ନ ଚ ଦାରିଦ୍ର୍ଯତାମେତି ନାତୁରୋ ନ ଚ କାତରଃ। ମନୋନୁକୂଲାଂ ପ୍ରମଦାମର୍ଚଯିତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜାନ୍ଲଭେତ୍
ସେ କେବେ ଦରିଦ୍ର, ରୋଗୀ କିମ୍ବା ଭୟଭୀତ ହୁଏନାହିଁ; ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ନିଜ ମନକୁ ଭଲ ଲାଗୁଥିବା ଜୀବନସଂଗିନୀ ମିଳେ।
କୃତ୍ଵା ସାହସକର୍ମାଣି ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵିପ୍ରାଯ ପର୍ଵସୁ। ତଦ୍ଦାନଂ ସୁଗୁଣଂ ପ୍ରୋକ୍ତମଭଯଂ ଲାଭ ଏଵ ଚ
ସାହସିକ କାମ କରି ଉତ୍ସବ ଦିନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ; ଏହି ଦାନ ବହୁତ ଉତ୍ତମ ଓ ଭୟମୁକ୍ତି ଓ ଲାଭ ଦେଇଥାଏ।
ଵିପ୍ରପାଦତଲୋଦ୍ଘୃଷ୍ଟି କ୍ଷତୀ ଭଵତି ଯଃ କରଃ। ସ କରଃ ଶ୍ରୀକରୋ ନାମ ଅନ୍ଯଃ କର୍ମକରଃ କରଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଦରେ ଘସି ଯେହି ହାତ ଆଘାତ ପାଏ, ସେହି ହାତକୁ ଶ୍ରୀଦାୟକ ହାତ କୁହାଯାଏ; ଅନ୍ୟ ହାତ କେବଳ କାମ କରିବା ପାଇଁ।
ଵିପ୍ରପାଦରଜଃ ପୂତାଃ ପୂତାସ୍ତଜ୍ଜଲବିନ୍ଦୁଭିଃ। ଵିପଦ୍ଭିଶ୍ଚ ସଦା ପାପୈର୍ମୁକ୍ତା ଯାଂତି ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଦର ଧୂଳି ଓ ସେଠାରୁ ପଡ଼ୁଥିବା ପାଣିର ଫୋଟାରେ ଯେଉଁମାନେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ଵିପ୍ରପାଦରଜଃ ପୂତାଃ ଶୁଚଯୋ ଗୃହ ଚତ୍ଵରାଃ। ପୁଣ୍ଯକ୍ଷେତ୍ରସମାସ୍ତେ ସ୍ଯୁଃ ପ୍ରଶସ୍ତା ଯଜ୍ଞକର୍ମସୁ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଦଧୂଳିରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ଘରର ଚତ୍ୱର ଶୁଭ୍ର ଓ ପବିତ୍ର ହୁଏ, ସେଗୁଡିକ ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର ସମାନ ଓ ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ବହୁତ ଉପଯୁକ୍ତ ହୁଏ।
ଆଦୌ ବ୍ରହ୍ମମୁଖାଦ୍ଵିପ୍ରଃ ସମୁଦ୍ଭୂତଃ ପୁରାନଘଃ। ଵେଦାସ୍ତତ୍ରୈଵ ସଂଜାତାଃ ସୃଷ୍ଟିସଂସ୍ଥିତି ହେତଵଃ
ହେ ପାପରହିତ, ଆଦିରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମୁଖରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ସେଠାରୁ ବେଦ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଲା, ଯେଉଁମାନେ ସୃଷ୍ଟି ଓ ପାଳନର କାରଣ।
ତସ୍ମାଦ୍ଵିପ୍ରମୁଖେ ଵେଦାଶ୍ଚାର୍ପିତାଃ ପୁରୁଷେଣ ହି। ପୂଜାର୍ଥଂ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ସର୍ଵଯଜ୍ଞାର୍ଥତୋ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଏହିକାରଣରୁ, ପରମେଶ୍ୱର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବେଦ ଦେଇଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ପୂଜା ଓ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ।
ପିତୃଯଜ୍ଞେ ଵିଵାହେ ଚ ଵହ୍ନିକାର୍ଯେଷୁ ଶାଂତିଷୁ। ପ୍ରଶସ୍ତା ବ୍ରାହ୍ମଣା ନିତ୍ଯଂ ସର୍ଵ ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନେଷୁ ଚ
ପିତୃଯଜ୍ଞ, ବିବାହ, ଅଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶାନ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟରେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଗୃହ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସଦା ସମ୍ମାନିତ।
ଦେଵା ଭୁଂଜଂତି ହଵ୍ଯାନି ବଲିପ୍ରେତାଦଯୋଽସୁରାଃ। ପିତରଶ୍ଚୈଵ କଵ୍ଯାନି ଵିପ୍ରସ୍ଯୈଵ ମୁଖାଦ୍ର୍ଧୁଵମ୍
ଦେବତାମାନେ ହବିର୍ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ପିତୃ, ପ୍ରେତ, ଦାନବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ବଳି ଓ କବ୍ୟ ଭୋଗ କରନ୍ତି—ଏ ସବୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମୁଖ ଦ୍ୱାରା।
ଦେଵେଭ୍ଯଶ୍ଚ ପିତୃଭ୍ଯଶ୍ଚ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଯଜ୍ଞକର୍ମସୁ। ଦାନଂ ହୋମଂ ବଲିଂ ଚୈଵ ଵିନା ଵିପ୍ରେଣ ନିଷ୍ଫଲମ୍
ଦେବତା କିମ୍ବା ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଦାନ, ହୋମ କିମ୍ବା ବଳି ଯଜ୍ଞରେ ଦିଆଯାଏ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିନା ସେଗୁଡିକ ଫଳହୀନ।
ଭୁଂଜଂତି ଚାସୁରାସ୍ତତ୍ର ପ୍ରେତା ଦୈତ୍ଯାଶ୍ଚ ରାକ୍ଷସାଃ। ତସ୍ମାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣମାହୂଯ ତେଷୁ କର୍ମାଣି କାରଯେତ୍
ସେଠାରେ ଦାନବ, ପ୍ରେତ, ଦୈତ୍ୟ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୋଗ କରନ୍ତି; ତେଣୁ, ସେଠି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଇବାକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଡାକିବା ଉଚିତ।
କାଲେ ଦେଶେ ଚ ପାତ୍ରେ ଚ ଲକ୍ଷକୋଟିଗୁଣଂ ଭଵେତ୍। ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଚ ଦ୍ଵିଜଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରକୁର୍ଯାଦଭିଵାଦନମ୍
ସମୟ, ସ୍ଥାନ ଓ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ପୁଣ୍ୟ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଗୁଣା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ; ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଦ୍ୱିଜନ୍ମାନେକୁ ଦେଖିଲେ, ଶିରୋନମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଦୀର୍ଘାଯୁସ୍ତସ୍ଯ ଵାକ୍ଯେନ ଚିରଂଜୀଵୀ ଭଵେନ୍ନରଃ। ଅନଭିଵାଦନାଦ୍ଵିପ୍ର ଦ୍ଵେଷାଦଶ୍ରଦ୍ଧଯାପି ଚ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କଥାରେ ଲୋକ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ଅଭିବାଦନ ନ କଲେ, ଦ୍ୱେଷ କିମ୍ବା ଅଶ୍ରଦ୍ଧା ରହିଲେ, ତେଣୁ ତାହା ହୁଏ ନାହିଁ।
ଆଯୁଃ କ୍ଷୀଣଂ ଭଵେତ୍ପୁଂସାଂ ଭୂତିନାଶଶ୍ଚ ଦୁର୍ଗତିଃ। ଆଯୁର୍ଵୃଦ୍ଧିର୍ଯଶୋଵୃଦ୍ଧିର୍ଵୃଦ୍ଧିର୍ଵିଦ୍ଯା ଧନସ୍ଯ ଚ
ଏଭଳି ଲୋକଙ୍କ ଆୟୁ ହ୍ରାସ ପାଏ, ଧନ-ସମ୍ପତ୍ତି ନଷ୍ଟ ହୁଏ ଓ ଦୁର୍ଗତି ଆସେ; କିନ୍ତୁ ଆୟୁ, କୀର୍ତ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ଧନ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ।
ପୂଜଯିତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜାନ୍ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଭଵେନ୍ନାସ୍ତ୍ଯତ୍ର ସଂଶଯଃ। ନ ଵିପ୍ରପାଦୋଦକକର୍ଦମାନି ନ ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରପ୍ରତିଘୋଷିତାନି
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଘରରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଦଉଦକ କିମ୍ବା ମାଟି ନାହିଁ, ବେଦ ଶବ୍ଦ ଶୁନାଯାଏ ନାହିଁ—
ସ୍ଵାହା ସ୍ଵଧା ସ୍ଵସ୍ତିଵିଵର୍ଜିତାନି ଶ୍ମଶାନତୁଲ୍ଯାନି ଗୃହାଣି ତାନି। ନାରଦ ଉଵାଚ। କଶ୍ଚ ପୂଜ୍ଯତମୋ ଵିପ୍ରୋ ହ୍ଯପୂଜ୍ଯୋ ଵାଥ କୋ ଭଵେତ୍
ଯେଉଁ ଘରରେ 'ସ୍ୱାହା', 'ସ୍ୱଧା', 'ସ୍ୱସ୍ତି' ଉଚ୍ଚାରଣ ନାହିଁ, ସେଠି ସେମାନେ ଶ୍ମଶାନ ସମାନ। ନାରଦ ପଚାରିଲେ: କିଏ ସବୁଠାରୁ ପୂଜ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କିଏ ଅପୂଜ୍ୟ?
ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଲକ୍ଷଣଂ ବ୍ରୂହି ଯାଥାତଥ୍ଯଂ ଗୁରୋରପି। ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ-। ପୂଜ୍ଯଃ ଶ୍ରୋତ୍ରିଯକୋ ନିତ୍ଯଂ ସଦାଚାରସମନ୍ଵିତଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସଠିକ୍ ଲକ୍ଷଣ କହ, ଗୁରୁଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଯିଏ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ସଦା ଉତ୍ତମ ଆଚରଣରେ ରହେ, ସେଇ ପୂଜ୍ୟ।
ସଦ୍ଵୃତ୍ତଃ କଲୁଷୈର୍ମୁକ୍ତସ୍ତୀର୍ଥଭୂତୋ ଜନୋଽନଘଃ। ନାରଦ ଉଵାଚ-। ଜାତଃ କଃ ଶ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ତାତ ସତ୍କୁଲେ ଵାପ୍ଯସତ୍କୁଲେ
ଯିଏ ସଦ୍ବୃତ୍ତିଶୀଳ, ଦୋଷରହିତ, ତୀର୍ଥ ସମାନ ପବିତ୍ର ଓ ନିର୍ମଳ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ନାରଦ ପଚାରିଲେ: କିଏ ଜନ୍ମରୁ ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ, ଉତ୍ତମ କୁଳ କିମ୍ବା ନିମ୍ନ କୁଳରୁ?
ସଦସତ୍କର୍ମକର୍ତା ଵା କଃ ପୂଜ୍ଯୋ ଭୁଵି ବାଡଵଃ। ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ-। ସତ୍ଶ୍ରୋତ୍ରିଯକୁଲେ ଜାତୋ ହ୍ଯକ୍ରିଯୋ ନୈଵ ପୂଜିତଃ
ଉତ୍ତମ କିମ୍ବା ଅଧମ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା କିଏ ପୃଥିବୀରେ ପୂଜ୍ୟ? ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଯିଏ ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ କୁଳରେ ଜନ୍ମିଛି କିନ୍ତୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରେନାହିଁ, ସେ ପୂଜ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଅସତ୍କ୍ଷେତ୍ରକୁଲେ ପୂଜ୍ଯୋ ଵ୍ଯାସ ଵୈଭାଂଡକୌ ଯଥା। କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ କୁଲେ ଜାତୋ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋସ୍ତି ମତ୍ସମଃ
ଯିଏ ଅଶୁଦ୍ଧ କୁଳରେ ଜନ୍ମିଛି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂଜ୍ୟ, ବ୍ୟାସ ଓ ବୈଭାଣ୍ଡକ ଭଳି; କ୍ଷତ୍ରିୟ କୁଳରେ ଜନ୍ମିଥିବା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମୋତେ ସମାନ।
ଵେଶ୍ଯାପୁତ୍ରୋ ଵସିଷ୍ଠଶ୍ଚ ଅନ୍ଯେ ସିଦ୍ଧା ଦ୍ଵିଜାଦଯଃ। ତସ୍ମାତ୍ସଚ୍ଛୋତ୍ରିଯାଦୀନାଂ ଶୃଣୁ ପୁତ୍ରକ ଲକ୍ଷଣମ୍
ବସିଷ୍ଠ ବେଶ୍ୟାପୁତ୍ର ଥିଲେ, ଅନ୍ୟ ଅନେକ ସିଦ୍ଧ ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି; ତେଣୁ, ଏବେ ଶୁଣ, ପୁତ୍ର, ସତ୍ୟ ଶ୍ରୋତ୍ରିୟଙ୍କ ଲକ୍ଷଣ।
ଧରାଯାଂ ତୀର୍ଥଭୂତାନାଂ ସର୍ଵପାପହରାଯ ଚ। ଜନ୍ମନା ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଜ୍ଞେଯଃ ସଂସ୍କାରୈର୍ଦ୍ଵିଜ ଉଚ୍ଯତେ୧୨୯ ଦ୍ଵିଜ। ଵିଦ୍ଯଯା ଯାତି ଵିପ୍ରତ୍ଵଂ ତ୍ରିଭିଃ ଶ୍ରୋତ୍ରିଯଲକ୍ଷଣମ୍ ଵିପ୍ର। ଵିଦ୍ଯାପୂତୋ ମଂତ୍ରପୂତୋ ଵେଦପୂତସ୍ତଥୈଵ ଚ
ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁମାନେ ତୀର୍ଥ ସମାନ ଓ ସମସ୍ତ ପାପ ହରନ୍ତି—ଜନ୍ମରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସଂସ୍କାରରେ ଦ୍ୱିଜ, ଜ୍ଞାନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ପାଏ; ଏହି ତିନିଟି ହେଉଛି ଶ୍ରୋତ୍ରିୟଙ୍କ ଲକ୍ଷଣ: ଜ୍ଞାନରେ ପବିତ୍ର, ମନ୍ତ୍ରରେ ପବିତ୍ର, ବେଦରେ ପବିତ୍ର।
ତୀର୍ଥସ୍ନାନାଦିଭିର୍ମେଧ୍ଯୋ ଵିପ୍ରଃ ପୂଜ୍ଯତମଃ ସ୍ମୃତଃ। ନାରାଯଣେ ସଦା ଭକ୍ତଃ ଶୁଦ୍ଧାଂତଃକରଣସ୍ତଥା
ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୂଜାଦି ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ମାନ୍ୟ ମନାଯାଏ; ଯେଉଁଠାରେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ସଦା ଭକ୍ତି ରହିଥାଏ ଓ ମନ ଶୁଦ୍ଧ ଅଛି, ସେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରକାର ମହତ୍ତ୍ୱ ଦିଆଯାଏ।
ଜିତେଂଦ୍ରିଯୋ ଜିତକ୍ରୋଧସ୍ସମଃ ସର୍ଵଜନେଷୁ ଚ। ଗୁରୁଦେଵାତିଥେର୍ଭକ୍ତଃ ପିତ୍ରୋଃ ଶୁଶ୍ରୂଷଣେ ରତଃ
ଯିଏ ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ କ୍ରୋଧକୁ ଜୟ କରିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖନ୍ତି, ଗୁରୁ, ଦେବତା ଓ ଅତିଥିଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ଓ ପିତାମାତାଙ୍କ ସେବାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି।
ପରଦାରେ ମନୋ ଯସ୍ଯ କଦାଚିନ୍ନୈଵ ମୋଦତେ। ପୁରାଣକଥକୋ ନିତ୍ଯଂ ଧର୍ମାଖ୍ଯାନସ୍ଯ ସଂତତିଃ
ଯାହାର ମନ କେବେ ଅନ୍ୟର ଜନାନୀ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୁଏ ନାହିଁ, ଯିଏ ସଦା ପୁରାଣ କଥା କହନ୍ତି ଓ ଧର୍ମର ଉପଦେଶ ପ୍ରଚାର କରନ୍ତି।
ଅସ୍ଯୈଵ ଦର୍ଶନାନ୍ନିତ୍ଯମଶ୍ଵମେଧାଦିଜଂ ଫଲମ୍। ସଂଲାପେ ଗତିମେତ୍ଯସ୍ଯ ଭାଗୀରଥ୍ଯା ପ୍ଲଵସ୍ଯ ଚ
ଏମିତି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପ୍ରତିଦିନ ଦେଖିଲେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ; ସେଉଁଠି କଥା ହେଲେ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ, ଓ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନର ପୁଣ୍ୟ ଭାଗୀ ହୁଅନ୍ତି।
ଵ୍ରତୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈଃ ପୂତୋ ନିତ୍ଯସ୍ନାନଦ୍ଵିଜାର୍ଚନୈଃ। ମିତ୍ରାମିତ୍ରେ ଦଯାଲୁଃ ସ୍ଯାତ୍ସମଃ ସର୍ଵଜନେଷୁ ଚ
ବିଭିନ୍ନ ବ୍ରତ, ନିତ୍ୟ ସ୍ନାନ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ସେ ମିତ୍ର ଓ ଶତ୍ରୁ ଉଭୟ ପ୍ରତି ଦୟାଳୁ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ ଭାବରେ ଦେଖନ୍ତି।
ପରସ୍ଵଂ ନ ହରେଦ୍ଯସ୍ତୁ ତୃଣମପ୍ଯଟଵୀଗତମ୍। କାମକ୍ରୋଧାଦିନିର୍ମୁକ୍ତ ଇଂଦ୍ରିଯୈରଜିତଃ ପୁମାନ୍
ଯିଏ ଅନ୍ୟର ସମ୍ପତ୍ତି, ଏକ ଗଛର ଶୁଖିଲା ଗାସ ମଧ୍ୟ ଚୋରାଏ ନାହିଁ, ଯିଏ କାମ, କ୍ରୋଧ ଆଦିରୁ ମୁକ୍ତ, କିନ୍ତୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅଜିତ ରହିଛି।
ପରଦାରାନ୍ନ ଗୃହ୍ଣାତି ମନସାପି ଗୃହାଗତାନ୍। ନାରଦ ଉଵାଚ-। ଗାଯତ୍ର୍ଯା ଲକ୍ଷଣଂ କିଂ ଵା ପ୍ରତ୍ଯେକାକ୍ଷରଜଂ ଗୁଣମ୍
ଅନ୍ୟର ଜନାନୀ ଘରକୁ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ମନରେ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ନାରଦ କହିଲେ: ଗାୟତ୍ରୀର ଲକ୍ଷଣ କଣ, କିମ୍ବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅକ୍ଷରର ଗୁଣ କଣ?
କୁକ୍ଷିଚରଣଗୋତ୍ରାଣାଂ ତସ୍ଯା ବ୍ରୂହି ସୁନିଶ୍ଚଯମ୍। ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ-। ଛଂଦୋ ଗାଯତ୍ରୀ ଗାଯତ୍ର୍ଯାଃ ସଵିତା ଦେଵତା ଧ୍ରୁଵମ୍
ତାହାର ଉତ୍ପତ୍ତି, ପଦ ଓ ଗୋତ୍ର ବିଷୟରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କହ। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଗାୟତ୍ରୀର ଛନ୍ଦ ଗାୟତ୍ରୀ, ଦେବତା ସବିତା, ଏହା ଅଟୁଟ ଅଛି।