ଆଶ୍ରମେଷୁ ମହାଭାଗାନ୍ମୁନୀନ୍ଵୈ ଶଂସିତଵ୍ରତାନ୍। ସତ୍ଯଧର୍ମପରାନ୍ଦାନ୍ତାନ୍ଧର୍ଷଯାମାସ ଦାନଵଃ
ଦାନବଟିଏ ଆଶ୍ରମରେ ଥିବା ମହାନ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ଲଗ୍ନ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଅଟୁଟ, ସେମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ପୀଡିତ କଲେ।
ଦେଵାଂସ୍ତ୍ରିଭୁଵନସ୍ଥାଂଶ୍ଚ ପରାଜିତ୍ଯ ମହାସୁରଃ। ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ଵଶମାନୀଯ ସ୍ଵର୍ଗେ ଵସତି ଦାନଵଃ
ତିନି ଭୁବନରେ ଥିବା ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଜିତି, ମହାସୁର ତିନି ଲୋକକୁ ନିଜ ଅଧୀନରେ ନେଇ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କଲେ।
ଯଦା ଵରମଦୋତ୍ସିକ୍ତଶ୍ଚୋଦିତଃ କାଲଧର୍ମିଣା। ଯଜ୍ଞିଯାନକରୋଦ୍ଦୈତ୍ଯାନଯଜ୍ଞୀଯାଂଶ୍ଚ ଦୈଵତାନ୍
ବରର ଗର୍ବରେ ଏବଂ କାଳର ପ୍ରେରଣାରେ, ଦାନବଟିଏ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଅଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଇଲେ ଏବଂ ଦାନବମାନେଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କଲେ।
ତଥା ଦୈତ୍ଯାଶ୍ଚ ସାଧ୍ଯାଶ୍ଚ ଵିଶ୍ଵେ ଚ ଵସଵସ୍ତଥା। ରୁଦ୍ରା ଦେଵଗଣା ଯକ୍ଷା ଦେଵଦ୍ଵିଜମହର୍ଷଯଃ
ଏଭଳି, ଦାନବ, ସାଧ୍ୟ, ବିଶ୍ୱେଦେବ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ଦେବଗଣ, ଯକ୍ଷ, ଦେବଦ୍ୱିଜ ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ—
ଶରଣ୍ଯଂ ଶରଣଂ ଵିଷ୍ଣୁମୁପତସ୍ଥୁର୍ମହାବଲମ୍। ଦେଵଦେଵଂ ଯଜ୍ଞମଯଂ ଵାସୁଦେଵଂ ସନାତନମ୍
ସମସ୍ତେ ଶରଣ ଦେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ମହାବଳୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଦେବମାନଙ୍କର ଦେବ, ଯଜ୍ଞମୟ, ଭାସୁଦେବ ଏବଂ ସନାତନ।
ଦେଵା ଊଚୁଃ-। ନାରାଯଣ ମହାଭାଗ ଦେଵାସ୍ତ୍ଵାଂ ଶରଣଂ ଗତାଃ। ତ୍ରାଯସ୍ଵ ଜହି ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରଂ ହିରଣ୍ଯକଶିପୁଂ ପ୍ରଭୋ
ଦେବତାମାନେ କହିଲେ— ହେ ନାରାୟଣ, ମହାଭାଗ, ଆମେ ଦେବତାମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛୁ; ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଦାନବମାନଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ, ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତୁ।
ତ୍ଵଂ ହି ନଃ ପରମୋଦାତା ତ୍ଵଂ ହି ନଃ ପରମୋ ଗୁରୁଃ। ତ୍ଵଂ ହି ନଃ ପରମୋ ଦେଵୋ ବ୍ରହ୍ମାଦୀନାଂ ସୁରୋତ୍ତମଃ
ଆପଣ ଆମ ପ୍ରମୁଖ ଉପକାରୀ, ଆପଣ ଆମ ପ୍ରମୁଖ ଗୁରୁ, ଆପଣ ଆମ ପ୍ରମୁଖ ଦେବତା, ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ-। ଭଯଂ ତ୍ଯଜଦ୍ଧ୍ଵମମରା ଅଭଯଂ ଵୋ ଦଦାମ୍ଯହମ୍। ତଥୈଵ ତ୍ରିଦିଵଂ ଦେଵାଃ ପ୍ରତିପଦ୍ଯତ ମାଚିରମ୍
ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ— ହେ ଅମରଦେବତାମାନେ, ଭୟ ଛାଡ଼; ମୁଁ ତୁମକୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଉଛି। ଏଭଳି, ଦେବତାମାନେ, ଶୀଘ୍ର ସ୍ୱର୍ଗର ଅଧିକାର ଫେରାଇ ନିଅ।
ଏନଂ ହି ସଗଣଂ ଦୈତ୍ଯଂ ଵରଦାନେନ ଗର୍ଵିତମ୍। ଅଵଧ୍ଯମମରେଂଦ୍ରାଣାଂ ଦାନଵେଂଦ୍ରଂ ନିହନ୍ମ୍ଯହମ୍
ଏହି ବରର ଗର୍ବରେ ଥିବା ଦାନବ ଏବଂ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ସଙ୍ଗୀମାନେ, ଯିଏ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଅଜୟ, ସେଇ ଦାନବମୁଣ୍ଡକୁ ମୁଁ ନଶ୍ଟ କରିବି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଭଗଵାନ୍ଵିଶ୍ଵପୋ ଵିଷ୍ଣୁରଵ୍ଯଯଃ। ହିରଣ୍ଯକଶିପୁସ୍ଥାନଂ ଜଗାମ ହରିରୀଶ୍ଵରଃ
ଏଭଳି କହି, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଏବଂ ଅବିନାଶୀ ବିଷ୍ଣୁ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଇଲେ।
ତେଜସା ଭାସ୍କାରାକାରଃ ଶଶୀକାଂତ୍ଯେଵ ଚାପରଃ। ନରସ୍ଯ କୃତ୍ଵାର୍ଧତନୁଂ ସିଂହସ୍ଯାର୍ଦ୍ଧତନୁଂ ତଥା
ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଶୀତଳ, ସେ ଅର୍ଧ ମଣିଷ ଏବଂ ଅର୍ଧ ସିଂହ ଆକୃତି ଧାରଣ କଲେ।
ନାରସିଂହେନ ଵପୁଷା ପାଣିଂ ସଂଗୃହ୍ଯ ପାଣିନା। ତତୋ ଦଦର୍ଶ ଵିସ୍ତୀର୍ଣାଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ରମ୍ଯାଂ ମନୋରମାମ୍
ନରସିଂହ ରୂପରେ, ହାତରେ ଧରି, ସେ ବିଶାଳ, ଦିବ୍ୟ, ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ସଭାକୁ ଦେଖିଲେ।
ସର୍ଵକାମଯୁତାଂ ଶୁଭ୍ରାଂ ହିରଣ୍ଯକଶିପୋଃ ସଭାମ୍। ଵିସ୍ତୀର୍ଣାଂ ଯୋଜନଶତଂ ଶତମଧ୍ଯର୍ଦ୍ଧମାଯତାମ୍
ସମସ୍ତ ଭୋଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଧଳା ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ସଭା ବହୁତ ବିଶାଳ— ଏହାର ଲମ୍ବ ୧୫୦ ଯୋଜନା।
ଵୈହାଯସୀଂ କାମଗମାଂ ପଂଚଯୋଜନମୁଚ୍ଛ୍ରିତାମ୍। ଜରାଶୋକକ୍ଷମାପେତାଂ ନିଷ୍ପ୍ରକମ୍ପ୍ଯାଂ ଶିଵାଂ ସୁଖାମ୍
ଏହି ସଭା ଆକାଶରେ ଝୁଲିଥିଲା, ଇଚ୍ଛାମତେ ଚଳିଥିଲା, ପାଞ୍ଚ ଯୋଜନା ଉଚ୍ଚ, ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ଓ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ, ଅଚଳ, ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ସୁଖଦାୟକ।
ଵେଶ୍ମାସନଵତୀଂ ରମ୍ଯାଂ ଜ୍ଵଲଂତୀମିଵ ତେଜସା। ଅଂତଃସଲିଲସଂଯୁକ୍ତାଂ ଵିହିତାଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା
ସେ ଏକ ଅତି ଆକର୍ଷକ ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସଭା ଘର ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଅନେକ ଆଲୋକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଲାଗୁଥିଲା, ଭିତରେ ଜଳ ତଳା ଥିଲା, ଏହାକୁ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ।
ଦିଵ୍ଯଵର୍ଣମଯୈର୍ଵୃକ୍ଷୈଃ ଫଲପୁଷ୍ପପ୍ରଦୈର୍ଯୁତାମ୍। ନୀଲପୀତାସିତଶ୍ଯାମୈଃ ଶ୍ଵେତୈର୍ଲୋହିତକୈରପି
ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ରଙ୍ଗର ବୃକ୍ଷ ଫଳ ଓ ଫୁଲରେ ଭରିଥିଲେ, କେହି ନୀଳ, କେହି ପୀତ, କେହି କଳା, କେହି ଗାଢ଼, କେହି ଧଳା, ଏବଂ କେହି ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ ଥିଲେ।
ଅଵଦାତୈସ୍ତଥା ଗୁଲ୍ମୈ ରକ୍ତମଂଜରିଧାରିଭିଃ। ସିତାଭ୍ରଘନସଂକାଶାଂ ପ୍ଲଵଂତୀଂ ଚ ଦଦର୍ଶ ସଃ
ସେଠାରେ ଧଳା ମେଘ ପରି ଚମକୁଥିବା, ଲାଲ ମଞ୍ଜରୀ ଧରିଥିବା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଝାଡ଼ି ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଜଣେଇଁଥିଲେ ଯେ ତାହା ଭସୁଛି।
ରଶ୍ମିମତୀ ସ୍ଵଭାଵେନ ଦିଵ୍ଯଗଂଧମନୋରମା। ସୁସୁଖା ନ ଚ ଦୁଃଖା ସା ନ ଶୀତା ନ ଚ ଘର୍ମଦା
ସେଠିର ଜାଗାଟି ନିଜ ଆଲୋକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁବିଧାଜନକ, କେବେ ଦୁଃଖ, ଶୀତ ବା ତାପ ଦେଉନଥିଲା।
ନ କ୍ଷୁତ୍ପିପାସେ ଗ୍ଲାନିଂ ଵା ପ୍ରାପ୍ଯତାଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଵଂତି ତେ। ନାନରୂପୈରୁପକୃତା ସୁଚିତ୍ରୈଶ୍ଚ ସୁଭାସ୍ଵରୈଃ
ସେଠାରେ କେହି କେବେ ଭୁଖ, ପିପାସା କିମ୍ବା କ୍ଲାନ୍ତି ଅନୁଭବ କରୁନଥିଲେ; ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ଚମକୁଥିବା ରୂପମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ହେଉଥିଲେ।
ଅତିଚଂଦ୍ରାତିସୂର୍ଯାତି ଶିଖିକାନ୍ତି ସ୍ଵଯଂପ୍ରଭା। ଦୀପ୍ଯତେ ନାକପୃଷ୍ଠସ୍ଥା ଭାସଯଂତୀ ଵିଭାସୁରା
ଚାନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଠାରୁ ଅଧିକ ଦୀପ୍ତିମାନ, ମୟୂର ପାଙ୍ଖିର ରଙ୍ଗର ଭାବରେ, ନିଜ ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସେ ଦିବ୍ୟ ସଭା ଶିଖରରେ ଚମକୁଥିଲା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଥିଲା।
ସର୍ଵେ ଚକାଶିରେ ତସ୍ଯାଂ ମୁଦିତାଶ୍ଚୈଵ ମାନୁଷାଃ। ରସଵଚ୍ଚ ପ୍ରଭୂତଂ ଚ ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯାନ୍ନମୁତ୍ତମଂ
ସେଠିରେ ସମସ୍ତ ମାନବ ଆନନ୍ଦରେ ଚମକୁଥିଲେ, ଏବଂ ଅପାର, ରସଭରା ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନିୟ ମିଳୁଥିଲା।
ପୁଣ୍ଯଗଂଧାସ୍ରଜଶ୍ଚାପି ନିତ୍ଯକାଲଫଲା ଦ୍ରୁମାଃ। ଉଷ୍ଣେ ଶୀତାନି ତୋଯାନି ଶୀତେ ଚୋଷ୍ଣାନି ସଂତି ଵୈ
ସେଠିରେ ସବୁବେଳେ ସୁଗନ୍ଧିତ ମାଳା ଓ ଫଳ ଦେଉଥିବା ବୃକ୍ଷ ଥିଲେ; ଗରମରେ ଢଣ୍ଡା ପାଣି ଏବଂ ଶୀତରେ ଗରମ ପାଣି ମିଳୁଥିଲା।
ପୁଷ୍ପିତାଗ୍ରାନ୍ମହାଶାଖାନ୍ପ୍ରଵାଲାଂକୁରଧାରିଣଃ। ଲତାଵିତାନସଂଛନ୍ନାନ୍କଲ୍ପାନୈକ୍ଷିଷ୍ଠ ସ ପ୍ରଭୁଃ
ସେ ପ୍ରଭୁ ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ମହାଶାଖା ବୃକ୍ଷ, କୋମଳ ପତ୍ର ଓ ଅଂକୁର ଧରିଥିବା ବୃକ୍ଷ, ଲତା ଛାୟାରେ ଢକା ବୃକ୍ଷ ଦେଖିଲେ।
ଗଂଧଵଂତି ଚ ପୁଷ୍ପାଣି ରସଵଂତି ଫଲାନି ଚ। ତାନି ଶୀତାନି ଚୋଷ୍ଣାନି ତତ୍ରତତ୍ର ସରାଂସି ଚ
ସେଠିରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଓ ରସଭରା ଫଳ ଥିଲା, କେତେକ ଢଣ୍ଡା, କେତେକ ଗରମ, ଏବଂ ଏଠାଉଠି ଝିଅଁ ଝିଅଁ ଝିଲି ଥିଲା।
ଅପଶ୍ଯଦ୍ଭୂପତୀର୍ଥାନି ସଭାଯାଂ ତସ୍ଯ ସ ପ୍ରଭୁଃ। ନଲିନୈଃ ପୁଂଡରୀକୈଶ୍ଚ ଶତପତ୍ରୈଃ ସୁଗଂଧିଭିଃ
ସେ ପ୍ରଭୁ ସଭା ଘର ଭିତରେ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠି ପଦ୍ମ, ଶ୍ୱେତ ପଦ୍ମ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଶତପତ୍ର ଫୁଲ ଥିଲା।
ରକ୍ତୈଃ କୁଵଲଯୈଶ୍ଚୈଵ କଲ୍ହାରୈରୁତ୍ପଲୈସ୍ତଥା। ନାନାଶ୍ଚର୍ଯସମୋପେତୈଃ ପୁଷ୍ପୈରନ୍ଯୈଶ୍ଚ ସୁପ୍ରିଯୈଃ1.45.
ସେଠି ଲାଲ ପଦ୍ମ, ନୀଳ କୁବଳୟ, କଲ୍ହାର, ଉତ୍ପଳ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ପ୍ରିୟ ଫୁଲ ଥିଲା।
କାରଂଡଵୈଶ୍ଚକ୍ରଵାକୈଃ ସାରସୈଃ କୁରରୈରପି। ଵିମଲସ୍ଫଟିକାଭାନି ପାଂଡୁରଚ୍ଛଦନୈର୍ଦ୍ଵିଜୈଃ
ସେଠି କାରଣ୍ଡବ, ଚକ୍ରବାକ, ସାରସ, କୁରର ଏବଂ ସ୍ଫଟିକ ପରି ଧଳା ପାଙ୍ଖି ଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେ ଥିଲେ।
ବହୁହଂସୋପଗୀତାନି ସାରସାନାଂ ରୁତାନି ଚ। ଗଂଧଯୁକ୍ତା ଲତାସ୍ତତ୍ର ପୁଷ୍ପମଂଜରିଧାରିଣୀଃ
ସେଠି ସାରସ ପକ୍ଷୀର ଡାକ ସହ ବହୁ ହଂସର ଗୀତ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧିତ ଲତା ଫୁଲ ମଞ୍ଜରୀ ଧରିଥିଲା।
ଦୃଷ୍ଟଵାନ୍ଭଗଵାନ୍ହୃଷ୍ଟଃ ଖଦିରାନ୍ଵେତସାର୍ଜୁନାନ୍। ଚୂତାନିମ୍ବାନାଗଵୃକ୍ଷାଃ କଦଂବା ବକୁଲା ଧଵାଃ
ସେ ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକ ପ୍ରଭୁ ଖୁସିରେ ଖଦିର, ବେତସ, ଅର୍ଜୁନ, ଆମ୍ବ, ନିମ୍ବ, ଆଗ ବୃକ୍ଷ, କଦମ୍ବ, ବକୁଳ ଓ ଧବ ବୃକ୍ଷ ଦେଖିଲେ।
ପ୍ରିଯଂଗଵଃ ପାଟଲାଖ୍ଯାଃ ଶାଲ୍ମଲ୍ଯସ୍ସ ହରିଦ୍ରଵାଃ। ଶାଲାସ୍ତାଲାସ୍ତମାଲାଶ୍ଚ ଚଂପକାଶ୍ଚ ମନୋରମାଃ
ସେ ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ, ପାଟଳ, ଶାଲ୍ମଳି, ହରିଦ୍ରୁବ, ଶାଳ, ତାଳ, ତମାଳ ଓ ମନୋହର ଚମ୍ପକ ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।