ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ମହାବାହୁର୍ଜଘାନ ଵିଶିଖୈଃ ଶିତୈଃ। ଯଥାମେରୁଗିରେଃ ଶୃଂଗଂ ତୋଯଵର୍ଷେଣ ତୋଯଦଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ପ୍ରହାର କଲେ, ଯେପରି ମେଘ ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖରକୁ ବର୍ଷାରେ ଆଘାତ କରେ।
ନଖୈରଶନିସଂକାଶୈର୍ବିଭେଦ ଗରୁଡୋ ଗଜମ୍। ମାତଲି ଚ ରଥଂ ଚକ୍ରଂ ତଥା ଦେଵାନ୍ପୁରସ୍ସରାନ୍
ଗରୁଡ଼ ତାଙ୍କର ଅଶନିସମ ନଖରେ ହାତୀକୁ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ କଲେ; ସେ ମାତଲି, ରଥ, ଚକ୍ର ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଵ୍ଯଥିତୋସୌ ମହାବାହୁର୍ମାତଲିର୍ଗଜପୁଂଗଵଃ। ଵିମୁଖାଃ ପକ୍ଷଵାତେନ ସର୍ଵେ ଦେଵଗଣାସ୍ତଦା
ତେବେ ମାତଲି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ହାତୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିପଦରେ ପଡ଼ିଲେ; ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ପଖାର ବାତାସରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପଛକୁ ହଟିଗଲେ।
ତତସ୍ତୁ କୋପିତୋ ଜିଷ୍ଣୁର୍ଜଘାନକୁଲିଶେନ ତମ୍। କୁଲିଶସ୍ଯାଵପାତେନ ନ ଚ କ୍ଷୁବ୍ଧୋ ମହାଖଗଃ
ତାପରେ କ୍ରୋଧିତ ଇନ୍ଦ୍ର କୁଳିଶରେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲେ; କିନ୍ତୁ କୁଳିଶର ଆଘାତରେ ମଧ୍ୟ ସେ ମହାପକ୍ଷୀ କିଛି ହେଲେ ନାହିଁ।
ସ୍ଵଂ ମୋଘଂ ଭିଦୁରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହରିର୍ଭୀତୋଽଭଵତ୍ତଦା। ସଂନିଵୃତ୍ଯ ତତୋ ଯୁଦ୍ଧାତ୍ତତ୍ରୈଵାଂତରଧୀଯତ
ନିଜ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ବ୍ୟର୍ଥ ଓ ଅକାମ୍ୟ ଦେଖି, ହରି ଭୟଭୀତ ହେଲେ; ସେଠାରୁ ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।
ସୁତରାମପିଗଚ୍ଛଂତଂ ଵେଗାଦ୍ଭୂତଲମାଗତଃ। ଅବ୍ରଵୀତ୍ସ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସର୍ଵଦେଵଗଣାଗ୍ରତଃ
ଅତି ତୀବ୍ର ବେଗରେ ଗରୁଡ଼ ଭୂମିକୁ ଆସୁଥିବା ବେଳେ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା କହିଲେ।
ଶକ୍ର ଉଵାଚ-। ଯଦି ଦାସ୍ଯସି ପୀଯୂଷମିଦାନୀଂ ନାଗମାତରି। ଭୁଜଗାଶ୍ଚାମରାଃ ସର୍ଵେ କ୍ରିଯଂତେ ହି ଧ୍ରୁଵଂ ତଯା
ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ: ଯଦି ଏବେ ତୁମେ ନାଗମାତାଙ୍କୁ ପୀୟୂଷ ଦେଉଛ, ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସମସ୍ତ ସର୍ପ ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅମର ହେଇଯିବେ।
ପ୍ରତିଜ୍ଞା ତେ ଭଵେନ୍ନଷ୍ଟା ନ ଫଲଂ ଜୀଵିତସ୍ଯ ତେ। ତସ୍ମାଦିଦଂ ହରିଷ୍ଯାମି ସଂମତେନ ତଵାନଘ
ତୁମର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଭଙ୍ଗ ହେବ, ଏବଂ ତୁମର ଜୀବନ ଅର୍ଥହୀନ ହେଇଯିବ; ତେଣୁ ହେ ନିର୍ମଳ, ତୁମ ସମ୍ମତିରେ ମୁଁ ଏହା ନେବି।
ଗରୁତ୍ମାନୁଵାଚ-। ଯସ୍ମିନ୍କାଲେ ହ୍ଯଦାସୀ ସା ମାତା ମେ ଦୁଃଖିତା ସତୀ। ଵିଦିତା ସର୍ଵଲୋକେଷୁ ହରେଽମୃତଂ ହରିଷ୍ଯସି
ଗରୁଡ କହିଲେ: ଯେ ସମୟରେ ମୋର ମାଆ ଦୁଃଖରେ ଏହା ଦେଇଥିଲେ, ସେତିବେଳେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ, ହେ ହରି, ତୁମେ ପୀୟୂଷ ନେବା।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଵୀର୍ଯୋ ଗତ୍ଵୋଵାଚ ପ୍ରସୂଂ ତଦା। ଆନୀତମମୃତଂ ମାତସ୍ତସ୍ଯା ଏଵ ପ୍ରଦୀଯତାମ୍
ଏପରି କହି, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗରୁଡ ଗଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ମାଆଙ୍କୁ କହିଲେ: ମା, ପୀୟୂଷ ଆଣିଦିଆଯାଇଛି, ଏହା ତାଙ୍କୁ ଦିଅ।
ପ୍ରୋତ୍ଫୁଲ୍ଲହୃଦଯା ସା ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁତ୍ରଂ ସହାମୃତମ୍। ତାମାହୂଯାମୃତଂ ଦତ୍ଵା ଚାଦାସୀତାଂ ତଦା ଗତା
ପୁଅ ସହିତ ପୀୟୂଷ ଦେଖି ମାଆଙ୍କ ହୃଦୟ ଖୁସିରେ ଫୁଲିଉଠିଲା; ସେ ପୀୟୂଷ ଡାକି ଦେଲେ, ଏବଂ ପରେ ଚାଲିଗଲେ।
ତୃଣକାଷ୍ଠାନି ଭୂତାନି ପଶଵଶ୍ଚ ସରୀସୃପାଃ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସଵିସ୍ମଯାସ୍ସର୍ଵେ ଦେଵା ମହର୍ଷଯସ୍ତଦା
ତେବେ ଘାସ, କାଠ, ପଶୁ, ସରୀସୃପ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ଦେବତା ଓ ମହାଋଷିମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଏହା ଦେଖିଲେ।
ମୋଚଯିତ୍ଵା ତୁ ତାମଂବାଂ ଗରୁଡଃ ସୁଷ୍ଠୁତାଂ ଗତଃ। ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଶକ୍ରୋ ଜହାର ସହସା ସୁଧାମ୍
ମାଆଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରି, ଗରୁଡ ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ; ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ହଠାତ୍ ସୁଧା ଉଠାଇନେଲେ।
ନିଧାଯ ଗରଲଂ ତତ୍ର ତଯା ଚାନୁପଲକ୍ଷିତଃ। ପ୍ରହୃଷ୍ଟହୃଦଯା କଦ୍ରୂଃ ପୁତ୍ରାନାହୂଯ ସଂଭ୍ରମାତ୍
କଦ୍ରୁ ଚୁପଚାପ ଏଠାରେ ବିଷ ରଖିଦେଲେ; ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲା, ସେ ଉତ୍ସାହରେ ପୁଅମାନେକୁ ଡାକିଲେ।
ତେଷାଂ ମୁଖେ ଦଦୌ ହୃଷ୍ଟା କ୍ଷ୍ଵେଡଂ ଚାମୃତଲକ୍ଷଣମ୍। ତାନୁଵାଚ ପ୍ରସୂଃ ପୁତ୍ରାନ୍ଯୁଷ୍ମାକଂ ଚ କୁଲେ ସଦା
ଖୁସିରେ, ସେ ବିଷ ଯାହା ପୀୟୂଷ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ପୁଅମାନଙ୍କ ମୁହଁରେ ଦେଲେ; ମାଆ ପୁଅମାନେକୁ କହିଲେ: ତୁମ ଜାତିରେ ସଦା—
ମୁଖେ ତିଷ୍ଠନ୍ତ୍ଵମୀ ଦୈଵା ବିଂଦଵଶ୍ଚସ୍ତନିର୍ଵୃତାଃ। ମହର୍ଷଯସ୍ତତୋ ଦେଵାଃ ସିଦ୍ଧଗଂଧର୍ଵମାନୁଷାଃ
ଏହି ବିନ୍ଦୁମାନେ ତୁମ ମୁହଁରେ ରହିବ, ହେ ଦେବତାମାନେ, ତୁମେ ଖୁସି ରୁହ; ତାପରେ ମହାଋଷି, ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ମଣିଷମାନେ—
ଊଚୁଃସ୍ସନ୍ତୁ କୁଲେ ମାତରସ୍ମାକଂ ଚ ପ୍ରସାଦତଃ। ନାଗୈର୍ଵିସର୍ଜିତା ଦେଵାଃ ସସିଦ୍ଧା ମୁନଯସ୍ତଥା
ସେମାନେ କହିଲେ: ମା, ତୁମ ଦୟାରେ ଏହା ଆମ ଜାତିରେ ହେଉ; ନାଗମାନେ ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ ଓ ମୁନିମାନେକୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ।
ଜଗ୍ମୁଃ ସ୍ଵମାଲଯଂ ହୃଷ୍ଟା ନାଗାଃ ପ୍ରମୁଦିତାଃ ସ୍ଥିତାଃ। ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ନାଗାଂଶ୍ଚଖାଦ ଗରୁଡୋ ବଲାତ୍
ଦେବତାମାନେ ଖୁସି ହୋଇ ନିଜ ଗୃହକୁ ଚାଲିଗଲେ; ନାଗମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ରହିଲେ; ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ଗରୁଡ ଶକ୍ତିବଳେ ନାଗମାନେକୁ ଖାଇଦେଲେ।
ଦିକ୍ଷୁ ପଲାଯିତାଃ ଶେଷାଃ ପର୍ଵତେଷୁ ଵନେଷୁ ଚ। ସାଗରେଷୁ ଚ ପାତାଲେ ବିଲେଷୁ ତରୁକୋଟରେ
ଅନ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପଳାଇଗଲେ—ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ, ସମୁଦ୍ର, ପାତାଳ, ଗୁହା ଓ ଗଛର ଗୁହିରେ।
ନିଭୃତେଷୁ ନିକୁଞ୍ଜେଷୁ ସ୍ଥିତାଃ ସର୍ପାଶ୍ଚ ନିର୍ଵୃତାଃ। ଭୁଜଗାସ୍ତସ୍ଯ ଭକ୍ଷ୍ଯାଶ୍ଚ ସଦୈଵ ଵିଧିନିର୍ମିତାଃ
ସର୍ପମାନେ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ଗୁପ୍ତ ଝାଡିରେ ରହିଲେ; ଭୁଜଗମାନେ ସଦା ତାଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ।
ସ ଖାଦଯିତ୍ଵା ନାଗାଂଶ୍ଚ ସଂଭାଷ୍ଯ ପିତରାଵଥ। ଵିବୁଧାନ୍ପୂଜଯିତ୍ଵା ତୁ ଜଗାମ ହରିମଵ୍ଯଯମ୍
ନାଗମାନେକୁ ଖାଇ, ସେ ପରେ ତାଙ୍କର ପିତାମାତା ସହ କଥାହେଲେ; ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ସେ ଅବିନାଶୀ ହରିଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ଵାପି ସୁପର୍ଣଚରିତଂ ଶୁଭମ୍। ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସୁରଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଏହି ଶୁଭ ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କଥା ପଢ଼ନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଦେବଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ-। ଅତଃ ପରଂ ତୁ ଵିପ୍ରର୍ଷେ ଚାଂଡାଲପତିତୋ ଦ୍ଵିଜଃ। ପ୍ରଲପ୍ଯ ଚ ବହୂନ୍ଶୋକାନ୍ଜଗାମ କଶ୍ଯପଂ ମୁନିମ୍
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଏହା ପରେ, ହେ ମହାମୁନି, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯିଏ ଚଣ୍ଡାଳ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ, ବହୁତ ଦୁଃଖରେ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇ, କଶ୍ୟପ ମୁନିଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଗତ୍ଵୋଵାଚ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଵଦାସ୍ମାକଂ ହିତଂ ଵଚଃ। ଯଥା ପାପାଦ୍ଵିମୁଚ୍ଯେହଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ତଥା କୁରୁ
ସେ ଯାଇ, କହିଲେ: ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମ ପାଇଁ ଭଲ କଥା କହ; ଯେପରି ମୁଁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବି, ତାହା କର।
ତମୁଵାଚ ମହାତେଜା ଈଷଦ୍ଧାସ୍ଯଃ ସମଂତତଃ। କଶ୍ଯପ ଉଵାଚ-। ସଂଦର୍ଶନାଚ୍ଚ ମ୍ଲେଚ୍ଛାନାମୁପଶାଂତୋସି ଵୈ ସ୍ଵଯମ୍
ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ହସି ହସି ମହାତେଜସ୍ୱୀ କଶ୍ୟପ କହିଲେ— ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରରେ ତୁମେ ସ୍ୱୟଂ ଶାନ୍ତ ହୋଇପାରିଛ।
ଗାଯତ୍ର୍ଯାଶ୍ଚ ଜପୈର୍ହୋମୈର୍ଵ୍ରତୈଶ୍ଚାଂଦ୍ରାଯଣଦିଭିଃ। ସ୍ମର ନିତ୍ଯଂ ହରେଃ ପାଦମୁପୋଷ୍ଯ ହରିଵାସରମ୍
ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ, ହୋମ, ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ଭଳି ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ସଦା ହରିଙ୍କର ପାଦ ସ୍ମରଣ କର, ଏବଂ ହରିବାସର ଉପବାସ ରୁହ।
ଅହର୍ନିଶଂ ହରେର୍ଧ୍ଯାନଂ ପ୍ରଣାମଂ କୁରୁ ତଂ ପ୍ରଭୁମ୍। ତୀର୍ଥସ୍ନାନେନ ମଂତ୍ରେଣ ପଂକସ୍ଯାଂତଂ ଗମିଷ୍ଯସି
ଦିନ ରାତି ହରିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କର, ସେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କର; ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ ଓ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମଳର ଶେଷକୁ ପହଞ୍ଚିପାରିବ।
ତତଃ ପାପକ୍ଷଯାଦେଵ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ଵଂ ଚ ଲପ୍ସ୍ଯସେ। ଵ୍ରତୈର୍ଵୃଷାଧିକୈର୍ମୋକ୍ଷଂ ନାଶଯନ୍କଲ୍ମଷଂ ଦ୍ଵିଜ
ପାପ ନାଶ ହେଲେ ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ପାଇବ; ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ତୁମେ ଦୁଷ୍ଟତା ନାଶ କରି ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରିପାରିବ।
ମୁନେସ୍ତସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କୃତକୃତ୍ଯୋଽଭଵତ୍ତଦା। ପୁଣ୍ଯଂ ସ ଵିଵିଧଂ କୃତ୍ଵାପୁନର୍ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵମାପ୍ତଵାନ୍
ମୁନିଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲେ; ବିଭିନ୍ନ ପୁଣ୍ୟ କାମ କରି ସେ ପୁନି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେବାକୁ ସମର୍ଥ ହେଲେ।
ତତସ୍ତପ୍ତ୍ଵା ତପସ୍ତୀଵ୍ରଂସ୍ଵର୍ଲୋକଂ ଚିରମଭ୍ଯଗାତ୍। ସଦ୍ଵୃତ୍ତସ୍ଯାଖିଲଂ ପାପଂ କ୍ଷଯଂ ଯାତି ଦିନେ ଦିନେ
ତାପସ୍ୟା କରି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ; ଭଲ ଚରିତ୍ର ଥିବା ଲୋକର ସମସ୍ତ ପାପ ଦିନକୁ ଦିନ କମିଯାଏ।