ମହୀଧରା ନାଗଗଣା ନିପେତୁରମିତୌଜସଃ। ଵିଷଜ୍ଵାଲାକୁଲୈର୍ଵକ୍ତ୍ରୈର୍ଵିମୁଂଚଂତୋ ହୁତାଶନମ୍
ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଏବଂ ଅସଂଖ୍ୟ ନାଗମାନେ ଅପାର ଶକ୍ତି ସହିତ ପଡ଼ିଗଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମୁହଁରୁ ବିଷ ଜ୍ୱାଳା ଉଠୁଥିଲା ଏବଂ ଅଗ୍ନି ବାହାରୁଥିଲା।
ଚତୁଃଶୀର୍ଷାଃ ପଂଚଶୀର୍ଷାଃ ସପ୍ତଶୀର୍ଷାଶ୍ଚ ପନ୍ନଗାଃ। ଵାସୁକିସ୍ତକ୍ଷକଶ୍ଚୈଵ କର୍କୋଟକଧନଂଜଯୌ
ଚାରି, ପାଞ୍ଚ ଏବଂ ସାତ ମୁଣ୍ଡ ଥିବା ସାପମାନେ—ବାସୁକି, ତକ୍ଷକ, କର୍କୋଟକ ଏବଂ ଧନଞ୍ଜୟ—
ଏଲାମୁଖଃ କାଲିଯଶ୍ଚ ମହାପଦ୍ମଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ସହସ୍ରଶୀର୍ଷଶ୍ଶୁଦ୍ଧାଂଗୋ ହେମତାଲଧ୍ଵଜଃ ପ୍ରଭୁଃ
ଏଳାମୁଖ, କାଳିୟ ଏବଂ ପ୍ରବଳ ମହାପଦ୍ମ; ସହସ୍ରଶୀର୍ଷ, ଶୁଦ୍ଧ ଦେହୀ, ହେମତାଳ ଧ୍ୱଜ ଏହି ପ୍ରଭୁ—
ଶେଷୋନଂତୋ ମହାନାଗୋ ହ୍ଯପ୍ରକଂପ୍ଯଶ୍ଚ କଂପିତାଃ। ଦୀପ୍ଯଂତେଂତର୍ଜଲସ୍ଥାନି ପୃଥିଵୀଵିଵରାଣି ଵୈ
ଶେଷ, ଅନନ୍ତ, ବଡ଼ ନାଗ, ଅଚଳ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କମ୍ପିତ ହେଲେ; ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପୃଥିବୀର ଗହ୍ବର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଇଯାଇଲା।
ସପ୍ତଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରକୋପେନ କଂପିତାନି ସମଂତତଃ। ନାନାତେଜୋଧରାଶ୍ଚାପି ପାତାଲତଲଚାରିଣଃ
ସାତ ଜଣ ଦେତ୍ୟପତିଙ୍କ ରୋଷରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ କମ୍ପନ ହେଲା; ବିଭିନ୍ନ ତେଜସ୍ୱୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ ପାତାଳ ତଳରେ ଘୁରୁଥିଲେ।
ପାତାଲେ ସହସା କ୍ଷୁବ୍ଧେ ଦୁଷ୍ପ୍ରକଂପ୍ଯାଃ ପ୍ରକଂପିତାଃ। ହିରଣ୍ଯକଶିପୁର୍ଦୈତ୍ଯସ୍ତଦା ସଂସ୍ପୃଷ୍ଟଵାନ୍ମହୀମ୍1.45.
ପାତାଳ ହଠାତ୍ ଉତ୍କଳିତ ହେଲାବେଳେ, ଯେଉଁମାନେ କମ୍ପିତ ହେବା ଦୁର୍ଲଭ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପକ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲେ; ତେବେ ଦେତ୍ୟ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଭୂମିକୁ ଛୁଇଁଲେ।
ସଂଦଷ୍ଟୌଷ୍ଠପୁଟଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵରାହ ଇଵ ପୂର୍ଵଜଃ। ଗଂଗା ଭାଗୀରଥୀ ଚୈଵ କୌଶିକୀ ସରଯୂରପି
କ୍ରୋଧରେ ଓଠ ଦଂଶନ କରି, ପୁରୁଣା ବରାହ ଭଳି; ଗଙ୍ଗା, ଭାଗୀରଥୀ, କୌଶିକୀ ଏବଂ ସରୟୂ ମଧ୍ୟ—
ଯମୁନା ଚାଥ କାଵେରୀ କୃଷ୍ଣଵେଣୀ ଚ ନିମ୍ନଗା। ତୁଂଗଭଦ୍ରା ମହାଵେଗା ନଦୀ ଗୋଦାଵରୀ ତଥା
ଯମୁନା, ପରେ କାବେରୀ, କୃଷ୍ଣଭେଣୀ ଏହି ତୀବ୍ର ବେଗବାନ୍ ନଦୀ; ତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରବାହରେ, ଗୋଦାବରୀ ମଧ୍ୟ ଏପରି।
ଚର୍ମଣ୍ଵତୀ ଚ ସିଂଧୁଶ୍ଚ ତଥା ନଦନଦୀପତିଃ। ମେଲକପ୍ରଭଵଶ୍ଚୈଵ ଶୋଣୋ ମଣିନିଭୋଦକଃ
ଚର୍ମଣ୍ୱତୀ ଏବଂ ସିନ୍ଧୁ, ଏହିପରି ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ; ମେଳକ ଉତ୍ପନ୍ନ ଶୋଣ ଯାହାର ଜଳ ମଣି ଭଳି ଚମକୁଥାଏ।
ନର୍ମଦା ଚ ଶୁଭସ୍ରୋତାସ୍ତଥା ଵେତ୍ରଵତୀ ନଦୀ। ଗୋମତୀ ଗୋକୁଲାକୀର୍ଣା ତଥା ପୂର୍ଵା ସରସ୍ଵତୀ
ନର୍ମଦା ତାଙ୍କର ଶୁଭ ପ୍ରବାହ ସହିତ, ଏବଂ ବେତ୍ରବତୀ ନଦୀ; ଗୋମତୀ ଗୋବଢ଼ାରେ ଭରିଆ, ପୂର୍ବ ଦିଗର ସରସ୍ୱତୀ।
ମହାକାଲମହୀଚୈଵ ତମସା ପୁଷ୍ପଵାହିନୀ। ଜଂବୂଦ୍ଵୀପଂ ରତ୍ନଵଚ୍ଚ ସର୍ଵରତ୍ନୋପଶୋଭିତମ୍
ମହାକାଳଙ୍କ ଭୂମି ଏବଂ ପୁଷ୍ପବାହିନୀ ତମସା; ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ ରତ୍ନର ଭଳି ଚମକୁଥିବା, ସମସ୍ତ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ।
ସୁଵର୍ଣପୁଟକଂ ଚୈଵ ସୁଵର୍ଣାକରମଂଡିତମ୍। ମହାନଦଶ୍ଚ ଲୌହିତ୍ଯଶ୍ଶୈଲଃ କାଂଚନଶୋଭିତଃ
ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁଟକ ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଖଣିରେ ଶୋଭିତ; ମହାନଦ ଲୌହିତ୍ୟ ଏବଂ ସୁନାର ଆଭାରେ ଚମକୁଥିବା ପାହାଡ଼।
ପତ୍ତନଂ କୋଶକାରାଣାଂ କଶଂ ଚ ରଜତାକରମ୍। ମଗଧାଶ୍ଚ ମହାଗ୍ରାମାଃ ପୁଣ୍ଡ୍ରା ଉଗ୍ରାସ୍ତଥୈଵ ଚ
କୋଶକାରମାନେ ଥିବା ପଟ୍ଟଣ, କଶ ଏବଂ ରୌପ୍ୟ ଖଣି; ମଗଧର ବଡ଼ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ପୁଣ୍ଡ୍ରମାନେ।
ସ୍ରୁଘ୍ନା ମଲ୍ଲା ଵିଦେହାଶ୍ଚ ମାଲଵାଃ କାଶି କୋସଲାଃ। ଭଵନଂ ଵୈନତେଯସ୍ଯ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରେଣାଭିକଂପିତମ୍
ସ୍ରୁଘ୍ନ, ମଲ୍ଲ, ବିଦେହ, ମାଳବ, କାଶୀ, କୋଶଳ; ବେଣୁତେୟଙ୍କ ଗୃହ ଦେତ୍ୟପତି ଦ୍ୱାରା କମ୍ପିତ ହେଲା।
କୈଲାସଶିଖରାକାରଂ ଯତ୍କୃତଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା। ରତ୍ନତୋଯୋ ମହାଭୀମୋ ଲୌହିତ୍ଯୋ ନାମ ସାଗରଃ
ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, କୈଳାସ ଶିଖର ଭଳି; ରତ୍ନ ଭରିତ ଭୟଙ୍କର ଲୌହିତ୍ୟ ନାମକ ସାଗର।
ଉଦଯଶ୍ଚ ମହାଶୈଲ ଉଚ୍ଛ୍ରିତଃ ଶତଯୋଜନମ୍। ସଵର୍ଣଵେଦିକଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ମେଘପଂକ୍ତିନିଷେଵିତଃ
ଉଦୟ ପାହାଡ଼ ବଡ଼ ଉଚ୍ଚ, ଶତ ଯୋଜନ ଉପରେ; ସୁନାର ବେଦି ଶୋଭାମୟ, ମେଘମାଳା ଘେରିଥିବା।
ଭ୍ରାଜମାନୋର୍କସଦୃଶୈର୍ଜାତରୂପମଯୈର୍ଦ୍ରୁମୈଃ। ସାଲୈସ୍ତାଲୈସ୍ତମାଲୈଶ୍ଚ କର୍ଣିକାରୈଶ୍ଚ ପୁଷ୍ପିତୈଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଚମକୁଥିବା ସୁନାର ଗଛରେ; ସାଳ, ତାଳ, ତମାଳ ଏବଂ ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା କର୍ଣ୍ଣିକାର।
ଅଯୋମୁଖଶ୍ଚ ଵିଖ୍ଯାତଃ ସର୍ଵତୋ ଧାତୁମଂଡିତଃ। ତମାଲଵନଗଂଧଶ୍ଚ ପର୍ଵତୋ ମଲଯଃ ଶୁଭଃ
ଆୟୋମୁଖ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଧାତୁରେ ଶୋଭିତ; ତମାଳ ଜଙ୍ଗଲ ଗନ୍ଧରେ ମାଲୟ ପର୍ବତ ଶୁଭ୍ର।
ସୁରାଷ୍ଟ୍ରାଶ୍ଚ ସବାହ୍ଲୀକାଶ୍ଶୂଦ୍ରାଭୀରାସ୍ତଥୈଵ ଚ। ଭୋଜାଃ ପାଂଡ୍ଯାଶ୍ଚ ଵଂଗାଶ୍ଚ କଲିଂଗାସ୍ତାମ୍ରଲିପ୍ତକାଃ
ସୁରାଷ୍ଟ୍ର, ବାହ୍ଲୀକ, ଶୂଦ୍ର, ଆଭୀର; ଭୋଜ, ପାଣ୍ଡ୍ୟ, ବଙ୍ଗ, କଳିଙ୍ଗ ଏବଂ ତାମ୍ରଲିପ୍ତକ।
ତଥୈଵ ପୌଂଡ୍ରାଃ ଶୁଭ୍ରାଶ୍ଚ ଵାମଚୂଡାସ୍ସକେରଲାଃ। କ୍ଷୋଭିତାସ୍ତେନ ଦୈତ୍ଯେନ ଦେଵାଶ୍ଚାପ୍ସରସାଂ ଗଣାଃ
ପଉଣ୍ଡ୍ର, ଶୁଭ୍ର, ବାମଚୂଡ଼, ସକେରଳ; ସେହି ଦେତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କମ୍ପିତ, ଦେବତା ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଦଳ ମଧ୍ୟ।
ଅଗସ୍ତ୍ଯଭଵନଂ ଚୈଵ ଯଦଗସ୍ତ୍ଯକୃତଂ ପୁରା। ସିଦ୍ଧଚାରଣସଂଘୈଶ୍ଚ ଵିପ୍ରକୀର୍ଣଂ ମନୋହରମ୍
ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ନିବାସ ସ୍ଥାନ, ଯାହା ପୂର୍ବେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ନିଜେ ତିଆରି କରିଥିଲେ, ସେଠାରେ ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ଏଠାଏଠି ଘୁରୁଥିଲେ, ଏହି ସ୍ଥାନଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଥିଲା।
ଵିଚିତ୍ରନାନାଵିହଗଂ ସପୁଷ୍ପିତମହାଦ୍ରୁମମ୍। ଜାତରୂପମଯୈଃ ଶୃଂଗୈରପ୍ସରୋଗଣସେଵିତମ୍
ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଅଦ୍ଭୁତ ପକ୍ଷୀ ଓ ଫୁଲେଫଳେ ଭରିଥିବା ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ ଥିଲା, ସୁନାର ଶିଖର ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ସେଠି ସେବା କରୁଥିଲେ।
ଗିରିଃ ପୁଷ୍ପିତକଶ୍ଚୈଵ ଲକ୍ଷ୍ମୀଵାନ୍ପ୍ରିଯଦର୍ଶନଃ। ଉତ୍ଥିତଃ ସାଗରଂ ଭିତ୍ଵା ଵିଶ୍ରାମଶ୍ଚଂଦ୍ରସୂର୍ଯଯୋଃ
ସେଠାରେ ପୁଷ୍ପିତକ ପାହାଡ଼ ଥିଲା, ଯାହା ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଓ ଧନ୍ୟ ଥିଲା, ସେହି ପାହାଡ଼ ସମୁଦ୍ରକୁ ଭେଦି ଉଠିଥିଲା ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥାନ ହେଉଥିଲା।
ରରାଜ ସ ମହାଶୃଂଗୈର୍ଗଗନଂ ଵିଲିଖନ୍ନିଵ। ଚଂଦ୍ରସୂର୍ଯାଂଶୁସଂକାଶୈଃ ସାଗରାଂବୁସମାଵୃତୈଃ
ସେହି ପାହାଡ଼ ବଡ଼ ବଡ଼ ଶିଖରରେ ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସମୁଦ୍ରର ପାଣିରେ ଢାକା ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର କିରଣ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲା।
ଵିଦ୍ଯୁତ୍ତ୍ଵାନ୍ପର୍ଵତଃ ଶ୍ରୀମାନାଯତଃ ଶତଯୋଜନମ୍। ଵିଦ୍ଯୁତାଂ ଯତ୍ର ସଂପାତା ନିପାତ୍ଯଂତେ ନଗୋତ୍ତମେ
ସେହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପାହାଡ଼ ଏକ ଶତ ଯୋଜନ ଦୀର୍ଘ ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତରେ ଭରିଥିଲା, ସେଠି ବିଦ୍ୟୁତର ଚମକ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପାହାଡ଼ରେ ପଡ଼ୁଥିଲା।
ଋଷଭଃ ପର୍ଵତଶ୍ଚୈଵ ଶ୍ରୀମାନୃଷଭସଂସ୍ଥିତଃ। କୁଂଜରଃ ପର୍ଵତଃ ଶ୍ରୀମାନଗସ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ଗୃହଂ ଶୁଭମ୍
ସେଠାରେ ଋଷଭ ନାମକ ପାହାଡ଼ ଥିଲା, ଯାହା ବଡ଼ ଏବଂ ଶ୍ରୀମୟ ଥିଲା; ଏହିପରି କୁଞ୍ଜର ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟ ଥିଲା, ଯାହା ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କର ଶୁଭ ଗୃହ ଥିଲା।
ଵିମଲାଖ୍ଯା ଚ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷା ସର୍ପାଣାଂ ମାଲତୀ ପୁରୀ। ତଥା ଭୋଗଵତୀ ଚାପି ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରେଣାଭିକଂପିତା
ଏଠାରେ ବିମଳା ନାମକ ଅଜୟ ନଗର ଥିଲା, ଯାହା ସର୍ପମାନଙ୍କର ଥିଲା, ଏହିପରି ମାଲତୀ ଓ ଭୋଗବତୀ ନଗର ମଧ୍ୟ ଥିଲା, ଯାହାକୁ ଦାଇତ୍ୟନାୟକ ଉପଦ୍ରବ କରିଥିଲେ।
ମହାସେନଗିରିଶ୍ଚୈଵ ପାରିଯାତ୍ରଶ୍ଚ ପର୍ଵତଃ। ଚକ୍ରଵାଂଶ୍ଚ ଗିରିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵାରାହଶ୍ଚୈଵ ପର୍ଵତଃ
ସେଠାରେ ମହାସେନ ପାହାଡ଼, ପାରିୟାତ୍ର ପାହାଡ଼, ଚକ୍ରବାନ୍ ନାମକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପାହାଡ଼ ଓ ବରାହ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ଯୋତିଷପୁରଂ ଚାପି ଜାତରୂପମଯଂ ଶୁଭମ୍। ଯସ୍ମିନ୍ନୁଵାସ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ନରକୋ ନାମ ଦାନଵଃ
ସେଠାରେ ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷପୁର ନାମକ ଶୁଭ ସୁନାର ନଗର ଥିଲା, ଯେଉଁଠି ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତା ଦାନବ ନରକ ପୂର୍ବେ ବସିଥିଲେ।
ମେଘଶ୍ଚ ପର୍ଵତଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ମେଘଗଂଭୀରନିସ୍ସ୍ଵନଃ। ଷଷ୍ଟିସ୍ତତ୍ର ସହସ୍ରାଣି ପର୍ଵତାନାଂ ଵିଶାଂପତେ
ସେଠାରେ ମେଘ ନାମକ ପାହାଡ଼ ଥିଲା, ଯାହାର ଧ୍ୱନି ମେଘ ଗର୍ଜନ ପରି ଗଭୀର ଥିଲା; ଏଠି ଏଠି ଷଷ୍ଟି ହଜାର ପାହାଡ଼ ଥିଲା।