ତମୁଵାଚ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଶ୍ଚରାଚରଗୁରୁଂ ହରିମ୍। କସ୍ତ୍ଵଂ କିଂ ଵା ପ୍ରିଯଂ ତେଦ୍ଯ କରିଷ୍ଯାମି ଚ ସାଂପ୍ରତମ୍
ସେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ ଚରାଚର ଗୁରୁ ହରିଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: 'ତୁମେ କିଏ, ଏବଂ ଏବେ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ କଣ କରିପାରିବି?'
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ-। ଵିଦ୍ଧି ନାରାଯଣଂ ମାଂ ହି ତ୍ଵତ୍ପ୍ରିଯାର୍ଥଂ ସମାଗତମ୍। ରୂପଂ ସ୍ଵଂ ଦର୍ଶଯାମାସ ପ୍ରତ୍ଯଯାର୍ଥଂ ଚ ତସ୍ଯ ଵୈ
ନାରାୟଣ କହିଲେ: 'ମୋତେ ନାରାୟଣ ବୋଲି ଜାଣ, ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରିୟ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଆସିଛି।' ତାଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ସେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ଦେଖାଇଲେ।
ପୀତଵସ୍ତ୍ରଂ ଘନଶ୍ଯାମଂ ଚତୁର୍ଭୁଜମନୋହରମ୍। ଶଂଖଚକ୍ରଗଦାପଦ୍ମଧରଂ ସର୍ଵସୁରେଶ୍ଵରମ୍
ପିତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଘନ ମେଘ ଭଳି କଳା ଦେହ, ଚାରିଟି ହାତ ଓ ଆକର୍ଷକ ରୂପ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରିଥିବା, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ନାୟକ।
ତଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗରୁତ୍ମାଂଶ୍ଚ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସା ହରିମ୍। ପ୍ରିଯଂ କିଂ ତେ କରିଷ୍ଯାମି ଵଦ ନଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଗରୁଡ଼ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଏବଂ କହିଲେ, 'ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ କିଛି କାମ କରିବାକୁ ଆମକୁ କହନ୍ତୁ।'
ତମବ୍ରଵୀନ୍ମହାତେଜା ଦେଵଦେଵେଶ୍ଵରୋ ହରିଃ। ଭଵ ମେ ଵାହନଂ ଶୂର ସଖେ ତ୍ଵଂ ସାର୍ଵକାଲିକମ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାୟକ, ଅତି ତେଜସ୍ବୀ ହରି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ବୀର, ମୋ ବନ୍ଧୁ, ସମସ୍ତ ସମୟରେ ମୋର ଭାହନ ହେଉ।'
ତମୁଵାଚ ଖଗଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଧନ୍ଯୋହଂ ଵିବୁଧେଶ୍ଵର। ସଫଲଂ ଜନ୍ମ ମେ ନାଥ ତ୍ଵାଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଦ୍ଯ ମେ ପ୍ରଭୋ
ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗରୁଡ଼ କହିଲେ, 'ହେ ବିଦ୍ୱାନ୍ମାନଙ୍କ ନାୟକ, ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ଏହି ଦିନ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖି ମୋର ଜନ୍ମ ସଫଳ ହେଲା, ପ୍ରଭୁ।'
ପ୍ରାର୍ଥଯିତ୍ଵା ଚ ପିତରାଵାଗମିଷ୍ଯାମି ତେଽନ୍ତିକମ୍। ପ୍ରୀତୋ ଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚେଦଂ ଭଵ ତ୍ଵମଜରାମରଃ
ମୁଁ ମୋ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଆସିବି, ଏହି ଅନୁରୋଧ କରି, ସେ କହିଲେ, 'ମୁଁ ଆସିବି।' ବିଷ୍ଣୁ ଖୁସି ହୋଇ କହିଲେ, 'ତୁମେ ଅଜର ଓ ଅମର ହେଉ।'
ଅଵଧ୍ଯଃ ସର୍ଵଭୂତେଭ୍ଯଃ କର୍ମ ତେଜଶ୍ଚ ମତ୍ସମମ୍। ସର୍ଵତ୍ର ତେ ଗତିଶ୍ଚାସ୍ତୁ ନିଖିଲଂ ତୁ ସୁଖଂ ଧ୍ରୁଵମ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତୁମକୁ କେବେ ହାନି କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ତୁମର କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତି ମୋ ପରି ହେଉ। ସମସ୍ତଠାରେ ତୁମର ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ନିଶ୍ଚିତ ସୁଖ ରହୁ।
ସଂମିଲତୁ ଦ୍ରୁତଂ ସର୍ଵଂ ଯତ୍ତେ ମନସି ଵର୍ତତେ। ଯଥେଷ୍ଟଂ ପ୍ରୀତିମାହାରମକଷ୍ଟେନ ପ୍ରଲପ୍ସ୍ଯସେ
ତୁମ ମନରେ ଯାହା କିଛି ଅଛି, ସେ ସବୁ ଶୀଘ୍ର ଏକଠା ହେଉ। ଯେଉଁ କିଛି ଇଚ୍ଛା କରିବ, ସେ ସବୁ କଷ୍ଟ ଛାଡ଼ି ସହଜରେ ପାଇବ।
ଵ୍ଯସନାନ୍ମାତରଂ ସଦ୍ଯୋ ମୋଚଯିଷ୍ଯସି ନାନ୍ଯଥା। ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ହରିଃ ସଦ୍ଯସ୍ତତ୍ରୈଵାଂତରଧୀଯତ
ତୁମେ ତୁରନ୍ତ ତୁମ ମାଆକୁ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ କରିପାରିବ; ଏହା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ। ଏଭଳି କହି ହରି ସେଠାରେ ସତେଜ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ତାର୍କ୍ଷ୍ଯୋପି ପିତରଂ ଗତ୍ଵା କଥଯଚ୍ଚାଖିଲଂ ତତଃ। ସ ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରହୃଷ୍ଟାତ୍ମା ତନଯଂ ପୁନରବ୍ରଵୀତ୍
ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ କଥା କହିଲେ। ସେ କଥା ଶୁଣି ପିତା ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ପୁଣି ପୁଅକୁ କହିଲେ।
ଧନ୍ଯୋହଂ ଚ ଖଗଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନ୍ଯା ତେ ଜନନୀ ଶିଵା। ଧନ୍ଯଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ କୁଲଂ ଚୈଵ ଯସ୍ଯ ପୁତ୍ରସ୍ତ୍ଵମୀଦୃଶଃ
ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତୁମ ଶୁଭ ମାଆ ଧନ୍ୟ; ଯେ କ୍ଷେତ୍ର ଓ କୁଳରେ ଏଭଳି ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ସେ କ୍ଷେତ୍ର ଓ ବଂଶ ଧନ୍ୟ।
ଯସ୍ଯ ପୁତ୍ରଃ କୁଲେ ଜାତୋ ଵୈଷ୍ଣଵଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ। କୁଲକୋଟିଂ ସମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୁସାଯୁଜ୍ଯତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଯେଉଁ ପରିବାରରେ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସେ ବଂଶର କୋଟି କୋଟି ପିଢି ଉଦ୍ଧାର ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁ ସାମୀପ୍ୟ ପାଇଥାଏ।
ଵିଷ୍ଣୁଂ ଯଃ ପୂଜଯେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଧ୍ଯାଯେତ ଗାଯତି। ଜପେନ୍ମଂତ୍ରଂ ସଦା ଵିଷ୍ଣୋଃ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ତସ୍ଯ ପଠିଷ୍ଯତି
ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ଧ୍ୟାନ କରେ, ଗୀତ ଗାଏ, ସଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ଓ ସ୍ତୋତ୍ର ପଢ଼େ—
ପ୍ରସାଦଂ ଚ ଭଜେନ୍ନିତ୍ଯମୁପଵାସଂ ହରେର୍ଦିନେ। କ୍ଷଯାଚ୍ଚ ସର୍ଵପାପାନାଂ ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ତାଙ୍କର କୃପା ଭୋଗ କରେ, ହରିଙ୍କ ଦିନରେ ଉପବାସ କରେ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହେବାରୁ ସେ ନିଶ୍ଚିତ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ଯସ୍ଯ ତିଷ୍ଠତି ଗୋଵିଂଦୋ ମାନସେ ଚ ସଦୈଵ ହି। ସ ଏଵ ଚ ଲଭେଦ୍ଦାସ୍ଯଂ ସପୁଣ୍ଯୈଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
ଯାହାଙ୍କ ମନରେ ସଦା ଗୋବିନ୍ଦ ବସିଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ମାତ୍ର, ପୁଣ୍ୟରେ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କର ଦାସ୍ୟ ପାଏ।
ଜନ୍ମକୋଟିସହସ୍ରେଭ୍ଯଃ କୃତ୍ଵା ସତ୍କର୍ମସଂଚଯମ୍। କ୍ଷଯାଚ୍ଚ ସର୍ଵପାପାନାଂ ଵିଷ୍ଣୋଃ କିଂକରତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ହଜାର କୋଟି ଜନ୍ମରେ ସତ୍କର୍ମ ସଂଚୟ କରି, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହେଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସେବକ ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ।
ଧନ୍ଯୋସୌ ମାନଵୋ ଲୋକେ ଵିଷ୍ଣୋସ୍ସାଦୃଶ୍ଯମାଵ୍ରଜେତ୍। ନିତ୍ଯଃ ସୁରଵରୈଃ ପୂଜ୍ଯୋ ଲୋକନାଥୋଽଚ୍ଯୁତୋଽଵ୍ଯଯଃ
ଏହି ଜଗତରେ ସେଇ ମଣିଷ ଧନ୍ୟ, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସଦୃଶତା ପାଏ; ସେ ନିତ୍ୟ, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଲୋକଙ୍କ ନାୟକ, ଅବିନାଶୀ ଓ ଅଚ୍ୟୁତ।
ସୁପ୍ରସନ୍ନୋ ଭଵେଦ୍ଯସ୍ଯ ସ ଏଵ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ। ତପୋଭିର୍ବହୁଭିର୍ଧର୍ମୈର୍ମଖୈର୍ନାନାଵିଧୈରପି
ଯାହାଙ୍କ ଉପରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ପ୍ରସନ୍ନ, ବହୁ ତପସ୍ୟା, ଧର୍ମ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞ କରିଲେ ମଧ୍ୟ—
ଵିଷ୍ଣୁର୍ନ ଲଭ୍ଯତେ ଦେଵୈସ୍ତ୍ଵଯାସୌ ଵିପ୍ର ଲଭ୍ଯତେ। ସପତ୍ନୀଵ୍ଯସନାଦ୍ଧୋରାନ୍ମାତରଂ ତେ ପ୍ରମୋଚଯ
ବିଷ୍ଣୁ ଦେବତାମାନେ ପାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ପାଇଛ। ତୁମ ସତୀମା ଦେଇ ହେଉଥିବା ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖରୁ ତୁମ ମାଆକୁ ମୁକ୍ତ କର।
ତତୋ ଯାସ୍ଯସି ଦେଵେଶଂ କୃତ୍ଵା ମାତୁଃ ପ୍ରତିକ୍ରିଯାମ୍। ଗୃହୀତ୍ଵା ଜନକସ୍ଯାଜ୍ଞାଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵରଂ ମହତ୍
ତୁ ତୋର ମାଆଙ୍କର ଇଛା ପୂରଣ କରି, ବାପାଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ନେଇ, ବଡ଼ ବର ପାଇଁ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କଠାରୁ ମିଳିଲେ ପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବୁ।
ଅଂବାପାର୍ଶ୍ଵଂ ଗତୋ ହୃଷ୍ଟସ୍ତାଂ ପ୍ରଣମ୍ଯାଗ୍ରତଃ ସ୍ଥିତଃ। ଵିନତୋଵାଚ-। ଅଭଵଦ୍ଭୋଜନଂ ତେଽଦ୍ଯ ପୁତ୍ର ଦୃଷ୍ଟଃ ପିତାପି ଚ
ସେ ଖୁସି ହୋଇ ମାଆଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲା, ତାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ି ରହିଲା। ଭିନତା କହିଲେ: 'ଆଜି ତୁ ଖାଇଛୁ, ତୋର ବାପାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଛୁ।'
କିମର୍ଥଂ ଵା ଵିଲଂବସ୍ତେ ଚିଂତଯା ଵ୍ଯଥିତା ହ୍ଯହମ୍। ସ ମାତୁର୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗରୁଡଃ ପ୍ରହସନ୍ନିଵ
'କାହିଁକି ଏତେ ଦେରି ହେଲୁ? ମୁଁ ଚିନ୍ତା କରି ଦୁଃଖିତ ହେଉଥିଲି।' ମାଆଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ଗରୁଡ଼ ହସିଲେ।
କଥଯାମାସ ଵୃତ୍ତାଂତଂ ସା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିସ୍ମିତାଽଭଵତ୍। କଥଂ ଚ ଦୁଃଷ୍କରଂ କର୍ମ ଶିଶୁଭାଵାତ୍ତ୍ଵଯା କୃତମ୍
ସେ ଘଟଣା ସବୁ କହିଦେଲେ। ଏହା ଶୁଣି ମାଆ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ: 'ତୁ ଏପରି ଛୋଟ ଥିଲୁ ମଧ୍ୟ ଏତେ କଠିନ କାମ କିପରି କରିପାରିଲୁ?'
ଧନ୍ଯାହଂ ମେ କୁଲଂ ଧନ୍ଯଂ ଯସ୍ତ୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁସଖୋଽଭଵଃ। ଲବ୍ଧ୍ଵା ଵରଂ ମହାତ୍ମାନଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମେ ହୃଷ୍ଯତେ ମନଃ
'ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୋ ପରିବାର ଧନ୍ୟ, କାରଣ ତୁ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସଙ୍ଗୀ ହେଲୁ। ବଡ଼ ଆତ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ବର ପାଇ ତୋକୁ ଦେଖି ମୋ ମନ ଖୁସି ହେଉଛି।'
ପୌରୁଷେଣ ତ୍ଵଯା ଵତ୍ସ ଉଦ୍ଧୃତଂ ମେ କୁଲଦ୍ଵଯମ୍। ସୁପର୍ଣ ଉଵାଚ-। ମାତଃ କିଂ ତେ କରିଷ୍ଯାମି ପ୍ରିଯମେଵ ତଦୁଚ୍ଯତାମ୍
'ତୋର ପ୍ରଭାବରେ, ପୁଅ, ମୋ ଦୁଇଟି ପରିବାର ଉଦ୍ଧାର ହେଲା।' ସୁପର୍ଣ୍ଣ କହିଲେ: 'ମାଆ, ତୁମକୁ ଖୁସି କରିବାକୁ କଣ କରିବି? କେବଳ କହ।'
କାର୍ଯଂ କୃତ୍ଵାଥ ଯାସ୍ଯାମି ପାର୍ଶ୍ଵଂ ନାରାଯଣସ୍ଯ ଚ। ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ସା ପ୍ରାହ ଗରୁଡଂ ଵିନତା ସତୀ
'ତୁମ ଇଛା ପୂରଣ କରି, ମୁଁ ନାରାୟଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବି।' ଏହା ଶୁଣି ଭିନତା ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ କହିଲେ।
ମହଦ୍ଦୁଃଖଂ ଚ ମେ ଚାସ୍ତି କୁରୁ ତାତ ପ୍ରତିକ୍ରିଯାମ୍। ଭଗିନୀ ମେ ସପତ୍ନୀ ସା ପଣିତହଂ ତଯା ପୁରା
'ମୋର ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଅଛି, ପୁଅ; ଦୟାକରି ଏହାର ଉପାୟ କର। ମୋ ସହୋଦରୀ, ମୋ ସହପତ୍ନୀ, ପୂର୍ବରୁ ମୋ ସହିତ ଏକ ଶର୍ତ୍ତ ରଖିଥିଲା।'
ତସ୍ଯା ଦାସ୍ଯମହଂ ପ୍ରାପ୍ତା କସ୍ତାରଯତି ମାମିତଃ। କୃଷ୍ଣଂ କୃତ୍ଵା ଵିଷୈରଶ୍ଵଂ ତସ୍ଯାଃ ପୁତ୍ରୈର୍ମହୋରଗୈଃ
'ସେଇ ଶର୍ତ୍ତ ହେତୁ ମୁଁ ତାଙ୍କର ଦାସୀ ହେଲି। ଏହାରୁ ମୋତେ କିଏ ମୁକ୍ତ କରିବ? ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସର୍ପମାନେ, ବିଷ ଦେଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଘୋଡ଼ାକୁ କଳା କରିଦେଲେ।'
ଉଷଃକାଲେଽଵଦତ୍ସା ଚ ଅଶ୍ଵୋଯଂ କୃଷ୍ଣତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍। ତତୋହମଵଦଂ ତତ୍ର ସଦା ଚାଯଂ ରୁଚାସିତଃ
'ପ୍ରଭାତବେଳେ ସେ କହିଲେ: "ଏହି ଘୋଡ଼ା କଳା ହେବ।" ତେବେ ମୁଁ ଏଠାରେ କହିଲି: "ଏହି ଘୋଡ଼ା ସଦା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଅଳ୍ପ କଳା ରହେ।"'