ଏଷାଂ ମଧ୍ଯେ ମହାକୁଷ୍ଠାସ୍ତ୍ରଯ ଏଵ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ। କାଲକୁଷ୍ଠସ୍ତଥା ଶୁକ୍ଲସ୍ତରୁଣଶ୍ଚାତିଦାରୁଣଃ
ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ତିନିଟିକୁ ବଡ଼ କୁଷ୍ଠ ବୋଲି କୁହାଯାଏ—କଳା କୁଷ୍ଠ, ଧଳା କୁଷ୍ଠ ଓ ଭୟଙ୍କର ଯୁବକ କୁଷ୍ଠ।
ମହାପାତକଭାଵାନାଂ ଜ୍ଞାନାତ୍ସଂସର୍ଗତୋପି ଵା। ଅତିପାତକିନାମେଵ ତ୍ରଯୋ ଦେହେ ଭଵଂତି ଵୈ
ମହାପାପୀଙ୍କ ସହ ଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ସଂସ୍ପର୍ଶରୁ ଏହି ତିନି ପ୍ରକାର ରୋଗ ସବୁଠୁ ପାପୀଙ୍କ ଦେହରେ ହୋଇଥାଏ।
ସଂସର୍ଗାତ୍ସହସଂବଂଧାଦ୍ରୋଗଃ ସଂଚରତେ ନୃଣାମ୍। ଦୂରାତ୍ପରିତ୍ଯଜେଦ୍ଧୀରଃ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ନାନଂ ସମାଚରେତ୍
ସଂସ୍ପର୍ଶ ଓ ଘନିଷ୍ଠ ସମ୍ପର୍କରେ ରୋଗ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ; ବୁଦ୍ଧିମାନ ଦୂରରୁ ଏହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଛୁଇଁଲେ ସ୍ନାନ କରିବା ଦରକାର।
ପତିତଂ କୁଷ୍ଠସଂଯୁକ୍ତଂ ଚାଂଡାଲଂ ଚ ଗଵାଶିନମ୍। ଶ୍ଵାନଂ ରଜସ୍ଵଲାଂ ଭିଲ୍ଲଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ନାନଂ ସମାଚରେତ୍
ପତିତ, କୁଷ୍ଠରୋଗୀ, ଚଣ୍ଡାଳ, ଗୋମାଂସ ଭୋଜନ କରୁଥିବା, କୁକୁର, ରଜସ୍ୱଳା ନାରୀ କିମ୍ବା ଅଭିରାମ ଛୁଇଁଲେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଦୁରିତସ୍ଯାନୁରୂପେଣ ଦେହେ କୁଷ୍ଠା ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ। ଇହଲୋକେ ପରତ୍ରୈଵାପ୍ଯତ୍ର ନାସ୍ତି ତୁ ସଂଶଯଃ
ପାପର ପ୍ରକାର ଅନୁଯାୟୀ ଦେହରେ କୁଷ୍ଠ ରହିଥାଏ, ଏହି ଲୋକରେ ଓ ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ନ୍ଯାଯେନୋପାର୍ଜିତାଂ ଵୃତ୍ତିଂ ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵଂ ହରତେ ତୁ ଯଃ। ଅକ୍ଷଯଂ ନରକଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଯିଏ ନ୍ୟାୟରେ ଅର୍ଜିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମ୍ପତ୍ତି ଚୋରାଏ, ସେ ଅନନ୍ତ ନରକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ଓ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ମିଳେନାହିଁ।
ପିଶୁନୋ ଯସ୍ତୁ ଵିପ୍ରାଣାଂ ରଂଧ୍ରାନ୍ଵେଷଣତତ୍ପରଃ। ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାପ୍ଯଥଵା ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ସଚେଲୋ ଜଲମାଵିଶେତ୍
ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦୋଷ ଖୋଜିବାରେ ଲାଗିଥାଏ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ କିମ୍ବା ଛୁଇଁଲେ, ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵଂ ପ୍ରଣଯାଦ୍ଭୁକ୍ତଂ ଦହତ୍ଯାସପ୍ତମଂ କୁଲମ୍। ଵିକ୍ରମେଣ ତୁ ଭୁଂଜାନୋ ଦଶପୂର୍ଵାନ୍ଦଶାପରାନ୍
ସ୍ନେହରେ ଭୋଗ କରାଯାଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମ୍ପତ୍ତି ସପ୍ତମ ପିଢି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦହିଦେଉଛି; ଯଦି ବଳେ ନିଆଯାଏ, ତେବେ ଦଶ ପୂର୍ବଜ ଓ ଦଶ ପରଜନ୍ମକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।
ନ ଵିଷଂ ଵିଷମିତ୍ଯାହୁର୍ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵଂ ଵିଷମୁଚ୍ଯତେ। ଵିଷମେକାକିନଂ ହଂତି ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵଂ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରକମ୍
ବିଷକୁ 'ବିଷ' ବୋଲି କୁହାଯାଏନାହିଁ; ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ବିଷ ବୋଲାଯାଏ। ବିଷ ଏକାକୁ ମାରେ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମ୍ପତ୍ତି ପୁଅ ଓ ନାତିକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।
ମୋହାଚ୍ଚ ମାତରଂ ଗତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣୀଂ ଚ ଗୁରୋସ୍ତ୍ରିଯମ୍। ପତିତ୍ଵା ରୌରଵେ ଘୋରେ ପୁନରୁତ୍ପତ୍ତିଦୁର୍ଲଭଃ
ମୋହରେ ମା କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ବା ଗୁରୁଙ୍କ ଜନାନୀଙ୍କୁ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହେଲେ, ସେ ଭୟଙ୍କର ରୌରବ ନରକକୁ ପତିତ ହୁଏ, ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଦୁର୍ଲଭ ହୋଇଯାଏ।
ପତଂତି ପିତରସ୍ତସ୍ଯ କୁଂଭୀପାକେଥ ତାପନେ। ଅଵୀଚିକାଲସୂତ୍ରେ ଚ ମହାରୌରଵରୌରଵେ
ତାଙ୍କର ପିତୃଗଣ କୁମ୍ଭୀପାକ, ତାପନ, ଅବୀଚି, କାଳସୂତ୍ର, ମହାରୌରବ ଓ ରୌରବ ନରକରେ ପଡ଼ନ୍ତି।
କଦାଚିଦପି ଵା ତେଷାଂ ନିଷ୍କୃତିଂ ନାନୁମେନିରେ। ପ୍ରାଣଂ ହତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜାତୀନାଂ ସ୍ଵଯଂ ଯାତ୍ଯପୁନର୍ଭଵମ୍
ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେବେ ମୁକ୍ତି ମିଳେନି; ଯେଉଁଠି ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କର ପ୍ରାଣ ନଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି, ସେ ନିଜେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଲାଭ କରେନାହିଁ।
ପତଂତି ପୁରୁଷାସ୍ତସ୍ଯ ରୌରଵେ ଚ ସହସ୍ରଶଃ। ନାରଦ ଉଵାଚ-। ସର୍ଵେଷାମେଵ ଵିପ୍ରାଣାଂ ଵଧେ ଚ ପାତକଂ ସମମ୍
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହଜାର-ହଜାର ପୁରୁଷ ରୌରବ ନରକରେ ପଡ଼ନ୍ତି। ନାରଦ କହିଲେ: ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ହତ୍ୟାରେ ଏହି ପାପ ସମାନ।
ଵିଷମଂ ଵା କୁତସ୍ତିଷ୍ଠେତ୍ତତ୍ତ୍ଵତୋ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି। ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ-। ହତ୍ଵା ଵିପ୍ରଂ ଧ୍ରୁଵଂ ପୁତ୍ର ପାତକଂ ଯଦୁଦାହୃତମ୍
ଏଠାରେ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା କେମିତି ହେବ? ତୁମେ ସତ୍ୟ କଥା କହ। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କଲେ ଏହି ପାପ ନିଶ୍ଚିତ।
ଲଭତେ ବ୍ରହ୍ମହା ଘୋରଂ ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ଚାପରଂ ଶୃଣୁ। ଲକ୍ଷକୋଟିସହସ୍ରାଣାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଵଧଂ ଭଜେତ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ ଭୟଙ୍କର ଦୁର୍ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ଆଉ ଏକ କଥା ଶୁଣ: ସେ ଲକ୍ଷ କୋଟି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ଭୋଗେ।
ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରଯୁତଂ ହତ୍ଵା ଶ୍ରୋତ୍ରିଯଂ ଵିଜିତେଂଦ୍ରିଯମ୍। ଵିପ୍ରଂ ଚ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ହତ୍ଵା ତସ୍ମାଦ୍ଦଶଗୁଣୋତ୍ତରମ୍
ଯେଉଁଠି ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟମିତ, କିମ୍ବା ବୈଷ୍ଣବ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ପାପ ଦଶଗୁଣ ବଢ଼ିଯାଏ।
ସ୍ଵଵଂଶାନ୍ପାତଯିତ୍ଵା ତୁ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନ ଵିଂଦତେ। ତ୍ରିଵେଦଂ ସ୍ନାତକଂ ହତ୍ଵା ଵଧସ୍ଯାଂତଂ ନ ଵିନ୍ଦତେ
ନିଜ ବଂଶକୁ ଅଧୋଗତି କରିଦେଲେ ସେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ପାଉନାହିଁ; ତିନି ବେଦ ପଢ଼ିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲେ, ହତ୍ୟାର ଶେଷ ମିଳେନାହିଁ।
ଶ୍ରୋତ୍ରିଯଂ ଚ ସଦାଚାରଂ ତୀର୍ଥମଂତ୍ରପ୍ରପୂତକମ୍। ଈଦୃଶଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ହନ୍ତୁଃ ପାପସ୍ଯାଂତୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଯଦି କେହି ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ, ସଦାଚାରୀ, ତୀର୍ଥ ଓ ମନ୍ତ୍ରରେ ପବିତ୍ର ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରେ, ସେଠି ପାପର ଶେଷ ନାହିଁ।
ଅପକାରଂ ସମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଦ୍ଵିଜଃ ପ୍ରାଣାନ୍ପରିତ୍ଯଜେତ୍। ଦୃଶ୍ଯତେ ଯେନ ଚାନ୍ଯେନ ବ୍ରହ୍ମହା ସ ଭଵେନ୍ନରଃ
ଯଦି କେହି ଦ୍ୱିଜକୁ କ୍ଷତି କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟେ ଦେଖନ୍ତି, ସେ ମଣିଷ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ ହୁଏ।
ଵଚୋଭିଃ ପରୁଷୈର୍ଵୃତ୍ତୈଃ ପୀଡିତସ୍ତାଡିତୋ ଦ୍ଵିଜଃ। ଯମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ତ୍ଯଜେତ୍ପ୍ରାଣାଂସ୍ତମାହୁର୍ବ୍ରହ୍ମଘାତିନମ୍
କଠୋର କଥା ଓ ଅଚ୍ଛିଦ୍ର ବ୍ୟବହାରରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ଯଦି କେହି ଦ୍ୱିଜକୁ ମାରି ଦେଉଛି ଏବଂ ସେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ, ତେବେ ସେକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ କୁହାଯାଏ।
ଋଷଯୋ ମୁନଯୋ ଦେଵାଃ ସର୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମଵିଦସ୍ତଥା। ଦେଶାନାଂ ପାର୍ଥିଵାନାଂ ଚ ସ ଚ ଵଧ୍ଯୋ ଭଵେଦିହ
ସମସ୍ତ ଋଷି, ମୁନି, ଦେବତା, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ଓ ଦେଶର ରାଜାମାନେ ଏଠି ସେକୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦେବାକୁ କହନ୍ତି।
ଅତୋ ବ୍ରହ୍ମଵଧଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପିତୃଭିଃ ସହ ପଚ୍ଯତେ। ପ୍ରାଯୋପଵେଶକଂ ଵିପ୍ରଂ ବୁଧଃ ସଂମାନଯେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍୫୦ 1.48.
ଏହିପରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କରିଲେ ସେ ପିତୃମାନେ ସହିତ ନରକରେ ପଚାଯାନ୍ତି; ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପ୍ରାୟୋପବେଶ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଦୋଷୈଶ୍ଚାପି ଵିନିର୍ମୁକ୍ତମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ପ୍ରାଣମୁତ୍ସୃଜେତ୍। ସ ପ୍ରଲିପ୍ତୋ ଵଧୈର୍ଘୋରୈର୍ନ ତୁ ଯଂ ପରିକୀର୍ତଯେତ୍
ଯଦି କେହି ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ଭୟଙ୍କର ହତ୍ୟାରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଯାହା ପାଇଁ ଏହା କରାଯାଏ ସେ ନୁହେଁ।
ଆତ୍ମଘାତଂ ଦ୍ରୁମାରୋହଂ କୋଟରୈ ରୂପଜୀଵିନଂ। ଯଃ କୁର୍ଯାଦାତ୍ମନୋଘାତଂ ସ୍ଵଵଂଶେ ବ୍ରହ୍ମହା ଭଵେତ୍
ନିଜେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିବା, ଗଛ ଚଢ଼ିବା, ଗୁହାରେ ରହିବା କିମ୍ବା ପଶୁ ରୂପ ଧାରଣ କରିବା—ଯିଏ ଏପରି ନିଜକୁ ହତ୍ୟା କରେ, ସେ ନିଜ ବଂଶରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ ହୁଏ।
ଭ୍ରୂଣଂ ଚ ଘାତଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ଶିଶୁଂ ଵା ଆତୁରଂ ଗୁରୁମ୍। ବ୍ରହ୍ମହା ସ୍ଵଯମେଵ ସ୍ଯାନ୍ନ ତୁ ଯଂ ପରିକୀର୍ତଯେତ୍
ଯିଏ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁ, ଶିଶୁ, ରୋଗୀ କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରେ, ସେ ନିଜେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଯାହା ପାଇଁ ଏହା କରାଯାଏ ସେ ନୁହେଁ।
ମାରଯେଚ୍ଚ ସଗୋତ୍ରଂ ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଧମଃ। ତସ୍ଯୈଵ ତଦ୍ଭଵେତ୍ପାପଂ ନ ତୁ ଯଂ ପରିକୀର୍ତ୍ତଯେତ୍
ଯଦି ଜଣେ ନିମ୍ନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଜ ଗୋତ୍ରର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରେ, ସେହି ପାପ ତାଙ୍କୁ ହିଁ ଲାଗେ, ଯାହା ପାଇଁ ଏହା କରାଯାଏ ସେ ନୁହେଁ।
ପୀଡଯିତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜଂ ଶୂଦ୍ରଃ ସ୍ଵକାର୍ଯଂ ଚାପି ସାଧଯେତ୍। ତତ୍ରାପାପେ ଚ ଶୂଦ୍ରସ୍ଯ ପାତକଂ ନାନ୍ଯଥା ଭଵେତ୍
ଯଦି ଜଣେ ଶୂଦ୍ର ଦ୍ୱିଜକୁ ଦୁଃଖ ଦେଇ ନିଜ କାମ ସାଧନ୍ତି, ତେବେ ସେହି ପାପ ଶୂଦ୍ରଙ୍କୁ ଲାଗେ, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।
ତାତ୍କାଲିକ ଵଧଂ ହତ୍ଵା ହଂତାରମାତତାଯିନଂ। ନ ଚ ହଂତା ଚ ତତ୍ପାପୈର୍ଲିପ୍ଯତେ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ
ଯଦି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ହତ୍ୟାକାରୀକୁ ମାରାଯାଏ, ତେବେ ମାରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, କେହି ମଧ୍ୟ ସେହି ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏନାହିଁ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ।
ଆତତାଯିନମାଯାଂତମପି ଵେଦାଂତଗଂ ରଣେ। ଜିଘାଂସଂତଂ ଜିଘାଂସେଚ୍ଚ ନ ତେନ ବ୍ରହ୍ମହା ଭଵେତ୍
ଯଦି କୌଣସି ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆକ୍ରମଣକାରୀ ଭାବେ ଆସି ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ତେବେ ତାକୁ ମାରିଦେଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ଦୋଷ ଲାଗେ ନାହିଁ।
ଅଗ୍ନିଦୋ ଗରଦଶ୍ଚୈଵ ଧନହାରୀ ଚ ସୁପ୍ତଘଃ। କ୍ଷେତ୍ରଦାରାପହାରୀ ଚ ଷଡେତେ ହ୍ଯାତତାଯିନଃ
ଅଗ୍ନି ଲଗାଇବା, ବିଷ ଦେବା, ଧନ ଚୋରି କରିବା, ଶୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ମାରିଦେବା, ଜମି ଓ ଜନାନୀ ଚୁରାଇନେବା—ଏହି ଛଅଜଣ ଆକ୍ରମଣକାରୀ ଭାବରେ ଗଣାଯାନ୍ତି।