ଲତାଶ୍ଚ ସଫଲାଃ ସର୍ଵା ଯା ଆହୁର୍ଦୈତ୍ଯନାଶିକାଃ। ଫଲେ ଫଲାନ୍ଯଜାଯଂତ ପୁଷ୍ପେ ପୁଷ୍ପଂ ତଥୈଵ ଚ
ସମସ୍ତ ଲତା, ଯାହାକୁ ଦେଉତାମାନେ ଦାନବ ନାଶକ ବୋଲି କହନ୍ତି, ସେମାନେ ସବୁ ଫଳ ଦେଲେ; ଏକ ଫଳ ଭିତରେ ଆଉ ଫଳ, ଏକ ଫୁଲ ଭିତରେ ଆଉ ଫୁଲ ଦେଖାଗଲା।
ଉନ୍ମୀଲଂତି ନିମୀଲଂତି ହସଂତି ପ୍ରରୁଦଂତି ଚ। ଵିକ୍ରୋଶଂତି ଚ ଗଂଭୀରଂ ଧୂମାଯଂତେ ଜ୍ଵଲଂତି ଚ
ସେମାନେ ଖୋଲନ୍ତି ଓ ବନ୍ଦ କରନ୍ତି, ହସନ୍ତି ଓ କାନ୍ଦନ୍ତି; ଗମ୍ଭୀର ଭାବରେ ଚିତ୍କାର କରନ୍ତି, ଧୂଆଁ ଉଠେ ଏବଂ ଜ୍ୱଳନ୍ତି।
ପ୍ରତିମାସ୍ସର୍ଵଦେଵାନାଂ କଥଯଂତ୍ଯୋ ମହଦ୍ଭଯମ୍। ଆରଣ୍ଯୈଃ ସହ ସଂସୃଷ୍ଟା ଗ୍ରାମ୍ଯାଶ୍ଚ ମୃଗପକ୍ଷିଣଃ
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରତିମାମାନେ ବଡ଼ ଭୟର କଥା କହିଥିଲେ; ଅରଣ୍ୟର ପଶୁପକ୍ଷୀମାନେ ସହିତ ଗ୍ରାମର ପଶୁପକ୍ଷୀମାନେ ମିଶିଗଲେ।
ଚୁକ୍ରୁଶୁର୍ଭୈରଵଂ ତତ୍ର ମୃଗଯୁଦ୍ଧ ଉପସ୍ଥିତେ। ନଦ୍ଯଶ୍ଚ ପ୍ରତିକୂଲାନି ଵହଂତି କଲୁଷୋଦକାଃ
ଯୁଦ୍ଧ ଆସୁଥିବାବେଳେ ସେଠାରେ ବନ୍ୟପଶୁମାନେ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଚିତ୍କାର କଲେ; ନଦୀମାନେ ବିପରୀତ ଦିଗକୁ ମଲିନ ଜଳ ବହାଇଲେ।
ନ ପ୍ରାକାଶଂତ ଚ ଦିଶୋ ରକ୍ତରେଣୁସମାକୁଲାଃ। ଵାନସ୍ପତ୍ଯା ନ ପୂଜ୍ଯଂତେ ପୂଜନାର୍ହାଃ କଥଂଚନ
ଦିଗମାନେ ରକ୍ତ ଧୂଳିରେ ଭରିଯାଇ ଦେଖାଯାଉନଥିଲେ; ଉପାସନା ଯୋଗ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବନସ୍ପତିମାନେ କେବେଉପାସନା ହେଉନଥିଲେ।
ଵାଯୁଵେଗେନ ହନ୍ଯଂତେ ଭଜ୍ଯଂତେ ପ୍ରଣମଂତି ଚ। ତଥା ଚ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଛାଯା ନ ପରିଵର୍ତ୍ତତେ
ବାତାସର ତୀବ୍ରତାରେ ସେମାନେ ଆଘାତ ପାଇଥିଲେ, ଭାଙ୍ଗିଗଲେ ଏବଂ ନମିଗଲେ; ସେପରି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଛାୟା ବଦଳୁନଥିଲା।
ଅପରେଣ ଗତେ ସୂର୍ଯେ ସଲୋକାନାଂ ଯୁଗକ୍ଷଯେ। ତଦା ହିରଣ୍ଯକଶିପୋର୍ଦୈତ୍ଯସ୍ଯୋପରିଵେଶ୍ମନଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବା ସହିତ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ଯୁଗ ଶେଷରେ, ତେବେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଦାନବର ମହଲ ଉପରେ—
ଭାଂଡାଗାରାଯୁଧାଗାରେ ନିଵିଷ୍ଟମଭଵନ୍ମଧୁ। ଅସୁରାଣାଂ ଵିନାଶାଯ ସୁରାଣାଂ ଵିଜଯାଯ ଚ
ଭଣ୍ଡାର ଓ ଅସ୍ତ୍ରାଗାରରେ ମଧୁ ଦେଖାଦେଲା; ଏହା ଦାନବମାନଙ୍କ ନାଶ ଓ ଦେବମାନଙ୍କ ବିଜୟ ପାଇଁ।
ଦୃଶ୍ଯଂତେ ଵିଵିଧୋତ୍ପାତା ଘୋରାଘୋରନିଦର୍ଶନାଃ। ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵୋ ଘୋରରୂପାଃ ସମୁତ୍ଥିତାଃ
ବିଭିନ୍ନ ଭୟଙ୍କର ଓ ଅପୂର୍ବ ଅପଶକୁନ ଦେଖାଗଲା; ଏହା ସହିତ ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ଆକୃତି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।
ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରସ୍ଯ ଵିନାଶାଯ ଦୃଶ୍ଯଂତେ ରଣଶଂସିନଃ। ମେଦିନ୍ଯାଂ କଂପମାନାଯାଂ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରେଣ ମହାତ୍ମନଃ
ଦାନବ ରାଜାଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧର ଅପଶକୁନ ଦେଖାଗଲା; ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଦାନବ ରାଜା ତଳେ ମାଟି କମ୍ପିଗଲା।
ମହୀଧରା ନାଗଗଣା ନିପେତୁରମିତୌଜସଃ। ଵିଷଜ୍ଵାଲାକୁଲୈର୍ଵକ୍ତ୍ରୈର୍ଵିମୁଂଚଂତୋ ହୁତାଶନମ୍
ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଏବଂ ଅସଂଖ୍ୟ ନାଗମାନେ ଅପାର ଶକ୍ତି ସହିତ ପଡ଼ିଗଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମୁହଁରୁ ବିଷ ଜ୍ୱାଳା ଉଠୁଥିଲା ଏବଂ ଅଗ୍ନି ବାହାରୁଥିଲା।
ଚତୁଃଶୀର୍ଷାଃ ପଂଚଶୀର୍ଷାଃ ସପ୍ତଶୀର୍ଷାଶ୍ଚ ପନ୍ନଗାଃ। ଵାସୁକିସ୍ତକ୍ଷକଶ୍ଚୈଵ କର୍କୋଟକଧନଂଜଯୌ
ଚାରି, ପାଞ୍ଚ ଏବଂ ସାତ ମୁଣ୍ଡ ଥିବା ସାପମାନେ—ବାସୁକି, ତକ୍ଷକ, କର୍କୋଟକ ଏବଂ ଧନଞ୍ଜୟ—
ଏଲାମୁଖଃ କାଲିଯଶ୍ଚ ମହାପଦ୍ମଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ସହସ୍ରଶୀର୍ଷଶ୍ଶୁଦ୍ଧାଂଗୋ ହେମତାଲଧ୍ଵଜଃ ପ୍ରଭୁଃ
ଏଳାମୁଖ, କାଳିୟ ଏବଂ ପ୍ରବଳ ମହାପଦ୍ମ; ସହସ୍ରଶୀର୍ଷ, ଶୁଦ୍ଧ ଦେହୀ, ହେମତାଳ ଧ୍ୱଜ ଏହି ପ୍ରଭୁ—
ଶେଷୋନଂତୋ ମହାନାଗୋ ହ୍ଯପ୍ରକଂପ୍ଯଶ୍ଚ କଂପିତାଃ। ଦୀପ୍ଯଂତେଂତର୍ଜଲସ୍ଥାନି ପୃଥିଵୀଵିଵରାଣି ଵୈ
ଶେଷ, ଅନନ୍ତ, ବଡ଼ ନାଗ, ଅଚଳ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କମ୍ପିତ ହେଲେ; ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପୃଥିବୀର ଗହ୍ବର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଇଯାଇଲା।
ସପ୍ତଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରକୋପେନ କଂପିତାନି ସମଂତତଃ। ନାନାତେଜୋଧରାଶ୍ଚାପି ପାତାଲତଲଚାରିଣଃ
ସାତ ଜଣ ଦେତ୍ୟପତିଙ୍କ ରୋଷରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ କମ୍ପନ ହେଲା; ବିଭିନ୍ନ ତେଜସ୍ୱୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ ପାତାଳ ତଳରେ ଘୁରୁଥିଲେ।
ପାତାଲେ ସହସା କ୍ଷୁବ୍ଧେ ଦୁଷ୍ପ୍ରକଂପ୍ଯାଃ ପ୍ରକଂପିତାଃ। ହିରଣ୍ଯକଶିପୁର୍ଦୈତ୍ଯସ୍ତଦା ସଂସ୍ପୃଷ୍ଟଵାନ୍ମହୀମ୍1.45.
ପାତାଳ ହଠାତ୍ ଉତ୍କଳିତ ହେଲାବେଳେ, ଯେଉଁମାନେ କମ୍ପିତ ହେବା ଦୁର୍ଲଭ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପକ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲେ; ତେବେ ଦେତ୍ୟ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଭୂମିକୁ ଛୁଇଁଲେ।
ସଂଦଷ୍ଟୌଷ୍ଠପୁଟଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵରାହ ଇଵ ପୂର୍ଵଜଃ। ଗଂଗା ଭାଗୀରଥୀ ଚୈଵ କୌଶିକୀ ସରଯୂରପି
କ୍ରୋଧରେ ଓଠ ଦଂଶନ କରି, ପୁରୁଣା ବରାହ ଭଳି; ଗଙ୍ଗା, ଭାଗୀରଥୀ, କୌଶିକୀ ଏବଂ ସରୟୂ ମଧ୍ୟ—
ଯମୁନା ଚାଥ କାଵେରୀ କୃଷ୍ଣଵେଣୀ ଚ ନିମ୍ନଗା। ତୁଂଗଭଦ୍ରା ମହାଵେଗା ନଦୀ ଗୋଦାଵରୀ ତଥା
ଯମୁନା, ପରେ କାବେରୀ, କୃଷ୍ଣଭେଣୀ ଏହି ତୀବ୍ର ବେଗବାନ୍ ନଦୀ; ତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରବାହରେ, ଗୋଦାବରୀ ମଧ୍ୟ ଏପରି।
ଚର୍ମଣ୍ଵତୀ ଚ ସିଂଧୁଶ୍ଚ ତଥା ନଦନଦୀପତିଃ। ମେଲକପ୍ରଭଵଶ୍ଚୈଵ ଶୋଣୋ ମଣିନିଭୋଦକଃ
ଚର୍ମଣ୍ୱତୀ ଏବଂ ସିନ୍ଧୁ, ଏହିପରି ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ; ମେଳକ ଉତ୍ପନ୍ନ ଶୋଣ ଯାହାର ଜଳ ମଣି ଭଳି ଚମକୁଥାଏ।
ନର୍ମଦା ଚ ଶୁଭସ୍ରୋତାସ୍ତଥା ଵେତ୍ରଵତୀ ନଦୀ। ଗୋମତୀ ଗୋକୁଲାକୀର୍ଣା ତଥା ପୂର୍ଵା ସରସ୍ଵତୀ
ନର୍ମଦା ତାଙ୍କର ଶୁଭ ପ୍ରବାହ ସହିତ, ଏବଂ ବେତ୍ରବତୀ ନଦୀ; ଗୋମତୀ ଗୋବଢ଼ାରେ ଭରିଆ, ପୂର୍ବ ଦିଗର ସରସ୍ୱତୀ।
ମହାକାଲମହୀଚୈଵ ତମସା ପୁଷ୍ପଵାହିନୀ। ଜଂବୂଦ୍ଵୀପଂ ରତ୍ନଵଚ୍ଚ ସର୍ଵରତ୍ନୋପଶୋଭିତମ୍
ମହାକାଳଙ୍କ ଭୂମି ଏବଂ ପୁଷ୍ପବାହିନୀ ତମସା; ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ ରତ୍ନର ଭଳି ଚମକୁଥିବା, ସମସ୍ତ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ।
ସୁଵର୍ଣପୁଟକଂ ଚୈଵ ସୁଵର୍ଣାକରମଂଡିତମ୍। ମହାନଦଶ୍ଚ ଲୌହିତ୍ଯଶ୍ଶୈଲଃ କାଂଚନଶୋଭିତଃ
ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁଟକ ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଖଣିରେ ଶୋଭିତ; ମହାନଦ ଲୌହିତ୍ୟ ଏବଂ ସୁନାର ଆଭାରେ ଚମକୁଥିବା ପାହାଡ଼।
ପତ୍ତନଂ କୋଶକାରାଣାଂ କଶଂ ଚ ରଜତାକରମ୍। ମଗଧାଶ୍ଚ ମହାଗ୍ରାମାଃ ପୁଣ୍ଡ୍ରା ଉଗ୍ରାସ୍ତଥୈଵ ଚ
କୋଶକାରମାନେ ଥିବା ପଟ୍ଟଣ, କଶ ଏବଂ ରୌପ୍ୟ ଖଣି; ମଗଧର ବଡ଼ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ପୁଣ୍ଡ୍ରମାନେ।
ସ୍ରୁଘ୍ନା ମଲ୍ଲା ଵିଦେହାଶ୍ଚ ମାଲଵାଃ କାଶି କୋସଲାଃ। ଭଵନଂ ଵୈନତେଯସ୍ଯ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରେଣାଭିକଂପିତମ୍
ସ୍ରୁଘ୍ନ, ମଲ୍ଲ, ବିଦେହ, ମାଳବ, କାଶୀ, କୋଶଳ; ବେଣୁତେୟଙ୍କ ଗୃହ ଦେତ୍ୟପତି ଦ୍ୱାରା କମ୍ପିତ ହେଲା।
କୈଲାସଶିଖରାକାରଂ ଯତ୍କୃତଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା। ରତ୍ନତୋଯୋ ମହାଭୀମୋ ଲୌହିତ୍ଯୋ ନାମ ସାଗରଃ
ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, କୈଳାସ ଶିଖର ଭଳି; ରତ୍ନ ଭରିତ ଭୟଙ୍କର ଲୌହିତ୍ୟ ନାମକ ସାଗର।
ଉଦଯଶ୍ଚ ମହାଶୈଲ ଉଚ୍ଛ୍ରିତଃ ଶତଯୋଜନମ୍। ସଵର୍ଣଵେଦିକଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ମେଘପଂକ୍ତିନିଷେଵିତଃ
ଉଦୟ ପାହାଡ଼ ବଡ଼ ଉଚ୍ଚ, ଶତ ଯୋଜନ ଉପରେ; ସୁନାର ବେଦି ଶୋଭାମୟ, ମେଘମାଳା ଘେରିଥିବା।
ଭ୍ରାଜମାନୋର୍କସଦୃଶୈର୍ଜାତରୂପମଯୈର୍ଦ୍ରୁମୈଃ। ସାଲୈସ୍ତାଲୈସ୍ତମାଲୈଶ୍ଚ କର୍ଣିକାରୈଶ୍ଚ ପୁଷ୍ପିତୈଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଚମକୁଥିବା ସୁନାର ଗଛରେ; ସାଳ, ତାଳ, ତମାଳ ଏବଂ ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା କର୍ଣ୍ଣିକାର।
ଅଯୋମୁଖଶ୍ଚ ଵିଖ୍ଯାତଃ ସର୍ଵତୋ ଧାତୁମଂଡିତଃ। ତମାଲଵନଗଂଧଶ୍ଚ ପର୍ଵତୋ ମଲଯଃ ଶୁଭଃ
ଆୟୋମୁଖ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଧାତୁରେ ଶୋଭିତ; ତମାଳ ଜଙ୍ଗଲ ଗନ୍ଧରେ ମାଲୟ ପର୍ବତ ଶୁଭ୍ର।
ସୁରାଷ୍ଟ୍ରାଶ୍ଚ ସବାହ୍ଲୀକାଶ୍ଶୂଦ୍ରାଭୀରାସ୍ତଥୈଵ ଚ। ଭୋଜାଃ ପାଂଡ୍ଯାଶ୍ଚ ଵଂଗାଶ୍ଚ କଲିଂଗାସ୍ତାମ୍ରଲିପ୍ତକାଃ
ସୁରାଷ୍ଟ୍ର, ବାହ୍ଲୀକ, ଶୂଦ୍ର, ଆଭୀର; ଭୋଜ, ପାଣ୍ଡ୍ୟ, ବଙ୍ଗ, କଳିଙ୍ଗ ଏବଂ ତାମ୍ରଲିପ୍ତକ।
ତଥୈଵ ପୌଂଡ୍ରାଃ ଶୁଭ୍ରାଶ୍ଚ ଵାମଚୂଡାସ୍ସକେରଲାଃ। କ୍ଷୋଭିତାସ୍ତେନ ଦୈତ୍ଯେନ ଦେଵାଶ୍ଚାପ୍ସରସାଂ ଗଣାଃ
ପଉଣ୍ଡ୍ର, ଶୁଭ୍ର, ବାମଚୂଡ଼, ସକେରଳ; ସେହି ଦେତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କମ୍ପିତ, ଦେବତା ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଦଳ ମଧ୍ୟ।