ତାର୍କ୍ଷ୍ଯୋପି ପିତରଂ ଗତ୍ଵା କଥଯଚ୍ଚାଖିଲଂ ତତଃ। ସ ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରହୃଷ୍ଟାତ୍ମା ତନଯଂ ପୁନରବ୍ରଵୀତ୍
ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ କଥା କହିଲେ। ସେ କଥା ଶୁଣି ପିତା ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ପୁଣି ପୁଅକୁ କହିଲେ।
ଧନ୍ଯୋହଂ ଚ ଖଗଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନ୍ଯା ତେ ଜନନୀ ଶିଵା। ଧନ୍ଯଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ କୁଲଂ ଚୈଵ ଯସ୍ଯ ପୁତ୍ରସ୍ତ୍ଵମୀଦୃଶଃ
ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତୁମ ଶୁଭ ମାଆ ଧନ୍ୟ; ଯେ କ୍ଷେତ୍ର ଓ କୁଳରେ ଏଭଳି ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ସେ କ୍ଷେତ୍ର ଓ ବଂଶ ଧନ୍ୟ।
ଯସ୍ଯ ପୁତ୍ରଃ କୁଲେ ଜାତୋ ଵୈଷ୍ଣଵଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ। କୁଲକୋଟିଂ ସମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୁସାଯୁଜ୍ଯତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଯେଉଁ ପରିବାରରେ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସେ ବଂଶର କୋଟି କୋଟି ପିଢି ଉଦ୍ଧାର ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁ ସାମୀପ୍ୟ ପାଇଥାଏ।
ଵିଷ୍ଣୁଂ ଯଃ ପୂଜଯେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଧ୍ଯାଯେତ ଗାଯତି। ଜପେନ୍ମଂତ୍ରଂ ସଦା ଵିଷ୍ଣୋଃ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ତସ୍ଯ ପଠିଷ୍ଯତି
ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ଧ୍ୟାନ କରେ, ଗୀତ ଗାଏ, ସଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ଓ ସ୍ତୋତ୍ର ପଢ଼େ—
ପ୍ରସାଦଂ ଚ ଭଜେନ୍ନିତ୍ଯମୁପଵାସଂ ହରେର୍ଦିନେ। କ୍ଷଯାଚ୍ଚ ସର୍ଵପାପାନାଂ ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ତାଙ୍କର କୃପା ଭୋଗ କରେ, ହରିଙ୍କ ଦିନରେ ଉପବାସ କରେ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହେବାରୁ ସେ ନିଶ୍ଚିତ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ଯସ୍ଯ ତିଷ୍ଠତି ଗୋଵିଂଦୋ ମାନସେ ଚ ସଦୈଵ ହି। ସ ଏଵ ଚ ଲଭେଦ୍ଦାସ୍ଯଂ ସପୁଣ୍ଯୈଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
ଯାହାଙ୍କ ମନରେ ସଦା ଗୋବିନ୍ଦ ବସିଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ମାତ୍ର, ପୁଣ୍ୟରେ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କର ଦାସ୍ୟ ପାଏ।
ଜନ୍ମକୋଟିସହସ୍ରେଭ୍ଯଃ କୃତ୍ଵା ସତ୍କର୍ମସଂଚଯମ୍। କ୍ଷଯାଚ୍ଚ ସର୍ଵପାପାନାଂ ଵିଷ୍ଣୋଃ କିଂକରତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ହଜାର କୋଟି ଜନ୍ମରେ ସତ୍କର୍ମ ସଂଚୟ କରି, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହେଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସେବକ ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ।
ଧନ୍ଯୋସୌ ମାନଵୋ ଲୋକେ ଵିଷ୍ଣୋସ୍ସାଦୃଶ୍ଯମାଵ୍ରଜେତ୍। ନିତ୍ଯଃ ସୁରଵରୈଃ ପୂଜ୍ଯୋ ଲୋକନାଥୋଽଚ୍ଯୁତୋଽଵ୍ଯଯଃ
ଏହି ଜଗତରେ ସେଇ ମଣିଷ ଧନ୍ୟ, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସଦୃଶତା ପାଏ; ସେ ନିତ୍ୟ, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଲୋକଙ୍କ ନାୟକ, ଅବିନାଶୀ ଓ ଅଚ୍ୟୁତ।
ସୁପ୍ରସନ୍ନୋ ଭଵେଦ୍ଯସ୍ଯ ସ ଏଵ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ। ତପୋଭିର୍ବହୁଭିର୍ଧର୍ମୈର୍ମଖୈର୍ନାନାଵିଧୈରପି
ଯାହାଙ୍କ ଉପରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ପ୍ରସନ୍ନ, ବହୁ ତପସ୍ୟା, ଧର୍ମ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞ କରିଲେ ମଧ୍ୟ—
ଵିଷ୍ଣୁର୍ନ ଲଭ୍ଯତେ ଦେଵୈସ୍ତ୍ଵଯାସୌ ଵିପ୍ର ଲଭ୍ଯତେ। ସପତ୍ନୀଵ୍ଯସନାଦ୍ଧୋରାନ୍ମାତରଂ ତେ ପ୍ରମୋଚଯ
ବିଷ୍ଣୁ ଦେବତାମାନେ ପାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ପାଇଛ। ତୁମ ସତୀମା ଦେଇ ହେଉଥିବା ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖରୁ ତୁମ ମାଆକୁ ମୁକ୍ତ କର।
ତତୋ ଯାସ୍ଯସି ଦେଵେଶଂ କୃତ୍ଵା ମାତୁଃ ପ୍ରତିକ୍ରିଯାମ୍। ଗୃହୀତ୍ଵା ଜନକସ୍ଯାଜ୍ଞାଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵରଂ ମହତ୍
ତୁ ତୋର ମାଆଙ୍କର ଇଛା ପୂରଣ କରି, ବାପାଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ନେଇ, ବଡ଼ ବର ପାଇଁ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କଠାରୁ ମିଳିଲେ ପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବୁ।
ଅଂବାପାର୍ଶ୍ଵଂ ଗତୋ ହୃଷ୍ଟସ୍ତାଂ ପ୍ରଣମ୍ଯାଗ୍ରତଃ ସ୍ଥିତଃ। ଵିନତୋଵାଚ-। ଅଭଵଦ୍ଭୋଜନଂ ତେଽଦ୍ଯ ପୁତ୍ର ଦୃଷ୍ଟଃ ପିତାପି ଚ
ସେ ଖୁସି ହୋଇ ମାଆଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲା, ତାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ି ରହିଲା। ଭିନତା କହିଲେ: 'ଆଜି ତୁ ଖାଇଛୁ, ତୋର ବାପାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଛୁ।'
କିମର୍ଥଂ ଵା ଵିଲଂବସ୍ତେ ଚିଂତଯା ଵ୍ଯଥିତା ହ୍ଯହମ୍। ସ ମାତୁର୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗରୁଡଃ ପ୍ରହସନ୍ନିଵ
'କାହିଁକି ଏତେ ଦେରି ହେଲୁ? ମୁଁ ଚିନ୍ତା କରି ଦୁଃଖିତ ହେଉଥିଲି।' ମାଆଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ଗରୁଡ଼ ହସିଲେ।
କଥଯାମାସ ଵୃତ୍ତାଂତଂ ସା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିସ୍ମିତାଽଭଵତ୍। କଥଂ ଚ ଦୁଃଷ୍କରଂ କର୍ମ ଶିଶୁଭାଵାତ୍ତ୍ଵଯା କୃତମ୍
ସେ ଘଟଣା ସବୁ କହିଦେଲେ। ଏହା ଶୁଣି ମାଆ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ: 'ତୁ ଏପରି ଛୋଟ ଥିଲୁ ମଧ୍ୟ ଏତେ କଠିନ କାମ କିପରି କରିପାରିଲୁ?'
ଧନ୍ଯାହଂ ମେ କୁଲଂ ଧନ୍ଯଂ ଯସ୍ତ୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁସଖୋଽଭଵଃ। ଲବ୍ଧ୍ଵା ଵରଂ ମହାତ୍ମାନଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମେ ହୃଷ୍ଯତେ ମନଃ
'ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୋ ପରିବାର ଧନ୍ୟ, କାରଣ ତୁ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସଙ୍ଗୀ ହେଲୁ। ବଡ଼ ଆତ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ବର ପାଇ ତୋକୁ ଦେଖି ମୋ ମନ ଖୁସି ହେଉଛି।'
ପୌରୁଷେଣ ତ୍ଵଯା ଵତ୍ସ ଉଦ୍ଧୃତଂ ମେ କୁଲଦ୍ଵଯମ୍। ସୁପର୍ଣ ଉଵାଚ-। ମାତଃ କିଂ ତେ କରିଷ୍ଯାମି ପ୍ରିଯମେଵ ତଦୁଚ୍ଯତାମ୍
'ତୋର ପ୍ରଭାବରେ, ପୁଅ, ମୋ ଦୁଇଟି ପରିବାର ଉଦ୍ଧାର ହେଲା।' ସୁପର୍ଣ୍ଣ କହିଲେ: 'ମାଆ, ତୁମକୁ ଖୁସି କରିବାକୁ କଣ କରିବି? କେବଳ କହ।'
କାର୍ଯଂ କୃତ୍ଵାଥ ଯାସ୍ଯାମି ପାର୍ଶ୍ଵଂ ନାରାଯଣସ୍ଯ ଚ। ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ସା ପ୍ରାହ ଗରୁଡଂ ଵିନତା ସତୀ
'ତୁମ ଇଛା ପୂରଣ କରି, ମୁଁ ନାରାୟଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବି।' ଏହା ଶୁଣି ଭିନତା ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ କହିଲେ।
ମହଦ୍ଦୁଃଖଂ ଚ ମେ ଚାସ୍ତି କୁରୁ ତାତ ପ୍ରତିକ୍ରିଯାମ୍। ଭଗିନୀ ମେ ସପତ୍ନୀ ସା ପଣିତହଂ ତଯା ପୁରା
'ମୋର ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଅଛି, ପୁଅ; ଦୟାକରି ଏହାର ଉପାୟ କର। ମୋ ସହୋଦରୀ, ମୋ ସହପତ୍ନୀ, ପୂର୍ବରୁ ମୋ ସହିତ ଏକ ଶର୍ତ୍ତ ରଖିଥିଲା।'
ତସ୍ଯା ଦାସ୍ଯମହଂ ପ୍ରାପ୍ତା କସ୍ତାରଯତି ମାମିତଃ। କୃଷ୍ଣଂ କୃତ୍ଵା ଵିଷୈରଶ୍ଵଂ ତସ୍ଯାଃ ପୁତ୍ରୈର୍ମହୋରଗୈଃ
'ସେଇ ଶର୍ତ୍ତ ହେତୁ ମୁଁ ତାଙ୍କର ଦାସୀ ହେଲି। ଏହାରୁ ମୋତେ କିଏ ମୁକ୍ତ କରିବ? ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସର୍ପମାନେ, ବିଷ ଦେଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଘୋଡ଼ାକୁ କଳା କରିଦେଲେ।'
ଉଷଃକାଲେଽଵଦତ୍ସା ଚ ଅଶ୍ଵୋଯଂ କୃଷ୍ଣତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍। ତତୋହମଵଦଂ ତତ୍ର ସଦା ଚାଯଂ ରୁଚାସିତଃ
'ପ୍ରଭାତବେଳେ ସେ କହିଲେ: "ଏହି ଘୋଡ଼ା କଳା ହେବ।" ତେବେ ମୁଁ ଏଠାରେ କହିଲି: "ଏହି ଘୋଡ଼ା ସଦା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଅଳ୍ପ କଳା ରହେ।"'
ମିଥ୍ଯା ତେ ଵଚନଂ ମାତଃ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ସାଽକରୋତ୍ତଦା। ତତୋହମବ୍ରୁଵଂ କଦ୍ରୂଂ ଶପଥଂ ନାଗମାତରମ୍
'ମାଆ, ତୁମ କଥା ଭୁଲ ଥିଲା; ସେ ସମୟରେ ଶପଥ ନେଇଥିଲେ। ତେବେ ମୁଁ ନାଗମାତା କଦ୍ରୁଙ୍କୁ ଶପଥ କରି କହିଲି।'
ଯଦୀମଂ କୃଷ୍ଣତାଭ୍ଯେତି ହରେରଶ୍ଵମହଂ ତଦା। କୃତା ଭଵାମି ତେ ଦାସୀତ୍ଯହମେତତ୍ତଦାଽଵଦମ୍
'ଯଦି ଏହି ହରିଙ୍କ ଘୋଡ଼ା କଳା ହେବ, ତେବେ ମୁଁ ତୁମ ଦାସୀ ହେବି—ଏହି କଥା ମୁଁ ସେବେ କହିଥିଲି।'
ତତସ୍ତସ୍ମିନ୍ହରେରଶ୍ଵେ କୃତେ କୃଷ୍ଣେ ଚ କୃତ୍ରିମୈଃ। ତସ୍ଯାଃ ପୁତ୍ରୈଶ୍ଚ ଧୂର୍ତୈଶ୍ଚ ଦାସୀତ୍ଵମଗମଂ ତଦା
'ତାପରେ, ହରିଙ୍କ ଘୋଡ଼ାକୁ ତାଙ୍କ ଚତୁର ପୁଅମାନେ ଚଳାକି କରି କଳା କରିଦେଲେ, ତେବେ ମୁଁ ତାଙ୍କର ଦାସୀ ହେଲି।'
ଯସ୍ମିନ୍କାଲେ ହ୍ଯଭୀଷ୍ଟଞ୍ଚ ତସ୍ଯା ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ଦଦାମ୍ଯହମ୍। ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ହ୍ଯଦାସୀତ୍ଵଂ ଯାସ୍ଯାମି କୁଲନଂଦନ
'ଯେ ସମୟରେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁଥିବା ଧନ ଦେଉଛି, ସେଇ ସମୟରେ, ପରିବାରର ଆନନ୍ଦ, ମୁଁ ଦାସୀପନ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବି।'
ଗରୁଡ ଉଵାଚ। ପୃଚ୍ଛ ଶୀଘ୍ରଂ ଚ ମାତସ୍ତାଂ କରିଷ୍ଯାମି ପ୍ରତିକ୍ରିଯାମ୍। ଭକ୍ଷଯିଷ୍ଯାମି ତାନ୍ନାଗାନ୍ପ୍ରତିଜ୍ଞାମେ ଯଥାର୍ଥତଃ
ଗରୁଡ଼ କହିଲେ: 'ମାଆ, ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କୁ ପଚାର; ମୁଁ ଉପାୟ କରିଦେବି। ମୁଁ ସେଇ ସର୍ପମାନେ ଖାଇଦେବି, ମୋ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବି।'
ତତଃ କଦ୍ରୂମୁଵାଚେଦଂ ଵିନତା ଦୁଃଖିତା ସତୀ। ଅଭୀଷ୍ଟଂ ଵଦ କଲ୍ଯାଣି ଯେନ ମୁଚ୍ଯେଯ କୃଚ୍ଛ୍ରତଃ
ତାପରେ ଦୁଃଖିତ ଭିନତା କଦ୍ରୁଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଭଲ ହେବା, ତୁମେ କଣ ଚାହୁଁଛ, କହ; ଯାହା ଦେଇ ମୁଁ ଏହି ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବି।'
ଅବ୍ରଵୀତ୍ସା ଦୁରାଚାରା ପୀଯୂଷଂ ଦୀଯତାମିତି। ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଵଚନମଭଵତ୍ସା ଚ ନିଷ୍ପ୍ରଭା
ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର କଦ୍ରୁ କହିଲେ: 'ଅମୃତ ଦିଅ।' ଏହି କଥା ଶୁଣି ଭିନତା ନିରାଶ ହେଲେ।
ତତଃ ଶନୈରୁପାଗମ୍ଯ ତନଯଂ ପ୍ରାହ ଦୁଃଖିତା। ଅମୃତଂ ପ୍ରାର୍ଥଯତ୍ପାପା ତାତ କିଂ ଵା କରିଷ୍ଯସି
ତାପରେ ଦୀରେ ଦୀରେ ଯାଇ, ଦୁଃଖିତ ମାଆ ପୁଅଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ପାପିନୀ ଅମୃତ ଚାହିଛି, ପୁଅ; ଏବେ ତୁ କଣ କରିବୁ?'
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ଯଂ ଗରୁତ୍ମାଂଶ୍ଚ ମହାକ୍ରୋଧସମନ୍ଵିତଃ। ଅମୃତଂ ଚାନଯିଷ୍ଯାମି ମାତର୍ମା ଵିମୁଖୀ ଭଵ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ଗରୁଡ଼ ବହୁତ କ୍ରୋଧରେ କହିଲେ, 'ମାଆ, ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଅମୃତ ଆଣିଦେବି; ଦୟାକରି ମୋପରି ରୁଷ୍ଟ ହେଉନି।'
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ତରସା ସ ଗତଃ ପିତୁରଂତିକମ୍। ଅମୃତଂ ଚାନଯିଷ୍ଯାମି ମାତୁରର୍ଥେଽଧୁନାଽନଘ
ଏଭଳି କହି ସେ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ, 'ମୁଁ ଏବେ ମୋର ମାଆ ପାଇଁ ଅମୃତ ଆଣିଦେବି, ହେ ନିର୍ମଳ।'