ଅନ୍ଯାଯେନ ତୁ ଯୋଦ୍ଧାରସ୍ତିଷ୍ଠଂତି ନରକେ ଚିରମ୍। ଏଵଂ ଚ କ୍ଷତ୍ରିଯା ଵୃତ୍ତିର୍ବ୍ରାହ୍ମଣୈରୁପଜୀଵ୍ଯତେ
ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟାୟରେ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକରେ ରହନ୍ତି । ଏଭଳି କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଆଚରଣ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଜୀବିକାର ଉପାୟ କରନ୍ତି ।
ଵୈଶ୍ଯୈଃ ଶୂଦ୍ରୈସ୍ତଥାନ୍ଯୈଶ୍ଚ ଅଂତ୍ଯଜୈର୍ମ୍ଲେଚ୍ଛଜାତିଭିଃ। ଯେ ଚ ଯୋଧାଃ ପ୍ରଯୁଧ୍ଯଂତେ ନ୍ଯାଯଯୁଦ୍ଧେନ ସର୍ଵଦା
ବଣିକ୍, ଶୂଦ୍ର, ଅନ୍ୟ ଅନ୍ତ୍ୟଜ ଓ ମ୍ଲେଚ୍ଛ ଜାତିମାନେ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ସଦା ନ୍ୟାୟ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି ।
ତେପି ଯାଂତି ପରଂ ସ୍ଥାନଂ ସର୍ଵେ ଵର୍ଣା ଦ୍ଵିଜାତଯଃ। ନ ଶୂରୋ ଯୋ ଦ୍ଵିଜୋ ଭୀରୁରସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରଵିଵର୍ଜିତଃ
ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି—ସମସ୍ତ ଜାତି, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜ । କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜ ଶୂର ନୁହଁନ୍ତି, ଭୟଭୀତ, ଅସ୍ତ୍ର ଶସ୍ତ୍ରକୁ ଏଡ଼ିଯାନ୍ତି—
ଵିପତ୍ତୌ ଵୈଶ୍ଯଵୃତିଂ ଚ କାରଯେଦ୍ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମଃ। ଵୈଶ୍ଯଵୃତ୍ତିଂ ଵଣିଗ୍ଭାଵଂ କୃଷିଂ ଚୈଵ ତଥାପରୈଃ
ବିପଦରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ବଣିକ୍ ଚାକିରି ନେବା ଉଚିତ । ବଣିକ୍ ଚାକିରି ହେଉଛି ବ୍ୟବସାୟ, ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ କୃଷି କରନ୍ତି ।
କାରଯେତ୍କୃଷିଵାଣିଜ୍ଯଂ ଵିପ୍ରକର୍ମ ନ ଚ ତ୍ଯଜେତ୍। ଵଣିଗ୍ଭାଵାନ୍ମୃଷାତ୍ଯୁକ୍ତୌ ଦୁର୍ଗତିଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜଃ। ଆର୍ଦ୍ରଦ୍ରଵ୍ଯଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଲଭତେ ଶିଵମ୍। ସମୁତ୍ପାଦ୍ଯ ତତୋ ଵୃତ୍ତିଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵିପ୍ରାଯ ସର୍ଵଶଃ
ଚାଷ କିମ୍ବା ବ୍ୟବସାୟ କରିବା ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର କର୍ମ କେବେ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବ୍ୟବସାୟ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯଦି ମିଥ୍ୟା କହେ, ସେ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼େ। ଭିଜା କିମ୍ବା ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହେବା ଦ୍ରବ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୁଭ ଫଳ ପାଏ। ଧନ ଉତ୍ପାଦନ କରି, ପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ୍।
ପିତୃଯଜ୍ଞେ ତଥା ଚାଗ୍ନୌ ଜୁହୁଯାଦ୍ଵିଧିଵଦ୍ଦ୍ଵିଜଃ। ତୁଲେଽସତ୍ଯଂ ନ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ତୁଲାଧର୍ମପ୍ରତିଷ୍ଠିତା
ପିତୃୟଜ୍ଞ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍। ତୁଳାରେ କେବେ ମିଥ୍ୟା କାମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ତୁଳା ଧର୍ମରେ ନିର୍ମିତ।
ଛଲଭାଵଂ ତୁଲେ କୃତ୍ଵା ନରକଂ ପ୍ରତିପଦ୍ଯତେ। ଅତୁଲଂ ଚାପି ଯଦ୍ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ତତ୍ର ମିଥ୍ଯା ପରିତ୍ଯଜେତ୍
ଯେଉଁଠି ତୁଳାରେ ଚାଳାକି କରାଯାଏ, ସେଠି ନରକ ମିଳେ। ଯେଉଁ ଦ୍ରବ୍ୟ ଠିକ୍ ଭାବେ ତୁଳାଯାଇନାହିଁ, ସେଠାରେ ମିଥ୍ୟା ଦ୍ରବ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ୍।
ଏଵଂ ମିଥ୍ଯା ନ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯା ମୃଷା ପାପପ୍ରସୂତିକା। ନାସ୍ତି ସତ୍ଯାତ୍ପରୋଧର୍ମୋ ନାନୃତାତ୍ପାତକଂ ପରମ୍
ଏଭଳି, କେବେ ମିଥ୍ୟା କାମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ମିଥ୍ୟା ଦୁଷ୍କର୍ମର ଜନକ। ସତ୍ୟ ଠାରୁ ଉପରେ କୌଣସି ଧର୍ମ ନାହିଁ, ଏବଂ ମିଥ୍ୟା ଠାରୁ ବଡ଼ ପାପ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ଅତଃ ସର୍ଵେଷୁ କାର୍ଯେଷୁ ସତ୍ଯମେଵ ଵିଶିଷ୍ଯତେ। ଅଶ୍ଵମେଧସହସ୍ରଂ ତୁ ସତ୍ଯଂ ଚ ତୁଲଯା ଧୃତମ୍
ସେହିପାଇଁ, ସମସ୍ତ କାମରେ ସତ୍ୟ ହିଁ ସର୍ବୋପରି। ଏକ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ସମାନ ହୁଏ, ଯେତେବେଳେ ତୁଳାରେ ସତ୍ୟ ଧରାଯାଏ।
ଅଶ୍ଵମେଧସହସ୍ରାଦ୍ଧି ସତ୍ଯମେଵ ଵିଶିଷ୍ଯତେ। ଯୋ ଵଦେତ୍ସର୍ଵକାର୍ଯେଷୁ ସତ୍ଯଂ ମିଥ୍ଯା ପରିତ୍ଯଜେତ୍
ଏକ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ ଅଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯିଏ ସମସ୍ତ କାମରେ ସତ୍ୟ କହେ ଏବଂ ମିଥ୍ୟା ଛାଡ଼ିଦେଉଛି,
ସ ନିସ୍ତରତି ଦୁର୍ଗାଣି ସ୍ଵର୍ଗମକ୍ଷଯମଶ୍ନୁତେ। ଵାଣିଜ୍ଯଂ କାରଯେଦ୍ଵିପ୍ରୋ ମିଥ୍ଯାଽଵଶ୍ଯଂ ପରିତ୍ଯଜେତ୍୧୦୦ 1.48.
ସେ ସମସ୍ତ କଷ୍ଟ ଅଟଳାଇ ସ୍ୱର୍ଗର ଅକ୍ଷୟ ସୁଖକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ବ୍ୟବସାୟ କରିପାରେ, କିନ୍ତୁ ସଦା ମିଥ୍ୟା ଛାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ୍।
ଵୃଦ୍ଧିଂ ଚ ନିକ୍ଷିପେତ୍ତୀର୍ଥେ ସ୍ଵଯଂ ଶେଷଂ ତୁ ଭୋଜଯେତ୍। ଦେହକ୍ଲେଶାତ୍ତତ୍ସହସ୍ରଗୁଣଂ ଭଵତି ସର୍ଵଦା
ଲାଭ ହେଲେ ତାହା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍, ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ ନିଜେ ଦେଇବା ଉଚିତ୍। ଶରୀରର କଷ୍ଟ ଦ୍ୱାରା ଏହା ହଜାର ଗୁଣ ଫଳ ଦିଏ।
ଅର୍ଥାର୍ଜନଵିଧୌ ମର୍ତ୍ଯା ଵିଶଂତି ଵିଷମେ ଜଲେ। କାଂତାରମଟଵୀଂ ଚୈଵ ଶ୍ଵାପଦୈଃ ସେଵିତାଂ ତଥା
ଧନ ଅର୍ଜନ କରିବାକୁ ଲୋକେ ବିପଦ୍ ଜଳ, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଅରଣ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ରହନ୍ତି।
ଗିରିଂ ଗିରିଗୁହାଂ ଦୁର୍ଗାଂ ମ୍ଲେଚ୍ଛାନାଂ ଶସ୍ତ୍ରପାତିନାମ୍। ଗୃହଂ ପ୍ରତିଭଯଂ ସ୍ଥାନଂ ଧନଲୋଭାତ୍ସମଂତତଃ
ପାହାଡ଼, ପାହାଡ଼ ଗୁହା, ବିପଦ୍ ସ୍ଥାନ, ଅଜ୍ଞାତ ଲୋକ ଓ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ଘରକୁ ଧନଲୋଭରେ ଯାଆନ୍ତି। ଭୟଙ୍କର ସ୍ଥାନ ଓ ଘରକୁ ଯିବାକୁ ଲୋଭ ଦେଇଥାଏ।
ସୁତଦାରାନ୍ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଦୂରଂ ଗଚ୍ଛଂତି ଲୋଭିନଃ। ସ୍କଂଧେ ଭାରଂ ଵହଂତ୍ଯନ୍ଯେ ତର୍ଯାଂ ଚକ୍ରେ ନିପାତନୈଃ
ଲୋଭରେ ପୁଅ ଓ ଜଣେ ଝିଅକୁ ଛାଡ଼ି ଦୂରକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଅନ୍ୟମାନେ କାନ୍ଧରେ ଭାର ବହନ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଗାଡ଼ି ଓ ନୌକାରୁ ଖସି ପଡ଼ନ୍ତି।
କ୍ଷେପଣୀଭିର୍ମହାଦୁଃଖୈସ୍ସଦା ପ୍ରାଣଵ୍ଯଯେନ ଚ। ଅର୍ଥସ୍ଯ ସଂଚଯଃ ପୁତ୍ର ପ୍ରାଣାତ୍ପ୍ରିଯତରୋ ମହାନ୍
ଗୁଳି ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ କଷ୍ଟ ଏବଂ ପ୍ରାଣ ହାନି ସହିତ ଲୋକେ ସଦା ଧନ ସଞ୍ଚୟ କରନ୍ତି। ଏହି ଧନ, ପୁଅ, ପ୍ରାଣ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ହୋଇଯାଏ।
ଏଭିର୍ନ୍ଯାଯାର୍ଜିତଂ ଵିତ୍ତଂ ଵଣିଗ୍ଭାଵେନ ଯତ୍ନତଃ। ପିତୃଦେଵଦ୍ଵିଜାତିଭ୍ଯୋ ଦତ୍ତଂ ଚାକ୍ଷଯମଶ୍ନୁତେ
ଏଭଳି ନ୍ୟାୟ ଭାବେ ଅର୍ଜିତ ଧନ ବ୍ୟବସାୟ ଦ୍ୱାରା ଯତ୍ନରେ ଉପାର୍ଜନ କରି, ପିତୃ, ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଲେ ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ମିଳେ।
ଏତୌ ଦୋଷୌ ମହାଂତୌ ଚ ଵାଣିଜ୍ଯେ ଲାଭକର୍ମଣି। ଲୋଭାନାମପରିତ୍ଯାଗୋ ମୃଷା ଗ୍ରାହ୍ଯଶ୍ଚ ଵିକ୍ରଯଃ
ବ୍ୟବସାୟରେ ଲାଭ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିବାରେ ଦୁଇଟି ବଡ଼ ଦୋଷ ଅଛି: ଲୋଭ ଛାଡ଼ିନଥିବା ଏବଂ କିଣିବା ବେଚିବାରେ ମିଥ୍ୟା ଗ୍ରହଣ।
ଏତୌ ଦୋଷୋ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ କୁର୍ଯାଦର୍ଥାର୍ଜନଂ ବୁଧଃ। ଅକ୍ଷଯଂ ଲଭତେ ଦାନାଦ୍ଵଣିଗ୍ଦୋଷୈର୍ନ ଲିପ୍ଯତେ
ଏହି ଦୁଇଟି ଦୋଷ ଛାଡ଼ି ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧନ ଅର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଦାନ କଲେ ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ମିଳେ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟର ଦୋଷ ଲାଗିନଥାଏ।
ପୁଣ୍ଯକର୍ମରତୋ ଵିପ୍ରଃ କୃଷିଂ ହି ପରିକାରଯେତ୍। ଵାହଯେଦ୍ଦିଵସସ୍ଯାର୍ଧଂ ବଲୀଵର୍ଦଚତୁଷ୍ଟଯମ୍
ପୁଣ୍ୟ କାମରେ ରତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଚାଷ କରିବା ଉଚିତ୍। ଦିନର ଅର୍ଧ ଭାଗ ପାଇଁ ଚାରିଟି ବଳଦ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍।
ଅଭାଵାତ୍ତ୍ରିତଯଂ ଚୈଵ ଅଵିଶ୍ରାମଂ ନ କାରଯେତ୍। ଚାରଯେଚ୍ଚ ତୃଣେଽଚ୍ଛିନ୍ନୈ ଚୋରଵ୍ଯାଘ୍ରଵିଵର୍ଜିତେ
ଯଦି ଚାରିଟି ନଥାଏ, ତେବେ ତିନିଟି ବଳଦ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଅବିରତ କଷ୍ଟ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଅକାଟା ଘାସ ଯେଉଁଠି ଚୋର ଓ ବାଘ ନାହାନ୍ତି, ସେଠି ଚରାଇବା ଉଚିତ୍।
ଦଦ୍ଯାଦ୍ଘାସଂ ଯଥେଷ୍ଟଂ ଚ ନିତ୍ଯମାତର୍ପଯେତ୍ସ୍ଵଯମ୍। ଗୋଷ୍ଠଂ ଚ କାରଯେତ୍ତସ୍ଯ କିଂଚିଦ୍ଵିଘ୍ନଵିଵର୍ଜିତମ୍
ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିଦିନ ଇଚ୍ଛାମତ ଘାସ ଦେବା ଏବଂ ନିଜେ ସେମାନଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ୍। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବାଘ୍ନା ଓ ବିଘ୍ନ ନଥିବା ଗୋଶାଳା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍।
ସଦା ଗୋମଯମୂତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ଵିଘସୈଶ୍ଚ ଵିଵର୍ଜିତମ୍। ନ ମଲଂ ନିକ୍ଷିପେଦ୍ଗୋଷ୍ଠେ ସର୍ଵଦେଵନିକେତନେ
ସଦା ଗୋମୟ, ଗୋମୂତ୍ର ଓ ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ଗୋଶାଳା କିମ୍ବା ଦେବତାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଅପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଆତ୍ମନଃ ଶଯନୀଯସ୍ଯ ସଦୃଶଂ କାରଯେଦ୍ବୁଧଃ। ସମଂ ନିର୍ଵାପଯେଦ୍ଯତ୍ନାଚ୍ଛୀତଵାତରଜସ୍ତଥା
ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ନିଜ ପାଇଁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଶୋଇବା ଜାଗା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ୍, ଏହା ସମତଳ ଓ ଠଣ୍ଡା, ପବନ ଓ ଧୂଳିରୁ ରକ୍ଷିତ ରହିବା ଦିଗରେ ସାବଧାନ ହେବା ଦରକାର।
ପ୍ରାଣସ୍ଯ ସଦୃଶଂ ପଶ୍ଯେଦ୍ଗାଂ ଚ ସାମାନ୍ଯଵିଗ୍ରହମ୍। ଅସ୍ଯ ଦେହେ ସୁଖଂଦୁଃଖଂ ତଥା ତସ୍ଯୈଵ କଲ୍ପତେ
ଗୋକୁ ନିଜ ପ୍ରାଣ ସମାନ ଭାବିବା ଉଚିତ୍, ଯେପରି ଏହାର ଦେହରେ ସୁଖ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ ହୁଏ, ସେପରି ନିଜ ଦେହରେ ମଧ୍ୟ ଲାଗୁଛି ବୋଲି ଭାବିବା ଦରକାର।
ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ କୃଷିକର୍ମାଣି କାରଯେତ୍। ସ ଚ ଗୋଵାହନୈର୍ଦୋଷୈର୍ନ ଲିପ୍ଯେତ ଧନୀ ଭଵେତ୍
ଏହି ପ୍ରକାର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଯିଏ କୃଷି କାମ କରେ, ସେ ଗୋବାହନ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ଦୋଷରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏନାହିଁ ଓ ଧନୀ ହୁଏ।
ଦୁର୍ବଲଂ ପୀଡଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ତଥୈଵ ଗଦସଂଯୁତମ୍। ଅତିବାଲାତିଵୃଦ୍ଧଂ ଚ ସ ଗୋହତ୍ଯାଂ ସମାଲଭେତ୍
ଯିଏ ଦୁର୍ବଳ, ରୋଗୀ, ଅତି ଛୋଟ ବା ଅତି ବୃଦ୍ଧ ଗୋକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦିଏ, ସେ ଗୋହତ୍ୟା ପାପର ଭାଗୀ ହୁଏ।
ଵିଷମଂ ଵାହଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ଦୁର୍ବଲଂ ସବଲଂ ତଥା। ସ ଗୋହତ୍ଯାସମଂ ପାପଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତୀହ ନ ସଂଶଯଃ
ଯିଏ ଦୁର୍ବଳ ବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗୋକୁ ଅସମତଳ ଭାବରେ ଟାଣିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରେ, ସେ ଏହି ଲୋକରେ ଗୋହତ୍ୟା ସମ ପାପ ଲାଭ କରେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯୋ ଵାହଯେଦ୍ଵିନା ସସ୍ଯଂ ଖାଦଂତଂ ଗାଂ ନିଵାରଯେତ୍। ମୋହାତ୍ତୃଣଂ ଜଲଂ ଵାପି ସ ଗୋହତ୍ଯାସମଂ ଲଭେତ୍
ଯିଏ ଫସଲ ନଥିବା ବେଳେ ଗୋକୁ କାମ କରାଏ, କିମ୍ବା ମୂର୍ଖତାରେ ତାକୁ ଘାସ ଖାଇବା ବା ପାଣି ପିଇବାରୁ ବଞ୍ଚିତ କରେ, ସେ ଗୋହତ୍ୟା ସମ ପାପ ପାଏ।
ସଂକ୍ରାଂତ୍ଯାଂ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ଚାମାଵାସ୍ଯାଯାଂ ତଥୈଵ ଚ। ହଲସ୍ଯ ଵାହନାତ୍ପାପଂ ଗଵାମଯୁତହତ୍ଯଯା
ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନରେ ଯଦି ଗୋକୁ ହଳ ଟାଣିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଏ, ତେବେ ଦଶ ହଜାର ଗୋହତ୍ୟା ସମ ପାପ ହୁଏ।