ତଥୈଵାନ୍ଯେ ଵ୍ଯରାଜଂତ ସଭାଯାଂ ପୁଷ୍ପିତା ଦ୍ରୁମାଃ। ଏଲାକ କୁଭକଂକୋଲ ଲଵଲୀ କର୍ଣପୂରକାଃ
ଏହିପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ସଭା ଘରରେ ଚମକୁଥିଲେ: ଏଲା, କୁଭକ, କାଙ୍କୋଳ, ଲବଳୀ ଓ କର୍ଣ୍ଣପୂରକ।
ମଧୁକାଃ କୋଵିଦାରାଶ୍ଚ ବହୁତାଲସମୁଚ୍ଛ୍ରଯାଃ। ଅଂଜନାଶୋକପର୍ଣାସା ବହଵଶ୍ଚିତ୍ରକା ଦ୍ରୁମାଃ
ସେଠି ମଧୁକ ଓ କୋବିଦାର ବୃକ୍ଷ, ବହୁ ଉଚ୍ଚ ତାଳ ବୃକ୍ଷ, ଏବଂ ଅଞ୍ଜନ, ଅଶୋକ, ପର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ ବୃକ୍ଷ ଥିଲେ।
ଵରୁଣାଶ୍ଚ ପଲାଶାଶ୍ଚା ପନସାସ୍ସହ ଚଂଦନୈଃ। ନୀଲାସ୍ସୁମନସଶ୍ଚୈଵ ନୀପାଶ୍ଚାଶ୍ଵତ୍ଥତିଂଦୁକାଃ
ଏଠାରେ ବରୁଣ, ପଲାଶ, ପନସ, ଚନ୍ଦନ, ନୀଳ, ସୁମନ, ନୀପ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, ତିମ୍ବୁକ ଗଛମାନେ ଥିଲେ।
ପାରିଜାତାଶ୍ଚ ତରଵୋ ମଲ୍ଲିକା ଭଦ୍ରଦାରଵଃ। ଅଟରୂଷାଃ ପୀଲୂକାଶ୍ଚ ତଥା ଚୈଵୈଲଵାଲୁକାଃ
ପାରିଜାତ, ମଲ୍ଲିକା, ଭଦ୍ରଦାରୁ, ଅଟରୁଷ, ପୀଳୁ ଓ ଇଲାବାଲୁକ ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ମଂଦାରକାଃ କୁରଵକା ପୁନ୍ନାଗାଃ କୁଟଜାସ୍ତଥା। ରକ୍ତାଃ କୁରଵକାଶ୍ଚୈଵ ନୀଲାଶ୍ଚାଗରୁଭିଃ ସହ
ମନ୍ଦାର, କୁରବକ, ପୁନ୍ନାଗ, କୁଟଜ, ଲାଲ କୁରବକ, ନୀଳ ଓ ଅଗରୁ ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
କିଂଶୁକାଶ୍ଚୈଵ ଭଵ୍ଯାଶ୍ଚ ଦାଡିମା ବୀଜପୂରକାଃ। କାଲେଯକା ଦୁକୂଲାଶ୍ଚ ହିଂଗଵସ୍ତୈଲଵର୍ତ୍ତିକାଃ
କିମ୍ଶୁକ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଛ, ଡାଡିମ୍ବ, ବୀଜପୁର, କାଳେୟକ, ଦୁକୁଳ, ହିଙ୍ଗ ଓ ତେଲର ବତି ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଖର୍ଜୂରା ନାଲିକେରାଶ୍ଚ ହରୀତକ ମଧୂକକାଃ। ସପ୍ତପର୍ଣାଶ୍ଚ ବିଲ୍ଵାଶ୍ଚ ସଯାଵାଶ୍ଚ ଶରାଵତାଃ
ଖଜୁରୀ, ନାଡ଼ିଆ, ହରୀତକୀ, ମଧୁକ, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ, ବେଲ, ସ୍ୟାବା ଓ ଶରାବତ ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଅସନାଶ୍ଚ ତମାଲାଶ୍ଚ ନାନାଗୁଲ୍ମସମାଵୃତାଃ। ଲତାଶ୍ଚ ଵିଵିଧାକାରାଃ ପୁଷ୍ପପତ୍ରଫଲୋପଗାଃ
ଅସନ, ତମାଳ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଜାଡ଼ି ଗଛ, ଏହା ସହ ବିଭିନ୍ନ ଆକାରର ଲତା ଯେଉଁମାନେ ଫୁଲ, ପତ୍ର ଓ ଫଳ ଧରିଥିଲେ।
ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵସ୍ତତ୍ର କାନନଜା ଦ୍ରୁମାଃ। ନାନାପୁଷ୍ପଫଲୋପେତା ଵ୍ଯରାଜଂତ ସମଂତତଃ
ଏମିତି ଅନେକ ପ୍ରକାରର କାନନର ଗଛମାନେ, ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଚମକୁଥିଲେ।
ଚକୋରାଃ ଶତପତ୍ରାଶ୍ଚ ମତ୍ତକୋକିଲଶାରିକାଃ। ପୁଷ୍ପିତାନ୍ପୁଷ୍ପିତାଗ୍ରାଂଶ୍ଚ ସଂପତଂତି ମହାଦ୍ରୁମାନ୍
ଚକୋର, ଶତପତ୍ର ଫୁଲ, ମଦମସ୍ତ କୋଇଲି ଓ ଶାରିକା ପକ୍ଷୀମାନେ ଫୁଲେଇଥିବା ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ ଓ ତାଙ୍କର ଫୁଲ ଭରା ଡାଳି ଉପରେ ଉଡ଼ୁଥିଲେ।
ରକ୍ତପୀତାରୁଣାସ୍ତତ୍ର ପାଦପାଗ୍ରଗତାଃ ଖଗାଃ। ପରସ୍ପରମଵୈକ୍ଷଂତ ପ୍ରହୃଷ୍ଟା ଜୀଵଜୀଵିକାଃ
ସେଠାରେ ଲାଲ, ହଳଦିଆ ଓ ଅରୁଣାବର୍ଣ୍ଣ ପକ୍ଷୀମାନେ ଗଛର ଶିଖରରେ ବସି, ଏକାଅପରକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଦେଖୁଥିଲେ ଏବଂ ନିଜ ଜୀବନ କାଟୁଥିଲେ।
ତସ୍ଯାଂ ସଭାଯାଂ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରୋ ହିରଣ୍ଯକଶିପୁସ୍ତଦା। ଆସୀନ ଆସନେ ଚିତ୍ରେ ଦଶନଲ୍ଵେ ପ୍ରମାଣତଃ
ସେ ସଭାରେ ଦାଇତ୍ୟମାନଙ୍କର ରାଜା ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଏକ ଶୋଭାମୟ ଆସନରେ, ଠିକ୍ ମାପରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଦଶନାଳ ଉପରେ ବସିଥିଲେ।
ଦିଵାକରନିଭେ ଦିଵ୍ଯେ ଦିଵ୍ଯାସ୍ତରଣସଂସ୍ତୃତେ। ହିରଣ୍ଯକଶିପୁର୍ଦୈତ୍ଯ ଆସ୍ତେ ଜ୍ଵଲିତକୁଂଡଲଃ
ଦିବ୍ୟ ଚାଦର ଦେଇ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଏକ ଦେବସମ ଆସନରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଜ୍ୱଳମାନ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧି ବସିଥିଲେ।
ଉପଚେରୁର୍ମହାଦୈତ୍ଯା ହିରଣ୍ଯକଶିପୁଂ ତଦା। ଦିଵ୍ଯତାଲାନି ଗୀତାନି ଜଗୁର୍ଗଂଧର୍ଵସତ୍ତମାଃ
ସେତେବେଳେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଦାଇତ୍ୟମାନେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଦିବ୍ୟ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ।
ଵିଶ୍ଵାଚୀ ସହଜନ୍ଯା ଚ ପ୍ରମ୍ଲୋଚେତି ଚ ପୂଜିତା। ଦିଵ୍ଯାଥ ସୌରଭେଯୀ ଚ ସମୀଚୀ ପୁଂଜିକସ୍ଥଲା
ବିଶ୍ୱାଚୀ, ସହଜନ୍ୟା, ପ୍ରମ୍ଲୋଚା, ସୌରଭେୟୀ, ସମୀଚୀ ଓ ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥଳା ସମ୍ମାନିତ ହେଉଥିଲେ।
ମିଶ୍ରକେଶୀ ଚ ରଂଭା ଚ ଚିତ୍ରଭା ଶ୍ରୁତିଵିଭ୍ରମା। ଚାରୁନେତ୍ରା ଘୃତାଚୀ ଚ ମେନକା ଚୋର୍ଵଶୀ ତଥା
ମିଶ୍ରକେଶୀ, ରମ୍ଭା, ଚିତ୍ରଭା, ଶ୍ରୁତିବିଭ୍ରମା, ଚାରୁନେତ୍ରା, ଘୃତାଚୀ, ମେନକା ଓ ଉର୍ବଶୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଏତାସ୍ସହସ୍ରଶଶ୍ଚାନ୍ଯା ନୃତ୍ଯଗୀତଵିଶାରଦାଃ। ଉପାତିଷ୍ଠଂତ ରାଜାନଂ ହିରଣ୍ଯକଶିପୁଂ ପ୍ରଭୁମ୍
ଏମିତି ଏହିମାନେ ଓ ଅନେକ ହଜାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତରେ ପାରଦର୍ଶୀ ଅପ୍ସରାମାନେ ରାଜା ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ।
ଉପାସତେ ଦିତେଃ ପୁତ୍ରାଃ ସର୍ଵେ ଲବ୍ଧଵରାସ୍ତଥା। ବଲିର୍ଵିରୋଚନସ୍ତତ୍ର ନରକଃ ପୃଥିଵୀସୁତଃ
ଦିତିଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଦେବତାଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଥିଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ— ବଳି, ବିରୋଚନ, ନରକ ଓ ପୃଥିବୀପୁତ୍ର।
ପ୍ରହ୍ଲାଦୋ ଵିପ୍ରଚିତ୍ତିଶ୍ଚ ଗଵିଷ୍ଠଶ୍ଚ ମହାସୁରଃ। ସୁରହନ୍ତା ଦୁଃଖକର୍ତା ସମନାସ୍ସୁମତିସ୍ତଥା
ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ବିପ୍ରଚିତ୍ତି, ଗବିଷ୍ଠ ମହାସୁର, ସୁରହନ୍ତା, ଦୁଃଖକର୍ତ୍ତା, ସମନ ଓ ସୁମତି ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଘଟୋଦରୋ ମହାପାର୍ଶ୍ଵଃ କ୍ରଥନଃ ପିଠରସ୍ତଥା। ଵିଶ୍ଵରୂପସ୍ଵରୂପଶ୍ଚ ଵିଶ୍ଵକାଯୋ ମହାବଲଃ
ଘଟୋଦର, ମହାପାର୍ଶ୍ୱ, କ୍ରଥନ, ପିଠର, ବିଶ୍ୱରୂପ, ସ୍ୱରୂପ, ବିଶ୍ୱକାୟ ଓ ମହାବଳ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଦଶଗ୍ରୀଵଶ୍ଚ ଵାଲୀ ଚ ମେଘଵାସା ମହାସୁରଃ। ଘଟାଭୋ ଵିଟରୂପଶ୍ଚ ଜ୍ଵଲନଶ୍ଚେଂଦ୍ରତାପନଃ
ଦଶମୁଖୀ, ବାଲୀ, ମେଘବାସା ନାମକ ବଡ଼ ଦାନବ, ଘଟାଭ, ବିଟରୂପ, ଜ୍ୱଳନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରତାପନ—
ଦୈତ୍ଯଦାନଵସଂଘାସ୍ତେ ସର୍ଵେ ଜ୍ଵଲିତକୁଂଡଲାଃ। ସ୍ରଗ୍ଵିଣୋ ଵର୍ମିଣଃ ସର୍ଵେ ସର୍ଵେ ଚ ଚରିତଵ୍ରତାଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ଦାଇତ୍ୟ ଓ ଦାନବ ଦଳ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧି, ମାଳା ଓ କବଚରେ ସଜି, ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ—
ସର୍ଵେ ଲବ୍ଧଵରାଃ ଶୂରାସ୍ସର୍ଵେ ଵିହିତମୃତ୍ଯଵଃ। ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵୋ ହିରଣ୍ଯକଶିପୁଂ ପ୍ରଭୁମ୍
ସମସ୍ତେ ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରତାପୀ, ଦେବତାଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଥିବା, ମୃତ୍ୟୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ; ଏମିତି ଅନେକ ଦାନବ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କୁ ପ୍ରଭୁ ଭାବେ ସେବନ୍ତି—
ଉପାସତେ ମହାତ୍ମାନଂ ସର୍ଵେ ଦିଵ୍ଯପରିଚ୍ଛଦାଃ। ଵିମାନୈର୍ଵିଵିଧାକାରୈର୍ଭ୍ରାଜମାନୈରିଵାଗ୍ନିଭିଃ
ସମସ୍ତେ ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ବିଭିନ୍ନ ଆକାରର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବିମାନରେ ବସି, ଅଗ୍ନି ପରି ଚମକୁଥିବା, ସେ ମହାପୁରୁଷଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି—
ମହେନ୍ଦ୍ରଵପୁଷଃ ସର୍ଵେ ଵିଚିତ୍ରାଂଗଦବାହଵଃ। ଭୂଷିତାଂଗା ଦିତେଃ ପୁତ୍ରାସ୍ତମୁପାସତ ସର୍ଵତଃ
ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦେହ ପରି ଦେହ ଥିବା, ବିଚିତ୍ର ଅଙ୍ଗଦ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଶରୀର ଭରି ଭୂଷିତ, ଦିତିଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ ସେଠାରୁ ଚାରିପାଖରୁ ସେଉଁଠି ପୂଜା କରୁଛନ୍ତି—
ଐଶ୍ଵର୍ଯଂ ଦୈତ୍ଯସିଂହସ୍ଯ ଯଥା ତସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ନ ଶ୍ରୁତଂ ନୈଵ ଦୃଷ୍ଟଂ ଚ କସ୍ଯାପି ଭୁଵନତ୍ରଯେ
ଏହି ଦାଇତ୍ୟସିଂହ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ଏତେ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ, ତିନି ଭୁବନରେ କେହି କେବେ ଶୁଣିନାହାନ୍ତି, ନାହିଁ ଦେଖିଛନ୍ତି—
ରଜତକନକଚିତ୍ରଵେଦିକାଯାଂ ପରିକୃତରତ୍ନଵିଚିତ୍ରଵୀଥିକାଯାମ୍। ସ ଦଦର୍ଶ ମୃଗାଧିପଃ ସଭାଯାଂ ସୁରୁଚିର ଜାଲଗଵାକ୍ଷଶୋଭିତାଯାମ୍
ରୂପା ଓ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ବେଦି, ରତ୍ନରେ ଶୁଭାଏଇଥିବା ରାସ୍ତା, ଜାଲି ଜଣେଇଥିବା ଜନେଲା ଦ୍ୱାରରେ ଚମକୁଥିବା ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ସଭାକୁ ପଶୁମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ଦେଖିଲେ—
କନକଵଲଯହାରଭୂଷିତାଂଗଂ ଦିତିତନଯଂ ସ ମୃଗାଧିପୋ ଦଦର୍ଶ। ଦିଵସକରକରପ୍ରଭଂ ଜ୍ଵଲଂତଂ ଦିତିଜସହସ୍ରଶତୈର୍ନିଷେଵ୍ଯମାଣମ୍
ସୁନା ଚୁଡ଼ା ଓ ହାରରେ ଭୂଷିତ ଦିତିପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପଶୁମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ଦେଖିଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ପରି ଚମକୁଥିବା, ଶହେ ଶହେ ଦିତିଜମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଛନ୍ତି—
ତତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହାଭାଗଂ କାଲଚକ୍ରମିଵାଗତମ୍। ନାରସିଂହଵପୁଶ୍ଛନ୍ନଂ ଭସ୍ମଚ୍ଛନ୍ନମିଵାନଲମ୍
ତାପରେ, ସେ ମହାଭାଗଙ୍କୁ ଦେଖି, କାଳଚକ୍ର ପରି ଆସିଥିବା, ନରସିଂହ ରୂପରେ ଲୁଚିଥିବା, ଅଗ୍ନି ଭସ୍ମରେ ଢାକାଯାଇଥିବା ପରି ଦେଖାଗଲା—
ହିରଣ୍ଯକଶିପୋଃ ପୁତ୍ରଃ ପ୍ରହ୍ଲାଦୋ ନାମ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ଦିଵ୍ଯେନ ଵପୁଷା ସିଂହମପଶ୍ଯଦ୍ଦେଵମାଗତମ୍
ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ଶୂରବୀର, ଦିବ୍ୟ ଦେହରେ ଆସିଥିବା ସିଂହ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—