯତେ
ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଜଳ ଅଛି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଛୁରର ଦୁଇଟି ପାଉଁ ଓ ମୁଁହ ତିଆରି ହୋଇନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ —
ତାଵଦ୍ଗୌଃ ପୃଥିଵୀ ଜ୍ଞେଯା ଯାଵଦ୍ଗର୍ଭଂ ନ ମୁଂଚତି। ସୁଵର୍ଣଶୃଂଗୀଂ ଵସ୍ତ୍ରାଢ୍ଯାଂ ସର୍ଵାଲଂକାରଭୂଷିତାମ୍
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗାଈ ଗର୍ଭ ଛାଡ଼ିନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗାଈକୁ ପୃଥିବୀ ଭାବିବା ଉଚିତ। ସୁନା ଶିଙ୍ଗ, ଭଲ କପଡ଼ା, ସମସ୍ତ ଗହଣା ପିନ୍ଧିଥିବା —
ତାମ୍ରପୃଷ୍ଠୀଂ ରୌପ୍ଯଖୁରାଂ ତଥା କାଂସ୍ଯୋପଦୋହନାମ୍। ଶୋଭିତାଂ ଗଂଧପୁଷ୍ପୈଶ୍ଚ ସର୍ଵାଲଂକାରଭୂଷିତାଂ
ତାମ୍ବା ଚାମଡ଼ି, ଚାନ୍ଦି ଖୁର, କାଂସ୍ୟ ଦୁଧ ବାହାରିବା ପାତ୍ର, ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଓ ସମସ୍ତ ଆଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ —
ଈଦୃଶୀଂ କପିଲାଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜାତୌ ଵେଦପାରଗେ। ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯସ୍ତସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକେଽଚ୍ଯୁତୋ ଭଵେତ୍
ଏପରି ହଳଦିଆ ଗାଈକୁ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ଦ୍ୱିଜକୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ ଏବଂ ସେ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରେ ଅଚଳ ହୁଏ।
ତସ୍ଯାଂ ତୁ ଦୁହ୍ଯମାନାଯାଂ ଭୂମୌ ପତଂତି ବିଂଦଵଃ। ଆରାମାଦି ଵିଜାଯଂତେ ବହୁପୁଷ୍ପଫଲୋତ୍ତମାଃ
ସେ ଗାଈ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କର ଦୁଧର ଫୁଟା ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥାଏ, ଏହାରୁ ଅନେକ ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଗିଚା ଓ ଉଦ୍ୟାନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଯତ୍ର କାମଫଲା ଵୃକ୍ଷା ନଦ୍ଯଃ ପାଯସକର୍ଦମାଃ। ପ୍ରାସାଦାଶ୍ଚାପି ସୌଵର୍ଣାସ୍ତତ୍ର ଗଚ୍ଛଂତି ଗୋପ୍ରଦାଃ
ସେଠାରେ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ଫଳ ଦେଉଥିବା ଗଛ, ଦୁଧ ଓ କାଦିଁରେ ପ୍ରବାହିତ ନଦୀ, ସୁନାର ମହଳ ଅଛି — ଏଠିକୁ ଗାଈ ଦାନ କରିଥିବା ଲୋକ ଯାଆନ୍ତି।