ତୀର୍ଥମୁତ୍ସାଦଯଂତି ସ୍ମ ତୀର୍ଥକାକା ଦୁରାସଦାଃ। ଵିନା ଵିପ୍ରଂ ନିଷାଦେଷୁ ଭକ୍ଷଯ ତ୍ଵମଲକ୍ଷିତଂ
ତୀର୍ଥର କାକମାନେ ଏଠାରେ ତୀର୍ଥକୁ ଅଶୁଦ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି; ବ୍ରାହ୍ମଣ ଛାଡ଼ି, ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବେ ନିଷାଦମାନେକୁ ଖାଇଦେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରଯଯୌ ପକ୍ଷୀ ଭକ୍ଷଯାମାସ ତାଂସ୍ତତଃ। ଅଲକ୍ଷ୍ଯଭାଵୋ ଵିପ୍ରୋପି ଗିଲିତସ୍ତେନ ପକ୍ଷିଣା
ଏଭଳି ଆଦେଶ ପାଇ, ପକ୍ଷୀ ଚାଲିଗଲା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲା; ଅଦୃଶ୍ୟ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ମଧ୍ୟ ସେ ପକ୍ଷୀ ଗିଳିଗଲା।
ସ ତସ୍ଯ ଗଲକେ ଗାଢଂ ଲାଲଗୀତି ଦ୍ଵିଜସ୍ତଦା। ଵମିତୁଂ ଗିଲିତୁଂ ଚାପି ନ ଶଶାକ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପକ୍ଷୀର ଗଳାରେ ଭଲଭଳି ଅଟକିଗଲେ; ନ ଉଲ୍ଟାଇପାରିଲେ, ନ ଗିଳିପାରିଲେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କିଛି କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଗତ୍ଵାଥ ପିତରଂ ପ୍ରାହ କିମେତଦିତି ମେ ପିତଃ। ଲଗ୍ନଂ ମେ ଗଲକେ ସତ୍ଵଂ ପ୍ରତିକର୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ନୁଯାଂ
ତାପରେ ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ: 'ପିତା, ଏହା କଣ? ମୋ ଗଳାରେ କିଛି ଅଟକିଯାଇଛି, ମୁଁ ବାହାର କରିପାରୁନାହିଁ।'
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କଶ୍ଯପସ୍ତମୁଵାଚ ହ। ମଯୋକ୍ତଂ ତେ ପୁରା ଵତ୍ସ ବ୍ରାହ୍ମଣୋଯଂ ନ ବୁଧ୍ଯସେ
ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, କଶ୍ୟପ କହିଲେ: 'ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କହିଥିଲି, ପୁଅ, ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣ, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ମୁନିର୍ଧୀମାନ୍ଦ୍ଵିଜଂ ପ୍ରାହ ସ ଧାର୍ମିକଃ। ଆଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ମମାସନ୍ନଂ ହିତଂ ତେ ପ୍ରଵଦାମ୍ଯହଂ
ଏଭଳି କହି, ଧୀର ମୁନି ଧର୍ମିକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମୋ ନିକଟକୁ ଆସ, ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଭଲ କଥା କହିବି।'
ତମୁଵାଚ ତଦା ଵିପ୍ରଃ କଶ୍ଯପଂ ମୁନିପୁଂଗଵମ୍। ମମୈତେ ସୁହୃଦୋ ନିତ୍ଯଂ ସର୍ଵେ ସଂବଂଧିନଃ ପ୍ରିଯାଃ
ତାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କଶ୍ୟପ ମୁନିଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଏମାନେ ସବୁ ମୋର ସଦାର ସଂଗୀ ଏବଂ ପ୍ରିୟ ଆତ୍ମୀୟ।'
ଶ୍ଵଶୁରାଃ ସ୍ଯାଲକାଶ୍ଚାପ୍ତାସ୍ସବାଲାଶ୍ଚ ତଥାପରେ। ଏତୈଃ ସହ ପ୍ରଯାସ୍ଯାମି ନିରଯଂ ଚାପି ଵା ଶିଵମ୍
ଶ୍ୱଶୁର, ଶ୍ୟାଳ, ନିକଟ ମିତ୍ର, ଶିଶୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—ଏମାନେ ସହିତ ମୁଁ ନରକ କିମ୍ବା ଶୁଭ ଯେଉଁଠି ଯିବି।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିସ୍ମିତଃ କଶ୍ଯପୋଽବ୍ରଵୀତ୍। ଦ୍ଵିଜାନାଂ ଚ କୁଲେ ଜାତଶ୍ଚାଂଡାଲୈଃ ପତିତୋ ଭଵାନ୍
ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, କଶ୍ୟପ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ କହିଲେ: 'ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଚଣ୍ଡାଳମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ।'
ପୁରୁଷାସ୍ତେ ପ୍ରତିଷ୍ଠଂତେ ଘୋରେ ଚ ନିରଯେ ଧ୍ରୁଵମ୍। ଚିରାଯ ନିଷ୍କୃତିସ୍ତେଷାଂ ନୈଵାସ୍ତୀହ କଥଂଚନ
ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭୟଙ୍କର ନରକରେ ରହନ୍ତି; ବହୁଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ପାପମୁଚ୍ଚାରଣ ନାହିଁ।
ସର୍ଵାଂଶ୍ଚୈଵ ଦୁରାଚାରାଂଶ୍ଚାଂଡାଲାନ୍ପାପକାରିଣଃ। ଦୋଷାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ନରଃ ପଶ୍ଚାତ୍ସୁଖୀ ଭଵତି ନାନ୍ଯଥା
ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ପାପୀ ଚଣ୍ଡାଳମାନେକୁ ଛାଡିଦେଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ପରେ ସୁଖୀ ହୁଏ; ନାହିଁ ହେଲେ ନୁହେଁ।
ଅଜ୍ଞାନାଦ୍ଯଦି ଵା ମୋହାତ୍କୃତ୍ଵା ପାପଂ ସୁଦାରୁଣଂ। ତତୋ ଧର୍ମଂ ଚରେଦ୍ଯସ୍ତୁ ସ ଗଚ୍ଛେତ୍ପରମାଂ ଗତିଂ
ଯଦି ଅଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ମୋହରେ ଭୟଙ୍କର ପାପ କରିଥାଏ, ତେବେ ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କଲେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତିକୁ ପାଏ।
ପାପକୃନ୍ନ ଚରେଦ୍ଧର୍ମଂ ପାପେ କୁର୍ଯାନ୍ମତିଂ ପୁନଃ। ଶିଲାନାଵଂ ଯଥାରୂଢଃ ସାଗରେ ସଂନିମଜ୍ଜତି
ଯଦି ପାପୀ ଧର୍ମ କରେନାହିଁ ଏବଂ ପୁଣି ପାପରେ ମନ ଲାଗାଏ, ସେ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ବସିଥିବା ମଣିଷ ଭଳି ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବିଯାଏ।
କୃତ୍ଵା ସର୍ଵାଣି ପାପାନି ତଥା ଦୁର୍ଗତିସଂଚଯଂ। ଉପଶାଂତୋ ଭଵେତ୍ପଶ୍ଚାତ୍ତଂ ଦୋଷଂ ଶମଯିଷ୍ଯତି
ସମସ୍ତ ପାପ କରି ଦୁର୍ଗତି ଜମା କଲାପରେ, ଯେ ଶାନ୍ତ ହୁଏ, ସେ ପରେ ସେଇ ଦୋଷକୁ ଶାନ୍ତ କରିପାରିବ।
ତମୁଵାଚ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଂ ଦ୍ଵିଜଂ ମୁନିଵରୋତ୍ତମମ୍। ଯଦିମାଂ ନ ଜହାତୀହ ଖଗଃ ସର୍ଵାଂଶ୍ଚ ବାଂଧଵାନ୍
ସେ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଯଦି ଏଠାରେ ତୁମେ ମୋତେ ଓ ମୋ ସମସ୍ତ ଆତ୍ମୀୟଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଉନାହିଁ—'
ତତଃ ପ୍ରାଣଂ ଚ ତ୍ଯକ୍ଷ୍ଯାମି ଖଗେ ମର୍ମାଵଘାତିନି। ନୋଚେତ୍ତ୍ଯଜତୁ ମେ ବଂଧୂନ୍ପ୍ରତିଜ୍ଞା ମେ ଦୃଢାତ୍ମନଃ
ତେବେ ମୁଁ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଦେବି, ହେ ପକ୍ଷୀ, ମୋର ମୂଳ ନଷ୍ଟ କରୁଥିବା; ନାହିଁ ହେଲେ, ମୁଁ ମୋ ବାନ୍ଧବମାନେକୁ ଛାଡ଼ିଦେବି, କାରଣ ମୋ ନିଶ୍ଚୟ ଦୃଢ଼।
ତତସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯମୁଵାଚେଦଂ ମୁନି ର୍ବ୍ରହ୍ମଵଧେ ଭଯାତ୍। ଉଦ୍ଵମୈତାନ୍ସଵିପ୍ରାଂଶ୍ଚ ମ୍ଲେଛାନେତାନ୍ସମଂତତଃ
ତାପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ଭୟରେ, ସେ ମୁନି ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଏହିମାନେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏବଂ ବିଦେଶୀମାନେ ସହିତ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବାହାର କର।'
ଵନେଷୁ ପର୍ଵତାନ୍ତେଷୁ ଦିକ୍ଷୁ ତାନ୍ପତଗେଶ୍ଵର। ଉଦ୍ଵଵାମ ତତଃ ଶୀଘ୍ରଂ ଦୋଷଜ୍ଞଃ ପିତୁରାଜ୍ଞଯା
ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ମହାରାଜ, ପିତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ ତଥା ଭଲମନେ କରି, ସେ ତାମାନେକୁ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ଜଙ୍ଗଲ, ପାହାଡ଼ର ଶେଷ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ବାହାର କଲେ।
ତତଃ ସର୍ଵେଽଭଵନ୍ଵ୍ଯକ୍ତା ଅକେଶାଃ ଶ୍ମଶ୍ରୁଵର୍ଜିତାଃ। ଯଵନା ଭୋଜନପ୍ରୀତାଃ କିଂଚିଚ୍ଛ୍ମଶ୍ରୁଯୁତାଶ୍ଚ ଯେ
ତାପରେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ—କେହି ଚୁଲି ନଥିବା, କେହି ଦାଢ଼ି ନଥିବା, ଯବନମାନେ ଖାଦ୍ୟରେ ଆସକ୍ତ, ଏବଂ କେହି କେବଳ ଅଳ୍ପ ଦାଢ଼ି ଥିବା।
ଅଗ୍ନୌ ଚ ନଗ୍ନକାଃ ପାପା ଦକ୍ଷିଣସ୍ଯାମଵାଚକାଃ। ଘୋରାଃ ପ୍ରାଣିଵଧେ ପ୍ରୀତା ଦୁରାତ୍ମାନୋ ଗଵାଶିନଃ
ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ନଗ୍ନ ଓ ପାପୀ ଲୋକମାନେ ଅଛନ୍ତି, କିଛି ଚୁପ୍ ରହନ୍ତି, କିଛି ଭୟଙ୍କର ଓ ପ୍ରାଣୀ ହତ୍ୟାରେ ଆସକ୍ତ, ଦୁଷ୍ଟ ଏବଂ ଗାଈ ମାଂସ ଖାଉଛନ୍ତି।
ନୈର୍ଋତେ କୁଵଦାଃ ପାପା ଗୋବ୍ରାହ୍ମଣଵଧୋଦ୍ଯତାଃ। ଖର୍ପରାଃ ପଶ୍ଚିମେ ପୂର୍ଵେ ନିଵସଂତି ଚ ଦାରୁଣାଃ
ନୈୃତ୍ୟ ଦିଗରେ ଦୁଷ୍ଟ ଓ ପାପୀମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଗାଈ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ; ପଶ୍ଚିମ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଖପର ଧାରଣ କରୁଥିବା କଠୋର ଲୋକମାନେ ରହନ୍ତି।
ଵାଯଵ୍ଯାଂ ଚ ତୁରୁଷ୍କାଶ୍ଚ ଶ୍ମଶ୍ରୁପୂର୍ଣା ଗଵାଶିନଃ। ଅଶ୍ଵପୃଷ୍ଠସମାରୂଢାଃ ପ୍ରଯୁଦ୍ଧେଷ୍ଵନିଵର୍ତିନଃ
ବାୟୁପ୍ରଦେଶରେ ତୁରୁଷ୍କମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାଢ଼ି ଥିବା, ଗାଈ ମାଂସ ଖାଉଥିବା, ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ଚଢ଼ିଥିବା ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଛକୁ ନ ଫେରୁଥିବା।
ଉତ୍ତରସ୍ଯାଂ ଚ ଗିରଯୋ ମ୍ଲେଚ୍ଛାଃ ପର୍ଵତଵାସିନଃ। ସର୍ଵଭକ୍ଷା ଦୁରାଚାରାଃ ଵଧବଂଧରତାଃ କିଲ
ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ପାହାଡ଼ରେ ବସୁଥିବା ବିଦେଶୀମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଜିନିଷ ଖାଉଥିବା, ଦୁଷ୍ଟ ଆଚରଣ ଥିବା ଏବଂ ହତ୍ୟା ଓ ବନ୍ଧନରେ ଲାଗିଥିବା।
ଐଶାନ୍ଯାଂ ନିରଯାସ୍ସଂତି କର୍ତୄଣାଂ ଵୃକ୍ଷଵାସିନଃ। ଏତେ ମ୍ଲେଚ୍ଛା ସ୍ଥିତା ଦିକ୍ଷୁ ଘୋରାସ୍ତେ ଶସ୍ତ୍ରପାଣଯଃ
ଈଶାନ କୋଣରେ ନିରୟମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଗଛ ଉପରେ ବସୁଥିବା କାଟିବା ଲୋକମାନେ; ଏହି ଭୟଙ୍କର ବିଦେଶୀମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଅଛନ୍ତି, ହାତରେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି।
ଯେଷାଂ ଚ ସ୍ପର୍ଶମାତ୍ରେଣ ସଚେଲୋ ଜଲମାଵିଶେତ୍। ଏତେଷାଂ ଚ କଲୌ ଦେଶେପ୍ଯକାଲେ ଧର୍ମଵର୍ଜିତେ
ଏମାନଙ୍କୁ କେବଳ ଛୁଇଁଲେ ମଧ୍ୟ, ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ପାଣିକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ପଡ଼େ; କଳିଯୁଗରେ, ଧର୍ମ ନଥିବା ସମୟ ଓ ଦେଶରେ, ଏମାନେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି।
ସଂସ୍ପର୍ଶଂ ଚ ପ୍ରକୁର୍ଵଂତି ଵିତ୍ତଲୋଭାତ୍ସମଂତତଃ। ମ୍ଲେଚ୍ଛାଂସ୍ତାନ୍ମୋଚଯିତ୍ଵା ତୁ କ୍ଷୁଧଯା ପରିପୀଡିତଃ
ଧନ ଲୋଭରେ ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତଠାରେ ଏମାନଙ୍କ ସହ ସଂସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି; ଏହି ବିଦେଶୀମାନେକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇ, ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ,
ପୁନରାହ ଦ୍ଵିଜସ୍ତାତ କ୍ଷୁଧା ମେ ବାଧତେତରାମ୍। ଅଵଦଦ୍ଗରୁଡଂ ତତ୍ର କଶ୍ଯପଃ କୃପଯା ଦ୍ରୁତମ୍
ପୁନି ଦ୍ୱିଜ କହିଲେ, 'ପିତା, ମୋତେ ଭୋକ ଆଉ ବେଶି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି।' ତେବେ କଶ୍ୟପ ଦୟାବଶତଃ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ କହିଲେ।
ତିଷ୍ଠଂତୌ ଵିପୁଲୌ ତତ୍ର ଜିଘାଂସୂ ଗଜକଚ୍ଛପୌ। ଅପ୍ରମେଯୌ ମହାସତ୍ଵୌ ସାଗରସ୍ଯୈକଦେଶତଃ
ସେଠାରେ, ସମୁଦ୍ରର ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ଦୁଇଟି ବଡ଼ ପ୍ରାଣୀ—ଏକ ହାତୀ ଓ ଏକ କଚ୍ଛପ, ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଏକାଠି ଦଣ୍ଡ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ।
ତାଵପ୍ସୁ ଚ ଦ୍ରୁତଂ ଵତ୍ସ କ୍ଷୁଧାଂ ତେ ଵାରଯିଷ୍ଯତଃ। ସ ପିତୁର୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତ୍ର ଗତ୍ଵାଭିପଦ୍ଯ ତୌ
ବେଟା, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଏହି ଦୁଇଟି ପ୍ରାଣୀ ପାଖକୁ ଯାଅ, ସେମାନେ ତୁମର ଭୋକ ଶାନ୍ତ କରିବେ। ପିତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସେ ସେଠାକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଗଲେ।
ନଖୈର୍ଭିତ୍ଵା କୂର୍ମଗଜୌ ମହାସତ୍ଵୌ ମହାଜଵଃ। ଖମୁତ୍ପପାତ ତୌ ଧୃତ୍ଵା ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଵେଗୋ ମହାବଲଃ
ମହାବଳୀ ଏବଂ ତିବ୍ର ଗତିଶୀଳ ଗରୁଡ଼ ତାଙ୍କର ନଖରେ ହାତୀ ଓ କଚ୍ଛପକୁ ଆଘାତ କଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଧରି, ବିଜୁଳି ଗତିରେ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲେ।